علوم انسانی پزشکی به حوزه ای آموزشی-پژوهشی اشاره دارد که در آن علوم انسانی (ادبیات، تاریخ، فلسفه)، علوم اجتماعی (جامعه شناسی، انسانی شناسی) و هنر می کوشد در تعامل با علوم پزشکی درک عمیق تری را از سرشت پزشکی، غایت و هدف آن و تجارب وجودی پزشک و بیمار به دست دهند و سپس از این رهگذر، روابط انسانی میان پزشکان و بیماران را بهبود بخشند و ارزش های انسانی در حوزه ی طبابت و مراقبت سلامت را تقویت و احیا کنند. . .

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

کاهش رشد جمعیت در دهه های اخیر از دغدغه اصلی سیاست گذاران بوده و در راستای رفع این نگرانی پیشنهادهای متعددی ارایه شده است. قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بیانگر آخرین اراده سیاست گذاران به منظور تغییر در روند رشد جمعیت است. تفکر حاکم بر این قانون این بوده که در کنار سازوکارهای تشویقی، اتخاذ تدابیر تنبیهی نیز در رشد جمعیت تاثیرگذار است. از این رو در کنار محدودسازی عقیم سازی و ارایه وسایل پیشگیری از بارداری، ضمانت اجراهای کیفری نیز پیش بینی شده است. علاوه بر این، طبق این قانون ضوابط صدور مجوز سقط درمانی نیز تغییر یافته است. نگاهی به ماده 56 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نشان می دهد قانون گذار تلاش کرده از طریق جایگزینی رویکرد قضایی به جای رویکرد پزشکی، موارد سقط درمانی را کاهش دهد. جلوه های این رویکرد در فرآیند رسیدگی به مجوز سقط درمانی، تغییر در ساختار رسیدگی به درخواست مجوز و نیز تشدید تدابیر کیفری مشاهده می شود. این قانون همچنین تغییراتی نیز در ضوابط صدور مجوز ایجاد کرده است. باوجود هدف مطلوب قانون گذار، نگارندگان بر این باورند که سقط درمانی بیش از آنکه موضوعی قضایی باشد، موضوعی پزشکی است وهرگونه تغییر در این حوزه باید با دقت و مشاوره با متخصصان انجام پذیرد. از این رو پیشنهاد می شود ضوابط جدید این قانون بازنگری شده و نقش پزشکی قانونی در صدور مجوز سقط درمانی پررنگ تر شود.

سقط جنین به خاتمه دادن عمدی یا غیرعمدی بارداری قبل از اینکه جنین قادر به ادامه حیات در خارج از بدن مادر باشد، اطلاق می شود. در فرآیند بارداری تمامی تخم هایی که حاصل لقاح اسپرم و تخمک هستند، به مرحله لانه گزینی در رحم و ادامه بارداری نمی رسند و بارداری های متعددی به طور خودبخود به دلایل اشکالات جنینی و یا مادری، خاتمه می یابند. تعدادی از بارداریها نیز به طور اختیاری خاتمه داده می شوند. در این میان، اعداد و ارقام مرگ مادرانی که در تنگنای پذیرش یا عدم پذیرش بارداری ناخواسته قرار می گیرند و مبادرت به سقط جنین های خطرناک می کنند، قابل توجه است. اگرچه سقط جنین، در نگاه اول موضوعی طبی است؛ ولی حیطه های مختلف، هریک بر حسب زاویه نگاه خود، نظر کارشناسانه، قضاوت مدار و تعیین کننده، بر موضوع دارند و در اکثر مواقع، بحثها تئوری بوده و ذینفعان متفاوتی را مدنظر قرار می دهد. در این میان، به نظر می رسد که سلامت مادر چه با ادامه بارداری و چه با قطع بارداری کمتر مورد علاقه باشد؛ و حتی در مواردی که مادر یا جنین دچار بیماری است تصمیم گیری برای حفظ سلامت مادر و جنین منوط به اخذ نظریات ابعاد دیگر است.این مقاله، بدون اینکه موضعی موافق و یا مخالف درباره سقط جنین داشته باشد، اطلاعاتی درباره بارداری و سقط جنین به خواننده ارایه می دهد و خواننده در تجزیه و تحلیل و تصمیم گیری برای مداخلات ضروری آزاد گذارده می شود.

مقدمه: سقط القاشده، عبارت است از ختم بارداری به روش طبی یا جراحی، قبل از دستیابی جنین به قابلیت ادامه حیات، به دلایل جنینی و یا مادری. با توجه به عوارض جراحی و بیهوشی، نیاز به بستری شدن بیمار در بیمارستان، و صرف وقت و هزینه، در دهه اخیر، روش های طبی جایگزین روش های جراحی شده اند. هدف از این مطالعه، بررسی سقط طبی در سه ماهه اول بارداری با استفاده از میزوپروستول بود.روش کار: در این مطالعه توصیفی - تحلیلی، در سال 1385، یکصد خانم که در سه ماهه اول بارداری خود به منظور ختم بارداری به بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد مراجعه کرده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. در ابتدا برای کلیه بیماران، 800 میکروگرم میزوپروستول واژینال تجویز شده و در صورت عدم دفع جنین، 24 ساعت بعد، دوز دوم میزوپروستول به میزان 800 میکروگرم تجویز می شد. در همه بیماران، یک هفته بعد، سونوگرافی کنترل انجام شد و در صورت وجود رزیدو یا باقی ماندن حاملگی کورتاژ صورت گرفت. نتایج، با استفاده از آزمون مجذور کای، بررسی گردید و مقدار p کمتر از 0.05، معنی دار تلقی شد.نتایج: از یکصد بیمار، 83 نفر سقط کامل داشتند. 17 نفر به کورتاژ نیاز پیدا کردند. از 83 مورد، 55 نفر (%62) با دوز اول و 28 نفر (%34) با دوز دوم، سقط کامل داشتند. عارضه جانبی با مصرف میزوپروستول دیده نشد.نتیجه گیری: در بیماران مورد بررسی، در طی سه ماهه اول بارداری، ختم حاملگی با استفاده از میزوپروستول واژینال روشی مطمئن و بی خطر، مقرون به صرفه، و بدون عارضه جانبی بود.

در سال های اخیر چالش هایی درباره سقط جنین در کشور به وجود آمده است (1-3). به نظر می رسد از دلایل به وجود آمدن این تنش ها در نظر نگرفتن مشکلات اجرایی فرایند موجود سقط جنین است. غربالگری و سقط درمانی نه به دلیل قوانین غلط، بلکه به سبب اجرای نادرست و جدی نگرفتن اخلاق پزشکی از مرحله اجرای غربالگری تا مرحله صدور دستور سقط دچار اختلالاتی بوده و همچنان هست.