گنبد حرم امام رضا (علیه  السلام) مهم ترین و معروف ترین نماد این مجموعه است. نمای طلای این گنبد را شاه تهماسب اول صفوی ساخت و دو تن از جانشینان وی، شاه عباس اول و شاه سلیمان آن را تعمیر و کتیبه هایی به آن اضافه کردند. علاوه بر آن، دو بار دیگر در سال 1290 ش. و 1359 ش. این نما تعمیر و مرمت شد. مقاله حاضر با استفاده از اسناد و تصاویر آرشیو آستان قدس و منابع تاریخی، به بررسی تاریخچه نمای طلا و بازسازی های آن می پردازد و ضمن بررسی مشکلات و موانع نماکاری جدید، به نحوه تاثیر این کتیبه بر کتیبه های دیگر حرم اشاره می کند.

در این تحقیق نانو ذرات اکسید روی ZnO)) با استفاده از روش سل ژل سنتز شدند و تاثیر محیط حلال بر خواص ساختاری، مورفولوژیکی و اپتیکی ZnO با استفاده از پراش اشعه ایکس XRD))، (SEM)، (DRS) و(Far-FTIR) مورد بررسی قرار گرفت. متوسط اندازه بلورک های ZnO با استفاده از معادله دبای شرر برای نمونه های WZO، EZO و MZOبه ترتیب، 97/ 19، 21/3 و 28/6 نانومتر محاسبه شد. الگو های XRD ساختارتک فاز ورتزیت هگزاگونال را تایید کرد. تصاویر SEM بیانگرذرات آگلومره تقریبا کروی شکل و دارای توزیع یکنواخت برای هر سه نمونه می باشد. توزیع اندازه ذرات با استفاده از نرم افزار SemAfore برای هر سه نمونه WZO، EZOو MZO به ترتیب 36/2 و 35/7 و 43/8 تخمین زده شد.

چهار گونه خزه به اسامی Physcomitrium pyriforme (Funariaceae), Bryum Fabronia pusilla (Fabroniaceae), alpinum Pohlia elongata (Bryaceae)  متعلق به چهار جنس و سه تیره برای اولین بار از ایران گزارش می گردند. نمونه ها از مخمل کوه (واقع در شمال خرم آباد لرستان بین 13:48 تا 37:48 عرض جغرافیایی و 37:33 تا 23:33 درجه طول جغرافیایی) در طی ماه های بهمن و اسفند 80 و فروردین 81 از نقاط مختلف منطقه جمع آوری گردید. جهت شناسایی دقیق گونه ها از اندام های مختلف هر نمونه پس از برش گیری و قراردادن در محلول گام کلرال اسلایدهای میکروسکوپی تهیه و سپس با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر(Lawton, 1971, Smith 1978 and Crum & Anderson 1981)  نمونه ها تعیین نام گردیدند. از مجموع 28 نمونه جمع آوری شده، تعداد چهار گونه به چهار جنس و سه تیره تعلق داشتند که براساس سیستم رده بندی، مشخصات کامل هر یک با تصاویر مربوط برای نخستین بار از ایران گزارش می گردند (متن کامل مقاله در قسمت انگلیسی آورده شده است.)

بارزترین و فعال ترین ویژگی شاعران در زمان سرودن شعر، مسئله تداعی است. تداعی فرایندی است که به صورت غیر ارادی در ذهن ظاهر می شود و میان خاطرات و تصاویر ارتباط برقرار می کند. در جریان سیال ذهن، تداعی ارتباطی است که در ورای تک گویی ها و سیلان های ذهنی به ظاهر پراکنده وجود دارد و ارتباط خاطرات، تصاویر و افکار را میان لایه های مختلف ذهن میسر می سازد. هر چه قدر باریک بینی و تیز بینی شاعران در سرودن اشعار بیشتر باشد، میزان تداعی هایی که از طریق تصویر، واژگان، صنایع بدیعی و. . . برایشان روی می دهد، افزون تر خواهد بود. با توجه به اینکه شاعران طرز تازه، هماره به دنبال مضامین و مفاهیم بیگانه بوده اند، ازین رو با تلفیق تمامی تصاویر، مفاهیم و خاطرات در ذهن خود، بسیار از تداعی و شاخصه های آن سود جسته اند. در مقاله حاضر به شناخت تداعی، چگونگی ارتباط آن با تخیل شعری، شناخت فنون ادبی مرتبط با آن، پیوند تداعی با اشعار سبک هندی و در نهایت به بررسی فنون ادبی مورد نظر در اشعار صائب تبریزی و چگونگی استفاده شاعر از آنان پرداخته شده است.

طرح مسئله: کاربری اراضی، پدیده ای پویا با تغییرات زمانی و مکانی ناشی از فشارهای انسانی و توسعه است. آگاهی از نحوه استفاده از تغییرات کاربری و بررسی علل و عوامل آنها در چند دوره زمانی برای برنامه ریزان و مدیران اهمیت ویژه ای دارد. بر این اساس پژوهش حاضر در پی ارزیابی و گسترش هشت روستای نمونه در حریم شهر مشهد طی سال های 1380-1398 و سپس پیش بینی تغییرات تا سال های 1410 و 1425 است. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی تحلیلی و هدف آن، کاربردی است. داده های مورد نیاز پژوهش به روش اسنادی گردآوری و برای پی بردن به نوع و میزان تغییرات رخ داده در منطقه پژوهش و تهیه نقشه کاربری اراضی از تصاویر ماهواره لندست 7 سنجنده ETM+ (سال های 1380 و 1386) و لندست 8 سنجنده OLI (سال های 1392 و 1398) استفاده شد. پس از طبقه بندی نظارت شده تصاویر با الگوریتم حداکثر مشابهت، برای بررسی تغییرات کاربری اراضی در روستاهای نمونه مدل زنجیره مارکوف، برای پیش بینی روند تغییرات تا سال 1410 و 1425 مدل CA مارکوف و برای اعتماد به طبقه بندی شاخص کاپا به کار رفت. نتایج: نتایج به دست آمده نشان می دهد بیشترین تغییر کاربری در محدوده های ساخته شده بوده و کاربری های ساخته شده به شدت افزایش یافته و کاربری های باغ ها و زمین های کشاورزی کاهش شدیدی داشته است؛ به طوری که محدوده های ساخته شده 1008. 67 هکتار (241. 57درصد) و اراضی فاقد کاربری 32. 28 هکتار افزایش و مزارع و باغ ها 1060. 55 هکتار کاهش یافته است. این تغییرات در روستاهای حسین آباد قرقی، گرجی سفلی و قلعه سیاه مشهودتر است. براساس پیش بینی مارکوف، مساحت محدوده های ساخته شده در افق 1410 حدود 110٫ 77% و در افق 1425 حدود 113. 18% تغییر خواهد کرد؛ بنابراین لازم است با برنامه ریزی مناسب از گسترش بی رویه شهر مشهد و روستاهای پیرامونی به سمت باغ ها و اراضی کشاورزی جلوگیری شود. نوآوری: برای نخستین بار روند و آینده نگری تغییرات کاربری اراضی در سکونتگاه های روستایی به ویژه پیراشهری با تصاویر ماهواره ای بررسی و پیش بینی می شود.

انسان ابتدایی با به تصویر درآوردن باورهایش و بهره از محیط زندگی خود، نقوش و علائمی را بر دیوار غارها، صخره ها و ظروف دست ساز خود نقش کردند. این نقوش روشی برای انتقال پیام، نشان دادن افکار و وسیله ای برای بیان آرزوها و ترس های بشر بوده اند. همانند نقش بزکوهی و درخت که با زندگی مردم آن روزگار درآمیخته اند و جزئی از میراث باارزش آن ها شدند. بز کوهی حیوان ملی ایران و همیشه مرکز قدرت محسوب می شده است، همراه با درخت که منبع باروری، حیات و دارای خیروبرکت است، نشان از اهمیت، فراوانی و جایگاه مهم این نقوش در باور و اساطیر آن روزگار به شمار می روند. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی سنگ نگاره ها را به عنوان کهن ترین اثر هنری منبعی منحصربه فرد برای شناخت بیشتر هنر قبل از تاریخ معرفی می کند. نقوش حک شده بر صخره زیبای شاه فیروز سیرجان نشان از پیشینه تاریخی این منطقه دارد، به همین صورت پیدایش تمدن عظیم حوزه هلیل رود در جیرفت که باعث کشف اشیا بسیار باارزشی شد گویای قدمت دیرینه این خطه می باشد. دو نقش بزکوهی و درخت را می توان هم بر روی سنگ نگاره های تپه شاه فیروز و هم ظروف بسیار زیبا سنگ صابونی تمدن جیرفت مشاهده کرد. گرچه مشترکات فرهنگی و تشابه افکار، باورها و عقاید باعث به تصویر کشیده شدن این نقوش بر روی یافته های این مناطق شده است. اما تقابل محیط زیست باعث آرایه ای متفاوت از این دو نقش در این مکان ها شده است. با این وجود نیاکان این سرزمین ها تلاش کرده اند با نقش کردن حیوانات و گیاهان طبیعت اطراف خود را به نمایش بگذارند، و آن را تحت کنترل درآورده و رام خود کنند. این تصاویر هویت، فرهنگ و هنر این مردمان به شمار می رود که می توان در این آثار شور زندگی و امید به آینده را مشاهده کرد.

هندسه فرکتال کاربردهای بسیاری در قلمرو علوم در دهه های اخیر پیدا کرده است. استفاده از مدل های فرکتالی در بررسی پدیده های ژئومورفولوژیکی طی سال های اخیر گسترش یافته است. یکی از پرکاربردترین روش ها در مطالعه این پدیده ها، بعد فرکتالی است. در این مطالعه، تجزیه و تحلیل فرکتال برای حوضه رودخانه زرینه رود واقع در شمال-غرب ایران با استفاده از روش شمارش جعبه ای انجام گرفت. برای دستیابی به این هدف، مطابق روش رودریگز و رینالدو، با استفاده از تصاویر ماهواره ای و نقشه های توپوگرافی، تعداد سلول های پوشش دهنده تمامی طول رودخانه زرینه رود به همراه انشعابات فرعی آن در هفت مقیاس مختلف (25، 50، 100، 200، 400، 800 و 1600 متر) محاسبه و شبکه های رودخانه ای به کمک نرم افزار Arc GIS استخراج گردید. بعد فرکتالی محاسبه شده (1.04) به مقدار اقلیدسی نزدیک است. این بدان معنی است که بعد فرکتالی مشخصه الگوی پیچ وخم این رودخانه را نشان می دهد. در نتیجه، بعد فرکتالی پایین رودخانه زرینه رود می تواند وجود فرآیندهای کنترلی تکتونیک روی تکامل الگوی زهکشی مورد مطالعه را نشان دهد. بنابر این دلایل می توان نتیجه گرفت رودخانه مذکور از نوع خودالحاقی هست و شکل رودخانه به طور یکسان در تمام جهات منتشر نشده است و در سیمای کنونی شبکه زهکشی، شاخه های جانبی مراتب کم تر، مستقیما به شاخه اصلی با بالاترین مرتبه ریخته می شوند.

زمینه و هدف: باوجود محدودیت فیزیکی که نابینایان دارند، شواهدی تامل برانگیز در پیوند عاطفی این گروه با کنش نقاشی کردن وجود دارد؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر تحلیل آثار نقاشی نابینایان با رویکرد فرمالیستی بود. روش بررسی: ابتدا تاریخچه ای مختصر از چیستی نقد فرمالیستی ارایه شد. در ادامه شاخصه های اصلی آثار نابینایان بر اساس یافته های به دست آمده از مشاهدات میدانی توصیف شد و سپس از منظر نقد فرمالیستی تحلیل شد. جامعه آماری را ده فرد نابینای 12تا18 سال در فاصله زمانی یک سال تشکیل دادند که از هر هنرمند نابینا ده اثر از مجموع صد اثر نقاشی به عنوان نمونه موردی با رویکرد فرمالیستی بررسی شد. درنتیجه برآیند داده های به دست آمده به روش توصیفی تحلیلی منطبق بر دانش نظری، یافته های پژوهش ارایه شد. یافته ها: نتایج نشان داد در نقاشی های نابینایان به طور عمده از رنگ ها به صورت خالص و رنگ های اصلی استفاده شد (73درصد)، نقاشی ها برجسته و دارای بافت بودند (85درصد)، فراوانی نقاط بیشتر از خطوط صاف بود (67درصد)، آثار آن ها غالبا به صورت دوبعدی بودند (87درصد)، میزان رعایت تناسبات حقیقی در آثار آن ها 42درصد بود، در آثار آنان حرکت مشاهده شد (58درصد) و میزان استفاده از سایه روشن در آثار بسیار اندک بود (15درصد). همچنین، دوازده خصیصه برآیند تحلیل دیداری آثار نقاشی نابینایان با تاکید بر نه شاخصه بصری شامل نقطه، خط، سطح، حجم، بافت، رنگ، مقیاس، بعد، حرکت قابل استناد و متکی بر فرم بود. این خصیصه ها عبارت بودند از: شفافیت، جزییات کم و نمایش کل موضوع، حرکت و ریتم، ریالیسم ذهنی، نماد و سمبل، بنیان انتزاعی، هم نهادی، نداشتن پرسپکتیو، دیدگاه توصیفی، ترکیب بندی، رنگ و دفرمه کردن. نتیجه گیری: تصاویر و فرم های به کاررفته در نقاشی نابینایان، صرف نظر از بازنمایی اشیاء می تواند بیانگر اندیشه ها، احساس و عواطف نیز باشد. سادگی خطوط و شکل در نقاشی نابینایان و ویژگی هایی ازقبیل رعایت نشدن تناسب، شفاف بینی و همچنین انتقال صریح و بی واسطه پیام در نقاشی آنان، جذابیت خاصی دارد.

یکی از پربارترین شاخه های ادبیات سرزمین فلسطین، ادبیات مقاومت و تاثیرگذارترین بخش آن، شعر مقاومت است. شعری که از مهم ترین سنگرهای فرهنگی ملت انقلابی و مسلمان فلسطین در مقابل تهاجم نظامی، سیاسی و فرهنگی صهیونیسم محسوب می شود. این بخش از ادبیات در هیچ سرزمینی مانند فلسطین به شکوفایی و رشد کمی و کیفی نرسیده است.سلافه حجاوی از شاعران معاصر مقاومت فلسطین، بخش عمده ای از قصاید خود را به قضیه فلسطین اختصاص داده است؛ وی می کوشد با به کارگیری برجسته ترین عناصر موضوعی موجود در شعر مقاومت، همچون آوارگی، غربت، اشغال، شهدا و... و با استفاده از شیوه های فنی نوین موجود در اشعار عربی مانند عنصر تکرار، تصاویر شعری و رموز، به زیباترین شکل، با تاثیر برخواننده و برانگیختن احساسات او در افشای ماهیت رژیم صهیونیستی و دفاع از سرزمینش نقش بارزی ایفا نماید.