اطلاعات محدودی در ارتباط با استفاده از کود پتاسیمی در مناطق خشک و نیمه خشک وجود دارد، زیرا معمولا این خاکها دارای پتاسیم کافی هستند. اما با کشت متمرکز گیاهان ممکن است پتاسیم قابل جذب خاک تخلیه شود. اهداف این تحقیق عبارت بودند (I) مطالعه اثر کود پتاسیمی بر تغییرات پتاسیم محلول و تبادلی خاک و (ii) تعیین رابطه احتمالی بین تغییرات پتاسیم محلول و تبادلی با برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک. به پانزده نمونه خاک سطحی مقادیر 0،21،42، 104، 208، 415 و 1245 میلی گرم پتاسیم در کیلوگرم خاک افزوده و در حالت ظرفیت زراعی به مدت سه هفته نگهداری شدند. غلظت پتاسیم محلول با اضافه کردن پتاسیم بطور خطی افزایش یافت . پتاسیم تبادلی نیز با افزایش پتاسیم بطور خطی افزایش یافت. مقدار شیب این رابطه بیانگر نسبتی از کود مصرفی است که به وسیله استات آمونیوم از مکانهای تبادلی خارج می شود و بین 03/1-55/0 قرار داشت . مقادیر بزرگتر از 1 نشان می دهد که پتاسیم بیشتر از آنچه که به خاک افزوده شده از خاک استخراج شده است ، در حالیکه مقادیر کوچکتر از 1 نشان می دهد که بخشی از پتاسیم افزوده شده به خاک با استات آمونیوم استخراج نشده و به شکل پتاسیم تثبیت شده در خاک تبدیل شده است . ضرایب حاصل از روابط پتاسیم محلول و تبادلی با هیچیک از خواص فیزیکی و شیمیایی اندازه گیری شده رابطه معنی داری نداشتند.

به منظور بررسی تاثیر زئولیت بر جذب پتاسیم و کارایی مصرف ازت و پتاسیم توسط گندم در یک خاک با محدودیت پتاسیم قابل استفاده در استان گلستان، آزمایشی به روش تجزیه مرکب بر پایه دو طرح بلوک های کامل تصادفی (با اختلاط 20 تن بر هکتار زئولیت کلینوپتیلولیت با خاک سطحی و بدون زئولیت) که هر کدام شامل 5 تیمار و 4 تکرار بود، اجرا شد. تیمارهای آزمایشی در این طرح شامل کودهای اوره، سولفات پتاسیم و دی آمونیوم فسفات به صورت الف- 0، 0، 0 ب- 200، 0، 250 ج- 200، 100، 250، د- 200، 200، 250، و اوره+ DCD، سولفات پتاسیم و دی آمونیوم فسفات بصورت ه - 200، 15، 200، 250 کیلو گرم در هکتار بودند. مقدار پتاسیم و ازت گیاه و خاک در مراحل قبل خوشه دهی و برداشت اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که زئولیت موجب افزایش جذب پتاسیم در مراحل قبل خوشه دهی و برداشت شد. همچنین زئولیت موجب افزایش کارایی مصرف ازت و پتاسیم در دانه و کاه شد و مصرف آن موجب افزایش بهره وری تولید گردید.

آبشویی پتاسیم تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله بافت خاک، غلظت پتاسیم اولیه، مقدار و سرعت حرکت آب در خاک و ضریب جذب خاک قرار دارد. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر بافت و غلظت اولیه پتاسیم در آبشویی پتاسیم در چهار سری خاک یکن آباد، احمدآباد، پاماس و حسن آباد انجام گرفت. پتاسیم اولیه خاک با استفاده از محلول کلرور کلسیم 10 میلی مول بر لیتر آبشویی گردید. همچنین به منظور بررسی ارتباط بین ضریب جذب و غلظت تعادلی پتاسیم با میزان هدرروی پتاسیم از خاک، ایزوترم جذبی پتاسیم با استفاده از محلول کلرور کلسیم 10 میلی مول بر لیتر در حضور پتاسیم با غلظت های 5-0 میلی مول بر لیتر انجام گرفت. دامنه آبشویی پتاسیم در خاک ها بعد از عبور پنج و بیست پوروالیوم به ترتیب برابر با 120-12 (1.6-14 درصد از پتاسیم اولیه خاک( و 388-205 (47-12 درصد از پتاسیم اولیه خاک( کیلوگرم بر هکتار تعیین گردید. انتظار می رود در یک فصل زراعی در کشت های غالب این منطقه به ترتیب مقدار 20، 15 و 4.5 درصد از پتاسیم های اولیه از خاک های سری یکن آباد، احمد آباد و پاماس آبشویی شده و به عمق پایین تر از بیست سانتی متر حرکت نماید. ضرایب جذب به دست آمده در دامنه 1.86-5.65 لیتر بر کیلوگرم بوده که بیشترین مقدار مربوط به سری حسن آباد و کمترین مربوط به سری یکن آباد است. با استفاده از روابط خطی بین آبشویی پتاسیم و مقدار آب خروجی، دامنه شدت آبشویی پتاسیم برابر با 0.02-0.23 کیلوگرم بر هکتار در هر میلی متر آب تعیین گردید.

پتاسیم یکی از عناصر غذایی اصلی ضروری برای گیاهان است که نقش حیاتی در فرایند های گیاه دارد. این عنصر غالب ترین کاتیون جذبی به وسیله گیاهان می باشد و در رشد و توسعه و متابولیسم گیاه نقش اساسی دارد. پتاسیم در خاک به اشکال قابل استفاده، غیرتبادلی و در ساختار کانی ها وجود دارد. پتاسیمی که در ساختار کانی ها حضور دارد بیش از 90 تا 95 درصد پتاسیم خاک را به خود اختصاص می دهد. این شکل پتاسیم (پتاسیم موجود در کانیها) برای گیاهان به این سادگی قابل استفاده نمی باشد، بلکه گیاهان قادرند پتاسیم را تنها از فاز محلول خاک جذب و مورد استفاده قرار دهند. برخی از ریزجانداران خاک قادرند با سازوکارهایی، پتاسیم تثبیت شده و غیرتبادلی خاک را به فرم قابل استفاده تبدیل کنند و فراهمی پتاسیم را برای گیاه افزایش دهند. استفاده از باکتریهای محرک رشد به ویژه باکتریهای آزادکننده پتاسیم به عنوان کود زیستی یک شیوه امیدبخش در بهبود تغذیه پتاسیمی گیاهان و تولید آنها بوده و شیوه همسو با کشاورزی پایدار می باشد. بر این اساس آزمایش بر روی جداسازی و شناسایی این قبیل از باکتریها و بررسی کارایی آنها در تحقیقات اخیر مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش توانایی پنج جدایه میکروبی Pseudomonas spp. از باکتری های آزادکننده پتاسیم شامل S 6-6، S 10-3، S 14-3، S 19-1 و S 21-1 بر بهبود رشد و افزایش جذب پتاسیم توسط گیاه گوجه فرنگی در دو خاک با پتاسیم قابل استفاده کمتر از mg/kg 200 و خاک با پتاسیم قابل استفاده بیشتر از mg/kg 400 در حضور ریزجانداران بومی خاک بررسی شد. در این تحقیق دو خاک مختلف با میزان پتاسیم قابل استفاده کمتر از 200 میلی گرم بر کیلوگرم (خاک خلعت پوشان) و بیش از 400 میلی گرم بر کیلوگرم (خاک کندوان) مورد استفاده قرار گرفت. همه جدایه های باکتریایی مورد استفاده در این پژوهش (S6-6، S10-3، S14-3، S19-1 و S21-1) متعلق به جنس سودوموناس بودند و توانایی آنها به عنوان باکتریهای آزادکننده پتاسیم مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت استفاده باکتریها به عنوان زادمایه باکتریایی، ابتدا کشت تازه ای از آنها در محیط نوترینت براث تهیه شد و برای تلقیح کشت گیاه مورد استفاده قرار گرفت. برای تلقیح هر گلدان از 10 میلی لیتر زادمایه باکتریایی استفاده شد. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی در دو خاک با مشخصات فوق با حضور 5 جدایه باکتری و یک تیمار شاهد (بدون تلقیح میکروبی) با در نظر گرفتن سه تکرار به انجام رسید. بذرهای گوجه فرنگی با زادمایه باکتریایی آغشته شد و کشت در خاک غیراستریل در حضور ریزجانداران بومی خاک انجام پذیرفت. آزمایش تا ابتدای فاز زایشی پیش رفت و پارامترهای رشدی و تغذیه ای گیاه (نظیر شاخص کلروفیل، وزن تر و خشک بخش هوایی و ریشه، مقادیر عناصر فسفر و پتاسیم) اندازه گیری شد. آنالیز داده ها با نرم افزار SPSS صورت پذیرفت و مقایسات میانگین به روش دانکن انجام شد. نتایج در خاک با پتاسیم قابل استفاده کمتر از mg/kg 200 نشان داد که شاخص کلروفیل، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، جذب پتاسیم و فسفر در اندام هوایی و ریشه متاثر از جدایه های باکتریایی بوده است. مقایسه میانگین نشان داد جدایه S 21-1 بیشترین شاخص کلروفیل، وزن خشک اندام هوایی، جذب پتاسیم و فسفر اندام هوایی را داشت که به ترتیب باعث افزایش 23.7، 12، 22.20 و 41 درصد نسبت به شاهد شد. جدایه S 14-3 بیشترین وزن خشک ریشه، جذب پتاسیم و فسفر ریشه را داشت و به ترتیب باعث افزایش 36.6، 24.88 و 32.7 درصد نسبت به شاهد شد. اثرات باکتری بر ویژگی های اندازه گیری شده در خاک با پتاسیم قابل استفاده بیشتر از mg/kg 400 معنی دار نشد. اما مقایسه میانگین نشان داد بیشترین مقدار شاخص کلروفیل متعلق به جدایه S21-1 بود که نسبت به شاهد 14.11 درصد افزایش نشان داد و دو جدایه S14-3 و S21-1 بیشترین جذب پتاسیم و فسفر اندام هوایی را داشتند که به طور متوسط نسبت به شاهد 7 درصد افزایش نشان دادند، هر چند این اختلافات معنی دار نبود. در این آزمایشات، جدایه های S21-1 و S14-3 نسبت به سایر جدایه ها برتر شناخته شدند. این آزمایش مشخص ساخت که اثربخشی باکتریهای آزادکننده پتاسیم متاثر از پتاسیم قابل استفاده خاک می باشد و هر چه میزان پتاسیم قابل استفاده در خاک کمتر باشد می توان انتظار داشت که اثربخشی این باکتریها افزایش یابد. تحقیقات در زمینه جداسازی باکتریهای آزادکننده پتاسیم بایستی ادامه داشته باشد و بایستی جدایه های باکتری در شرایط مختلف محیطی و در خاک های متفاوت مورد آزمایش قرار گیرند، تا با آزمایشاتی از این دست بتوان سویه های کارآمد را برای استفاده در عرضه کشاورزی معرفی نمود.

در این پژوهش به منظور مقایسه سینتیک رهاسازی پتاسیم از فلدسپار، ایلایت و فلوگوپایت در شرایط تلقیح میکروب های حل کننده سیلیکات ها، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل تلقیح میکروبی (باکتری، قارچ و بدون تلقیح)، کانی پتاسیمی (فلدسپار، ایلایت و فلوگوپایت) و زمان انکوباسیون (1، 2، 4، 8، 12، 16، 24، 32، 48 و 64 ساعت) بودند. نتایج نشان داد که تلقیح میکروبی منجر به افزایش رهاسازی پتاسیم شد و پتاسیم محلول (Ksol) در نمونه های تلقیح یافته با باکتری و قارچ به ترتیب 92.3 و 92.8 درصد نسبت به نمونه های شاهد افزایش یافت. تاثیر نوع کانی بر سینتیک رهاسازی پتاسیم نیز معنادار بود، به طوری که رهاسازی پتاسیم از فلوگوپایت در مقایسه با فلدسپار و ایلایت به ترتیب 1.11 و 1.13 برابر بیشتر بود. بیشترین کاهش pH و افزایش Ksol در تیمار تلقیح یافته با قارچ در حضور کانی فلوگوپایت مشاهده شد، به طوری که pH در این تیمار 2.69 واحد نسبت به شاهد (بدون تلقیح) کاهش و Ksol 7.38 واحد در مقایسه با شاهد افزایش یافت. در بین معادلات سینتیکی برازش داده شده، با توجه به مقادیر R2 و SEE سینتیک رهاسازی پتاسیم توسط معادلات ایلوویچ، تابع توانی، مرتبه اول و پخشیدگی سهموی به خوبی توصیف شد. در بین این چهار معادله، معادله تابع توانی به عنوان بهترین مدل برای برازش داده ها تشخیص داده شد. همبستگی معنادار و معکوسی (r=-0.83***) بین Ksol و pH نیز مشاهده گردید. به طورکلی حضور ریزجانداران حل کننده سیلیکات منجر به افزایش میزان رهاسازی پتاسیم از کانی های پتاسیم دار می شود.

مجموعه نفوذی الوند در جنوب همدان، در زون سنندج-سیرجان واقع شده است. این مجموعه شامل سنگ های مافیک تا فلسیک مانند گابرو، دیوریت، تونالیت، گرانودیوریت، گرانیت، آپلیت و پگماتیت است. سنگ های شبه گرانیتی بخش اعظمی از سنگ های این مجموعه را به خود اختصاص می دهند که از این میان می توان به دو دسته گرانیتوئیدهای پورفیروئید و گرانیتوئیدهای بسیار روشن اشاره کرد.گرانیتوئیدهای پورفیروئید غنی از پتاسیم بوده در حالی که گرانیتوئیدهای بسیار روشن فقیر از پتاسیم هستند. ویژگی های سنگ نگاری و زمین شیمی سنگ های گرانیتوئیدی نشان می دهد که این دودسته از هم مجزا بوده و احتمالا از جدایی یک ماگما حاصل نشده اند. گرانیتوئیدهای بسیار روشن نسبت به گرانیتوئیدهای پورفیروئید از CaO، Na2O و Al2O3 غنی تر و از K2O، FeO و MgO فقیرترند و روند تبلور جدایشی از یک ماگمای مشترک با گرانیتوئیدهای دیگر را نشان نمی دهند. دامنه تغییرات مقدار ΣREE و(La/Yb)N  در گرانیتوئیدهای بسیار روشن گسترده تر از سایر سنگ های دیگر است.مقادیر *Eu/Eu در گرانیتوئیدهای پورفیروئید 0.61-0.38، در گرانیتوئیدهای بسیار روشن 11.33-0.52 و در آپلیت ها 2.15-0.15 است. بی هنجاری منفی Eu در گرانیتوئیدهای پورفیروئید با خاستگاه پوسته ای که برای آنها در نظر گرفته شده است، همخوان است. با توجه به اینکه گرانیتوئیدهای بسیار روشن به دلیل مقدار نسبتا زیاد CaO و Na2O غنی از پلاژیوکلاز هستند لذا به دلیل جانشینی Eu به جای Ca در شبکه این کانی، این سنگ ها از خود بی هنجاری مثبت Eu نشان می دهند. آپلیت ها و پگماتیت های منطقه از نظر زمین شیمی بیشتر به گرانیتوئیدهای پورفیروئید شباهت دارند و احتمالا از جدایی آنها حاصل شده اند.