یکی از موضوعاتی که در فقه امامیه ازجملۀ مطهرات محسوب شده و دیدگاه های متنوعی را دربارۀ شرایط مطهریت و حدود و ثغور آن متوجه خود یافته، غیبت مسلمان است؛ بدین ‫معنا که اگر شخص مسلمان برای مدتی غایب شود، درصورتی‫که بدن و سایر متعلّقاتِ او مثل لباس، فرش، ظرف و... متنجس باشد، به طهارت آن ها حکم می‎شود. بسیاری از فقها در حالی به حکمِ طهارت مسلمان بر اساس غیبت او و ذیل شرایطی خاص یا بر پایۀ مطهریتِ ظاهر حال مسلمان باور آورده اند که در موضوعیت و حتی طریقیت این دو عنوان برای حکم به تطهیر، تردید جدی وجود دارد. در این تحقیق به روش توصیفی تحلیلی، پس از بررسی اقوال و ادلۀ فقها در خصوص مطهریت غیبت مسلمان و شروط آن و نیز دربارۀ مطهریت ظاهر حال مسلمان این نتیجه به دست آمده که این دو عنوان نقشی مستقل در مطهریت بدن و متعلقات او ندارند، بلکه مطهریت برآیند اتصاف شخص به وصف مسلمانی است که شمولش از دو عنوان مذکور بیشتر است.

لطفا برای مشاهده متن چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در قرون اولیه تاریخ اسلام، در فلسفه و سایر علوم هیچ کتابی به زبان فارسی نوشته نشده است و تمامی دانشمندان مسلمان که اکثر آنها هم ایرانی بوده اند، آثار علمی خود را به زبان عربی نگاشته اند. از قرن چهارم هجری به بعد، فلاسفه ایرانی در کنار تالیفات فراوانی که به زبان عربی داشته اند، بتدریج آثار اندکی را به زبان فارسی خلق کرده اند که از آن جهت که جاده فارسی نویسی را برای دانشمندان دوره های بعد هموار نموده است، بسیار ارزشمندند. آنها زمانی این کار را آغاز کرده اند که زبان فارسی پس از یک دوره فترت، آمادگی و گنجایش لازم برای ادای مفاهیم و معانی انتزاعی فلسفی را نداشته است. ابن سینا و شاگردان او، ناصرخسرو، سهروردی، باباافضل کاشانی، خواجه نصیرالدین طوسی، قطب الدین شیرازی و دیگران، در تدوین نگاشته های فلسفی به زبان فارسی سهم بسزایی داشته اند. تلاش آنها در معادلسازی اصطلاحات فلسفی به زبان فارسی، زمینه را در روزگار ما برای خلق آثار فلسفی پخته تر فراهم کرده است. این جستار به روش توصیفی تحلیلی، علل زبانی و ادبی غلبه زبان عربی در نگاشته های فلسفی را بررسی نموده و با معرفی مهمترین تالیفات فلسفی به زبان فارسی، نقش آنها را در توسعه و غنی سازی این زبان برای انتقال دانشهای فلسفی تبیین ساخته است. در پایان نیز به تاثیر آثار ترجمه شده از متون فلسفه غرب بر پرباری گنجینه لغات فارسی و ضرورت نگارش فلسفه به زبان فارسی در عصر حاضر که عربی دانی در آن بشدت کاهش یافته است، میپردازد.

نکاح مسلمان با غیرمسلمان از مباحثی است که از ابتدای شکل گیری جامعه اسلامی مطرح است؛ و با رشد ارتباطات بین جوامع و سکونت افراد باعقاید و گرایش های مختلف در همه جهان، نیاز به پاسخ این مسیله را می طلبد. در این نوشته نویسنده در صدد بازنگری ادله ازدواج هر مسلمانی چه زن و چه مرد با هر غیر مسلمانی چه کتابی و چه کافر و با هر عقیده و مذهب مخالف اسلام است. حاصل این پژوهش که به شیوه تحلیلی و توصیفی و با روش کتابخانه ای است بیانگر آن است که آیات و روایات ارایه شده برای استناد حرمت به دلیل احتمال انصراف به کفار معاند اسلام، فاقد اطلاق می باشند و با لحاظ اصل اولی جواز نکاح انسان با هر جنس مخالفی که فطرت آدمی هم آن را مجاز می شمارد و دلیل قطعی بر رد آن وجود ندارد، می توان نتیجه گرفت: نکاح مسلمان با شخص غیرمسلمانی که ضدیتی با اسلام نداشته و اختلاف عقاید را محترم می شمارد بلامانع باشد.

در آثار کلامی و ملل و نحل مسلمانان هر گاه از منکران نبوت یاد می شود از آنها تحت عنوان کسانی که از «شبهة براهمه» تبعیت می کنند، نام می برند. براهمه در این آثار کسانی اند که به دلیل عقلی از نبوت پیروی نمی کنند. آگاهی مسلمانان از براهمه آگاهی روشنی نیست و در اصل براهمه در سنت فکری هندویی در شمار منکران نبوت به معنایی که در اسلام آمده است جای نمی گیرند. اینکه چگونه مسلمانان آنها را در شمار منکران نبوت آورده اند معلوم نیست و اما و اگرها راه به جایی نمی برد.

قرآن کریم و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) برای عقل نقش هدایتگری قایل شده اند و حکم عقل راهمان حکم شرع دانسته اند. از تعالیم قرآن کریم و روایات معصومین (ع) به دست می آید که تعقل و خردورزی امری ارزشمند است. این در حالی است که همواره در طول تاریخ شاهد حضور جریان های عقل ستیزی همچون اهل حدیث واخباریان بوده ایم که به تفکر و عقل هیچ بهایی نداده اند. از سوی دیگر گروهی دیگر از عالمان و فقیهان شیعه و سنی عقل را معتبر و دارای حجیت دانسته اند و از آن در استنباط احکام شرعی بهره برده اند.

این نوشتار در جستجوی حقیقت «نمو» و چگونگی رخداد آن در ثبات و حیوان به رشته تحریر درآمده است. و به همین مناسبت، معنای «نمو» و دیگر واژگان مربوط، هم از لحاظ لغوی و هم از اصطلاحی بررسی شده است. آنگاه مباحث مقدماتی به میان آمده و دیدگاه های مختلف، در این باره، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. نگارنده سرانجام به این نتیجه رسیده است که «نمو» حرکت مقداری است و این حرکت، نمودی از حرکتی بنیادین است که آن را «حرکت جوهری» خوانده اند. در این پژوهش، بنیانگذاران سه حوزه فلسفی مشا، اشراق و حکمت متعالیه بیشتر مورد توجه واقع شده اند.