زمینه و هدف: درماتیت حاد رادیاسیون یکی از عوارض شایع پرتو درمانی در بسیاری از سرطانها، از جمله سرطان پستان می باشد. علیرغم شیوع بالای درماتیت حاد رادیاسیون، مطالعات اندکی برای پیشگیری از این عارضه با درمان های موضعی انجام گرفته است. علیرغم ارزش کورتیکواستروییدهای موضعی، بعلت نگرانی از عوارض، معمولا از آنها در کار بالینی استفاده نمی شود. این کارآزمایی برای یافتن درمان جدیدی با تاثیری مشابه کورتیکواستروییدها و بدون عوارض جانبی آنها انجام شد.روش بررسی: در این کارآزمایی بیماران 73-30 ساله با تشخیص سرطان پستان که پرتودرمانی پستان برای آنها در نظر گرفته شده بود، وارد طرح شدند. دوز دریافتی در بیماران با جراحی رادیکال مودیفیه 50 گری در پنج هفته و در بیماران با جراحی کنسرواتیو 60 گری در شش هفته در فراکشنهای 200 سانتی گری بود. در مجموع 60 بیمار بطور تصادفی به دو گروه بتامتازون (30) و کالاندولا (30) تقیسم شدند. به یک گروه پماد بتامتازون و به گروه دیگر پماد کالاندولا تجویز شد. بیماران دارو را از روز اول شروع درمان تا یکماه پس از خاتمه درمان روزانه دو بار در محل پرتودرمانی استفاده کردند. ویزیت بیماران بطور هفتگی و نیز یکماه پس از خاتمه درمان انجام شد و یافته ها در پرسشنامه ثبت گردید.یافته ها: میانگین زمانی بروز درماتیت در دو گروه بتامتازون و کالاندولا به ترتیب 3.7 و 3.87 (هفته) بود. حداکثر شدت درماتیت در طول درمان در گروه بتامتازون گرید صفر %6.7، یک %73.3، دو %16.7، سه 0% و چهار %3.3 و در گروه کالاندولا به ترتیب گرید صفر %13.3، یک 67%، دو %16.7، سه 0% و چهار %3.3 بود (P<0.762) که اختلاف آماری معنی داری نداشت. میزان بروز سمپتوم هایی مانند خارش، سوزش و درد هم در دو گروه اختلاف آماری معنی داری نداشت.نتیجه گیری: پماد کالاندولا در کاهش شدت درماتیت حاد رادیاسیون دارای تاثیری معادل بتامتازون است و در عین حال عوارض دراز مدت کورتیکواستروییدها را ندارد.

مقدمه: استفاده از دستگاه های اشعه ایکس دستی قابل حمل در دندان پزشکی در حال گسترش است. کارکنان مراکز رادیولوژی دندان پزشکی اغلب از این که در معرض خطرهای مرتبط با تابش باشند، نگران هستند. هدف از مطالعه حاضر، تعیین میزان اشعه پراکنده اطراف دستگاه رادیوگرافی دندانی قابل حمل PORT-XII بود.مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، اندازه گیری دوز اشعه در 6 موقعیت اطراف دستگاه PORT-XII بالا، پایین، راست، چپ، پشت و جلو، فاصله 1 متری از دستگاه) انجام شد. اندازه گیری دوز اشعه توسط شمارشگر گایگرمولر انجام گرفت. رادیوگرافی ها با دستگاه PORT-XII با کیلو ولتاژ 60، میلی آمپر 2 و متوسط زمان 0.3 ثانیه با استفاده از فیلم پری مکس با سرعت E تهیه شد، این کار بر روی 15 بیمار انجام شد. نتایج با حداکثر دوز مجاز سالانه مقایسه شدند. داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 18 به وسیله آنالیز واریانس یک طرفه ANOVA و t تک نمونه ای تجزیه و تحلیل شدند (a=0.05).یافته ها: اشعه برگشتی اندازه گیری شده، در موقعیت های مختلف دستگاه و فاصله 1 متری از دستگاه کمتر از حداکثر دوز مجاز سالانه (50 میلی سیورت) بود. اشعه برگشتی در پشت دستگاه از بقیه جهات بسیار کمتر و به طور میانگین 0.98×10-3 میلی سیورت و دارای اختلاف معنی دار با سایر جهات بود (p value<0.001)، اما سایر جهات با هم اختلاف معنی داری نداشتند (p value=0.169) میانگین دوز اندازه گیری شده در مجاور دستگاه PORT-XII، 0.002 میلی سیورت و در فاصله 1 متری 0.04 میلی رونتگن بود.نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، دوز اندازه گیری شده در استفاده از دستگاه PORT-XII کمتر از میزان مجاز بود.

زمینه هدف: استفاده از سی تی اسکن در تشخیص بیماری های کودکان در طی دو دهه گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته است، به گونه ای که یازده درصد از سی تی اسکن های انجام شده در هر سال در ایالت متحده آمریکا مربوط به اطفال می باشد. این روند منجر به افزایش دریافت اشعه در اطفال و اثرات بالقوه ی زیانبار آن گردیده است. روش بررسی: این مقاله یک مطالعه مروری است که با جستجو در پایگاه داده های Web of Science, Google Scholar, Science Direct و PubMed و با استفاده ازکلید واژه های رادیاسیون، سی تی اسکن، ALARA و کودکان، مقالات مروری منتشر شده بعد از سال 2010 جمع آوری شد و مورد مطالعه قرار گرفت. یافته ها: مطالعات متعددی نشان داده اند که رادیاسیون با دوز کم در اطفال موجب افزایش اندک ولی قابل توجه ریسک ابتلا به بدخیمی مهلک در طول زندگی این افراد می شود. بنابراین اخیراً راهکارها و پروتکل های متعددی جهت کاهش میزان رادیاسون اطفال ارائه شده است که با کاهش تعداد سی تی اسکن انجام شده و جایگزین کردن سایر مدالیته های تصویربرداری و همچنین با بهینه سازی پارامترهای دستگاه تصویربرداری جهت کاهش میزان اشعه و در عین حال حفظ کیفیت تصاویر تهیه شده، دوز کلی دریافتی اشعه در اطفال را کاهش دهد. نتیجه گیری: با توجه به استفاده گسترده و رو به رشد مدالیته سی تی اسکن در کودکان و در نظر گرفتن میزان اشعه مضر آن، آشنایی بیشتر و اقدامات پیشگیرانه بر این حوزه ضروری به نظر می رسید.

رتینوپاتی ناشی از رادیاسیون تراپی، مکررا به دنبال درمان ضایعات مختلف چشمی و اطراف اربیت و همین طور داخل مغزی گزارش شده است. این مقاله به معرفی خانم 51 ساله ای می پردازد که به دنبال رادیوتراپی ناحیه اربیت چپ دچار کاهش دید شده بود و پس از انجام آنژیوگرافی، تشخیص رتینوپاتی ناشی از رادیاسیون برای وی مطرح گردید. به دنبال درمان با فوتوکواگولاسیون لیزری، بهبودی نسبی در بینایی بیمار مشاهده گردید. هدف از این گزارش، توجه به عارضه رتینوپاتی به دنبال رادیاسیون تراپی در نواحی اطراف چشم، به منظور تشخیص به موقع و در صورت امکان، پیشگیری و یا درمان این عارضه تهدیدکننده بینایی می باشد.

نکرولیز اپیدرمال سمی Toxic Epidermal Necrolysis (TEN) بیماری وخیم پوست و مخاط ناشی از مصرف دارو است. در این بیماری پوست سر بندرت درگیر می شود. از روند TEN در بیمارانی که تحت درمان با رادیاسیون و داروهای ضد تشنج قرار گرفته اند گزارش هایی وجود دارد.در این مقاله بیماری معرفی می شود که به دنبال رادیاسیون و مصرف داروهای ضد تشنج به TEN همراه با درگیری پوست سر مبتلا شد. یکی از ویژگیهای غیرمعمول در این موارد،TEN  شروع ضایعات پوستی از محل تابش اشعه است. گزارش فرضیه های مختلف در توجیه این مشاهده مورد بحث قرار می گیرد.

سابقه و هدف: باتوجه به موارد متعدد اسکن قلب با 99mTc-MIBI، روند رو به افزایش آن ها و وجود نگرانی از تاثیرات احتمالی سیتوژنیک دوز بالای 99mTc که در این اسکن مورد استفاده قرار می گیرد و به منظور تعیین تاثیر دوز کلی 40 میلی کوری تجویز شده از رادیو داروی فوق بر ایجاد آسیب کروموزومی و سلولی، این مطالعه بر روی بیماران مراجعه کننده به بخش پزشکی هسته ای بیمارستان طالقانی انجام شد.مواد و روش ها: تحقیق با طراحی کارآزمایی بالینی از نوع مقایسه قبل و بعد روی تعداد 25 بیمار که به شکل مستمر با اندیکاسیون اسکن مراجعه کرده و موافقت کتبی و آگاهانه خود را اعلام کردند انجام شد. در این مطالعه نمونه خون بیماران، قبل و 48 ساعت پس از تجویز دوز کلی 40 میلی کوری از رادیو داروی 99mTc-MIBI از لحاظ بروز آسیب کروموزومی بررسی شد. تعداد سلول های دو هسته ای محتوی مایکرونوکلئوس به روش Micronucleus assay و هم چنین تعداد سلول های آپوپتوتیک به طریقه مشاهده میکروسکوپی، به عنوان شاخص های آسیب کروموزومی اندازه گیری شدند. سپس تغییرات آن ها با آماره Paired t-test مورد قضاوت آماری قرار گرفت.یافته ها: تحقیق روی 25 نفر، 52 درصد مرد و 48 درصد زن، در سنین 8±54.6 سال انجام گرفت. تعداد لنفوسیت های در حال تقسیم محتوی مایکرونوکلئوس به ازای صد سلول در حال تقسیم، از 3.8±10.9 به 4.2±11.3 و تعداد لنفوسیت های آپوپتوتیک به ازای صد لنفوسیت، از 7.8±16.4 به 7.9±16.6 تغییر پیدا کرد.نتیجه گیری: به نظر می رسد دوز بالای 99mTc تجویز شده در اسکن قلب با 99mTc-MIBI، نمی تواند باعث نگرانی باشد. تحقیقات بیش تر و با روش های اختصاصی تر توصیه می گردد.

با توجه به اهمیت تاثیرات بیولوژیکی پرتوهای یونیزه کننده بر سیستمهای بیولوژیکی، از جمله بافت خونساز مغز استخوان و ایجاد تخریب در بافت مذکور و با در نظر گرفتن فاکتورهای سن و جنس حیوان Rat، این پژوهش بطور مشترک در دانشگاه علوم پزشکی تهران و سازمان انرژی اتمی ایران انجام گرفت. در این پژوهش تعداد 54 موش صحرایی نر و ماده نابالغ و بالغ تحت تابش R 400 اشعه گاما قرار گرفتند. پس از تابش در فواصل مختلف زمانی از استخوان ران حیوان نمونه های بافتی تهیه گردید و با دو رنگ آمیزی H/E و Wright مورد بررسی میکروسکوپ نوری قرار گرفت. در مقایسه با نمونه های شاهد روند تخریبی مغز استخوان با علائمی از قبیل افزایش وسعت حجرات چربی، کاهش تراکم سلولهای خونساز، تخریب سیتوزوئیدها و عروق خونی و تغییر در تعداد مگاکاریوسیتها مشاهده گردید. پس از حداکثر تخریب، روند ترمیم بافت مذکور با علائمی مانند کاهش حجرات چربی، افزایش تراکم سلولهای خونساز و برگشت بستر عروقی انجام شد. بررسی مذکور نشان داد که در جنس نر بروز ضایعه سریعتر از جنس ماده شروع شده و با شدت و سرعت بیشتری به حداکثر میزان تخریب رسید و در مورد فرآیند برگشت نیز در جنس ماده علائم دیرتر شروع شده و با تاخیر بیشتری نسبت به حیوان نر انجام پذیرفت. در بررسی فاکتور سن نیز درصد تخریب در گروه نابالغ بیشتر از گروه بالغ دیده شد. انواع نابالغ سریعتر از بالغین حداکثر تخریب را نشان داده و روند تخریبی نیز در آنها سریعتر مشاهده گردید. بطور کلی می توان اظهار نمود که اولا بافت مغز استخوان جنس نر در مقایسه با جنس ماده در مقابل اشعه مقاومت کمتری را نشان داده، اما سرعت و شدت ترمیم آن بالاتر بود که علت این امر را می توان در تفاوت فیزیولوژی جنسی آنها جستجو کرد. در مورد دو گروه سنی نیز می توان چنین اظهار نمود که حیوان نابالغ در مقابل اشعه آسیب پذیرتر بوده و علت این تفاوت را می توان در سرعت تقسیم سلولی و همچنین میزان بلوغ سلولها جستجو کرد. زیرا هر چه سرعت تقسیم سلولی بیشتر و میزان تخصص سلولها کمتر باشد، نسبت به اشعه حساسیت بیشتری را نشان می دهند. در روند ترمیم نیز با توجه به معیار تقسیم و تخصص سلولی حیوانات نابالغ سریعتر بحالت طبیعی برگشت نمودند.

گلیوم ها گروهی از نئوپلاسم های اولیه سیستم اعصاب مرکزی با مشخصه سلول های نوروگلیال (مانند استروسیت، اولیگودندروسیت) می باشند. تومورهای گلیوم عموما به دو دسته گلیوم با گرید پایین و گلیوم با گرید بالا تقسیم بندی می شوند. گریدینگ تومور بر اساس وجود آتیپی در هسته سلول، پرولیفراسیون عروقی، میتوز و نکروز انجام می پذیرد گلیوم های بدخیم، تومورهای پیشرونده مغزی هستند که به دو دسته که به دو دسته گلیوم آناپلاستیک و گلیوبلاستوم تقسیم می شوند. برای درمان تومورهای گلیوم در حال حاضر از روش های متنوعی شامل جراحی، رادیاسیون (رادیاسیون و رادیو سرجری) و کموتراپی استفاده می شود. اما متاسفانه پیش آگهی و بقای اغلب این بیماران وخیم می باشد. بقای بیماران بستگی به نوع، سایز و محل تومور و نیز سن بیماران دارد. در این مقاله، عوامل پیش آگهی دهنده، روش های تشخیص و به خصوص درمان جراحی مبتلایان به گلیوم مورد بررسی قرار می گیرد.

زمینه و هدف: اگر چه سرطان تروفوبلاستیک حاملگی قابل درمان ترین بدخیمی در سیستم ژنیتال زنان است، متاسفانه مغزی کوریوکارسینوما بیمار را در گروه پر خطر قرار داده و با وجود استفاده از رژیم های سنگین چند دارویی، میزان شکست درمان بالاست.معرفی بیمار: خانم 27 ساله ای با سابقه سه بار حاملگی، دو زایمان طبیعی یک ورد سقط خودبخودی یک سال پس از سقط با فلج یکطرفه بدن به دلیل متاستاز مغزی کوریوکارسینوما  تحت جراحی کرانیوتومی قرار گرفت و سپس با تشخیص متاستاز مغزی کوریوکارسینوما با رژیم چند دارویی اتوپوزاید، متوترکسات، اکتینومایسین و سپس پلاتین (EMA-EP) طی 9 دوره همراه با رادیاسیون مغز درمان گردید. بیمار دو سال پس از اتمام درمان یک نوزاد سالم و ترم با زایمان طبیعی به دنیا آورد.نتیجه گیری: شیمی درمانی چند دارویی EMA- EP و رادیاسیون مغز همراه با کرانیوتومی در بیماران متاستاز مغزی کوریوکارسینوما می تواند با بهبودی کامل بیمار و حفظ باروری فرد همراه شود.