آنانی که رهیافت چرخه ای در سیاست گذاری عمومی را به عنوان مبنایی مناسب در بررسی های سیاستی خود تلقی می کنند، اجرا و ارزیابی سیاست ها را از جمله مهم ترین و مشکل ترین مراحل می دانند که نیازمند دقیق ترین دانش و ابزار است. از این رهگذر، نویسندگانی همچون اتزیونی و هیرشمن در نوشته های خویش، هر کدام از عناصری برای ورود در این عرصه یاد کرده اند. نوشتار حاضر، با ترکیب این دو نگاه، رویکردی تلقیقی در زمینه اجرا و ارزیابی سیاست ها را در اختیار علاقه مندان قرار می دهد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

تامین امنیت که از وظایف اصلی و عمده دولت هاست نیاز به سیاستگذاری در این حوزه را ضروری می نماید. در این راستا مدل سازی یکی از تکنیک های تسهیل فهم و اجرای فرایند سیاستگذاری است که به مدد دولت مردان می آید. مقاله حاضر با هدف طراحی مدل مطلوب سیاستگذاری در حوزه امنیت داخلی در ج. ا. ایران، مدل تلفیقی از نظریات اتزیونی(L. R. F) و هیرشمن(E. V. L) را بعنوان مدل مطلوب، طراحی و تبیین می نماید. در مدل مذکور، طبق تعریف امنیت داخلی، مردم نقشی محوری در مباحث امنیتی دارند و مجذوب کردن و رضایتمندی مردم، شاخصی مهم برای سنجش امنیت داخلی محسوب میشود. در این مدل، روش اجرای سیاست های امنیت داخلی تا حد زیادی مطابق با ارزش ها و هنجارهای مردم می باشد و وفادار نمون مردم شاخص مهمی در ارزیابی محسوب می شود. هدف این پژوهش، تبیین ضرورت تجدیدنظر در سیاستگذاری امنیتی و ارائه یک مدل کارآمد از آن در عصر حاضر و در نهایت انطباق آن با شرایط خاص ج. ا. ایران بود. در این راستا مدلی که ارائه گردید طبق نتایج تحلیل آماری، علاوه بر مطلوبیت و تناسب و همچنین حصول هدف اصلی، احتمال موفقیت بیشتری در تامین امنیت داخلی در ج. ا. ایران دارد. در این مدل تاکید بر تقویت ارزش های فرهنگی مذهبی، اجتماعی در جامعه از ضروریات انکار ناپذیر می باشد.

لزوم دستیابی به توافق درباره موضوعات راهبردی، زمینه های لازم برای انسجام درونی کارگزاران و نظریه پردازان را اجتناب ناپذیر می سازد. موضوعاتی همانند «سرعت تصمیم گیری»، «یادگیری نهادی» و «کنش براساس حوزه صلاحیت» محور اصلی انسجام درونی موضوعات راهبردی تلقی می گردد. تحقق چنین فرآیندهایی برای «خروج از بحران» در روند دیپلماسی هسته ای ایران و کشورهای گروه 1+5 معنا می یابد. هدف اصلی مقاله حاضر را می توان پاسخ به موضوعات راهبردی پیچیده از طریق «سیاستگذاری انسجام درونی» دانست. مفروض مقاله بر این امر تاکید دارد که سیاستگذاری انسجام درونی محور اصلی موفقیت دیپلماسی هسته ای و تنظیم برنامه جامع اقدام مشترک محسوب می شود. دیپلماسی هسته ای برای کاهش تحریم ها و ایجاد رابطه متقابل تا آگوست 2015 ادامه یافته است. این امر، زمینه توافق راهبردی را به وجود آورده که مبتنی بر جلوه هایی از انسجام درونی حوزه راهبردی است. با توجه به چنین نشانه هایی پرسش اصلی مقاله آن است که: «سیاستگذاری انسجام درونی حوزه های راهبردی ایران با تاکید بر موضوع دیپلماسی و توافق هسته ای دارای چه ویژگی و فرآیندی بوده است؟» فرضیه مقاله نیز معطوف به فرآیندی است که: «سیاستگذاری انسجام درونی حوزه راهبردی ایران معطوف به سازوکارهای هدایت، هنجارهای غیررسمی و الگوهایی با کنش توافقی خواهد بود. » متغیر وابسته مقاله «سیاستگذاری انسجام درونی حوزه راهبردی ایران با تاکید بر فرآیند دیپلماسی هسته ای» است. تحقق این اهداف از طریق سازوکارهای متغیرهای مستقل یعنی «کنش توافقی، هنجارهای غیررسمی و سیاست هدایت کارگزاران و گروه های اجتماعی» حاصل می شود. رهیافت و چارچوب نظری مقاله مبتنی بر «حکمرانی شبکه ای اتزیونی» است. حکمرانی شبکه ای مبتنی بر توافق کارگزاران و نهادها در حوزه راهبردی در فرآیند رقابت و کنش متقابل است. مقاله حاضر از روش «برنامه ریزی خطی» و «تحقیق عملیاتی» استفاده شده است.

زمینه: تأمین امنیت که از وظایف اصلی و عمده دولت هاست نیاز به سیاست گذاری در این حوزه را ضروری می نماید. در این راستا مدل سازی یکی از تکنیک های تسهیل فهم و اجرای فرایند سیاست گذاری امنیتی است که به مدد دولت مردان می آید. طبق تعریف امنیت داخلی، مردم نقشی محوری در مباحث امنیتی دارند و مجذوب کردن و رضایتمندی مردم، شاخصی مهم برای سنجش امنیت داخلی محسوب می شود. هدف: مقاله حاضر باهدف طراحی مدل مطلوب اجرا و ارزیابی در سیاست گذاری حوزه امنیت داخلی در ج. ا. ایران نگارش شده است. روش ها: روش این پژوهش کیفی می باشد که با تکیه بر تحلیل و توصیف محتوای برخی نوشته های مربوط به رخدادهای امنیتی در جمهوری اسلامی ایران تهیه شده است. گردآوری داده ها به روش کتابخانه ای، از طریق بررسی منابع مکتوب و غیر مکتوب و مراجعه به کتابخانه و پایگاه های الکترونیکی انجام گرفت. یافته ها: مدل تلفیقی از نظریات اتزیونی (L. R. F) و هیرشمن (E. V. L) به عنوان مدل مطلوب، طراحی و تبیین شده است. در این مدل، روش اجرای سیاست های امنیت داخلی تا حد زیادی مطابق باارزش ها و هنجارهای مردم می باشد و استفاده از زور، اجبار و ترس در حد کمی وجود داشته و حد متوسطی از به کارگیری پاداش نیز مطمح نظر می باشد. درصورتی که اجرای سیاست ها موجب وفادار نمون مردم و یا باعث تبدیل معترضین به وفاداران شود (وضعیت L. L و R. L)، اجرای مطلوبی بوده و منجر به پایان سیاست می شود. در غیر این صورت اگر موجب تقابل مردم با نظام (گزینه خروج) و یا تبدیل معترضین به مخالفان نظام گردد، اجرا نامطلوب بوده و منجر به اتخاذ یکی از گزینه های اصلاح (تغییرات جزئی شامل وضعیت های F. L، L. V و R. V) و یا توقف (تغییرات اساسی شامل وضعیت های F. V، L. E، R. E و F. E) در سیاست خواهد شد. نتیجه گیری: تلفیق بیرونی میان دو مثلث، به سیاست گذاران این امکان را می دهد تا با دستیابی به ترکیب هایی متفاوت از تلفیق درونی، یک اجرای مطلوب از سیاست ها را مدنظر قرار داده و در مقابل چنین اجرایی، رفتاری مطلوب و مشابه را انتظار داشته باشند.