در این بررسی، به پدیده فتوشیمیایی تولید ازن سطحی و اندازه گیری به روش آکتینومتری و پیرانومتری به منظور مشاهده کاهش شدت تابش خورشیدی و واکنش های ثانویه پرداخته شده است. این بررسی در مورد فرایندهای فتوشیمیایی مرتبط با NOx است که در شرایط تراکم ترافیک و افزایش دما همزمان با وارونگی سطحی مشاهده شده است. افزایش قابل ملاحظه ازن سطحی (O3) از نظر شیمیایی طی دهه اخیر در تهران مرکزی دلیل بر افزایش آلودگی شدید هوا در روزهای معینی از سال است، که تغییراتی در ردیف 24 - 45 ppb طی سالهای 1371-1369، همچنین 45 - 65 ppb در سالهای 1379-1378، نیز نشان داده شده است. افزایش غلظت ازن سطحی (O3) به مفهوم افزایش آلودگی هوا بطور شدید و بروز خسارات بیولوژیکی بر روی توده‎های گیاهی، حیوانی و انسانی است.  

گاز ازن در سال 1839 توسط شونباین کشف شد و تا سال 1850 کسی نمی دانست که این گاز یکی از گازهای تشکیل دهنده جو است. ازن در حدود 6´10-6 درصد از حجم هوا را تشکیل می دهد و به صورت ناهمگن در جو توزیع شده است. حدود ده درصد آن در تروپوسفرو نود درصد دیگر در استراتوسفر موجود می باشد. چون ازن فراوانترین اکسیدکننده فتوشیمیایی موجود در جو است استاندارد ملی کیفیت هوا ی امریکا بر اساس آن تنظیم شده است. بر اساس این استاندارد حضور ازن در غلظت های بیش از 0.12 قسمت در میلیون در سطوح پایینی جو خطرناک خواهد بود وجود مقادیر بالاتر بیانگر تولید ازن توسط منابع انسانی است. ازن تروپوسفری در سطح زمین یک آلاینده محسوب می شود زیرا در تبدیل آلاینده های اولیه به آلاینده های ثانویه نقش موثری ایفا می نماید.در این پژوهش اطلاعات ده ساله ازن کلی شهر اصفهان از سال 1995 تا 2005 میلادی و اطلاعات ازن سطحی در سال 2002 میلادی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از انجام پژوهش تعیین متغیرهای جوی موثر بر غلظت ازن کلی و سطحی می باشد. در انجام این پژوهش از روش های آماری استفاده شده و ابزار تحلیل نرم افزارهای SPSS و EXCEL است. نتایج بیانگر این نکته است که توزیع ازن کلی رابطه معنی داری با پایداری وضعیت جوی نداشته و بیشتر تحت تاثیر دما و سرعت باد در لایه های فوقانی به ویژه لایه 50 میلی باری می باشد. توزیع ازن سطحی هم بستگی بیشتری بامتغیرهای آب و هوایی سطح زمین دارد به ویژه افزایش دما و ساعت آفتابی سبب تولید ازن بیشتر در سطح زمین است.

ازن اتمسفری به‎عنوان یک گاز گلخانه‎ای و محافظ در برابر پرتوهای ماورای بنفش، نقش مهمی در تعادل اکوسیستم و سلامت انسان ایفا می‎کند. نوسانات غلظت آن می‎تواند اثر منفی بر تغییرات اقلیمی و کیفیت هوا داشته باشند؛ بنابراین، پایش مستمر ازن برای مدیریت پایداری محیط‎زیست ضروری است. بدین منظور، از داده‎های MERRA-2 در طول دوره 2019-1980 استفاده شد. پژوهش پیش‎رو دارای دو بخش است. این مطالعه به تحلیل فضایی-زمانی میزان ازن در جو ایران پرداخته و برای آشکارسازی روند تغییرات زمانی-فضایی از روش ناپارامتریک من-کندال و شیب سن استفاده کرده است. نتایج بخش اول نشان داد که بیشترین ازن در ماه مه و فصل بهار و کمترین آن مربوط به ماه اکتبراست. از نظر جغرافیایی، بیشترین غلظت ازن در نواحی شمال و شمال غرب ایران مشاهده می‎شود، در حالی که کمترین میزان آن به نواحی جنوبی اختصاص دارد. این تغییرات به‎طور ماهانه تحت تأثیر عوامل مختلف، دستخوش نوساناتی می‎گردد. در فصل سرد سال، غلظت ازن به طور عمده تابعی از عرض جغرافیایی است، درحالی‎که در فصل گرم سال، تأثیر ارتفاع نسبت به عرض جغرافیایی به مراتب بیشتر و بارزتر می‎شود. تغییرات زمانی – فضایی مطالعه نشان داد که دامنه تغییرات سالانه ازن بین 294 تا 47/354 دابسون است. دیگر یافته‎ها نشان داد که در میزان کلی ازن جو ایران در مقیاس سالانه، فصلی و ماهانه روند منفی مشاهده می‎گردد. روند میزان ازن در دورۀ (ماه‎های) سرد سال به طور کلی مشهودتر و به لحاظ آماری در فصل زمستان معنی‎دار بود. به لحاظ فضایی نواحی شمال‎غربی کشور تا ضلع مرکزی کشور دارای روند منفی معنی‎دار بوده و دیگر نواحی همان روند منفی مشاهده می‎شود ولی در هیچ سطح آماری معنی‎دار نیستند.

زمینه و هدف: فرایند ازن زنی کاتالیزوری، یک روش کارآمد برای تصفیه ترکیبات آلی فرار از جریان هوای آلوده می باشد. این تحقیق با هدف بررسی کارایی فر آ یند ازن زنی کاتالیزوری در حذف زایلن از جریان هوای آلوده و همچنین تاثیر اثر زمان ماند (میزان جریان گاز)، دوز ازن ورودی و رطوبت نسبی بر کارایی این فرایند انجام شد . روش بررسی: در این مطالعه، جهت ارزیابی ازن زنی کاتالیزوری زایلن از یک سیستم آزمایشگاهی که شامل پمپ تزریق سرنگی، پمپ تزریق هوا، دستگاه مولد ازن و راکتور شیشه ای که کربن فعال در آن قرار داده شده بود، استفاده شد. برای بررسی تاثیر هریک از متغیرهای مورد نظر، چندین مرحله آزمایش انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد، ظرفیت حذف زایلن در فرایند ازن زنی کاتالیزوری، به طور قابل محسوسی بیشتر از کربن فعال به تنهایی بود. کربن فعال در حضور ازن به عنوان کاتالیزور عمل کرده و باعث افزایش معنی دار راندمان تجزیه زایلن شده است. علاوه بر آن، با افزایش دوز ازن در ورودی راکتور و جریان هوا، ظرفیت سیستم در حذف زایلن نیز افزایش یافت. همچنین با افزایش رطوبت نسبی از 5% به 50%، کارایی سیستم در حذف زایلن ارتقاء یافت. در حالی که با افزایش بیشتر رطوبت نسبی (بالای 50%)، کارایی سیستم تنزل یافت. نتیجه گیری: سیستم ازن زنی کاتالیزوری می تواند به عنوان روش مناسب با کارایی بالا برای حذف زایلن از جریان هوای آلوده در غلظت های بالا استفاده شود. همچنین، این سیستم می تواند به راحتی برای تبدیل سیستم های جذب کربن فعال حاضر به سیستم ازن زنی کاتالیزوری استفاده شود

زمینه و هدف: فورفورال یک ترکیب شیمیایی سمی است. برای جلوگیری از اثرات آن بر انسان و محیط زیست، باید فاضلاب های حاوی فورفورال را پیش از دفع به محیط، به نحو مقتضی تصفیه نمود. در این مطالعه از روش های اکسیداسیون پیشرفته مبتنی بر ازن برای حذف غلظت های مختلف فورفورال از فاضلاب در مقیاس آزمایشگاهی استفاده شده است.مواد و روش ها: این پژوهش از نوع کاربردی است. نمونه های مورد نیاز در هر بررسی در زمان های مورد نظر برداشت شد. در این مطالعه اثر فرایندهای ازن زنی تنها (SOP)، ازن زنی کاتالیزوری (COP) و جذب تنها بر کربن فعال (SAP) بر میزان حذف فورفورال تحت شرایط مختلف مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: تاثیر برخی از پارامترهای مهم مثلpH ، دوزاژ کربن فعال و زمان واکنش بر کاراییSOP ،SAP  و COP مورد بررسی قرار گرفت. نتایج در موردpH  نشان داد که کارایی هر سه فرآیند در شرایط خیلی اسیدی و قلیایی نسبت به سایر pH ها کمی بیشتر است. با افزایش میزان دوزاژ، راندمان حذف افزایش یافت و بالاخره با گذشت زمان واکنش، راندمان حذف برای هر سه فرآیند مطالعه شده، افزایش یافت.نتیجه گیری: بیشتر بودن راندمان تجزیه فورفورال در شرایط اسیدی می تواند ناشی از اکسیداسیون مستقیم و کاتالیزوری آن توسط ازن باشد. بالاتر بودن راندمان در pH های قلیایی نیز ناشی از اکسیداسیون غیرمستقیم بر اثر تولید رادیکال های هیدروکسیل می باشد. در مورد اثر زمان واکنش، نتایج نشان دهنده این است که در COP خاصیت سینرژیستی وجود دارد. بیشتر شدن سطوح موجود برای واکنش ازن - کربن فعال - فورفورال می تواند دلیل افزایش راندمان با افزایش دوزاژ کربن فعال باشد.

اندکی پس از تولید مواد زائد، تولید شیرابه آغاز شده که از منابع آلاینده خاک و آب های زیر زمینی به شمار می رود. امروزه فرآیند ازن زنی به عنوان یک روش پرکاربرد در تصفیه خاک های آلوده مورد استفاده قرار می گیرد. ازن در تصفیه گستره وسیعی از آلاینده ها کاربرد دارد. از آنجایی که شیرابه در برگیرنده مجموعه ای از آلاینده های آلی و معدنی است، بنابراین فرایند ازن زنی می تواند نقش مفیدی در تصفیه خاک های آلوده به شیرابه داشته باشد. در این مطالعه کاربرد فرایند ازن زنی جهت پالایش خاک آلوده به شیرابه حاصل از فرایند کمپوست زباله شهری در مقیاس آزمایشگاهی موردبررسی قرارگرفته است. در این تحقیق اثر پارامترهای زمان واکنش، دبی ازن زنی، pH محیط، پیش تصفیه ازن، میزان مواد آلی خاک و همچنین حضور اکسیدهای فلزی بر راندمان حذف مواد آلی از خاک موردبررسی قرارگرفته است. بر اساس نتایج آزمایش ها حداکثر راندمان حذف به میزان 2/11% پس از 120 دقیقه ازن زنی با دبی200 میلی لیتر بر دقیقه و در pH حدود 9 حاصل شد. همچنین با افزایش آلودگی اولیه خاک راندمان حذف مواد آلی افزایش یافت. در این پژوهش حضور اکسید آهن 3 ظرفیتی باعث افزایش 42 درصدی در راندمان حذف مواد آلی خاک گردید. براساس آزمایشات صورت پذیرفته، ازن پس از عبور از مجاورت اسید توانسته است در pH حدود 9، پس از گذشت 120 دقیقه، مواد آلی خاک مورد مطالعه را به میزان 2/21 درصد کاهش دهد که در مقایسه با راندمان حذف با استفاده از گاز ازن بدون پیش تصفیه نزدیک به90% افزایش، نشان می دهد.

زمینه و هدف: فاضلاب های بیمارستانی که دارای عوامل بیماریزا، مواد دارویی و سمی می باشد، تخلیه آن ها در چاههای جاذب یا شبکه فاضلاب شهری منجر به بحران آلودگی منابع آب می شود، بنابراین لازم است که فاضلاب بیمارستانی قبل از تخلیه تصفیه گردد. هدف از این مطالعه تعیین بهترین منعقد کننده قبل و بعد از ازن زنی جهت پیش تصفیه فاضلاب بیمارستانی می باشد.روش کار: در این مطالعه از سیستم آزمایشگاهی شامل مولد ازن با ظرفیت 15.5 go3/h، راکتور واکنش با حجم یک لیتر و دستگاه جارتست با استفاده از منعقدکننده آلوم، کلرورفریک و پلی آلومینیوم کلراید (PAC) استفاده گردید. پارامتر مورد بررسی کدورت بود که بر اساس کتاب روش های استاندارد برای آزمایش های آب و فاضلاب اندازه گیری گردیدیافته ها: نتایج نشان داد که PAC به عنوان بهترین منعقدکننده قبل از ازن زنی فاضلاب بیمارستانی، با دوز 200 میلی گرم در لیتر همراه با پلی الکترولیت کاتیونی با دوز 1 میلی گرم در لیتر راندمان حذف کدورت را 99.2 درصد حاصل نمود. بعد از ازن زنی فاضلاب بیمارستانی، آلوم به عنوان بهترین منعقدکننده با دوز 200 میلی گرم در لیتر همراه با پلی الکترولیت کاتیونی 0.3 میلی گرم در لیتر راندمان حذف کدورت را 97.98 درصد حاصل نمود.نتیجه گیری: PAC و آلوم به ترتیب به عنوان بهترین منعقدکننده قبل از ازن زنی و بعد از ازن زنی فاضلاب بیمارستانی مشخص شدند و همچنین ازن زنی دوز مصرفی منعقدکننده ها را پایین آورد.