مقدمه: یکی از مهمترین عوارض مصرف داروهای ضد صرع در دوران بارداری افزایش ناهنجاری های جنینی در نوزادان می باشد. جنین هایی که در معرض استفاده از این داروها قرار می گیرند ریسک ابتلا به ناهنجاری در آنها 10-7% می باشد در حالی که این نسبت در کل جامعه 4-2% است. لاموتریژین یکی از جدیدترین داروهای ضد صرع است که نسبت به داروهای ضد صرع قدیمی تر بر روی عوارض تراتوژنیک آن مطالعه کمتری انجام شده اغلب موارد این دارو را بدون عوارض تراتوژنیک گزارش کرده اند. اخیراً مواردی از ناهنجاری زایی این دارو در انسان گزارش شده است ولی گزارشها کم و متناقض بوده و الگوی خاصی از نوع ناهنجاریها ارائه نشده است. لذا این تحقیق با هدف تعیین اثرات تراتوژنیک دارو در جنین موش انجام شده است.روش بررسی: برای انجام کار موش های سوری حامله به چهار گروه تقسیم شدند. گروه اول (کنترل 1) هیچ ماده ای دریافت نکردند گروه دوم (کنترل 2) حلال اتانول به صورت داخل صفاقی دریافت کردند گروه سوم (مورد 25 mg/kg (1 در سه دوز به روش داخل صفاقی دریافت کردند گروه چهارم (مورد 2) 75 mg/kg لاموتریژین در سه دوز به روش داخل صفاقی دریافت کردند. شروع تزریق برای هر سه گروه 9 تا 18 حاملگی بود. در روز 18 جنینها از رحم مادر خارج شده پس از اندازه گیری قد و وزن؛ جنین ها از نظر وجود ناهنجاریها (ناهنجاری های ستون مهره ها؛ ناهنجاری های اندام و ناهنجاری های جمجمه) بررسی شده و مشاهدات ثبت گردید. ناهنجاری های موجود در چهار گروه بررسی و به کمک نرم افزارspss مقایسه شدند.نتایج: نتایج در گروهی که 25-75 mg/kg دارو دریافت کرده بودند کاهش قد و وزن و افزایش انواع ناهنجاری نسبت به گروه های کنترل 1 و 2 مشاهده گردید که با افزایش دوز و تزریق75mg/kg  دارو این نسبت نیز افزایش یافت.نتیجه گیری: با توجه به داده ها می توان لاموتریژین را به عنوان یک ریسک فاکتور در بروز این ناهنجاری در جنین موش دانست. عده ای از محققین کاهش غلظت سرمی فولات و اسید آمینه متیونین را در بروز این ناهنجاری ها موثر می دانند.

در این مطالعه اثرات تراتوژنیک رتینوئیک اسید (RA)، بر تکامل لوله عصبی موش، نژاد Balb.c، مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به استفاده RA در ترکیبات دارویی و از طرفی اهمیت زیاد سیستم عصبی مرکزی، تاثیر تراتوژن دارو از دیدگاه ماکروسکوپی و میکروسکوپی مورد مطالعه قرار گرفت. به این منظور موشهای مورد مطالعه در گروههای دست نخورده (شاهد)، کنترل و 2 گروه تجربی قرار گرفتند.در روز هشتم حاملگی به موشهای گروه تجربی، Al-trans RA محلول در DMSO(Dimethylsulfoxide) در دوزهای mg/kg 60 و 40 و به موشهای گروه کنترل، فقط DMSO به روش داخل صفاقی تزریق شد.گروه شاهد هیچ گونه ماده ای دریافت نکردند. روز صفر حاملگی، زمان پیدایش پلاک واژینال تعیین گردید. سپس در روز دهم حاملگی با انجام عمل سزارین جنینها خارج و مورد بررسی قرار گرفتند. شاخصهای ماکروسکوپی شامل بررسی شکل ظاهری، اندازه و تعداد جنینها و شاخصهای میکروسکوپی شامل بررسی تکامل لوله عصبی، تغییرات سلولهای نورواپی تلیال و ارزیابی مورفومتری لوله عصبی بود. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که RA موجب ناهنجاریهای Craniofacial و کاهش اندازه و تعداد جنینها در گروههای تجربی می گردد که با افزایش دوز RA رابطه مستقیم دارد. همچنین با دوز mg/kg 40 در برخی از نمونه ها و با دوز mg/kg 60 در کلیه نمونه ها عدم انسداد لوله عصبی مشاهده گردید. همچنین تغییرات سلولی و پراکندگی با افزایش دوز شدت یافته بود.

نقش مادرانه، مهم ترین نقش زن در حیات فردی و اجتماعی انسان هاست. مادر، به صورت ارادی و یا غیر ارادی و از طریق عوامل مختلف در سرنوشت کودک نقش آفرینی می کند. برخی از این عوامل، تجربه پذیر و برخی تجربه ناپذیرند. معرفت های تجربه ناپذیر، گاه، جز از طریق پیام وحیانی قابل وصول نیستند. این مقاله، با الهام از آموزه های دینی، بر آن است تا نقش عوامل تجربه ناپذیر را که از طریق مادر بر جنین تاثیر می گذارند، بررسی کند. آگاهی از این عوامل، حداقل در دو حوزه موثر می افتد: اول، نیاز به مکتب آسمانی در تبیین جایگاه حیاتی مادر و تاثیر او بر سلامت جسمی و روحی کودک قبل از تولد، دوم، آگاهی همه جانبه از عوامل موثر بر فرایند رشد، از انعقاد نطفه تا پایان عمر، فراتر از آن چه فیزیکالیست ها بدان پای فشرده اند. این پژوهش، هم مقدمه ای بر مباحث انسان شناسی دینی تلقی می شود و هم بالاصاله بر تلقی روانشناسی رشد مبتنی بر آموزه های اسلامی از انسان موثر خواهد بود. روی آورد مقاله، درون دینی است و عوامل کج ساز جنین از دیدگاه آموزه های اسلامی، بررسی و تحلیل شده است. بررسی متون اسلامی نشان می دهد، تاثیر سرنوشت ساز مادر بر جنین، از لحظه انعقاد نطفه و ابتدای دوران بارداری با عوامل مادی و غیر مادی آغاز می شود و البته پس از تولد نیز ادامه می یابد، بنابراین، به لحاظ رعایت حقوق و حدود امانت الهی، هم به لحاظ بعد مادی و هم به لحاظ بعد معنوی و روحی کودک، تکالیفی بر والدین، به ویژه مادر، جعل می شود که، این مقاله، درصدد تبیین و تقریر آن است.

دراین مطالعه اثرات تراتوژنیک ایجاد شده بوسیله عصاره گیاه گلرنگ (Garthamous tinctorius) بر روی تکامل لوله عصبی آزمایشگاهی سوریس واریته آلبیتو، مورد بررسی قرار گرفت.موشهای مورد مطالعه به یک شاهد و پنج گروه تجربی تقسیم شدند که بدین منظور گروههای تجربی از روز اول تا روز هشتـــم حاملگی، عصاره گیاه گلرنگ را در دوزهای مختلف 2/0، 8/0، 2/1، 6/1و 2 میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن (mg/kg) دریافت نمودند و در روز سیزدهم حاملگی مورد مطالعه قرار گرفتند. شاخصهای اصلی در بررسی سیستم عصبی مرکزی در روز سیزدهم حاملگی شامل تشکیل لوله عصبی و انسداد سوراخهای عصبی بود که در این ارتباط بررسی های کیفی شامل تغییرات سلولهای تشکیل دهنده لوله عصبی و بررسی های کمی و مورفومتریک شامل تغییرات قطر داخلی، خارجی و طولی لوله عصبی و قطر نواحی مختلف شامل نواحی ونتریکولار، حاشیه ای و پوشاننده در ضخامت لوله عصبی انجام گردید. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که در دو گروه از موشها که عصاره گیاه گلرنگ را با دوز بالا دریافت کردند (میلی گرم/کیلوگرم 6/1 و 2) جنینها جذب شدند. در گروهی که عصاره مذکور را با دوز 2/1میلی گرم/کیلوگرم دریافت کردند لوله عصبی مسدود نشد ولی بازماندن سوراخ عصبی همراه با تغییرات سلولی بود. همچنین گروههایی که عصاره گلرنگ را با دوزهای 2/0 و 8/0میلی گرم/کیلوگرم دریافت کردند تغییراتی در قطر خارجی، طولی و داخلی لوله عصبی دیده شد. به طور کلی نتیجه می شود که عصاره گیاه گلرنگ در دوز 2/1 میلی گرم/کیلوگرم باعث تغییرات کیفی، کمی در تکامل لوله عصبی می گردد.

هدف: هدف از مطالعه حاضر بررسی عوارض جانبی مانند اثر تراتوژن روی سیستم اسکتال، کاهش رشد جنین و سقط به دنبال مصرف عصاره اسپند طی دوران بارداری در جنین موش سوری است. مواد و روشها: در این بررسی به موشهای باردار در طی ده روز اول بارداری عصاره اسپند با سه دوز 30mg/kg/day ،15و 6 به صورت داخل صفاقی تزریق شد. سپس موشها از روز 15 تا 19 بارداری کشته شدند. پس از لاپاراتومی، جنینها داخل سرم فیزیولوژی قرار داده شده و قد و وزن آنها اندازه گیری شد. برای بررسی آنومالیهای اسکتال نمونه ها با آلیزارین قرمز رنگ آمیزی شده و با استریو میکروسکوپ مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد تجویز عصاره اسپند به صورت (ip) intraperitoneal در جنین موش سبب آنومالی اسکتال نمی شود ولی مصرف هرسه دوز ذکر شده نه تنها موجب سقط یا جذب جنین می گردد بلکه باعث کاهش قد و وزن جنینها در مقایسه با گروه کنترل می شود. نتیجه گیری: با توجه به اینکه بیشترین میزان جذب جنین در روزهای آخر بارداری یعنی روزهای 18 و 19 بوده است، به نظر می رسد که عصاره اسپند ابتدا وقفه ای روی رشد و تمایز جنین به وجود آورده و در نهایت سبب سقط شده است.

امروزه یکی از مشکلاتی که به دنبال مصرف بی رویه داروها بوجود آمده، عوارض جانبی آنها است. این اثرات دوران جنینی از اهمیت بیشتری برخوردار است. در پژوهش حاضر اثرات تراتوژنی استامینوفن در موش سوری مورد بررسی قرار گرفت. موشهای حامله در زمان امبریوژنژ، یعنی روز 9، 8، 7 جنینی که حساسترین زمان برای ایجاد اندامهای مختلف است، تحت تزریق اینتراپریتونئال دوزهای مختلف استامینوفن(200,400,500,600mg/kg/day)  قرار گرفته و در روز 19 بارداری جنین ها خارج شدند؛ سپس آنها را از نظر قد، وزن و هر گونه ناهنجاری ارزیابی نموده و اطلاعات بدست آمده توسط آزمون های آماری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج بدست آمده نشان داد که میانگین قد نوزادانی که به مادرانشان استامینوفن خورانده شده بود، نسبت به گروه شاهد کاهش معناداری داشتند؛ اما تفاوت وزن این دو گروه معنادار نبود. همچنین در گروهی که  400mgاستامینوفن دریافت کرده بودند (از تعداد 48 جنین) یک مورد شکاف کام و در گروهی که200mg  استامینوفن دریافت کرده بودند (از 58 جنین)، یک مورد آنانسفالی مشاهده شد. در گروه 500 mg از 24 مورد واجد پلاک واژینال فقط سه حاملگی رخ داد؛ اما در گروه 600mg علیرغم مشاهده پلاک واژینال، نه تنها هیچیک از مادران آبستن نشدند؛ بلکه اکثر آنها مردند. با توجه به نتایج فوق به نظر می رسد که داروی استامینوفن می تواند در دوزهای متفاوت، عوارض متعددی در جنین موش سوری ایجاد کند.

سابقه و هدف: ایماتینیب یک مهار کننده تیر وزین کیناز c-kit،bcr-abl  و گیرنده فاکتور رشد مشتق از پلاکت می باشد که برای درمان لوسمی میلویید مزمن و تومورهای استرومایی معدی - روده ای مورد استفاده قرار می گیرد. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر مصرف ایماتینیب در دوران بارداری و تاثیر آن بر رشد و نمو جنین انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه تجربی، ایماتینیب در دوزهای 7، 12، 22، 50 و 100 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن در روزهای 1 تا 14 بارداری به موش های صحرایی نژاد ویستار باردار گاواژ گردید و به گروه شاهد آب مقطر خورانده شد. رت های باردار به دو گروه تقسیم شدند. در گروه اول در روز 18 بارداری جنین ها خارج شدند و سر جنین ها برای مطالعه هیستولوژیکی در فرمالین فیکس شد. نمونه ها در پارافین قالب گیری و برش فرونتال تهیه شد. رنگ آمیزی نمونه ها با هماتوکسیلین - ائوزین صورت گرفت. در گروه دوم جنین ها متولد شدند و وزن جنین ها و تعداد جنین های زنده و مرده بررسی شد. بعد از بالغ شدن جنین ها، تست یادگیری به منظور بررسی تاثیر ایماتینیب روی حافظه و یادگیری با روش یادگیری احترازی غیر فعال با استفاده از دستگاه شاتل با کس انجام شد.یافته ها: مطالعات هیستولوژیکی نشانه ای از تراتوژن بودن ایماتینیب روی رشد و نمو استخوان های فرونتال و پاریتال را نشان نداد. ایماتینیب در دوز 100 میلی گرم بر کیلوگرم باعث کاهش وزن (P<0.001) و افزایش مرگ و میر جنین ها شد (P<0.01). این دارو در دوز 7، 12، 22 و 50 میلی گرم باعث کاهش حافظه و یادگیری جنین ها شد (P<0.05).نتیجه گیری: مصرف ایماتینیب در طول بارداری می تواند رشد و نمو و میزان حافظه و یادگیری جنین ها را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین پیشنهاد می شود زنانی که تحت درمان با این دارو قرار دارند، باید در طول مصرف دارو از بارداری جلوگیری نمایند.

هدف از این مطالعه، بررسی اثر محافظتی ملاتونین در پیشگیری از آسیب های تراتوژونیک داروی لاموتریژین در مخچه نوزادان موش سوری بود. موش های ماده سوری بعد از جفت گیری و مشاهده پلاک واژنی به طور تصادفی در 5 گروه شاهد، تیمار و تیمار توام قرار گرفته، لاموتریژین و ملاتونین در روزهای 11 و 10، 9 از آبستنی به طور گاواژ تجویز شدند. نمونه ها با رنگ آمیزی عمومی H&E و اختصاصی تانل Tunnei صورت پذیرفت. برای تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده از نتایج از روش آماری ANOVA و توکی صورت گرفت. در نتایج حاصل از مطالعات میکروسکوپی، شاهد تغییرات بافتی از جمله عدم تکمیل پرزهای مخچه، عدم تشکیل کامل 3 لایه قشر مخچه، حضور ضایعات نکروزی و پرخونی و حتی وقوع آپوپتوز در گروه های تحت مداخله ای با لاموتریژین بودند. براساس نتایج به دست آمده، داروی ملاتونین به عنوان آنتی اکسیدان درمقابل رادیکال های آزاد ایجاد شده در اثر تجویز لاموتریژین اثر محافظتی دارد. وضعیت تراکم تعداد سلول های پورکنژ گروه های مداخله ای در مقایسه با گروه کنترل، شاهد تراکم کم و بروز آپوپتوز بود. این در حالی است که اثر توام ملاتونین در گروه های مداخله ای اثر محافظتی بر بروز آپوپتوز نداشت. بطور کلی تجویز لاموتریژین، باعث کاهش پارامترهای رشد جنینی و همچنین باعث کاهش پارامترهای کمی بافت مخچه می شود. تجویز ملاتونین از شروع دوره آبستنی به میزان قابل توجهی، بر پارامترهای رشد جنینی اثر دارد ولی نقش حفاظتی معنی داری در بافت مخچه ندارد.

داروها و عوامل شیمیایی مختلفی که در دوران بارداری توسط مادر مصرف می شوند ممکن است اثرات سوئی بر جنین ایجاد نمایند. از جمله حالاتی که مادران آبستن را وادار به استفاده از دارو می کند ظهور لکه های تیره در صورت است که باعث بدنما شدن چهره آنان می شود. عمومی ترین دارویی که برای رفع این لکه ها استفاده می شود اشکال مختلف دارویی هیدروکینون است. در مطالعه حاضر، اثرات سیتوپاتولوژیک کرم هیدروکینون 2% بر سلولهای اپاندیم نخاع جنین خرگوش مورد بررسی قرار گرفته است. 40 راس خرگوش (32 راس ماده و 8 راس نر) از نژاد آلبینو بطور تصادفی انتخاب شدند. پس از سازش با محیط جدید، جفت گیری انجام شد و خرگوش های ماده باردار بطور تصادفی به 4 گروه تقسیم شدند: گروه اول (کنترل) هیچ دارویی دریافت ننمود. گروه دوم در دوره قبل از تمایز جنین داروی هیدروکینون 2% را به صورت کرم بر روی پوست ناحیه پشت به مساحتی معادل ناحیه صورت و گردن، در دو نوبت روزانه (صبح و غروب) دریافت داشت. گروه سوم در دوره رویانی یا دوره اندام زایی، و گروه چهارم در دوره جنینی (فتال) دارو را دریافت نمودند. بلافاصله بعد از تولد نوزادان توسط تیوپنتال سدیم بیهوش شدند. پس از تشریح، نمونه برداری نخاع از فاصله آخرین مهره سینه ای و دومین مهره کمری انجام گرفت. پس از ثبوت نمونه ها در محلول فرمالین 10% و پاساژ معمول بافتی و قالب گیری در پارافین، برشهایی به ضخامت 5-3 میکرومتر داده شد و توسط H&E رنگ آمیزی گردید. سپس سلولهای اپاندیمال کانال مرکزی نخاع از نظر مورفولوژی و نیز آرایش سلولی در گروه های چهارگانه با میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه دوم از نظر نظم سلولها، نسبت هسته به سیتوپلاسم و دانسیته هسته تغییر قابل ملاحظه ای را نسبت به گروه شاهد نشان نداد اما در گروه سوم و چهارم بهم خوردگی نظم سلولها، پیکنوزه شدن بسیاری از هسته ها و بروز روند آپوتوز مشاهده شد. اثرات بارز هیدروکینون بر مورفولوژی سلول اپاندیم احتمال اثرات سوء آن بر عملکرد سلولهای مذکور، تولید و جذب مایع CSF و عملکرد دستگاه عصبی مرکزی را مطرح می سازد لذا در تجویز این دارو در دوره حاملگی بایستی احتیاط بیشتری شود .

زونیسامید یکی از موثرترین داروهای ضد صرع با خواص تراتوژنی می باشد که به وفور مورد استفاده قرار می گیرد. هدف از این مطالعه بررسی اثرات تراتوژنی داروی ضد صرع زونیسامید بر سیستم اسکلتی نوزادان موش های صحرائی در طی دوره جنینی می-باشد. در این مطالعه 12 سر موش صحرایی نر بالغ و 36 سر موش صحرایی ماده بالغ جهت جفت گیری و باردار شدن در نظر گرفته شد. موش های آبستن به طور تصادفی به دو گروه تیمار و شاهد تقسیم شدند. موش های گروه تیمار، داروی زونیسامید را با دوز 200 mg/kg در روزهای نهم، دهم و یازدهم آبستنی به صورت گاواژ دریافت کردند. موش های گروه شاهد نیز در روزهای مشابه محلول نرمال سالین را به همان مقدار دریافت کردند. در پایان دوره آ بستنی وزن و قد نوزادان متولدشده، محاسبه شدند. سپس نوزادان از نظر ناهنجاری های ظاهری توسط استریومیکروسکپ مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت برای مطالعه اختصاصی استخوان ها از رنگ آمیزی رد آلیزارین استفاده شد. برای تحلیل آماری داده ها از روش T-test استفاده شد. از لحاظ میانگین طول استخوان های بازو، زند زیرین، زند زبرین، ران، درشت نی و نازک نی بین دو گروه تیمار و شاهد اختلاف معنی داری وجود داشت. در ارزیابی اختصاصی استخوان ها، در گروه تیمار با زونیسامید ناهنجاری ها از نوع ایجاد انحراف در ستون فقرات یا اسکولیوزیس (scoliosis)، فرم موجی دنده ها (wavy rib) و تشکیل ناقص استخوان های جمجمه شناسایی شد. نتایج مطالعه نشان داد که استفاده از داروی زونیسامید در دوره آبستنی موجب اختلال رشد در جنین های موش صحرایی می شود، به طوری که اثرات کاهنده ای در پارامترهای رشد ایجاد کرده و به عنوان یک فاکتور خطر برای تکامل و رشد جنینی در این حیوانات محسوب می شود.