لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

اکوسیستم محصور دریای خزر درگیر بسیاری از انواع آلودگی ها طی 30 سال گذشته بوده و به شدت تحت استرس است. با توجه به اهمیت جامعه زئوپلانکتون در زنجیره غذایی و اکوسیستم دریا، وضعیت گونه های آنتن منشعبان و پاروپایان و ارتباط آن ها با شانه دار (Mnemiopsis leidyi) مورد بررسی قرار گرفت. این مطالعه در اعماق 5، 10، 20 و 50 متر بین سال های 1375 و1392 در جنوب دریای خزر انجام گرفت. کاهش در تنوع گونه های زئوپلانکتون بعد از سال 1379 مشاهده شده و تا سال 1392 ادامه یافته است. تنها 4 گونه Cladocera از 10 گونهCladocera در سال 1375، در سال 1392 مشاهده شد. همچنین از 7 گونه Copepoda گزارش شده در سال 1375 فقط 3 گونه Copepoda بعد از سال 1379 شناسایی گردید. یافته ها نشان داد، شانه دار بر فراوانی Acartia tona با مقایسه میانگین فراوانی سالانه در سال 1375 قبل از ورود M. leidyi و بعد از شکوفایی M. leidyi در سال های1380 تا 1392، اثر منفی نداشته است. غالب جمعیت M. leidyi افراد با گروه طولی کمتر از 5 میلی متر بوده که از میکروپلانکتون هایی همچون پروتوزوآ، داینوفلاژل و دیاتوم های ریز تغذیه می کنند. تغییرات اقلیمی، صید بی رویه و افزایش آلودگی ها، نقش مهمی در کاهش گونه های بومی زئوپلانکتون و افزایش گونه های مهاجم در سواحل جنوبی دریای خزر دارا هستند.

هدف از انجام این پژوهش برررسی اثر منبع و توازن آنیون-کاتیون جیره (DCAD) گاوهای شیری بر جمعیت پروتوزوآها، متانوژن ها، غلظت نیتروژن آمونیاکی، گاز متان و قابلیت هضم ماده خشک در شرایط آزمایشگاهی بود. برای شمارش جمعیت پروتوزوآها و متانوژن ها از تکنیک واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR)رقابتی استفاده شد. این طرح برای گاو شیری در اوایل شیردهی با میانگین580 کیلوگرم وزن بدن، سن 25 ماهگی و تولید روزانه 35 کیلوگرم در قالب آزمایش فاکتوریل 2×2×3 انجام شد. عوامل مؤثرها شامل DCAD (meq/kgDM 150+، 250+ و 350+)، منابع پتاسیمی (کربنات پتاسیم بدون آب(KC) و کربنات پتاسیم سسکوئی هیدرات (KCS)) و منابع منیزیمی (اکسید منیزیم (MO) و کربنات منیزیم (MC)) بود. اثر تیمارهای آزمایشی بر غلظت نیتروژن آمونیاکی معنی دار نبود. در همه تیمارها افزایش DCAD باعث کاهش غلظت نیتروژن آمونیاکی در شکمبه شد. اثر تیمارهای آزمایشی بر تولید گاز متان، قابلیت هضم ماده خشک، جمعیت پروتوزوآها و متانوژن ها معنی دار بود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تیمار حاوی DCAD 250+ میلی اکی والان تأمین شده از دومنبع کربنات پتاسیم سسکوئی هیدرات و کربنات منیزیم باعث کاهش جمعیت پروتوزوآ، متانوژن ها، تولید متان و افزایش قابلیت هضم ماده خشک می شود. با توجه به اینکه اختلاف معنی دار بین DCAD 250+ و 350+ مشاهده نشد، بنظر می رسد که منابع کربنات پتاسیم سسکوئی هیدرات و کربنات منیزیم به همراه سطح تعادل آنیون – کاتیون جیره 250+ میلی اکی والان از طریق بهبود شرایط بافری شکمبه باعث بهبود پارامترهای تخمیر شکمبه ای می شود. بنابراین این دو منبع احتمالاً مکمل های مناسبی در جیره گاوهای شیری هستند.

بررسی ماهانه زئوپلانکتون های خور باهوکلات از آذر 1375 تا آبان 1376، نشان داد که عمده ترین زئوپلانکتون های این خور پاروپایان (%87)، آغازیان جانوری (%7.9)، لارو پرتاران (%1.3) و لاروهای بارناکل ها (%1.2) هستند. پاروپایان در همه ماه های سال بیش از %80 فراوانی زئوپلانکتون ها را به خود اختصاص می دهند. از پاروپایان، راسته های Cycloppida (%90.1)، Calanoida (%8.9)، Harpacticoida (%1=≅) و Poecilistomatoida (%0.002) مشاهده شدند. به علاوه همواره بیش از %50 از افراد جمعیت های پاروپایان را نوپلیوس آن ها تشکیل می دادند. %97.30 آغازیان از انواع مژک داران به ویژه تین - تینیدها و جنس Helicostomella، و %1.7 آن ها از سارکودینا به ویژه روزن داران بودند. مشاهده پروتوزوآ و مایسیس میگوهای خانواده Penaeidae در ماه های بهمن، اسفند، فروردین و شهریور در خور؛ می تواند شاهدی بر حضور میگوهای مولد در منطقه باشد. میانگین فراوانی سالانه زئوپلانکتون های خور باهوکلات 687371± 266228 عدد در مترمکعب بوده کمترین مقدار میانگین فراوانی ماهانه در دی و بیشترین آن در تیر ماه مشاهده گردید. آزمون توکی نشان داد که میانگین فراوانی پاروپایان، لارو بارناکل ها و پرتاران و نیز توده کل زئوپلانکتونی، در تیرماه با ماه های دیگر اختلاف معنی دار دارد. این تفاوت در مدوزهای مرجانیان، در فروردین ماه نسبت به دیگر ماه ها مشاهده شد، در حالی که میانگین فراوانی ماهانه دیگر زئوپلانکتون ها اختلاف معنی داری با یکدیگر نداشتند. گرچه کمترین و بیشترین مقادیر میانگین سالانه فراوانی زئوپلانکتون ها به ترتیب در ایستگاه های 3 و 8 مشاهده گردید، آزمون توکی میانگین فراوانی سالانه زئوپلانکتون ها و توده زئوپلانکتونی در ایستگاه های مختلف، تفاوت معنی داری بین ایستگاه ها نشان نداد. آنالیز خوشه ای ماه ها و ایستگاه ها به ترتیب ماه تیر و ایستگاه 8 را در دسته جداگانه ای قرار داد.

زئوپلانکتونهای حوضه جنوبی دریای خزر در بهار، تابستان، پاییز و زمستان 1375 بررسی شدند. به طوری که در هر فصل 180 نمونه (720 نمونه در یک سال) شناسایی و فراوانی آنها در متر مکعب محاسبه شد. 55 گونه زئوپلانکتون شناسایی شد که گروه آنتن منشعبان (Cladocera) 54 درصد، پاروپایان (Coepoda) 15 درصد، روتاتوریا (Rotatoria) 11 درصد، پروتوزوآ (Protozoa)  9 درصد و سایر گروه های زئوپلانکتونی که شامل مزوپلانکتون ها میباشند، 11 درصد از گونه های مورد بررسی را تشکیل می دادند. بیشترین تنوع گونه ای در گروه کلادوسرا و بیشترین فراوانی مربوط به گروه کوپه پودا بود. فراوانی زئوپلانکتون بیشتر تحت تاثیر گروه پاروپایان بود به طوریکه در فصل بهار 38 تا 97 درصد، در فصل تابستان 22 تا 92 درصد، در فصل پاییز 71 تا 99 درصد و در فصل زمستان 31 تا 92 درصد از فراوانی زئوپلانکتون ها را پاروپایان در مناطق مختلف تشکیل می دادند. در فصل تابستان علاوه بر پاروپایان لارو دو کفه ایها (Lamellibranchiata) نیز در شکل گیری جمعیت منطقه غربی حوضه جنوبی دریای خزر تاثیر داشت ولی در فصل پاییز بیش از 70 درصد جمعیت زئوپلانکتون تحت تاثیر جمعیت پاروپایان بوده است. جمعیت زئوپلانکتون در فصل های بهار، تابستان، پاییز و زمستان به ترتیب بین 4081 تا 20143، 6574 تا 7812،10850  تا 34406 و 4510 تا 20576 عدد در متر مکعب نوسان داشت. بیشترین زی توده زئوپلانکتون در فصل تابستان در نواحی ساحلی بیش از 200 میلی گرم در متر مکعب بوده است.

آزمایش های in vitro و in vivo برای بررسی بازده پنبه دانه کامل بر جمعیت پروتوزوآ و پارامترهای تخمیری انجام شد. تیمارها عبارت بودند از: 1) تیمار شاهد (بدون پنبه دانه کامل) و 2) تیمار دارای 20 درصد پنبه کامل، درصد ناپدید شدن ماده خشک و خصوصیات تخمیری تیمارها با آزمایش in vitro تعیین شد. در آزمایش in vivo، مایع شکمبه از گوسفندان تغذیه شده با تیمارها با روش rumenocemtesis (3 ساعت بعد از تغذیه) در روزهای 1، 3، 5، 7، 9، 11، 14، 21 و 28 جمع آوری شد. pH مایع شکمبه و شمارش پروتوزوآ برای هر یک از نمونه ها، و غلظت نیتروژن آمونیاکی و اسیدهای چرب فرار، تنها در نمونه های جمع آوری شده در روزهای 7، 14، 21 و 28 تعیین شد. درصد ناپدید شدن ماده خشک در شرایط in vitro در 72 ساعت پس از انکوباسیون برای تیمار شاهد نسبت به تیمار پنبه دانه کامل، بیشتر (P<0.01) بود. غلظت کل اسیدهای چرب فرار در 72 ساعت انکوباسیون برای تیمار شاهد نسبت به تیمار پنبه دانه کامل، بیشتر (P<0.05) بود. در 24 ساعت انکوباسیون، نسبت مولاری استات، پروپیونات، و والرات برای تیمار شاهد نسبت پنبه دانه کامل بیشتر، اما نسبت مولاری ایزووالرات، کمتر (P<0.05) بود. در 72 ساعت بعد از انکوباسیون نسبت استات به پروپیونات برای تیمار شاهد بیشتر (P<0.05) بود. تغذیه پنبه دانه کامل جمعیت کل پروتوزوآ را از تقریبا 450000 به 240000 در میلی لیتر کاهش (P<0.05) داد و و پروتوزوآهای holotrich و cellulolytic در نمونه های مایع شکمبه ناپدید شدند و و تنها گونه Ectodinium باقی ماند. این تغییرات در جمعیت پروتوزوآ با غلظتهای کمتر نیتروژن آمونیاکی (P<0.01) در مایع شکمبه گوسفندان تغذیه شده با تیمار دارای پنبه کامل، همراه بود. در شرایط in vivo، نسبت مولاری پروپیونات برای تیمار شاهد نسبت به تیمار پنبه دانه کامل بیشتر ولی نسبت استات به پروپیونات کمتر بود. نتایج این بررسی نشان داد که تغذیه پنبه دانه کامل، جمعیت پروتوزوآ، نیتروژن آمونیاکی و نسبت مولاری پرپیونات را کاهش و نسبت استات به پروپیونات را افزایش داد ولی تاثیری بر pH مایع شکمبه و غلظت کل اسیدهای چرب فرار نداشت.

در مطالعات پلانکتونی تالاب انزلی طی سالهای 1376 تا 1379 در مجموع 5 شاخه و 62 جنس فیتوپلانکتونی و 10 شاخه و 50 جنس زئوپلانکتونی شناسایی شدند. در بررسیهای فیتوپلانکتونی بترتیب شاخه های سیانوفیتا با میانگین تراکم 22874752 عدد در لیتر و فراوانی 61.22 درصد، کریزوفیتا با میانگین تراکم 10784283 عدد در لیتر و فراوانی 29.12 درصد و کلروفیتا با میانگین تراکم 3050470 عدد در لیتر و فراوانی 8.24 درصد بیشترین فراوانی فیتوپلانکتونی را نشان داده و شاخه های اوگلنوفیتا و پیروفیتا در مقایسه جمعیت ناچیزی داشته اند. در بررسیهای زئوپلانکتونی نیز بترتیب شاخه های روتاتوریا با میانگین تراکم 599 عدد در لیتر و فراوانی 60.80 درصد، از شاخه بندپایان، راسته پاروپایان و مرحله ناپلی آن با تراکم 169 عدد در لیتر، با فراوانی 17.23 درصد و از پروتوزوآ (شاخه های ریزوپودا، اکتینوپودا و سیلیوفورا) با میانگین تراکم 159 عدد در لیتر و فراوانی 16.17 درصد بالاترین جمعیت زئوپلانکتونی را نشان داده و سایر گروهها از فراوانی چندانی برخوردار نبودند. مطالعات نشان داده اند که منطقه تالاب غرب (آبکنار) منطقه ای غنی از پلانکتون بوده که شاخه غالب فیتوپلانکتونی در آن مربوط به سیانوفیتا با جنسهای Anabaenopsis, Oscillatoria و Microcystis می باشد. زئوپلانکتونهای غالب در این منطقه نیز مربوط به شاخه های Rotatoria با جنسهای Keratella, Brachionus و Polyarthera و از شاخه بندپایان، راسته پاروپایان، گونه های مختلف Cyclops و ناپلی آنها بوده است. نتایج مطالعات پلانکتونی نشان دادند که تالاب انزلی از جمله غنی ترین تالابهای داخلی است، زیرا توان تولید غذای زنده در آن جهت تغذیه ماهیان و لاروهای آنان وجود دارد.

مقدمه : گاستروآنتریت یکی از مشکلات قابل توجه در تمام نقاط دنیا است. این بیماری در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران یکی از عوامل مرگ و میر انسانها بویژه کودکان زیر 5 سال می باشد. هدف از این بررسی وضعیت دموگرافیک ، تعیین عوامل باکتریایی و انگلی و نیز آنتی بیوگرام باکتریهای ایزوله شده بیماران مبتلا به گاستروآنتریت می باشد.روش بررسی : این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی بوده که طی سالهای 1378 الی 1380 برروی مراجعین به درمانگاه نیکوپور شهر یزد انجام شده است. در این مطالعه 470 نمونه مدفوع از بیماران مبتلا ، تحت آزمایش مستقیم، کشت نمونه و آنتی بیوگرام باکتریهای پاتوژن جدا شده قرار گرفته است. جهت جدا سازی و تشخیص افتراقی گونه های باکتری ، از محیط های انتخابی و افتراقی استاندارد استفاده شد و جهت تشخیص پروتوزا از تکنیک مستقیم (Wet - mount) استفاده گردید. یافته ها : نتایج حاصله نشان داد که 272 نمونه (9/57%) آلوده به باکتری یا پروتوزوآی پاتوژن بودند و از 272 بیمار آلوده، 138 نفر مرد (8/50%) و 134 نفر زن (3/49%) بودند. گونه های ایزوله شده به ترتیب فراوانی عبارتند از : اشریشیاکلی انتروپاتوژن 117 مورد (43% )، گونه های شیگلا 51 مورد (8/18% )، سالمونلا اینتریتیدیس 25 مورد (2/9% ) ، کامپیلو باکتر ژژونی 16 مورد (9/5% )، ژیاردیار لامبلیا 51 مورد (8/18% ) و آمیب هیستولیتکا و کلی 12 مورد (4/4% ). پس از تعیین گونه شیگلا، مشخص شد که گونه دیسانتری بیشترین (5/74%) و بویدی کمترین (2% ) تعداد را به خود اختصاص دادند. مقایسه فراوانی باکتریهای ایزوله شده در رابطه با جنس بیماران نشان داد که بجز گونه های شیگلا بقیه باکتریها در مردان بیشتر از زنان بوده است ولی اختلاف معنی دار نیست. حساسیت و مقاومت بعضی از گونه های جدا شده نسبت به آنتی بیوتیکهای انتخابی آمپی سیلین (AM)، نالیدیکسیک اسید (NA)، سیپروفلوکساسین (CP)، جنتامایسین (GM) و متوکسازول (SXT) انجام گرفت . بیشترین حساسیت را اشریشیاکلی نسبت به سیپروفلوکساسین (100%)، سالمونلا به نالیدیکسیک اسید ( 100% )، شیگلا دیسانتری به سیپروفلوکسازین (8/95% ) داشت. نتیجه گیری : نتایج این مطالعه نشان می دهد که احتمالاً تعدادی از بیماران بوسیله عوامل غیرباکتریایی و انگلی آلوده بودند. با توجه به اینکه تقریباً آنتی بیوتیکها بر همه ویروسها و انگلها بی اثرند و از طرفی مصرف آنها موجب مقــاومت باکتریهـــای روده ای می شود، ضروری است کشت مدفوع و آنتی بیوگرام باکتریهای پاتوژن جدا شده قبل از درمان انجام پذیرد. ضمناً مهمترین عامل باکتریایی جدا شده در این مطالعه، اشریشیاکلی آنتروپاتوژن بود و مؤثرترین آنتی بیوتیک را می توان نالیدیکسیک اسید معرفی نمود.