ارزشیابی خوراک ها، اطلاعات لازم برای تنظیم جیره غذایی از نقطه نظر فیزیولوژیکی و اقتصادی در اختیار متخصصین تغذیه دام قرار می دهد تا بدین ترتیب عملکرد حیوان در حدمطلوب باشد. در حال حاضر برای ارزشیابی خوراک مصرفی نشخوارکنندگان روش های مختلفی وجود دارد که از مهمترین آنها می توان به تکنیک استفاده از کیسه های نایلونی (in situ یاin sacco ) اشاره کرد. در آزمایش حاضر میزان تجزیه پذیری ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و دیواره سلولی فاقد همی سلولز (ADF) چهار نوع کنجاله دانه های روغنی شامل کنجاله کلزا، کنجاله پنبه دانه و کنجاله سویا و کنجاله آفتابگردان با استفاده از روش in situ در سه راس گوسفند نر اخته شده زل مازندران و فیستولا گذاری شده در شکمبه اندازه گیری شد. کنجاله دانه های روغنی در فواصل زمانی صفر، 2، 4، 8، 16، 24، 48 و 72 ساعت پس از انکوباسیون از شکمبه خارج می شدند. نتایج نشان داد که نرخ تجزیه پذیری (a+b) و میزان تجزیه پذیری موثر پروتئین خام ( EPبا نرخ عبور 5% در ساعت) در سه کنجاله سویا، کلزا و پنبه دانه تولید شده در کارخانه روغن کشی بهپاک بهشهر به ترتیب (5/98، 7/98 و 8/56 درصد) و (8/55، 0/62 و 3/48 درصد) و نرخ تجزیه پذیری (a+b) و میزان تجزیه پذیری موثر پروتئین خام ( EPبا نرخ عبور 5% در ساعت) در سه کنجاله سویا، کلزا و آفتابگردان تولید شده در کارخانه روغن کشی کشت و صنعت شمال به ترتیب (7/81، 1/90 و 5/90 درصد) و (1/47، 5/52 و 2/45 درصد) بوده است.

طول عمر بالا بذرهای خشک اساس حفاظت خارج از رویشگاه (ex-situ) بذرهای ارتدوکس (بذور متحمل به خشک شدن) است. با این وجود در شرایط ذخیره­سازی یکسان، تنوع زیادی در طول عمر بذر گونه ها وجود دارد. نتایج آزمون زوال مصنوعی به مدیران بانک بذر ابزاری برای ارزیابی طول عمر بالقوه مجموعه های بذر این گونه ها در شرایط بانک بذر ارائه می دهد تا امکان انتخاب فواصل آزمایش مجدد زنده­ماندن مناسب و در نتیجه مدیریت بهتر مجموعه های حفاظتی را فراهم کند. در پژوهش حاضر بذر نه گونه وحشی Nepata در دمای و رطوبت نسبی بالا (به­ترتیب 45 درجه سانتی­گراد و 60 درصد) به­مدت 120 روز زوال یافتند. بذرها در زمان های مختلف (1، 2، 5، 9، 20، 30، 50، 90 و 120 روز) از شرایط تیمار زوال خارج شده و زنده مانی آن­ها با آزمایش های استاندارد جوانه زنی بررسی گردید. زمان صرف­شده در انبار برای کاهش جوانه زنی به­میزان 50٪ (p50) با استفاده از تجزیه و تحلیل Probit تعیین شد و به­عنوان معیاری برای طول عمر نسبی بذر بین گونه­ها استفاده گردید. p50 بذور زوال یافته گونه های مختلف پونه سا در شرایط زوال مصنوعی، از 38/4 روز تا 16 روز متغیر بود. بر اساس طول عمر بذور بدست آمده در زوال مصنوعی، دوره های پایش جوانه زنی بذر در بانک های ژن برای گونه های N. pogonosperma، N. haussknechtii، N. glomerulosa، N. cataria، N. depauperata می تواند ده ساله باشد. ولی دوره های پایش جوانه زنی بذر گونه های N. menthoides، N. nuda، N. schirazana و N. oxydonata باید پنج ساله باشد و حتی جمع آوری مجدد بذر آن­ها استراتژی مناسب تری برای حفاظت آن­ها در شرایط ex-situ است.

اخیرا دسته­ ای از ترکیب­ های سه­ تایی با ترکیب که به مکس­ فازها معروف هستند، به عنوان یک ماده نوین مورد توجه قرار گرفتند. یکی از ویژگی­ های مهم مکس­ فازها، خاصیت خود ترمیم­ شوندگی آنها است. دلیل اصلی مورد توجه قرار گرفتن مکس­ فازها، مجموعه منحصر به فردی از خواص غیرمعمول شامل خواص فلزی، سرامیکی، فیزیکی، مکانیکی آنها است. یکی از این مکس­ فازها، ترکیب سه­ تایی Ti3SiC2 است. خواص مکانیکی این نوع مکس­ فاز را می­ توان با استفاده از تقویت­ کننده­ های مختلفی همچون کاربیدی­ ها (مانند کاربید سیلیسیم) بهبود بخشید. سختی، دمای ذوب، استحکام مکانیکی و مدول الاستیسیته بالا از ویژگی­ های بارز کاربید سیلیسیم است. همچنین مقاومت به اکسیداسیون کاربید سیلیسیم به خاطر شکل­ گیری لایه اکسید سیلیسیم بالا است. کامپوزیت Ti3SiC2-SiC را می­ توان از سنتز درجای مخلوط Si و TiC با نسبت استوکیومتری مناسب به روش پرس گرم تولید کرد. در این پژوهش، هدف اصلی بررسی خواص مکانیکی کامپوزیت Ti3SiC2-SiC ساخته شده به روش درجا و مقایسه آن با کامپوزیت ساخته شده به روش غیر درجا است. از این رو، کامپوزیت­ های SiC Ti3SiC2-به روش درجا و غیردرجا به وسیله پرس گرم در محدوده دمایی 1400 تا ° C 1600 تحت فشار 30 تا MPa 40 برای 30 تا 60 دقیقه ساخته شدند و ویژگی­ های فیزیکی و مکانیکی آن شامل چگالی، سختی، استحکام خمشی و چقرمگی شکست مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند. برای شناسایی فاز­ های تشکیل شده از الگوی پراش پرتو ایکس (XRD) و بررسی ریزساختاری از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) استفاده شد.

ارزیابی تعداد جمعیت لازم و کافی در برنامه جمع آوری بذر هر گونه گیاهی، نیازمند اطلاعات دقیقی در مورد تنوع و تمایز ژنتیکی گونه است. در این پژوهش تنوع و تمایز ژنتیکی 11 جمعیت شمشاد خزری (Buxus hyrcana Pojark) توسط ویژگیهای مورفولوژی و پروتئینهای ذخیره ای بذر مطالعه شد. نتایج نشان دادند که ویژگیهای مورفولوژیکی و پروتئینهای ذخیره ای بذر جمعیتهای مورد مطالعه تنوع قابل ملاحظه ای داشته ولی تنوع آنها از الگو جغرافیایی تبعیت نمی کنند. تجزیه و تحلیل خوشه ای UPGMA با استفاده از هر دو نشانگر مورفولوژی و پروتئینهای ذخیره ای بذر، نشان داد جمعیتهای دور از هم سمندکیش (گیلان) و بندرگز (گلستان) در یک گروه قرار گرفتند و برعکس جمعیتهای مجاور نمک آبرود1 و 2 در گروه های جداگانه ای قرار گرفتند. این نتایج می تواند ناشی از پدیده قطعه قطعه شدن جمعیتهای شمشاد باشد. بدین ترتیب جمع آوری انتخابی بذر، از بعضی جمعیتها می تواند باعث از دست رفتن برخی ژنها شده و ساختار ژنتیکی جمعیت ها را تغییر دهد که نشان دهنده اهمیت جمع آوری بذر از اکوتیپهای محلی است. به عبارت دیگر جمع آوری بذر صرفاً از یک جمعیت در هر منطقه اکوجغرافیایی کافی نیست و غالبا جمعیتهایی که حتی در یک منطقه اکوجغرافیایی قراردارند ممکن است ساختار ژنتیکی متفاوتی داشته باشند. این داده ها نشان می دهد که بانک ژن منابع طبیعی ایران برای جلوگیری از فرسایش ژنتیکی شمشاد، می بایست از تعداد جمعیت بیشتری در هر منطقه اکوجغرافیایی بذر جمع آوری نماید.

تجزیه پذیری شش واریته گندم، سه واریته ذرت و سه واریته ارزن با روش in-situ در شش گوسفند فیستولاگذاری شده تعیین شد. گوسفندان با جیره ای دارای %55 یونجه و %45 جو آسیا شده تغذیه شدند. غلات مورد مطالعه در ساعتهای 0، 2، 4، 8، 12، 24 و 48 در کیسه های نایلونی (50 میکرومتر اندازه سوراخ ها) در شکمبه قرار داده شدند. دامنه ماده خشک محلول، تجزیه پذیری، میزان تجزیه پذیری و تجزیه پذیری موثر برای گندم، ذرت و ارزن به ترتیب، از 3.3 تا %8.2، 80.9 تا %92.8، 5.4 تا %27.5 و 44.8 تا 74.2% بود. دامنه پروتئین محلول، تجزیه پذیری، میزان تجزیه پذیری و تجزیه پذیری موثر برای گندم، ذرت و ارزن به ترتیب، از 5.7 تا 9.6%، 45.7 تا %83، 5.3 تا %28.9 و 35.1 تا %78.4 بود. این دانه ها از نظر قابلیت دسترسی در شکمبه، با یکدیگر تفاوت داشتند و این اطلاعات می تواند در هماهنگ کردن تجزیه پروتئین و نشاسته در شکمبه برای بهبود عملکرد شیردهی، سودمند باشد.

به منظور تعیین ارزش غذایی بعضی از مواد خوراکی با روشهای مختلف مانند روشهای کیسه های نایلونی (nylon bag) و روش آزمون گاز (gas test) تحقیق حاضر انجام شد. در این پژوهش تعداد شش راس گاو اخته فیستولا گذاری شده (3 راس هلشتاین و 3 راس سیستانی)، در قالب طرح کاملا تصادفی با دو مشاهده در هر تکرار مورد استفاده قرار گرفتند. مقدار گاز تولیدی در زمانهای 72, 48, 24, 16, 8, 6, 4, 2, 0 و 96 ساعت و تجزیه پذیری به روش کیسه های نایلونی در زمانهای 72, 48, 24, 16, 8, 4, 0 و 96 ساعت اندازه گیری گردید. خوراکهای مورد آزمایش در این پژوهش یونجه خشک، کاه گندم، علوفه ذرت سیلوشده، کنسانتره (جو: 63%- کنجاله پنبه: 21%- سبوس گندم: 14%- آهک: 1%- مکمل معدنی: %0.5- مکمل ویتامینه: %0.5) و پنبه دانه بودند که دامهای مورد آزمایش در حد نیاز نگهداری با آنها تغذیه شدند. تجزیه پذیری ماده خشک پس از 96 ساعت انکوباسیون برای یونجه، کاه گندم و ذرت سیلو شده به ترتیب 51.02, 71.52 و 77.89 درصد و در زمان 48 ساعت برای کنسانتره و پنبه دانه به ترتیب 80.59 و 53.51 درصد و نتایج حاصل از تجزیه پذیری موثر ماده خشک برای موارد فوق با تغذیه در سطح نگهداری به ترتیب برابر 76.03, 66.43, 36.70, 64.40 و 48.16 درصد بود. تجزیه پذیری ماده خشک خوراکهای مورد آزمایش در زمان 24 ساعت به ترتیب 79.83, 68.24, 33.57, 66.93 و 48.71 درصد بود. میزان گاز تولیدی خوراکهای یونجه، کاه گندم و ذرت سیلوشده در ساعت 96 انکوباسیون به ترتیب برابر 45, 51 و 75.5 میلی لیتر و برای کنسانتره و پنبه دانه در ساعت 48 انکوباسیون 81 و 58.5 میلی لیتر بود. ضریب همبستگی بدست آمده بین تجزیه پذیری ماده خشک و میزان گاز تولیدی برای خوراکهای مورد آزمایش به ترتیب 0.96, 0.99, 0.99, 0.99 و 0.99 بود و این ضریب بین تجزیه پذیری پروتئین خام و میزان گاز تولیدی به ترتیب 0.99, 0.99, 0.99, 0.97 و 0.98 بود. با توجه به همبستگی بالا بین تجزیه پذیری ماده خشک، تجزیه پذیری پروتئین خام، تجزیه پذیری دیواره سلولی و تجزیه پذیری دیواره سلولی منهای همی سلولز با میزان گاز تولیدی، روابط تابعیت بین فراسنجه های فوق و گاز تولیدی برای تخمین میزان تجزیه پذیری این فراسنجه ها از روی میزان گاز تولیدی بدون انجام آزمایشات هضمی محاسبه گردید. به عنوان مثال رابطه تابعیت بین میزان تجزیه پذیری ماده خشک یونجه و گاز تولیدی آن: Y = 35.724+0.714x بود که با توجه به مقدار گاز تولیدی 51 میلی لیتر در زمان 96 ساعت، معادله فوق، تجزیه پذیری ماده خشک یونجه را در این ساعت 72.14 درصد برآورد می کند که از نظر آماری با مقدار 71.52 درصد حاصل از آزمایشات کیسه های نایلونی تفاوت معنی داری را نشان نمی دهد.