آب و هوا بطور مستقیم بر فعالیت های انسانی از جمله گردشگری تاثیر گذاشته و گردشگری بعنوان بخش اصلی اقتصاد جهانی از هوا و اقلیم تاثیر می گیرد. هدف از این تحقیق بررسی اقلیم و گردشگری استان اردبیل تحت سناریوهای تغیر اقلیم است. در این پژوهش با استفاده از دمای معادل فیزیولوژیک (PET) شرایط اقلیم گردشگری استان اردبیل در دوره مرجع و تحت سناریوی تغییر اقلیم بررسی شد. داده های مورد نیاز از سازمان هواشناسی کشور برای 8 ایستگاه همدید به مدت 30 سال (1991 تا 2020) دریافت گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که از 9 طبقه اقلیمی شاخص PET، فقط 5 طبقه خیلی سرد، سرد، نسبتا خنک، خنک و آسایش در این ناحیه وجود داشته و 4 طبقه نسبتا گرم، گرم، داغ و خیلی داغ در این استان وجود ندارد. در همین راستا مشخص شد که شرایط خیلی سرد بر کل مساحت این استان در 5 ماه فصل سرد سال یعنی ژانویه، فوریه، مارس، نوامبر و دسامبر حکمفرما بوده و توزیع مکانی این شرایط کاملا یکنواخت است. این مهم در فصل تابستان نسبتا ناهمگن بوده و تنوع شرایط اقلیمی این ناحیه در فصل گرم سال نیز بیشتر است. بطور کلی در ماه های ژوئن، ژولای و آگوست شرایط ایده آل در بخش هایی از این استان حاکم بوده است. علاوه بر این، شرایط شاخص PET تحت سه سناریوی RCP2. 6، RCP4. 5 و RCP8. 5 برای دوره 2020 تا 2050 نشان داد که این شاخص تغییرات شدیدی را از دو بعد مکانی و زمانی در ماه های مختلف سال نشان خواهد داد، بطوریکه علاوه بر پنج حالت "خیلی سرد"، "سرد"، "خنک"، "نسبتا خنک" و "آسایش" در دوره مرجع، چهار حالت "نسبتا گرم"، "گرم"، "داغ" و "خیلی داغ" در ماه های گرم سال پدیدار خواهد شد که این خود نشان از تغییر ات شدید در شرایط اقلیم گردشگری استان اردبیل در آینده دارد.

عقاید دانشمندان درباره تقسیم زمین متفاوت است و حتی این تفاوت در نظریات دانشمندان همزمان و معاصر یکدیگر نیز دیده می شود. هم چنین عقاید یک دانشمند در کتاب های مختلف به صورت های متفاوت آورده شده است. در ترجمه آثار دانشمندان نیز اختلاف نظرهایی وارد شده است. مقیاس ها و واحدهایی که توسط دانشمندان مورد استفاده قرار گرفته نیز متفاوت اند. مقاله حاضر سعی کرده است با استفاده از متون علمی فشرده ای از نظرات دانشمندان گردآوری کرده، آنها را بر روی نقشه های جدید پیاده کند و جداول متعدد که مورد استفاده آنها را آسان می کند تنظیم نماید.  

برآورد چگونگی تغییر اقلیم یک منطقه در اثر گرمایش جهانی در آینده، موضوعی چالش برانگیز است. این پژوهش با هدف بررسی کارایی مدل­های CMIP6 در برآورد دما، تندی باد و رطوبت نسبی و پیش نگری آنها در دوره­های آینده انجام شده است. این سه متغیر نقشی کلیدی در تنش گرمایی دارند؛ لذا مطالعه آنها برای بررسی شرایط تغییر اقلیم ضروری است. در این پژوهش برای بررسی متغیرهای اقلیمی، یک چندمدلی همادی با روش IWM از برونداد پنج مدل CMIP6 تولید شد. نتایج نشان داد CMIP6-MME هم از نظر میانگین اقلیمی و هم از نظر پراکنش فضایی با داده­های مشاهداتی همخوانی دارد و کارایی آن نسبت به مدل­های منفرد افزایش یافته است. همگام با روند افزایشی دما در ایران، در اواخر قرن 21 تندی باد در بیشتر مناطق کشور تحت دو سناریوی SSP کاهش می­یابد. این روند کاهشی می­تواند در نتیجه کاهش ناپایداری جوّ و افزایش دمای پتانسیل باشد به گونه ای­که تحت سناریوی SSP5-8.5، در آینده دور در شمال غرب کشور بیشینه بی­هنجاری افزایشی دما 9/5 درجه سلسیوس و بیشینه بی­هنجاری کاهشی تندی باد 57/0 متر بر ثانیه است. کاهش رطوبت نسبی در ایران از دهه 1990 مشهود است و نتایج این پژوهش حاکی از روند کاهشی آن در بخش­های بزرگی از ایران در آینده است. بر این اساس رطوبت نسبی در آینده دور در متوسط پهنه ای ایران تحت سناریوی SSP5-8.5 به مقدار 17/2 درصد کاهش خواهد یافت. در مقابل، در جنوب شرقی ایران تحت هر دو سناریو مقدار بی­هنجاری افزایشی بیش از 1% است که احتمالاً می­تواند در نتیجه فعالیت بیشتر موسمی تابستانه آسیایی (ASM) در این منطقه از ایران طی دهه­های آتی باشد. نتایج این مطالعه نشان می دهد در سرتاسر ایران به دلیل کاهش تندی باد و افزایش دما، تنش گرمایی تحت سناریوی SSP5-8.5 به طور چشمگیری بیشتر از تنش گرمایی تحت سناریوی SSP2-4.5 خواهد بود.

باد شمال یکی از رویدادهای جوّی مهم منطقۀ خاورمیانه و عراق است که در دورۀ گرم سال فعال شده و موجب رخداد توفان های گرد و غبار در منطقه می شود. هدف از این پژوهش، بررسی اقلیم شناسی باد شمال با استفاده از داده های بلندمدت است. برای دستیابی به این هدف، داده های ساعتی فشار تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل، بادِ مداری و باد نصف النهاری برای 4 تراز 1000، 850، 700 و 500 هکتو پاسکال و دورۀ 44 ساله و در تفکیک مکانی 25/0 درجۀ قوسی از پایگاه دادۀ کوپرنیکوس برداشت شد. برای هر متغیر و هر تراز با توجه به محدودۀ مورد مطالعه، ماتریسی به ابعاد 365×17061 مهیا شد و درنهایت داده های بلندمدت فشار تراز دریا، مبنای کار قرار گرفت. تحلیل مؤلفۀ اصلی فشار تراز دریا نشان داد که مؤلفۀ اول معرّف سازوکار باد شمال تابستانه است. پراکنش مکانی این مؤلفه استقرار الگوی کم فشار در منطقۀ خلیج فارس و حاکمیت الگوهای پرفشار در ارتفاعات زاگرس، کوه های قفقاز و اروپای شرقی است. بازۀ زمانی حاکمیت باد شمال تابستانه از ماه می تا اواخر سپتامبر است. مؤلفۀ دوم تبیین کنندۀ باد شمال زمستانه است. پراکنش مکانی این مؤلفه، استقرار الگوی کم فشار بر دریای سرخ و الگوی پرفشار بر کوه های زاگرس و قفقاز را نشان می دهد. پهنه بندی مکانی فشار تراز دریا، الگوی کلی استقرار سامانه های فشار شامل کم فشار خلیج فارس، منطقۀ پرفشار که بیشتر بخش های شمالی و غربی منطقه و بخش حایل که بین منطقۀ کم فشار و پرفشار رد و بدل می شود را شامل می شود. این نقشه نشان می دهد که وزش باد شمال تحت تأثیر شیو فشار کانون های فشار شمالی (ترکیه دریای سیاه) و غربی (مدیترانه، شمال آفریقا-عربستان) قرار دارد که باعث می شود شار هوا از سمت شمال غرب به سمت جنوب شرق و در امتداد زاگرس به حرکت درآید. باد شمال تابستانه در تراز 1000 هکتوپاسکال در امتداد جلگۀ بین النهرین از شمال غرب به سمت جنوب شرق می وزد و در ماه ژوئیه به اوج فعالیت خود می رسد. در نقشۀ تراز 1000 هکتوپاسکال، باد شمال در مرز سوریه غربی است اما در جنوب مدار 35 درجه تغییر جهت داده و به سمت جنوب شرق متمایل می شود. باد شمال در ترازهای پایین حرکت می کند و دیوارۀ بلند رشته کوه زاگرس مانع گسترش باد شمال به بخش های داخلی ایران شده و آن را به سمت شمال خلیج فارس هدایت می کند. شدت باد شمال تابستانه در تراز 850 نسبت به تراز 1000 هکتوپاسکال بیشتر بوده و جهت شمال غربی دارد.