مقدمه. پس از گذشت یک دهه از ادغام برنامه بهداشت روان در سیستم مراقبتهای اولیه بهداشتی کشور و تاثیر مستقیم و غیرمستقیم آن بر روند توسعه کشور لازم بود بررسی جامعی از برنامه به عمل آمده و نقاط قوت و ضعف آن مشخص گردد. لذا بر این اساس مطالعه حاضر در زمینه ارزشیابی حاصل برنامه بهداشت روان در زمینه بیماریابی، ارجاع، پیگیری بیماران و میزان آگاهی و نگرش کارکنان و مردم تحت پوشش برنامه انجام گرفت.روشها. مطالعه از نوع مطالعات توصیفی و در قالب مطالعات ارزشیابی در استان اصفهان در سطح خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی درمانی روستایی با نمونه گیری تصادفی ساده بوده است. ارزشیابی بر اساس فرم جمع آوری اطلاعات و پرسشنامه های طراحی شده بود. حجم نمونه معادل 550 نفر از جمعیت روستاهای تحت پوشش و 63 نفر بهورز و 30 نفر پزشک و 30 نفر کاردان در سطح 50 خانه بهداشت و 30 مرکز بهداشتی درمانی روستائی در شبکه بهداشتی درمانی بوده است.نتایج. بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه بیماریابی در سطح استان 24.6 درصد سطح استاندارد و ارجاع از سطح یک به دو 99 درصد و ارجاع از سطح دو به سه 41 درصد و پیگیری بیماران 58 درصد میزان مورد انتظار برآورد شده است. همچنین میانگین نمره آگاهی (از 20) برای بهورزان 10.5، کاردان ها 10.9، پزشکان 11.5 و مردم 13.4 برآورد گردید. میانگین نمره نگرش (از 20) برای بهورزان 14.4 ، کاردانها 13.6، پزشکان 12.2 و مردم 12.7 بدست آمد. بحث. بطور کلی مطالعه نشان می دهد که بیماریابی و پیگیری فاصله زیادی با اهداف برنامه دارد. دو فعالیت اصلی که نقش بسزایی در میزان شیوع بیماریهای روایی دارد، ارجاع و نگرش مثبت، مطابق اهداف برنامه است. آگاهی هیچ یک از گروههای مورد مطالعه در حد انتظار نیست. با توجه به اینکه برنامه نسبتا خوب و متناسب با ساختار نظام شبکه های بهداشتی درمانی کشور انجام گرفته است، مهمترین دلیل آنرا می توان اشکال در اجرا دانست.

این پژوهش به منظور ارزیابی عملکرد خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی درمانی روستایی شهرستان قروه توسط دریافت کنندگان خدمات در سال 1378 به روش مقطعی انجام گرفت. به این منظور از بین زنان ساکن در روستاهای محل استقرار خانه بهداشت که حداقل یک فرزند کمتر از 24 ماهه داشتند، 257 نفر به طور تصادفی انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفتند.نتایج نشان داد که حدود 54% از عملکرد خانه های بهداشت و 35% از عملکرد مراکز بهداشتی درمانی اظهار رضایت نمودند. در این پژوهش تعدادی از عوامل احتمالا مرتبط با رضایتمندی از قبیل خصوصیات دریافت کنندگان و پرسنل ارایه دهنده خدمات نیز بررسی شده است.

هدف : هدف از انجام این پژوهش ارزیابی میزان رضایت شغلی بهورزان خانه های بهداشت شهرستان کاشان بود که رضایت آنها را از هفت جنبه : ( جنبه های محیط فیزیکی، اجتماعی، روانی، ساختار سازمانی، آموزشی، مدیریت یا سرپرستی و جنبه های رفاهی شغل) مورد سنجش قرار می داد. روش: آزمودنیهای پژوهش، کلیه بهورزان شاغل در خانه های بهداشت زیر پوشش مرکز بهداشت شهرستان کاشان بودند(43 زن و 22 مرد) که خود پرسشنامه به کار برده شده در این پژوهش را تکمیل نمودند. داده های پژوهش به کمک روشهای آمار توصیفی و ضریب همبستگی تحلیل گردید. یافته ها : این بررسی نشان داد که در رابطه با رضایت کلی از شغل 41.6% از بهورزان از شغل خود ناراضی، 50.5% راضی و 8.9% رضایتی درحد متوسط داشتند. اکثریت بهورزان از جنبه های اجتماعی، روانی و آموزشی شغل خود رضایت داشتند اما از جنبه های محیط فیزیکی و امور رفاهی شغل خود ناراضی بودند. میزان رضایت آنها در رابطه با جنبه های ساختار سازمانی و مدیریت – سرپرستی درسطح متوسط بود. رضایت شغلی زنان بیشتر از مردان و مجردها بیشتر از متأهل ها بوده است . سن بهورزان با رضایت کلی ایشان از شغل همبستگی مستقیم داشت، میان متغیرهای سابقه کار بهورزان و رضایت شغلی همبستگی معنی داری به دست نیامده و میان متغیر میزان تحصیلات و رضایت شغلی ارتباط معکوس دیده شد.

سابقه و هدف: با توجه به اهمیت هزینه های خدمات بهداشتی درمانی در کیفیت ارایه این خدمات و عدم اطلاع از میزان این هزینه ها و به منظور تعیین هزینه واحد خدمتی خدمات بهداشتی درمانی اولیه در خانه های بهداشت، مراکز بهداشتی درمانی روستایی و شهری به تفکیک نوع خدمت و نوع هزینه، این تحقیق در خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی استان زنجان در سال 1380 انجام گرفت.مواد و روش ها: تحقیق به روش توصیفی در 26 خانه بهداشت، 6 مرکز بهداشتی درمانی روستایی و 5 مرکز بهداشتی درمانی شهری که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند، انجام گرفت. هزینه خدمات به تفکیک واحدهای ارایه کننده و نوع خدمت و همچنین به تفکیک نوع هزینه تعیین گردید. به این ترتیب هزینه هر واحد خدمت به تفکیک هزینه های لوازم و مواد مصرفی عمومی و اختصاصی، تجهیزات اختصاصی، تجهیزات مصرفی و اختصاصی، تجهیزات اداری، دارویی مصرفی، استهلاک ساختمان، استهلاک وسایط نقلیه، مصارف عمومی و پرسنلی تعیین شد و با توجه به جمعیت تحت پوشش و ضریب زمانبری تعیین و ارایه گردید.یافته ها: هزینه یک خانه بهداشت حدودا 49 میلیون ریال، هزینه خدمات یک مرکز بهداشتی درمانی و روستایی 330 میلیون ریال و هزینه مرکز بهداشتی درمانی شهری 447 میلیون ریال بود. مهمترین هزینه ها در همه سطوح ارایه خدمات مربوط به هزینه های پرسنلی بود که برای خانه های بهداشت 25.7 درصد، برای مراکز بهداشتی درمانی روستایی 21.5 درصد و برای مراکز بهداشتی درمانی شهری 31.3 درصد کل هزینه را تشکیل می دهد.نتیجه گیری و توصیه ها: هزینه خدمات بهداشتی درمانی سرپایی به مراتب بیشتر از اعتبارات فعلی تخصیصی توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی در بودجه جاری برای این مراکز است. عدم توجه به مسایل مدیریتی این مراکز باعث گرانی هزینه ها می گردد و گرانی هزینه این خدمات با میزان فراوانی آنها نسبت مستقیم دارد. انجام تحقیق مشابه در سایر شبکه های بهداشتی درمانی کشور توصیه می شود.

مقدمه و هدف: در طی چند دهه آخر قرن بیستم تحولاتی در روند علل بیماریها و مرگ و میر اتفاق افتاده است. به نحوی که گذر اپیدمیولوژی در سال 1990 میلادی بین ده علت اولیه مرگ در جهان، بیماریهای عفونی، قلبی - عروقی، سکته های مغزی، سرطان ها و حوادث در سر فصل مرگ قرار داشته و پیش بینی می شود که تا سال 2020 میلادی رتبه علل بیماریهای غیرواگیر نسبت به بیماریهای واگیر در راس قرار داشته و بتدریج رتبه اکثر بیماریهای عفونی در مرتبه پایین تری قرار گیرد. در ایران هم بیماریهای قلبی - عروقی، سرطان ها، سکته های مغزی، حوادث و تصادفات جاده ای همچنان در رتبه بالاتر علل قرار دارند. میزان مرگ خام در 1000 نفر از جامعه روستایی ایران 0.3+4.1 می باشد، هدف از این تحقیق مطالعه علل شایع مرگ و میر در جامعه روستایی استان خوزستان و مقایسه رتبه آنها با رتبه های کشوری است.روش کار: در این مطالعه توصیفی مقطعی اطلاعات کلیه مرگهای مربوط به 42 روستای استان خوزستان که به روش نمونه گیری خوشه ای در تابستان 1381 انتخاب شده بودند از نظر سن، شغل و علت مرگ متوفی ثبت و در برنامه آماری SPSS تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: از بین جمعیت کل 94231 نفر روستاهای مورد نظر تعداد 324 مورد مرگ ثبت شده بود که 186 (%57.4) نفر مرد و 138 (%42.6) نفر زن بودند میانگین سن افراد متوفی 51.53 سال (کمترین سن نوزاد مرده بدنیا آمده تا حداکثر سن 130 سال) بود %39.2 فاقد شغل بوده و علت مرگ در %30 موارد کهولت سن، %28.7 انفارکتوس میوکارد و بیماریهای قلبی - عروقی %90 حوادث، %7.4 سرطان ها، %1.2 بیماریهای عفونی، %23.8 موارد نیز سایر علل را شامل می شد میزان مرگ خام در کل روستاهای مورد مطالعه 0.3+3.44 در 1000 نفر جمعیت روستایی خوزستان بود.بحث و نتیجه گیری: صرف نظر از علت کهولت سن و سایر علل، همچنان بیماری قلبی - عروقی، حوادث سرطان ها و بیماریهای عفونی در راس علل منجر به مرگ در مناطق روستایی استان خوزستان می باشند که با الگوی کشوری علت مرگ ایران و پیش بینی احتمالی علل مرگ در جهان برای سال 2020 مطابقت دارد. با توجه به اهمیت شناسایی الگوی علتی مرگ در جامعه و سهم عمده بیماریهای قلب و عروق مرگ و میرها، مسوولین و برنامه ریزان بهداشتی باید برای پایش ارتقا سطح سلامت جامعه و مقابله با مرگهای زوردس ناشی از بیماریهای قلب و عروق، اقدامات پیشگیرانه موثری را در جهت کاهش عوامل خطرآفرین بیماریهای قلب و عروق طراحی نمایند.