سبک دودلینگ آرت یکی از سبک هایی است که تحت تاثیر ناخودآگاه شکل می گیرد. دودلینگ آرت همیشه درکنار مفاهیمی همچون ناخودآگاه و هنردرمانی آمده است و با سبک هایی مثل سورئالیسم نیز مرتبط است. در این مقاله به این که چگونه فرد می تواند با تکیه بر دودلینگ با ذهن ناخودآگاه خود ارتباط برقرار کند، پرداخته شده است. به منظور نیل به این هدف از روش تحقیق توصیفی تحلیلی استفاده شده و اطلاعات این تحقیق با روش کتابخانه ای گردآوری شده است. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر این امر است که میان دودلینگ آرت و ذهن ناخودآگاه ارتباط معناداری وجود دارد. بدین گونه که خاطرات فرد به صورت تصاویری از بین خطوط کشیده شده، خود را نشان داده و فرد با تحلیل آن می تواند به ناخودآگاه خود پی برده و به آرامش برسد. به بیانی دیگر دودلینگ آرت تجلی گاه خاطرات یک فرد است و به همین مناسبت می توان از دودلینگ آرت در هنردرمانی بهره مند شد و به افرادی که دچار مشکلاتی روانی همچون خشم، استرس، عصبانیت و ناتوانی در تصمیم گیری هستند، کمک کند تا با تمرکز و آرامش، راه حل های بهتری در مورد مسائل زندگی پیدا کنند.

در این مقاله، مـا دیـدگـاه لکان را درباره زبان و ناخودآگاه بررسی می کنیم .دیدگاه هایی که برگرفته از تئوری های «فروید» است. ژاک لکان برای ناخودآگاه ذهن انسان ساختاری شبیه به ساختار زبان قایل است. یعنی همان رابطه دال و مدلول حاکم در نظام زبانی که در ساختار ناخودآگاه ذهن نیز وجود دارد. به عبارت دیگر، همچنان که بکارگیری دال هایی همچون اصوات و کلمات، زنجیره ای از مدلول ها یا معانی را در ذهن مخاطب ایجاد می کنند، ناخودآگاه ذهن نیز در تماس با دال هایی همچون مزه خوراکی ها، رایحه برخی اشیاء یا اشخاص و یا دیدن بعضی از تصاویر، خاطراتی را از گذشته به صورت مدلول هایی در ذهن ما بیدار می کند. پیش از لکان، ساختارگرایانی همچون کلود لوی- استروس نیز، برای تمامی فرایندهای اجتماعی، از جمله زبان، ساختاری بنیادین قایل بودند که غالب اوقات به شکل ناخودآگاه باقی می ماند. درست همانند زبان که زنجیره ای از واحدهای نشانه ای و نمادین را تشکیل می دهد، ناخودآگاه انسانی نیز مجموعه ای از عناصر نشانه ای را که حاصل امیال ارضاء نشده فرد است، همچون کدها و رمزگان زبانی درخود ذخیره می کند. لکان به تآسی از فروید، میان سه مفهوم «نیـاز»،«کشش» و «میل» تفاوتی اساسی قائل است؛ و در حالی که مفهوم نخست را یک نیرویی فیزیکی قلمـداد می کند، برای دو مفهوم دیگر فرایندی روانشناختی قایل است. لکان فرضیه «عقده ادیپ» را وارد نظام زبانی می کند. از دیدگاه او وقتی که کودک متولد می شود، در فضایی رقابتی با پدر، برای تصاحب مادر قرار می گیرد، حال این کودک یرای رقابت با پدر باید در همان نظام نمادینی که پیش تر پدر وارد آن شده، حضور یابد و از زبان به عنوان ابزاری برای ایجاد این گفتمان استفاده کند. این مقاله تلاشی است تا چگونگی تشکیل گفتمانی را با حضور عنصر زبان به عنوان نظامی نمادین نشان دهد، نظامی که در ذهن کودک شکل گرفته تا او را در فضایی رقابتی با پدر برای تصاحب مادر قرار می دهد.

مطابق تئوری ادراک بوم شناختی "گیسون" جهان مادی متشکل از پهنه های گوناگونی است که یکی دیگری را پوشانده و مخفی می دارد و تنها هنگامی ادارک این پهنه ها میسر است که شخص ملزم به حرکت در محیط باشد. نگارنده این پهنه ها را "پهنه های فضایی" محیط می نامد. از آنجا که هیچ حرکتی بدون گذشت زمان برای انسان امکان پذیر نمی باشد و با توجه به ارتباط نزدیک بین مفهوم های مکان و زمان در علوم جدید به گونه ای که زمان را به عنوان بعد چهارم فضای سه بعدی در نظر می گیرند، این نکته به ذهن خطور می کنند که اگر شخص در محیط، ساکن (بدون حرکت) ولی ناظر گذشت زمان باشد، نیز پهنه های متفاوتی از محیط را درک خواهد کرد که می توان آن ها را "پهنه های زمانی" یک محیط نامید ارتباط نزدیکی بین "ناخودآگاه جمعی" یونگ و پهنه های زمانی که مشابهت بسیار زیادی به پهنه های فضایی دارند احساس می شود. این پژوهش نشان می دهد که ناخودآگاه جمعی توانایی حرکت آزادانه در پهنه های فضایی و زمانی را دارد، می پردازد. نگارنده در مقاله حاضر به مفهوم پهنه های فضایی، پهنه های زمانی و ترکیب این دو بار رویکرد تجربی دست می یازد.

در این مقاله با استناد به بندهای مختلف گاهان، کوشش می شود به درک هر چه بیشتر زبان آهنگین زردشت و این که آیا این زبان نمادین است یا خیر، بپردازیم. اگر این زبان، رمزی است، به واقع رمزگرایی، کوشش برای رخنه در فراسوی جهان تصورات درونی و بیرونی انسان است و پی بردن به مفاهیم این نمادها، ما را به شناخت هر چه بیشتر اندیشه های زردشت و ضمیر ناخود آگاه مردمان روزگار او رهنمون می سازد.نمادهای زرتشت نشان دهنده خلاقیت او در تبدیل جوانب حیات انسانی به رمزی شاعرانه است که در واقع بیان تطاهر مستقیم ناخودآگاه قومی-زبانی اوست. نمادهای فرهنگی برای توضیح حقایق جاودانگی بکار می روند. حرکت از ذهن خودآگاه که در ذهنیت خیالی خود، تمثیلی و جان بخش به مفاهیم انتزاعی و ایجاد اسعاره های نوین نه تنها سبب رشد زبان، که سبب بسط آگاهی و درک عمیق تر از جهان پیرامون می شود.

شرایط محیطی و زیستی بشر طی سالیان متمادی سبب ایجاد تغییراتی در رفتار و ادراک انسان ها، همانند تغییرات جسمی شان، در راستای سازگاری بیشتر آن ها با محیط پیرامونشان گشته است. این سازگاری های رفتاری و ادراکی که حاصل رسوب تجارب انسان های گذشته بوده مانند الگوهای از پیش تعین شده بر ادراک و رفتار ما تأثیرگذارند، الگوهایی که از طریق عمل وراثت به نسل های آینده منتقل شده و در صورت اشتراک بین همه انسان ها کهن الگو خوانده می شوند. درواقع ضمیر ناخودآگاه جمعی به عنوان بخشی از ذهن، محل ذخیره و انباشته شدن تجارب و خاطرات نسل های گذشته بشر می باشد که حاوی این صفات سازگار یافته روح و روان است. آنچه تاکنون در پژوهش های روانشناسی به آن پرداخته شده، الگوهای مشترک میان همه انسان ها است؛ اما ازآنجاکه ایجاد این سازگاری ها بسته به شرایط زیستی بشر بوده و این شرایط برای جوامع مختلف به شدت متفاوت است، لذا آیا نمی توان از الگوهایی که مختص به جوامع مختلف بشری هستند نیز گفته شود؟ جهت بررسی این سوال در پژوهش حاضر از روش قیاسی و مطالعات کتابخانه ای بهره گرفته شده است. یافته های ما فرضیه پژوهش را مبنی بر وجود الگوهای مختص به جوامع مختلف در کنار الگوهای جمعی موجود در ضمیر ناخودآگاه بشر است را تائید می کند؛ یعنی الگوهایی در ضمیر ناخودآگاه جمعی ذهن افراد هر نژاد وجود دارند که خاص همان نژاد بوده و عام همه انسان ها نیستند. لذا توصیه می گردد در بهره گیری از ضمیر ناخودآگاه به این الگوها به عنوان ذخایر تجارب بشر در یک محیط خاص نیز بهره گرفته شود.

بنای هرمنوتیک سیاسی را فردریک جیمسن در ناخودآگاه سیاسی (1400) بر این فرض نهاده است که دامنۀ مفهوم ناخودآگاه هم ممکن است گاهی از دایرۀ دلالت‏های روان‏شناختیِ معمول با شعاعی محدود به زندگی شخصی و امور خصوصی فراتر رفته، توسعاً ابعاد اجتماعی و تاریخی به خود بگیرد. نشانه‏های این ناخودآگاه جمعی را از نظر جیمسن به‏جای محتوای متون فرهنگی در تناقض‏های صوری این متون باید جست. در این‏جا، با خوانش ناخودآگاه سیاسی به‏روشی دیالکتیکی خواهیم دید که جیمسن چگونه در تلاش برای تعمیم مفهوم روان‏شناختیِ ناخودآگاه به حوزه‏های اسطوره‏شناسی و نقد ادبی فرض را بر این‏همانی تعبیر خود از «تاریخ» و تعریف لکان از امر «واقع» نهاده، مفهوم لکانی امر «واقع» را مدام در رابطۀ مستقیم با مفهوم آلتوسری «علت غایب» به‏کار می‏گیرد. خواهیم دید که درک حضور «تاریخ»، امر «واقع»، یا «علت غایب» تنها به واسطۀ امر «نمادین» تنها به شرط متنیت‏یافتگی در قالبی مانند روایت و تنها از پس پردۀ ایدئولوژی دست می‏دهد. جست‏وجوی ناخودآگاهِ پنهان در «ناخودآگاه سیاسی» را سرانجام با نگاهی به دو جنبۀ مبهم از هرمنوتیک سیاسی به‏پایان خواهیم برد: نخست، چیستی پیوند میان تاریخ و متن از گونۀ روایی‏اش، و دیگر چگونگی تحلیل در زمانی از هم‏نشینی ساختارهای اجتماعیِ ناهم‏زمان.

«تا جزایر ناخودآگاه» نوشتاری است تحلیلی درباره پنج داستان مهم از دفتر اول مثنوی مولوی. تاویل این پنج داستان («شاه و کنیزک»، «وزیر و شاه جهود متعصب مسیحی کش»، «شیر و نخچیران»، «طوطی و بازرگان»، «پیر چنگی و عمر») دربرگیرنده ساختار مشترکی از دیدگاه تاویل است. تاویل، با توجه به نشانه های موجود در متن، می تواند پلی باشد از جهان صورت به عالم معنا. در حقیقت در تاویل، معنا کشف نمی شود، بلکه بازآفرینی می شود. با توجه به این که مثنوی از متون باز و سیال است، داستان هایش ظرفیت تاویل دارند.این مقاله، با استناد به نشانه های موجود در متن و تاویل صورت داستان ها، به ساختاری مشترک و هدف مند در زمینه شناخت انسان می رسد. همچنین، با استفاده از جدول ها و بررسی آن ها، این نتیجه به دست می آید که شخصیت های پویا در این داستان ها، نمادهایی از نفس واحد بشرند که برای رسیدن به کمال، مسیر مشترکی طی می کنند. آن ها از «نیمه خودآگاهی» به سمت «خودآگاهی» رشد می کنند و در نهایت، به مرحله «ناخودآگاهی» می رسند. «ناخودآگاه» از اصطلاحات رایج در روان شناسی یونگ است که در این پژوهش، با واژه «فنا»، که از اصطلاحات رایج صوفیه است، مطابقت دارد.