هدف اساسی پژوهش حاضر، وارسی جنبه های روان سنجی «پرسشنامه شخصیتی 5 عاملی نئو» ((NEO-FFI)) است. بدین خاطر پس از انجام مراحل مقدماتی و رفع مشکلات احتمالی، وارسی این مقیاس در دو مطالعه انجام پذیرفت: در مطالعه اول، برای محاسبه پایایی با استفاده از روش ثبات درونی، 604 دانشجوی دوره کارشناسی دانشگاه های تهران، امیرکبیر و شاهد (334 دختر و 270 پسر) با میانگین سنی (sd=2.49) 21.8، به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و (NEO-FFI) را تکمیل کردند. نتایج این مطالعه نشان داد که تنها عوامل روان آزرده گرایی و مسوولیت پذیری در تمام آزمودنی ها، ثبات درونی قابل قبولی دارند (یعنی بزرگ تر از 0.70) که البته آلفای کرونباخ عوامل برون گرایی و توافقی بودن نیز، از سطح توصیه شده برای مقایسه های گروهی بالاتر است (یعنی بزرگ تر از 0.50). بنابراین تنها عامل پذیرا بودن، فاقد ثبات درونی قابل قبول است. در مطالعه دوم، به منظور بررسی اعتبار سازه (NEO-FFI)، همبستگی گشتاوری پیرسون بین 5 عامل (NEO-FFI) و 9 بعد «سیاهه نشانگان تجدید نظر شده 90 ماده ای» (SCL-90-R) محاسبه شد. نتایج این تحلیل ها نشان می دهد که عامل روان آزرده گرایی با تمام ابعاد SCL-90-R، عامل مسوولیت پذیری نیز با تمام ابعاد SCL-90-R به غیر از بعد افکار پارانویید (بدون در نظر گرفتن تصحیح بونفرونی) و وسواسی- اجباری (با در نظر گرفتن تصحیح بونفرونی)، عامل های توافقی بودن و برون گرایی نیز با توجه به تصحیح بونفرونی به ترتیب با 7 و 3 بعد SCL-90-R همبستگی معنادار دارد و عامل پذیرا بودن با هیچ بعدی ارتباط معناداری ندارد. لازم به ذکراست که در بین این عوامل تنها رابطه روان آزرده گرایی با ابعاد SCL-90-R رابطه مثبت است و بقیه عوامل یا رابطه منفی دارند و یا رابطه معناداری ندارند. در مجموع، نتایج مطالعه کنونی، با توجه به مرور پیشینه پژوهشی در مورد بررسی ویژگی های روان سنجی (NEO-FFI) در فرهنگ های غیرانگلیسی زبان، لزوم وارسی ساخت عاملی این ابزار را در جمعیت ایرانی نمایان می سازد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ساختار سلسله مراتبی شخصیت با استفاده از پرسش نامه پنج عاملی نئو ((NEO-FFI)) بود. این پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی و جامعه آماری آن شامل همسران ساکن در شهر اصفهان بود. از جامعه، نمونه ای به حجم 522 نفر (261 زوج) به صورت در دسترس انتخاب و برای گردآوری داده ها از پرسشنامه پنج عاملی نئو ((NEO-FFI)) استفاده شد. برای بررسی ساختار عاملی (NEO-FFI) تحلیل عاملی تاییدی با بهره گیری از نرم افزار Amos18 انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که (NEO-FFI) از پایایی و روایی مقبولی برخوردار است. بررسی مدل اندازه گیری نشان داد پنج عامل بزرگ شخصیت به دو عامل و سپس به یک عامل بزرگ شخصیت منتهی می شوند. اولین عامل مرتبه دوم، یعنی ثبات، شامل وجدان گرایی، ثبات هیجانی، و توافق پذیری است. دومین عامل مرتبه دوم، یعنی انعطاف، شامل برون گرایی و تجربه گرایی است. GFP 61% واریانس ثبات، و 94% واریانس انعطاف را تبیین می کند. به طور کلی GFP در راس ساختار سلسله مراتبی شخصیت قرار دارد.

هدف: هدف پژوهش حاضر با توجه به نقاط ضعف روش شناختی بررسی های پیشین نسخه تجدیدنظر شده فارسی پرسش نامه شخصیتی نئو (NEO-PI-R)، بررسی مجدد ساختار عاملی این پرسش نامه در ایران بود.روش: 334 دانشجو (231 دختر و 98 پسر، 5 نفر جنسیت خود را اعلام نکردند) با میانگین سنی 23.10 سال به صورت در دسترس از دانشگاه های تهران، علم و فرهنگ و شهید بهشتی به پرسش نامه شخصیتی نئو پاسخ دادند. برای تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی داده ها، از تحلیل موازی و چرخش مایل استفاده شد.یافته ها: تحلیل عاملی اکتشافی به استخراج پنج عامل انجامید. این پنج عامل روی هم 59.25% از واریانس کل را تبیین می کردند. در نتیجه تحلیل عاملی اکتشافی، تعداد قابل توجهی بار مشترک و بار اشتباه مشاهده شد. تحلیل عاملی تاییدی نیز به شاخص های برازش ضعیف تا متوسط منجر شد.نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر و با در نظر گرفتن ضرایب آلفای متوسط و ضعیف به دست آمده در بررسی گروسی فرشی (1380)، کاربردپذیری این پرسش نامه (به صورت اولیه) در فرهنگ ایرانی مورد تردید است. به نظر می رسد انجام تحلیل عاملی در سطح گویه ها می تواند ره گشا باشد.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف چگونگی ارتقاء تاب آوری روانشناختی کارکنان وظیفه یکان های عملیاتی مبتنی بر ویژگی های شخصیتی پنج عاملی نئو انجام گرفته است. روش: این پژوهش که از نوع توصیفی-علّی است به روش آمیخته انجام شده است. بدین منظور، داده های بخش کیفی با مطالعه اسناد و مدارک و مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان و داده های بخش کمی با پرسشنامه محقق ساخته 60 سوالی گردآوری شد. جامعه خبرگی، جمعی از مسئولین و اساتید مراکز آموزشی و دانشگاهی و جامعه آماری، کارکنان وظیفه یکان های عملیاتی یکی از نیروهای مسلح با حداقل مدرک دیپلم بوده اند. نمونه خبرگی به روش هدفمند قضاوتی و تا مرحله اشباع نظری به تعداد 14نفر انتخاب شد. همچنین حجم نمونه آماری با فرمول کوکران به تعداد 172 نفر محاسبه و پرسشنامه به روش تصادفی طبقاتی در بین آنها توزیع شد. داده های بخش کیفی با روش تحلیل تِماتیک و داده های بخش کمی با روش تحلیل عاملی تأییدی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که از طریق مؤلفه های ویژگی های شخصیتی پنج عاملی نئو مانند کاهش اضطراب، کاهش خشم و کینه ورزی، کاهش افسردگی، مثبت اندیشی، جرأت طلبی، صمیمی بودن، خلاق بودن، خرد ورزی، انعطاف پذیری بالا، همدلی، اعتمادورزی، نوع دوستی، خودکارآمدی، منظم بودن و منطقی و آرام بودن می توان تاب آوری روانشناختی کارکنان وظیفه را ارتقاء داد. همچنین نتایج تحلیل عاملی نشان داد که ویژگی «برون گرایی» با بار عاملی 778/0 بیشترین و «کاهش روان رنجورخویی» با بار عاملی750/0 کمترین اثر را بر تاب آوری روانشناختی کارکنان وظیفه داشته اند.

پژوهش حاضر با هدف الگوی معادلات ساختاری رضایتمندی زوجین با بررسی نقش مؤلفه های شخصیتی 5 عاملی نئو و نقش میانجیگری رابطه مادر فرزند انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه ششم دبستان­های پسرانه و دخترانه شهر شیراز در سال 1397 به همراه مادرشان بودند که از میان آن ها 260 نفر به عنوان نمونه به روش تصادفی خوشه ای از نه منطقه آموزش وپرورش شهر شیراز انتخاب شدند. به منظور جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­ پنج عامل شخصیت نئو (1992)، مقیاس زوجی انریچ (1989) و روابط والد-فرزندی فاین و همکاران (1983) استفاده شد. داده­ها با روش آماری همبستگی پیرسون و مدل­یابی معادلات ساختاری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته­ها بین عامل شخصیتی روان­آزردگی و رضایت زناشویی رابطه منفی نشان دادند، ولی عوامل شخصیتی انعطاف­پذیری، برون گرایی، توافق­پذیری و مسئولیت­پذیری با رضایتمندی زوجین رابطه مثبت داشت. همچنین متغیر رابطه مادر و فرزند رضایت زناشویی را در جهت مثبت پیش­بینی می­کند. ازآنجاکه صفات شخصیتی به عنوان پیش­آمادگی­هایی که افراد با خود در روابط زناشویی وارد می­کنند می­توانند بر سازه­های میانجیگر از جمله رابطه مادر فرزند اثرگذار باشند؛ بنابراین، رضایت زناشویی تحت تأثیر عوامل درون فردی به ویژه ویژگی­های شخصیتی می­باشد. نتایج حاکی از آن بود که ویژگی­های شخصیتی با نقش میانجی ارتباط مادر فرزند می­توانند رضایت زناشویی را تبیین کنند (P≤ 0/01).

این پژوهش با هدف بررسی مقایسه ای سنخ های شخصیتی افراد وابسته به مواد و عادی شهرستان مرودشت در سال 1387 انجام گرفته است. در این راستا دو گروه از افراد وابسته به مواد افیونی (50 نفر تریاکی و 50 نفر هروئینی) به روش نمونه گیری در دسترس هدفمند و یک گروه افراد سیگاری (50 نفر) و یک گروه افراد عادی (50 نفر) به صورت تصادفی انتخاب شدند و به پرسشنامه پنج عاملی شخصیتی نئو فرم 60 ماده ای (حق شناس، 1383) پاسخ دادند. در این مطالعه پنج فرضیه با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که بین گروه های چهارگانه از جمله افراد عادی، سیگاری و وابسته به تریاک و هروئین در سنخ های شخصیتی عصبیت، برون گرایی، انعطاف پذیری و وجدانی بودن تفاوت معنادار وجود دارد اما در سنخ توافق پذیری تفاوتی مشاهده نمی شود. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که آن دسته از ویژگی های شخصیتی که از قبل در فرد معتاد وجود داشته یا در طول دوره وابستگی به مواد شکل گرفته است، اساسا در شکل گیری و یا تداوم و نهایتا بازگشت به مصرف مواد تاثیر دارد و این افراد از نظر میزان کنترل تجارب و هیجان های نامطلوب و بروز رفتارها و حالات عاطفی مثبت دچار مشکل هستند.