آسپارتام به عنوان یک شیرین کننده سنتزی، دی پپتیدی است که از فنیل آلانین و آسپارتات تشکیل شده است. این ماده 180 تا 200 بار شیرین تر از شکر است که به دو روش آنزیمی و غیر آنزیمی ساخته می شود و اولین بار تصادفی در سال 1965 کشف شده است. قدرت شیرین کنندگی بالا و کالری کم آسپارتام باعث شد که از طرف صنایع غذایی به عنوان جایگزین مناسب شکر در مواد غذایی شیرین مانند انواع نوشیدنی ها و شیرینی ها برای افراد مبتلا به بیماری های مرتبط با هومئوستاز گلوکز معرفی شود. برخی پژوهش ها در سال های گذشته آسپارتام را عامل ایجاد کننده استرس اکسیداتیو، سندروم متابولیک، بیماری های دستگاه عصبی، تغییر دهنده میکروفلور دستگاه گوارش و عوارض ناشی از این تغییر و حتی سرطان دانسته اند. از طرف دیگر مطالعات گسترده ای همچنان آسپارتام را ماده ای بی خطر و جایگزین مناسب شکر برای جلوگیری از ابتلاء به بیماری هایی مانند چاقی، دیابت و کاهش دهنده وزن می دانند. با وجود این مطالعات ضدو نقیض، سازمان های مرتبط با ایمنی مواد غذایی مانند (FDA ˓ FAO و EFSA) همچنان مصرف آسپارتام را در حد میزان مصرف قابل قبول روزانه (DAI)، برای همه افراد به استثنا افراد مبتلا به بیماری فنیل کتونوریا مجاز می دانند.

زمینه مطالعه: یکی از مهم ترین شیرین کننده های مصنوعی آسپارتام است که در موادغذایی مختلف مورد مصرف زیادی دارد.هدف: این مطالعه به منظور ارزیابی تاثیر آسپارتام بر هیستولوژی و هیستومتری دوازدهه انجام گرفت.روش کار: 40 سر موش سوری ماده نژاد Balb/C در سن 21 روزگی انتخاب و وزن اولیه آنها تعیین گردیدند. موش های گروه های تیمار،آسپارتام را به میزان 400 mg/kg، 200 mg/kg، 100 mg/kg وزن بدن به مدت 6 هفته و موش های گروه کنترل فقط آب مقطر دریافت نمودند. در پایان دوره آزمایش، موش ها مجددا وزن گیری شدند. سپس از دوازدهه مقاطع بافتی تهیه و به روش H&E رنگ آمیزی گردید. پس از مطالعه بافت شناسی، داده های هیستومتریک بهوسیله میکروسکوپ نوری مجهز به نرم افزار Axiovision جمع آوری گردید.نتایج: تغییرات وزن بدن در گروه های تیمار (400 mg/kg، 200 mg/kg، 100 mg/kg وزن بدن) به ترتیب 5.57±1.18، 4.47±0.89 و 5.84±0.57 بود که در مقایسه با گروه کنترل (9.38 0.81) کاهش معنی دار نشان داد (p<0.05). مطالعه هیستولوژی نشان داد که در دوز 200 mg/kg، میزان تخریب بافتی سلول ها و ساختارهای مخاط نسبت به دوزهای 100 mg/kg و 400 mg/kg وزن بدن بیش تر بوده است. در بررسی هیستومتریک، فراوانی کرک های دوازدهه، ارتفاع کرک های دوازدهه و ضخامت مخاط دوازدهه، تنها در گروهی که آسپارتام را به میزان 200 mg/kg وزن بدن مصرف کرده بودند، در مقایسه با گروه کنترل، دارای افزایش معنی داری بود (p<0.05). در حالی که پهنای کرک ها (عرض راس، بخش میانی و قاعده) در همه گروه های تیمار نسبت به گروه کنترل کاهش معنی داری را نشان داد (p<0.05). ضخامت عضلات دوازدهه در گروه های تیمار نسبت به گروه کنترل اختلاف معنی داری نداشت.نتیجه گیری نهایی: براساس این مطالعه می توان بیان کرد که آسپارتام می تواند موجب تغییرات هیستولوژیک و هیستومتریک دوازدهه گردد.

در این مطالعه تاثیر جایگزین کردن ساکارز با سوربیتول، مالتیتول، اریتریتول، زایلیتول و آسپارتام بر کیفیت کیک اسفنجی بر صفات فیزیکی خمیر کیک مانند وزن مخصوص و قوام خمیر و صفات کیک مانند حجم، دانسیته ظاهری و جسمی، تخلخل، تقارن و یکنواختی، رطوبت و فعالیت آبی، رنگ پوسته و مغز و سفتی بافت کیک مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که سوربیتول، اریتریتول و آسپارتام باعث افزایش و مالتیتول و زایلیتول باعث کاهش وزن مخصوص خمیر کیک شدند (P<0.05). در حالی که تنها خمیر کیک تهیه شده با سوربیتول قوام کمتر از تیمار کنترل نشان داد. جایگزین کردن ساکارز با قندهای الکلی و آسپارتام- مالتودکسترین کاهش معنی داری در حجم، دانسیته جسمی و تخلخل و افزایش معنی داری در دانسیته ظاهری کیک نشان داد (P<0.05). تنها کیک های تهیه شده با اریتریتول دارای یکنواختی کمتر از تیمار شاهد بودند و سایر تیمارها افزایش معنی داری در یکنواختی کیک نشان دادند (P<0.05). در روز اول ارزیابی سفتی بافت نمونه های تهیه شده با سوربیتول، مالتیتول، زایلیتول و آسپارتام سفتی مشابه با تیمار شاهد داشتند. سفت ترین بافت در نمونه تهیه شده با اریتریتول مشاهده شد. در روز هفتم و چهاردهم نیز تیمارهای تهیه شده با سوربیتول و زایلیتول سفتی مشابه با نمونه کنترل ارائه کردند، در حالی که نمونه حاوی اریتریتول سفت ترین بافت را ارائه کرد. نمونه های تهیه شده با قندهای الکلی و آسپارتام- مالتودکسترین رنگ مغز تیره تر از نمونه شاهد داشتند. رنگ پوسته کیک های تهیه شده با اریتریتول و سوربیتول روشن تر از نمونه شاهد بود.

زمینه و هدف: آسپارتام، یک شیرین کننده مصنوعی کم کالری است که 200 میلیون نفر در سراسر جهان، آن را مصرف می کنند. در سال های اخیر، اثرات سوء آسپارتام بر روی بافت های مختلف بدن نشان داده شده است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مصرف طولانی مدت آسپارتام در دوزهای مختلف بر ساختار هیستولوژی و هیستومتری لوب های شکمی، قدامی و پشتی پروستات موش های سوری بالغ انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه تجربی، 20 سر موش سوری نر بالغ در چهار گروه شامل: گروه کنترل (بدون درمان) و گروه های دریافت کننده آسپارتام (با دوزهای 40، 80 و 160 میلی گرم برکیلوگرم وزن حیوان) به صورت گاواژ خوراکی روزانه به مدت 90 روز، به طور تصادفی و برابر تقسیم شدند. ابتدا موش ها آسان کشی شده، سپس نمونه های خون و بافت لوب های پروستات برای مطالعات هیستومورفومتری و هیستوشیمی جمع آوری شد. برای مقایسه میانگین در گروه های تحت مطالعه از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و پس آزمون توکی استفاده گردید. یافته ها: نتایج بافت شناسی و هیستومتری، حاکی از کاهش معنی دار تعداد سلول ها و ارتفاع بافت پوششی واحد های ترشحی لوب های شکمی، قدامی و پشتی پروستات در گروه های آسپارتام در مقایسه با گروه کنترل بود (05/0>p). درصد پارانشیم به داربست لوب شکمی پروستات تحت تاثیر آسپارتام در مقایسه با گروه کنترل، کاهش نشان داد (05/0>p). تستوسترون سرم در گروه های آسپارتام وابسته به دوز در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معنی داری داشت (05/0>p). نتیجه گیری: آسپارتام دارای تاثیر منفی بر روی ساختار هیستوپاتولوژی و هیستومتری لوب های غده پروستات، به ویژه لوب های شکمی و قدامی (حتی در دوزهای پایین) می باشد. با این حال، انجام مطالعات بالینی بیشتر برای ارزیابی اثرات منفی آسپارتام در انسان ضروری است.

مقدمه: آسپارتام یکی از شیرین کننده های سنتتیک است که در چند دهه اخیر، به طور گسترده ای در مواد غذایی به عنوان جایگزین قند استفاده می شود. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر دوزهای متفاوت آسپارتام بر تغییرات هیستولوژی و هیستومورفومتری معده در موش سوری نژاد Balb/C صورت گرفته است. مواد و روش ها: در این مطالعه، 24 سر موش سوری ماده نژاد Balb/C در سن سه هفتگی انتخاب شدند و به سه گروه تجربی که به روش گاواژ محلول ml 3/0 آسپارتام را با دوزهای 100، 200 و 400 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن و یک گروه شاهد که آب آشامیدنی را به صورت مشابه تا سن 9 هفتگی دریافت کردند، تقسیم گردیدند. در پایان دوره آزمایش، از معده مقاطع بافتی تهیه و به روش هماتوکسیلین-ایوزین رنگ آمیزی شدند. پس از بررسی هیستولوژی، به وسیله میکروسکوپ نوری مجهز به نرم افزار Axiovision، ضخامت مخاط، زیرمخاط، عضلات و عمق پیت ها اندازه گیری و فراوانی سلول های مرزنشین در ابعاد 6. 25×104 میکرومتر مربع محاسبه گردید. یافته ها: نتایج هیستولوژی بیانگر تخریب و درهم ریختگی اپیتلیوم مخاط و پیت های معدی به همراه تحلیل سلول های غده ای بود. در بررسی هیستومورفومتریک، در بخش غیرغده ای، تنها ضخامت مخاط افزایش معنی داری میان گروه دریافت کننده بیشترین دوز آسپارتام (mg/kg 400 وزن بدن) نسبت به گروه شاهد داشت (P<0. 05)، درحالی که در ارزیابی بخش غده ای، ضخامت مخاط و عضلات در هر سه گروه تجربی و ضخامت زیرمخاط در بخش غده ای و غیرغده ای در گروه تجربی (mg/kg 400 وزن بدن)، افزایش معنی داری نسبت به گروه شاهد نشان دادند (P<0. 05). علاوه بر این، عمق پیت ها افزایش معنی دار و فراوانی سلول های مرزنشین کاهش معنی داری در گروه های تجربی نسبت به گروه شاهد داشت (P<0. 05). بحث و نتیجه گیری: علی رغم اینکه آسپارتام با کاهش فراوانی سلول های مرزنشین تا حدودی می تواند نقش حفاظتی داشته باشد، اما آگاهی از اینکه این ماده ویژه با دوز بالاتر قادر است موجب تغییرات بافتی در لایه های مختلف معده گردد، نیز ضروری است و بهتر است با احتیاط بیشتری مصرف شود.

زمینه مطالعه: آسپارتام بعنوان یک شیرین کننده مصنوعی در طی چند دهه اخیر به طور گسترده ای در مواد غذایی مورد استفاده قرارگرفته است.هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی اثرات دوزهای متفاوت آسپارتام در تغییرات مورفومتریک و هیستومتریک کلیه در موش سوری بوده است.روش کار: 24 سر موش سوری ماده نژاد Balb/C به صورت تصادفی به سه گروه تیمار و یک گروه شاهد شامل شش موش در هر گروه تقسیم شدند. گروه های تیمار آسپارتام را به ترتیب به میزان100mg ،200  و 400 به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و موش های گروه شاهد آب مقطر را به همان روش به مدت 21 روز دریافت نمودند. در پایان دوره آزمایش موش ها وزن گیری شده و بیهوش شدند. کلیه راست موش ها به روش H&E رنگ آمیزی گردیدند.نتایج: تفاوت وزن بدن، در گروه های تیمار از 100mg،200  و 400 بر کیلو گرم وزن بدن (0.198±1.43، 0.281± 1.64و 0.388±2.60) در مقایسه با گروه شاهد (0.139±4.65) کاهش معنی داری را نشان داد (p<0.05). طول، عرض و قطر کلیه ها، کاهش معنی داری بین گروه های تیمار و شاهد داشت (p<0.05). در مطالعه هیستومتریک، تغییرات قطر کلافه مویرگی، قطر جسمک کلیوی و ارتفاع سلولی بافت پوششی لوله های پیچیده دور و نزدیک، در گروه های تیمار نسبت به گروه شاهد دارای کاهش معنی داری بودند (p<0.05). همچنین اندازه فضای ادراری، قطر دهانه داخلی لوله های پیچیده دور و نزدیک نیز در گروه های تیمار نسبت به گروه شاهد افزایش معنی داری را نشان دادند (p<0.05).نتیجه گیری نهایی: چنین نتیجه گیری می شود که آسپارتام می تواند تغییرات مورفومتریک و هیستومتریک در کلیه ایجاد نماید.

مقدمه: آسپارتام معروف ترین و پرمصرف ترین شیرین کننده مصنوعی می باشد که در مواد غذایی مختلف به طور گسترده ای استفاده می گردد. گزارش های بحث برانگیز زیادی در مورد سمیت آسپارتام بر روی بافت های مختلف بدن وجود دارد، با این حال در رابطه با عوارض آسپارتام بر روی دستگاه تولید مثل اطلاعات زیادی در دسترس نیست. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی اثرات آسپارتام بر کیفیت اسپرم و پارامترهای اکسیدانی در موش صورت گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه تعداد 36 سر موش نر بالغ نژاد NMRI به صورت تصادفی به چهار گروه نه سری تقسیم شدند. سه گروه از گروه های فوق به ترتیب آسپارتام را به میزان 40، 80 و 160 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی از طریق گاواژ به مدت 90 روز دریافت نموده و هم چنین گروه کنترل نیز در نظر گرفته شد. 24 ساعت پس از آخرین تیمار، نمونه های خونی از طریق قلب جمع آوری و پارامترهای کیفیت اسپرم شامل شمارش، تحرک، قابلیت زنده مانی، تراکم کروماتین، اشکال غیرطبیعی و آسیب DNA اسپرم مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش: نتایج نشان دهنده کاهش معنی دار ظرفیت آنتی اکسیدانی تام(TAC)، تستوسترون و نیز افزایش معنی دار سطح مالون دی آلدئید(MDA) در گروه های 80 و 160 میلی گرم بر کیلوگرم نسبت به گروه کنترل بود(P<0. 01). دریافت آسپارتام باعث کاهش تعداد، تحرک، زنده مانی و بلوغ اسپرم(P<0. 001) و هم چنین افزایش میزان اشکال غیرطبیعی و آسیب به DNA اسپرم در گروه های 80 و 160 میلی گرم بر کیلوگرم نسبت به گروه کنترل گردید(P<0. 001). بحث و نتیجه گیری: یافته های مطالعه حاضر آشکار ساخت که مصرف آسپارتام در موش می تواند به کاهش کیفیت اسپرم و تغییرات منفی در پارامترهای اکسیدانی منجر شود.

در سالیان اخیر به دلایل چاقی و بیماری های وابسته، نوشابه های بدون الکل کم انرژی که با استفاده از شیرین کننده های پرقدرت تهیه می شوند، بسیار مورد توجه بوده اند. در این پژوهش جهت تهیه ی شربت های رژیمی، کل شکر مورد استفاده در فرمولاسیون شربت شاهد حذف گردید و به جای آن به عنوان ماده حجم دهنده از پکتین و به عنوان شیرین کننده از آسپارتام و آسه سولفام پتاسیم استفاده شد. برای بررسی فرمولاسیون های منتخب، این شربت ها در دو دما (دمای محیط و دمای 40 درجه سانتی گراد) به مدت چهار ماه قرار گرفتند. میزان تجزیه آسپارتام با استفاده از HPLC اندازه گیری و سینیتیک تجزیه آن تعیین گردید. نتایج نشان داد که زمان و دما بر میزان آسپارتام اثر معنی دار داشت (P<0.001) ولی فرمول (نوع شربت) اثر معنی دار نداشت. برای محاسبه ثابت سرعت تجزیه آسپارتام از معادله واکنش درجه اول استفاده شد. ثابت های سرعت محاسبه شده برای شربت های رژیمی نگهداری شده در دمای محیط حدود 0.1 و در دمای 40 درجه سانتی گراد حدود 0.3 بود. هم چنین میزان نیمه عمر تجزیه آسپارتام در دمای محیط حدود 5 ماه و در دمای 40 درجه سانتی گراد حدود 2 ماه بود. بنابراین میزان آسپارتام باقی مانده در محصول تابعی است از دما، زمان و شرایط محیطی که آسپارتام در آن قرار گرفته است. در دماهای بالا میزان مقبولیت محصول به واسطه تجزیه آسپارتام، کاهش می یابد لذا آسپارتام برای استفاده در شربت آلبالو در دماهای بالا پیشنهاد نمی شود ولی می توان از آن در دماهای حدود دمای محیط در فرمولاسیون شربت رژیمی آلبالو استفاده کرد.

مواد اضافه شونده موجود در اشکال دارویی بر پایداری فیزیکوشیمیایی داروها تأثیر می گذارند. در مطالعات مقدماتی سازگاری داروها با مواد جانبی تکنیک با (Differential Scanning Calorimetry) DSCموفقیت بکار رفته است.روش ها به منظور شناسایی احتمال برهم کنش تعدادی از پرمصرفترین داروهای طرح ژنریک با آسپارتام از متدDSC استفاده گردید. در مرحلة اول ترموگرام DSC آسپارتام خالص و داروی خالص بطور مجزا بدست آمد. در مرحلة بعد ترموگرام مخلوط آسپارتام و دارو با ترموگرام های مرحلة اول مقایسه گردید. نتایج اختلاف و تغییر شکل کلی ترموگرام ها که می توانند بیانگر ناسازگاری باشد، برای مخلوط کلرفنیرامین مالئات با آسپارتام و مخلوط فنیل افرین هیدروکلراید با آسپارتام مشاهده شد. در حالی که در مورد مخلوط استامینوفن- آسپارتام و سولفامتوکسازول- آسپارتام ترموگرام ها اختلاف چندانی نسبت به ترموگرام این داروها به حالت منفرد نداشتند که می تواند نشانگر سازگاری دارو- آسپارتام باشد.

در این بررسی تاثیر استفاده از شیرین کننده آسه سولفام K بر ماندگاری آسپارتام در نوشابه رژیمی نوع کولا ارزیابی شده است. از آنجا که آسه سولفام K پایداری مطلوبی در دماهای بالا دارد، در این بررسی اثر استفاده از مخلوط دو شیرین کننده بر پایداری حرارتی آسپارتام در نوشابه رژیمی نوع کولا نیز بررسی شد. به این منظور نوشابه کولای حاوی دو شیرین کننده با نسبت وزنی 1:1 فرموله شد و پس از آزمون های کنترل کیفی به همراه نوشابه حاوی آسپارتام به تنهایی، به عنوان شاهد، به مدت 6 ماه در سه دمای یخچال (4 درجه سلسیوس)، محیط (25 درجه سلسیوس)، و آون (40 درجه سلسیوس) قرار داده شدند. غلظت آسپارتام باقی مانده در نوشابه، هر 15 روز یک بار با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی یونی با کارایی بالا اندازه گیری شد. نتایج آماری به دست آمده ماندگاری بهتر آسپارتام را در نوشابه های رژیمی حاوی آسه سولفام K نشان داد. معادلات سینتیکی برای واکنش تجزیه آسپارتام از نوع معادلات مرتبه اول نوشته شد و نتایج زمان نیمه عمر آسپارتام با استفاده از معادلات سینتیکی، ماندگاری بهتر آن را در نوشابه های حاوی آسه سولفام Kتایید کرد. انرژی اکتیواسیون واکنش تجزیه آسپارتام از طریق نوشتن معادلات آرنیوس محاسبه شد؛ مقدار این انرژی در نوشابه فاقد آسه سولفام K بیشتر بود که به نوبه خود تاثیر شدیدتر دما بر واکنش تجزیه آسپارتام و افزایش پایداری حرارتی آسپارتام را در مخلوط با آسه سولفام K نشان می دهد.