عدم اطمینان جزء تفکیک ناپذیر تحلیل های مهندسی است. توزیع بیان کننده ی این عدم اطمینان ها محدوده وسیعی از توزیع های آماری را در بر می گیرد. روش سوبول یکی از بهترین و شناخته شدیه ترین روش های آنالیز حساسیت است. مشکل روش سوبول به عنوان روش بسیار قوی آنالیز حساسیت، این است که تنها برای توزیع یکنواخت پیوسته قابل استفاده است. در این مقاله روش سوبول برای ورودی های با توزیع های مختلف پیوسته و گسسته توسعه داده شده است. به این ترتیب برای انواع مختلف مدل های موجود در مهندسی و علوم با توزیع های مختلف ورودی قابل استفاده خواهد بود. برای نشان دادن دادن کارایی روش در ارائه دقیق مقادیر عددی حساسیت، نتایج آنالیز حساسیت تحلیل خطر لرزه خیزی تهران به روش سوبول توسعه یافته داده شده است. علوم مرتبط با سازه و زمین لرزه به علت تغییر پذیری ذاتی مصالح، زمین و طبیعت تصادفی حرکات زمین مملو از انواع عدم اطمینان می باشند. محاسبه نقش عدم اطمینان هر پارامتر در عدم اطمینان کل می تواند به بهینه سازی تلاش ها و هزینه های لازم برای دقیق تر کردن خروجی ها باشد. به این ترتیب امکان ارائه عدد دقیق حساسیت فراهم آمده است. نتایج تحلیل در ارائه مقادیر دقیق انواع حساسیت رضایت بخش است.

زمینه و هدف: نوشتن یک کد کامپیوتری برای محاسبه متوسط دوز جذبی غده ای در ماموگرافی برای تخمین دوز دقیق و سریع، موثر است.روش بررسی: در این پژوهش، با استفاده از پارامترهای محاسبه شده توسط Sobol-Wu، یک کد برای محاسبه دوز به زبان فرترن نوشته شده است. این کد کامپیوتری، دوز را برای ماموگرامهای با هدف- فیلتر Rh-Rh, Mo-Mo و Mo-Rh به ازای پارامترهای ورودی: ولتاژ، ضخامت نیم لایه اشعه X، ضخامت پستان، و کسر غده ای بافت پستان محاسبه می کند.یافته ها: با اجرای کد، تغییرات متوسط دوز جذبی غده ای برای سه آرایش هدف- فیلتر و به ازای HVL=0.34 mm, d=4 cm، و g=0.5 بر حسب ولتاژ لامپ اشعه X دستگاه ماموگرام، و تغییرات آن بر حسب درصد غده ای بافت پستان به ازای HVL=0.34 mm, kV=25، و d=4 cm محاسبه شده است. همچنین تغییرات متوسط دوز جذبی غده ای بر حسب HVL اشعه X دستگاه ماموگرام به ازای d=4, kV=28، و g=0.6 گزارش شده و نتایج بدست آمده از این کد در توافق بسیار خوبی با نتایج دیگران است.نتیجه گیری: علاوه بر جامعیت، سرعت و قدرت دوز محاسبه شده و استفاده آسان کد توسط کاربر، می توان از آن برای بهینه سازی دوز تابشی در ماموگرافی استفاده کرد.

یکی از مهمترین، حساس ترین و پرکاربردترین فرآیندهای ماشینکاری در حوزه جراحی ها و مهندسی پزشکی، فرآیند سوراخکاری استخوان می باشد. سوراخکاری استخوان کاربرد عمده ای در جراحی های ارتوپدی، درمان شکستگی ها و نمونه برداری های استخوانی و همچنین دندان پزشکی دارد. استفاده از دریل های جراحی اتوماتیک و همچنین ربات های جراح کنترل عددی سبب ایجاد تحولی شگرف در بهبود این فرآیند شده است. در طول عمل سوراخکاری استخوان، اعمال نیروی بیش از حد به بافت استخوان سبب ایجاد شکست و ترک خوردگی و ایجاد آسیب جدی در بافت اسنخوان می گردد و همچنین این امکان وجود داردکه مته جراحی در داخل بافت استخوان دچار شکستگی گردد. در این مقاله با درنظر گرفتن سرعت دورانی ابزار، نرخ پیشروی و قطر ابزار به عنوان مهمترین فاکتورهای ورودی فرآیند ابتدا با استفاده از روش طراحی آزمایش ها و روش سطح پاسخ، نیروی اعمالی به بافت استخوان مدل سازی و معادله رگرسیون خطی مرتبه دوم حاکم بر مدل استخراج گردیده و از دقت آن اطمینان حاصل شده است. سپس با بهره گیری از روش تحلیل حساسیت آماری سوبل که نسبت به سایر روش ها دارای مزیت استخراج مقدار کمی تاثیر پارامترهاست، به بررسی تاثیر پارامترهای ورودی بر روی پارامتر خروجی نیرو پرداخته شده و چگونگی تاثیر هریک از پارامترهای ورودی به دقت بررسی شده است و در انتها با بهینه سازی مدل حاکم بر فرآیند، مقادیر بهینه هریک از پارامترهای ورودی به منظور دستیابی به کمترین و بهترین مقدار نیروی ایجاد شده در حین سوراخکاری بافت استخوان ارائه گردیده است. نتایج بدست آمده بدین صورت است که کمترین مقدار نیروی وارده بر بافت استخوان در قطرهای کمتر، نرخ های پیشروی پایین تر و حداکثر سرعت دوران ابزار حاصل می گردد. و از بین پارامترهای ورودی با در نظر گرفتن تغییرات همزمان تمامی پارامترها در بازه آزمایش ها، به ترتیب سرعت دورانی ابزار، نرخ پیشروی و قطر ابزار بیشترین اثر را رفتار نیرو داشته اند.

شاخص های کیفی آب معیاری برای طبقه بندی آب سطحی بر مبنای استفاده از پارامترهای استاندارد بوده و ابزاری ریاضی است که تعداد زیادی از داده های مورداستفاده برای توصیف ویژگی های آب را به یک عدد تبدیل کرده و سطح کیفی آب را بدست می دهد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه حساسیت دو شاخص کیفیت آب NSFWQI و IRWQISC نسبت به پارامترهای کیفی با استفاده از روش های مبتنی بر واریانس، بر روی رودخانه هراز با نمونه برداری ماهانه در سال 1400 در 7 ایستگاه منتخب در بازه پنجاب تا بالادست سد مخزنی هراز در استان مازندران انجام شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داده است که کیفیت آب در ایستگاه های S1 (سراب) و S2-1، در بهترین حالت نسبتا خوب و در بدترین حالت دارای کیفیت بد می باشند. کیفیت آب در ایستگاه های S2، S3، S4، S5-1 و S5(پایاب)، در بهترین حالت متوسط و در بدترین حالت در شهریورماه دارای کیفیت بد می باشند. در تحلیل عدم قطعیت و ارزیابی حساسیت شاخص NSFWQI از روش SRC و برای شاخص IRWQISC از روش FAST و SOBOL استفاده شد. نتایج آنالیز حساسیت بر اساس رویکرد رتبه بندی عوامل (Factor Prioritization) نشان داد در شاخص NSFWQI به ترتیب پارامترهای DO، BOD، CF، T و P و در شاخص IRWQISC بعد از پارامتر DO پارامترهای BOD، P و N بیشترین تاثیر را برروی خروجی مدل ها داشته اند. در تحلیل عدم قطعیت، نتایج حاصل از به کارگیری روش SOBOL برای ایستگاه های مختلف رودخانه هراز با روش FAST مطابقت داشت اما نتایج آنالیز حساسیت حاصل از این دو روش با یکدیگر متفاوت بودند. باتوجه به نتایج حاصله و علی رغم نزدیکی نتایج حاصل از دو روش، می توان گفت روش SOBOL باتوجه به همگرایی بدون قیدوشرط در این مطالعه موفق تر از متدولوژی FAST عمل نموده است.

از جمله درمان های رایج در جراحی اورتوپدی، ماشینکاری مفصل های زانو برای جاسازی مفصل مصنوعی است. در این جراحی آماده سازی سطوح تیبیا و فمور برای کسب سینماتیک صحیح مفصل و تعادل رباط ها لازم است. بدین منظور فرزکاری برای ماشینکاری دقیق سطوح استخوان و ایجاد شیارهای دقیق مورد نیاز است. در این مطالعه، عملیات فرزکاری روی پلی متیل متاکریلات بعنوان قطعه کار و جانشین مناسب برای استخوان انجام شد و برای اولین بار به طور مشخص روی مدل سازی و بهینه سازی پارامترهای موثر در فرزکاری یعنی سرعت برش، پیشروی، عمق برش و قطر ابزار با روش پاسخ سطح جهت بررسی زبری سطح متمرکز شده است. معادله رگرسیون خطی مرتبه دوم حاکم بر مدل استخراج گردیده است و تأثیر پارامترهای ورودی و بر همکنش آنها بر روی پارامتر خروجی زبری سطح به دقت بررسی شده است. همچنین با بهره گیری از روش تحلیل حساسیت آماری سوبل مقدار کمی اثر پارامترهای ورودی مشخص شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که برای رسیدن به کیفیت سطح مطلوب باید حداقل پیشروی، حداقل سرعت دورانی، قطر ابزار کوچکتر و عمق برش کم لحاظ شود. نتایج نشان می دهد از بین پارامترهای ورودی با در نظر گرفتن تغییرات همزمان تمامی پارامترها در بازه آزمایش ها، به ترتیب سرعت دورانی ابزار، نرخ پیشروی، قطر ابزار و عمق برش بیشترین اثر را در رفتار زبری سطح داشته اند.

سابقه و هدف: در طی دهه های اخیر با افزایش قابلیت مدل سازی با کامپیوتر شاهد افزایش پیچیدگی و تنوع مدل های هیدرولوژیکی بوده ایم. با افزایش پیچیدگی مدل، تعداد پارامترهای مدل زیاد شده که این مساله باعث افزایش احتمال بیش برازشی و سخت شدن شناسایی پارامترها و ساختار مدل می شود. بدین منظور با استفاده از آنالیز حساسیت پارامترهای مهم که به نوعی رفتار مدل را کنترل می کنند شناسایی شده و سهم هر یک از پارامترها در عدم قطعیت خروجی مدل تعیین می شود. روش های مختلفی برای آنالیز حساسیت پارامترها و ورودی های مدل های مختلف وجود دارد که آن ها را به دو دسته موضعی و سراسری تقسیم بندی می کنند. در حالی که در روش های موضعی تغییرات خروجی مدل در حالتی که سایر پارامترها ثابت بوده و فقط یکی از پارامترها تغییر می کند بررسی می شود. روش های سراسری قادر بوده آنالیز حساسیت را برای کل دامنه پارامترهای مدل اجرا کرده و همچنین می توانند اثرات متقابل بین پارامترها و غیر خطی بودن را نیز در نظر بگیرند. در این پژوهش کارایی سه روش آنالیز حساسیت شامل روش های موریس، سوبول و شاخص آنتروپی در آنالیز حساسیت پارامترها و ورودی های مدل های هیدرلوژیکی TOPMODEL و HBV بررسی شد. در هر دو مدل مهم ترین پارامترها شناسایی شده و بر اساس اهمیت آن ها در خروجی مدل رتبه بندی شدند. این پژوهش در بخشی از حوزه گرگانرود (حوزه آبخیز چهل چای) انجام شد. مواد و روش ها: سه روش آنالیز حساسیت موریس، سوبول و آنتروپی در این پژوهش بررسی شدند. روش موریس جهت آنالیز حساسیت و غربال گری و تشخیص پارامترها و ورودی های مهم ارائه شده است. این روش بر اساس روش نمونه های تصادفی و تکراری یک پارامتر در هر اجرا پایه گذاری شده است. روش سوبول یکی از متداول ترین روش های آنالیز حساسیت سراسری است که بر مبنای تجزیه واریانس می باشد. روش آنتروپی برای آنالیز حساسیت برای TOPMODEL و HBV مبتنی بر اطلاعات متقابل با جدول مقایسات ارائه شده است. دو مدل هیدرولوژیکی مقایسه سه روش آنالیز حساسیت استفاده شد، که به ترتیب دارای 13 و 9 پارامتر هستند. در این پژوهش از روش نمونه برداری مربع لاتین برای نمونه برداری تصادفی از مجموعه پارامترها به علت کارایی آن استفاده گردید. علاوه بر آن سه روش آنالیز حساسیت از لحاظ همگرایی، رتبه بندی پارامترها و تعداد محاسبات مورد نیاز ارزیابی شدند.یافته ها: در روش موریس تعداد نمونه برداری برای اینکه تعداد تکرار مدل به همگرایی برسد به ترتیب 700 و 1000 بود. در روش سوبول همگرایی نمونه بردای پارامترها برای دو مدل HBV و TOPMODEL تکرار در دو مدل به ترتیب در تعداد نمونه برداری برابر با 22000 و 28000 به دست آمد. در روش آنتروپی در HBV و TOPMODEL و ضریب عدم قطعیت کاهش یافته و به R هر دو مدل هیدرولوژیکی در تعداد تکرار 6000 به بعد تغییرات آماره روش های سوبول و موریس رتبه بندی TOPMODEL نوعی در این تعداد تکرار مدل ها به همگرایی رسیدند. در مدل و M یکسانی ارائه دادند. روش آنتروپی نیز مشابه این دو روش عمل کرده با این تفاوت که در این روش پارامترهای به ترتیب رتبه های 3 و 4 را دارند در حالی که در دو روش دیگر این پارامترها به ترتیب رتبه های 4 و 3 را به Srmax تا پارامترهای مرتبه 5 دو روش سوبول و موریس عملکرد یکسانی داشتند. در HBV خود اختصاص دادند. در مدل FC مهم ترین تفاوت حساسیت پارامترها با روش آنتروپی محاسبه شد، به طوری که در این روش پارامتر HBV مدل BETA به عنوان حساسیت ترین پارامتر تشخیص داده شد، این در حالی است که در دو روش دیگر پارامتر حساس ترین پارامتر بود. نتیجه گیری: یک رویکرد واحد برای حل تمام مسائل وجود ندارد. بنابراین به طور معمول دو یا چند روش بیش تر که ترجیحا اساس تئوری یکسانی را ندارند، جهت افزایش اطمینان در رتبه بندی حساسیت پارامترها استفاده می شود. در این مطالعه ارزیابی جامع برای اثربخشی و کارایی سه روش آنالیز حساسیت بر روی پارامترهای دو مدل هیدرولوژیکی اجرا شد. نقاط قوت و ضعف های سه روش مورد بحث بررسی شد. در روش سوبول TOPMODEL و HBV همگرایی نمونه برداری پارامترها به تعداد زیادی اجرا (> 20000) در دو مدل هیدرولوژیکی نیاز داشت. بنابراین اجرای آن در مدل های پیچیده بسیار وقت گیر است. در مقابل روش موریس فقط نیاز به اجرای کم تر از 1000 شبیه سازی داشت.

مقدمه: نوشتن یک برنامه کامپیوتری برای محاسبه متوسط دوز جذبی غده ای در ماموگرافی برای ماموگرامهای با هدف - فیلتر Rh-Rh و محاسبه سریع و دقیق دوز برای وضعیت های مختلف است.مواد و روشها: در این پژوهش، با استفاده از پارامترهای محاسبه شده توسط زوبل-وو، یک برنامه برای محاسبه دوز غده ای ماموگرامهای با هدف - فیلترRh-Rh  به زبان فرترن نوشته شده است. این برنامه کامپیوتری، دوز را برای ماموگرامهای با هدف - فیلتر Rh-Rh و به ازای پارامترهای ورودی: ولتاژ بر حسب کیلو ولت، ضخامت نیم لایه اشعه ایکس بر حسب میلی متر آلومنیوم، ضخامت پستان بر حسب سانتی متر، و کسر غده ای بافت پستان محاسبه می کند.نتایج: تغییرات متوسط دوز جذبی غده ای بر حسب ولتاژ لامپ اشعه ایکس دستگاه ماموگرام به ازای ضخامت پستان cm5، ضخامت نیم لایه 0.35 میلی متر آلومنیوم، و برای مقادیرمختلف g محاسبه شده است. همچنین نتایج مربوط به تغییرات متوسط دوز جذبی غده ای به ازای یک رونتگن تابش بر حسب درصد غده ای بافت پستان برای ولتاژ 28 کیلو ولت، 0.387 میلی متر آلومنیوم و ضخامت های مختلف پستان ارائه شده است.بحث و نتیجه گیری: نتایج این پژوهش در توافق بسیار خوبی با نتایج محاسبات بون و تجربی گینگلد و همکارانش است. همچنین این برنامه سریع، دقیق و ساده برای کاربر است؛ که می توان از آن برای بهینه سازی دوز تابشی در ماموگرافی استفاده کرد.

در این مقاله، با استفاده از روش تحلیل حساسیت سوبول که مبتنی بر واریانس است، به بررسی 11 فاکتور تأثیرگذار بر روی بهینه سازی مسیر بارگذاری فرایند هیدروفرمینگ پرداخته شده است. سپس امکان سنجی و صحت سنجی نتایج با روش های دیگر بهینه سازی مانند اجزای محدود و همچنین روش تجربی گزارش شده است. فاکتورهای ورودی شامل، فشار انبساط، فشار نهایی، زمان تسلیم، زمان انتهای انبساط، جابه جایی میانی سنبه محوری، جابه جایی نهایی سنبه محوری، زمان جابه جایی میانی سنبه محوری، موقعیت اولیه سنبه متقابل، موقعیت نهایی سنبه متقابل، زمان شروع حرکت سنبه متقابل و زمان توقف سنبه متقابل در نظر گرفته شده اند، سپس تأثیر هر یک از آن ها بر روی ضخامت کمینه و ارتفاع بیشینه در مسیر بارگذاری فرایند هیدروفرمینگ برای تولید اتصالات T به تفضیل مورد بررسی و گزارش قرار داده شده است.اندازه مقادیر بهینه از نظر کمی و کیفی برای هر 11 فاکتور ورودی به دست آمده و براساس مسیرهای بارگذاری محاسبه شده اند.

در تحقیق حاضر، اثر پارامترهای مختلف عملیات سوراخکاری مانند سرعت دورانی ابزار، نرخ پیشروی و قطر ابزار بر میزان آسیب ایجاد شده در محل سوراخکاری چندلایه های کامپوزیتی به صورت آزمایشگاهی و تحلیل آماری مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور چندلایه کامپوزیتی شیشه/اپوکسی 12 لایه با پارچه بافته شده شیشه با بافت ساده و با استفاده از روش لایه چینی دستی ساخته شده و با انجام عملیات سوراخکاری با استفاده از ماشین فرز کنترل عددی، مورد آزمایش قرار گرفتند. آنگاه متغیر آسیب تعریف شده و با استفاده از میکروسکوپ نوری، نواحی آسیب شناسایی و مورد بررسی قرار گرفته است. سپس با استفاده از روش تحلیل حساسیت سوبل، به بررسی تأثیر هر یک از پارامترهای یاد شده در بالا، بر متغیر آسیب تورقی ایجاد شده در ناحیه سوراخکاری پرداخته شده است. نتایج آماری نشان می دهند که برای تحلیل متغیر آسیب، می بایست اثر همزمان سرعت پیشروی به همراه سرعت دورانی ابزار را در نظر گرفت به طوریکه در قطرهای پایین، کاهش سرعت پیشروی به همراه کاهش سرعت دورانی موجب کمینه شدن متغیر آسیب شده و این در حالی است که در قطرهای بالا، افزایش همزمان دو متغیر یاد شده موجب کمینه شدن آسیب تورقی در لایه های خروجی چندلایه کامپوزیتی می گردد. تحلیل حساسیت سوبل انجام شده نشان می دهد که قطر ابزار، سرعت پیشروی و سرعت دورانی به ترتیب بیشترین تأثیر را بر متغیر آسیب خواهند داشت.