هدف : ارتقا کیفیت زندگی هدفی مهم از مراقبتهای بهداشتی در روانپزشکی شناخته می شود. در تحقیق حاضر با انجام مداخلات کاردرمانی روانی - اجتماعی بر روی بیماران دچار اختلالات روانی مزمن، به بررسی کیفیت زندگی آنها پرداخته شد.روش بررسی: این مطالعه مداخله ای به صورت شبه تجربی می باشد و بر روی 24 بیمار مبتلا به اختلالات روانی مزمن مراجعه کننده به مرکز روزانه سینا به عنوان گروه مداخله و 50 بیمار دارای اختلالات روانی مزمن که خدمات کاردرمانی دریافت نمی کردند به عنوان گروه مقایسه انجام شد. نمونه ها از طریق نمونه گیری ساده و در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش «پرسشنامه کیفیت زندگی مراجع ویسکانسین» بود که شامل 8 خرده مقیاس می باشد. خدمات کاردرمانی که شامل گروه درمانی، فعالیت درمانی و هنردرمانی بود، طبق برنامه مرکز هفته ای 2 بار، به مدت 90 دقیقه و به طول 3 ماه بر روی گروه مداخله انجام شد. در این مدت هر دو گروه تحت نظر روانپزشک و دارودرمانی قرار داشتند. برای تجزیه و تحلیل آماری از آزمون های تی مستقل و تی زوجی استفاده شد.یافته ها: قبل از مداخله در هیچ یک از حیطه ها و کیفیت زندگی کل بین دو گروه تفاوت معناداری وجود نداشت، ولی بعد از مداخله میانگین نمره رضایت از زندگی، فعالیت اشتغالی، سلامت و آسایش روانی، سلامت جسمانی و کیفیت زندگی کل (P<0.001) و همچنین روابط اجتماعی (P=0.005) و وضعیت مالی (P<0.003) دو گروه تفاوت معناداری داشت. میانگین نمره علایم (P<0.227) و فعالیت روزمره زندگی (P=0.020) دو گروه بعد از مداخله نیز تفاوت معناداری نشان نداد.نتیجه گیری: خدمات کاردرمانی روانی - اجتماعی بر میزان رضایتمندی و کیفیت زندگی بیماران اختلالات روانی مزمن موثر است.

زمینه و هدف: هر چند بیماری ریفلاکس معده به مری (gastroesophageal reflux disease-GERD) از بیماریهای شایع دستگاه گوارش است، علل موثر در ایجاد آن شناخته شده نیست. اطلاعات کمی در زمینه ارتباط اختلالات روان با GERD وجود دارد. از آنجا که تاکنون در ایران، ارتباط وضعیت روان و ریفلاکس بررسی نشده است، نقش عوامل روانی در بیماری مطالعه شد.روش بررسی: 1016 نفر به صورت تصادفی انتخاب و به مطالعه دعوت شدند، با افرادی که شرکت در مطالعه را پذیرفتند مصاحبه حضوری انجام شد (1000 نفر با محدوده سنی 40-18 سال). کسانی که در طی 12 ماه گذشته، حداقل یک بار سوزش پشت جناغ سینه و یا برگشت اسید را داشتند، به عنوان مورد و گروهی که هرگز این علایم را نداشتند، به عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. در بررسی وضعیت روان از پرسشنامه (general health questionnaire) GHQ-28، که اختلالات غیر سایکوتیک روان را ارزیابی می کند، استفاده شد.یافته ها: شیوع ریفلاکس هفتگی، 12.3% بود. اختلالات روان تنی (OR: 3.50; %95 CI: 2.17-5.66)، اضطراب (OR: 4.02; %95 CI: 2.51-6.43)، اختلالات عملکرد اجتماعی (OR: 1.95; %95 CI: 1.21-3.17)، افسردگی (OR: 3.29; %95 CI: 1.95-5.50)، افزایش سن و چاقی با بروز بیشتر GERD همراه بودند.نتیجه گیری: شیوع GERD در این منطقه، بیش از اغلب کشورهای آسیایی و قابل مقایسه با کشورهای غربی است. نتایج حاصل از این مطالعه همراهی معنی دار اختلالات روان با علایم ریفلاکس را نشان می دهند. ممکن است عومل روانی - اجتماعی نقش مهمی در ایجاد علایم GERD داشته باشند.

با شکل گیری تخصص جدیدی در روان پزشکی به نام روان پزشکی اجتماعی و بخش کاربردی آن، یعنی روان پزشکی اجتماع نگر، به نقش عوامل اجتماعی – فرهنگی در سبب شناسی آسیب های مختلف روانی بیشتر توجه شده و نظریه های متعددی در آن زمینه ارائه شده است. در این نظریه ها، علایم روان پزشکی انحراف را براساس هنجارهای اجتماعی و بیماری های روانی را براساس نقشی اجتماعی تحلیل و بررسی می کنند. سبب شناسی اختلالات شدید روانی نیز در قالب نشانگانی به نام نشانگان فروپاشی اجتماعی توضیح داده می شود، که در واقع فروپاشی تدریجی ارتباط بین فرد و محیظ اجتماعی وی را نشان می دهد. علاوه بر این، نظریه های اجتماعی تلویحاتی را نیز برای مداخله های پیشگیرانه و درمانی به همراه دارد، و بر ارائه خدمات بهداشت روانی یه جمعیت عمومی جهت پیشگیری از بروز اختلالات روانی و گسترش روش های موثر درمان در سطح «توده ای و جمعی» و به حداکثر رساندن توان درمانی تمامی بیماران مبتلا به اختلالات روانی تاکید دارد.

زمینه و هدف: با رشد روز افزون استفاده از رایانه در محیط های کاری کشورمان، میزان اختلالات اسکلتی-عضلانی (MSDs) مرتبط با این مشاغل نیز رو به افزایش گذاشته و تبعات مالی سنگینی به سیستم درمانی کشورتحمیل می کند. هدف از این مطالعه، بررسی ارتباط بین عوامل روانی-اجتماعی با اختلالات اسکلتی-عضلانی در میان کاربران رایانه می باشد.مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی، در یکی از مناطق عملیات انتقال گاز ایران در طی سال های 92-91 صورت گرفت. در این مطالعه، تمامی300 نفر کارکنان اداری این منطقه شرکت نمودند. جمع آوری داده های مطالعه با استفاده از دو پرسش نامه «نوردیک» برای اندازه گیری اختلالات اسکلتی-عضلانی و «پرسش نامه همه پرسی از کارکنان» برای اندازه گیری عوامل روانی- اجتماعی، استفاده شد. آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 16 انجام گرفت. روش های مورد استفاده دراین مطالعه شامل: کای دو و رگرسیون لجستیک می باشد.یافته ها: میانگین سن و سابقه کاری افراد مورد مطالعه به ترتیب 34.59±7.00 و 9.56±6.71 سال بود. نتایج نشان داد که شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی در ناحیه کمر (49.7 درصد) و گردن (49.0 درصد) بیش از سایر نقاط می باشد. مدل سازی رگرسیونی مشخص کرد که از میان ریسک فاکتورهای روانی-اجتماعی، تعادل کار/خانواده، کنترل شغلی، رهبری، منابع، خدمات به مشتریان، حمایت همکاران، پاداش، همکاری، توسعه کارکنان و نیازمندی شغلی با شیوع این اختلالات دارای ارتباط معنادار می باشد (P<0.05).نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد برخی پارامتر های روانی-اجتماعی درشیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی تاثیرگذار بوده و برای پیشگیری از این اختلالات، نیازاست که به ریسک فاکتور های روانی- اجتماعی نیز توجه گردد.

سابقه و هدف: برنامه ریزی مناسب به منظور ارایه خدمات بهداشت روان به بیماران روانی، نیازمند آگاهی از وضعیت موجود در جامعه است. این مطالعه با هدف بررسی اپیدمیولوژی اختلالات روانی در افراد 15 سال و بالاتر مناطق شهری و روستائی قم انجام گرفت. مواد و روش ها: نمونه مورد مطالعه با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی از بین خانوارهای تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی این شهرستان در سال 1379 انتخاب گردید و از طریق مصاحبه بالینی توسط کارشناسان روانشناسی، پرسشنامه چک لیست علایم مرضی SCL-90-R بر روی 391 نفر تکمیل و بر اساس معیارهای طبقه بندی DSM تشخیص گذاری گردید. نمره برش پرسشنامه، با انجام مصاحبه بالینی روانپزشکی محاسبه شد که دارای حساسیت 87.9%، ویژگی 90.4% و اشتباه کلی طبقه بندی 9.1% بود.یافته ها: نتایج این بررسی نشان داد که در مجموع 67 نفر یعنی 17.1% افراد مورد مطالعه (37 نفــر از زنان (18.2%) و 30 نفر از مردان (16%)) دچار انواع اختلالات روانی بودند. میزان شیوع اختلالات خلقی 5.8%، اختلالات اضطرابی 4.9%، اختلال تطابق 3.3 درصد اختلالات شبه جسمی 2.8 درصد و اختلال پارانوییدی 0.3 درصد بود. بالاترین درصد پاسخ مثبت به علایم آزمون مربوط به احساس تنهایی و غمگینی، سردرد و عدم اعتماد به اطرافیان بوده و کمترین درصد مربوط به ترس از غش کردن در انظار مردم و میل به شکستن اشیا بود.نتیجه گیری: شیوع اختلالات روانی در زنان بیش از مردان و در افراد شهری بیش از روستایی بوده و همچنین در گروه سنی 44-25 سال، افراد مجرد، افراد با تحصیلات دیپلم و بالاتر، مردان بی کار و زنان خانه دار و خانواده های پرجمعیت بیش از سایر گروه ها می باشد.

بیماری های روانی یک مسئله مهم سلامت در دنیا است که مدیریت درمان آن با مشکلاتی مواجهه است. داروهایی که امروزه به شکل وسیع در درمان اختلالات روانی از جمله ضد افسردگی، ضد روان پریشی و تثبیت کننده های خلق و خو استفاده می شود، در بسیاری از موارد با عوارض جانبی زیادی همراه هستند و تنها تعداد کمی از بیماران پاسخ مناسب به این داروها نشان می دهند. فاکتورهای بسیاری از جمله عوامل ژنتیکی در اثربخشی داروها موثر است که امروزه مورد توجه می باشد. فارماکوژنومیک مطالعه ی ارتباط تفاوت های ژنتیکی در ژن های کد کننده ناقلین، رسپتورها و آنزیم های متابولیزه کننده دارو با پاسخ دهی به داروها می باشد. ژن های بسیاری در ارتباط با پاسخ دهی به داروهای اختلالات روانی معرفی شده اند که تنوع های ژنتیکی موجود در آن ها می تواند منجر به تفاوت در اثربخشی و عوارض جانبی مشاهده شده آن داروها شود. در این مقاله مروری تعدادی از این داروها و ژن های مرتبط معرفی می گردد.