هدف از مطالعه حاضر برآورد روند ژنتیکی، فنوتیپی و محیطی صفات وزن بدن در سنین مختلف در گوسفندان کردی شمال خراسان بود. برای انجام این مطالعه از رکوردهای مربوط به صفات رشد 5144 راس بره حاصل از 161 راس قوچ و 1982 راس میش استفاده گردید. صفات مورد بررسی شامل وزن های تولد (5069 رکورد)، 3 (3968 رکورد)، 6 (3519 رکورد)، 9 (2840 رکورد) و 12 (2595 رکورد) ماهگی بودند که طی سال های 1375 تا 1392 در ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند کردی واقع در شهرستان شیروان استان خراسان شمالی جمع آوری شده بودند. مولفه های واریانس و پارامترهای ژنتیکی صفات با استفاده از روش حداکثر درست نمایی محدود شده و برازش 6 مدل حیوانی مختلف با استفاده از نرم افزار WOMBAT برآوردید گردید. روند ژنتیکی، فنوتیپی و محیطی به ترتیب از طریق تابعیت میانگین ارزش اصلاحی، میانگین فنوتیپی و تفاوت میانگین ارزش اصلاحی از میانگین فنوتیپی بر سال تولد برآورد شدند. وراثت پذیری مستقیم وزن های تولد، 3، 6، 9 و 12 ماهگی به ترتیب 0.10±±0.03، 0.28±0.03، 0.32±0.04، 0.22±0.03 و 0.20±0.04 برآورد گردیدند. روند ژنتیکی مستقیم برای صفات وزن تولد، 3، 6، 9 و 12 ماهگی به ترتیب 4.13±0.25، 117.01±5.91، 148.24±5.78، 110.01±5.83 و 122.21±6.89 گرم در سال و روند فنوتیپی به ترتیب -7.47، -126.32، -490.21، 493.69 و -599.48 گرم در سال برآورد شد. با توجه به وجود روند ژنتیکی مستقیم مثبت وزن های بدن در سنین مختلف، به نظر می رشد انتخاب در این گله بر اساس برنامه ای مشخص و منظم بوده و انتخاب دام های مولد بر اساس ارزش اصلاحی آن ها انجام شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

زمینه و اهداف: نماتود Dictyocaulus viviparus عامل برونشیت شدید در حیوانات شیری بوده و به عنوان مسئول بروز ضررهای اقتصادی قابل توجه در این نوع دام شناخته شده است. مطالعه حاضر به منظور تعیین میزان وقوع آلودگی به کرم ریوی گاوها (D. viviparous)، انگل شدیداً اندمیک، در گاو و گاومیش در استان گیلان به اجرا در آمده است. مواد و روش کار: نمونه مدفوع متعلق به 212 رأس گاو و 189 رأس گاومیش با استفاده از تکنیک Baermann مورد آزمایش قرار گرفت. پس از کشتار دام ها در کشتارگاه، ریه متعلق به تمام گاوها و گاومیش ها جدا، نمونه برداری و به منظور مشاهده حضور انگل D. viviparus در ریه به دقت مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته ها: به طور کلی تفاوت غیر معنی داری در میزان شیوع آلودگی به انگل D. viviparus، در نمونه های مدفوع گاوها (22/64%) و گاومیش ها (26/32%) مشاهده شد. در مطالعه ماکروسکپی، در بافت های ریوی آسیب دیده و بیمار متعلق به 5 رأس گاو و 5 رأس گاومیش، علائم پنومونی شدید، ضایعات ندولار و پرخونی مشاهده شد. در مطالعات میکروسکپی (هیستوپاتولوژیک) برونشیولیت لنفوسیتیک و ائوزینوفیلیک چند کانونی به همراه دیواره های عریض بین آلوئولی در ریه های آلوده به D. viviparus مشاهده شد. نتیجه گیری: میزان شیوع و آلودگی به این انگل در بین گاو و گاومیش به ترتیب 22/64% و 26/32% بود اما تفاوت بین این دو گونه دامی معنی دار نبود. در مجموع میزان شیوع دیکتیوکائولوزیس در بین حیوانات جوان در هر دو گونه دامی بیشتر بود.

چرای بی رویه مراتع یکی از مهم ترین عوامل تشدید کننده فرسایش خاک و تخریب اراضی در مناطق خشک و نیمه خشک ایران است. برنامه ریزی اصولی و صحیح از اراضی براساس رعایت تناسب آنها زمینه مناسبی را برای حفاظت اراضی و کنترل بیابان زایی فراهم می نماید. در ارزیابی اراضی استفاده های ممکن از اراضی با توجه به نیازهای منطقه ای و ملی با هم مقایسه می شود. روش ارزیابی تناسب اراضی در تیپ بهره وری چرای مرتع، تناسب اراضی برای چرای دام در مراتع طبیعی تعیین می کند. این تحقیق به منظور بررسی تناسب کیفی  و بررسی عوامل محدود کننده چرای بز و میش در بخشی از حوزه آبخیز مهر سبزوار واقع در استان خراسان صورت گرفته است. کیفیت های اراضی مورد بررسی در این تحقیق شامل قابلیت دسترسی به رطوبت، شوری و سدیمی بودن، شرایط فیزیکی ریشه دهی، قابلیت دسترسی به چراگاه و قابلیت دسترسی به آب شرب بوده که هر دام به وسیله یک یا چند خصوصیت از اراضی ارزیابی شده اند. بعد از تعریف نیازهای تیپ بهره وری مورد نظر و مقایسه خصوصیات اراضی مورد مطالعه درجات هر کیفیت در سلول هایی به ابعاد 200×200 متر در محیط GIS تعیین شده و در نهایت به وسیله معادله ریشه دوم در هم تلفیق شده و شاخص اراضی محاسبه گردید. بر اساس مقادیر شاخص اراضی، کلاس کیفی اراضی تعیین شده و به صورت نقشه تهیه شد. نتیجه این تحقیق در قالب دو سناریوی مختلف تامین آب شرب برای دام، مورد تحلیل قرار گرفت. در سناریوی اول با فرض تامین آب محدود به آب چشمه ها و آبشخوری های دایمی شده و در سناریوی دوم علاوه بر منابع مزبور، تامین آب توسط رودخانه های فصلی حوزه مد نظر قرار گرفته است. به عنوان یک نتیجه مهم، مدلسازی مکانی به وسیله GIS، باعث افزایش دقت در نتایج تناسب اراضی گردیده است. نتایج کلی پژوهش نشان می دهد که منطقه مورد مطالعه، دارای تناسب خوبی برای چرای دام نبوده و دارای تناسب بحرانی و عمدتا نامناسب است. مهم ترین عوامل محدود کننده شامل قابلیت دسترسی به رطوبت برای رشد گیاه، شیب، رخنمون سنگی و دسترسی به آب شرب می باشد. دو سناریوی مختلف از دسترسی به آب شرب نشان می دهد که در سناریوی دوم در حالتی که در اواخر زمستان و طول فصل بهار رودخانه های فصلی دارای آب هستند، تناسب برخی واحدهای اراضی برای این بهره وری افزایش می یابد.

در این تحقیق، از داده های مربوط به گله ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند مغانی جهت برآورد مولفه های (کو) واریانس و بررسی روند تغییرات ژنتیکی و فنوتیپی صفات مهم اقتصادی میش که طی 14 سال (1387-1374) جمع آوری شده بود؛ استفاده شد. برآورد پارامترها و همبستگی بین صفات با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده عاری از مشتق گیری و مدل حیوانی یک و چند صفتی انجام شد. روند فنوتیپی و ژنتیکی صفات به صورت تابعیت میانگین مقادیر فنوتیپی و ژنتیکی از سال تولد میش محاسبه شد. مقدار وراثت پذیری مستقیم صفت سن اولین زایش میش 0.344 و مقادیر وراثت پذیری و تکرارپذیری صفات تعداد و کیلوگرم بره متولد شده و از شیر گرفته شده به ازای هر میش به ترتیب در دامنه ای از 0.038 تا 0.066 و 0.085 تا 0.134؛ و میزان همبستگی ژنتیکی بین این صفات مثبت و در دامنه ای از 0.61 (کیلوگرم بره متولد شده و کیلوگرم بره شیرگیری شده) تا 0.98 (تعداد بره متولد شده و تعداد بره شیرگیری شده) برآورد شد. همچنین میزان همبستگی بین سن میش در اولین زایش با بقیه صفات کم تا متوسط برآورد شد. روند ژنتیکی صفات به صورت 0.018- سال برای سن در اولین زایش، 0 راس برای تعداد بره متولد شده در هر زایش، 0 راس برای تعداد بره شیرگیری شده در هر زایش، 0.001- کیلوگرم برای وزن کل بره متولد شده به ازای هر میش مورد آمیزش و 0.009 کیلوگرم برای وزن کل بره های شیرگیری شده به ازای هر میش مورد آمیزش برآورد شد.

در این مطالعه اثر مصرف کوتاه مدت جیره حاوی انرژی زیاد و تزریق گنادوتروپین جفت اسب1 (eCG) و گنادوترپین جفت انسان2 (hCG) بر دینامیک فولیکولی، متابولیت های خون و پاسخ تولید مثلی میش های نائینی بررسی شد. از 45 رأس میش نایینی 3 تا 4 ساله استفاده شد که به سه گروه 15 رأسی تقسیم شدند. تیمارها شامل: 1-جیره نگهداری همراه با تزریق eCG (Me)، 2-جیره کوتاه مدت پر انرژی همراه با تزریق eCG (HEe) و 3-جیره کوتاه مدت پر انرژی همراه با تزریق eCG و hCG (HEeh). چرخه فحلی تمام میش ها با اسفنج حاوی پروژسترون به مدت 12 روز در فصل تولیدمثلی، همزمان شد. تغذیه کوتاه مدت جیره پرانرژی به مدت 6 روز (از 4 روز قبل گذاشتن اسفنج تا 1 روز پس از برداشتن آن) انجام شد. تزریق eCG یک روز قبل از برداشتن اسفنج و تزریق hCG در روز برداشتن اسفنج و یک روز پس از آن انجام شد. نتایج نشان داد که صرف نظر از نوع هورمون تزریق شده، مصرف کوتاه مدت جیره پرانرژی جمعیت فولیکول های متوسط و بزرگ را افزایش (05/0>P) داد. در گروه های مصرف کننده جیره پرانرژی غلظت گلوکز، کلسترول و انسولین بیشتر (05/0>P) و غلظت نیتروژن اوره ای سرم کمتر (05/0>P) از گروه Me بود. قبل از برداشتن اسفنج، غلظت استرادیول در گروه-های HEe و HEeh کاهش (05/0>P) و پس از آن افزایش (05/0>P) یافت. گروهHEeh بیشترین (05/0>P) نرخ دوقلوزایی (9/42%) را داشت. به طور کلی تغذیه کوتاه مدت جیره پرانرژی همراه با تزریق گنادوتروپین های جفتی موجب افزایش توسعه فولیکولی، تغییر فراسنجه های خونی و بهبود عملکرد تولیدمثلی میش های نایینی شد.

این تحقیق جهت بررسی مقاومت ژنتیکی نژادهای مختلف گوسفند برابر انگل کوکسیدیوز و مقایسه تاثیر مصرف داروهای ضدانگلی شیمیایی و تانن بر عملکرد بره های نر جایگزین انجام شد. تعداد 36 راس بره نر تک قلو 9-8 ماه با میانگین وزن 30±3 کیلوگرم از میش های شکم دوم نژادهای بلوچی، ایران بلک و آرمان انتخاب و برای 60 روز بررسی شدند. این تحقیق به صورت فاکتوریل 2´3 در قالب طرح کاملا تصادفی با 6 تیمار و تکرار انجام شد. تغذیه بر مبنای استاندارد 11000 و جیره ها بر اساس احتیاجات (1985) NRC متوازن شدند. از روز دهم آزمایش، به مدت 3 روز به جیره اول، تانن تجاری دباغی به میزان 1.6 گرم در هر کیلوگرم وزن بدن و به جیره دوم داروی ضدکوکسیدیوز آمپرولیوم 200 به میزان 5 گرم در 20 کیلوگرم وزن بدن افزوده شد. طی دوره آزمایش، میزان پارامترهای آلبومین، روتئین سرم، هموگلوبین، حجم گلبول های قرمز خون، تعداد تخم انگل در هر گرم مدفوع، میزان خوراک مصرفی، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل غذایی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد تعداد تخم انگل در هر گرم مدفوع تحت تاثیر دوره های زمانی آزمایش و نوع ضد انگل قرار گرفت، بطوریکه داروی شیمیایی اثر بیشتری نسبت به تانن دباغی داشت (p<0.01). هیچکدام از صفات مورد بررسی تحت تاثیر نژاد قرار نگرفتند، اما تاثیر دوره های زمانی معنی دار بود (p<0.01). به رغم عدم اثر معنی دار تانن در مقایسه با داروی شیمیایی بر عملکرد، با توجه به تاثیر مثبت آن بر کاهش سطح آلودگی به ایمریا، مصرف آن بجای ضدانگل های شیمیایی در سیستم های پرورش توصیه می شود.

با توجه به اهمیت پرورش گاومیش از نظر تولید شیر و گوشت و تامین بخشی از درآمدهای خانوارهای روستایی در نقاط مختلف ایران از جمله استانهای آذربایجان شرقی، غربی، خوزستان و مطالعه و بررسی صفات تولید مثلی و تولیدی گاومیش به منظور حداکثر بهره برداری از این دام ضروری می باشد. بر همین اساس، مطالعه حاضر جهت تعیین برخی خصوصیات از صفات تولید مثلی و کمی تولیدی گاومیش های خوزستانی بر روی 137 راس تلیسه و ماده گاومیش های مستقر در ایستگاه تحقیقاتی رامین اهواز صورت پذیرفت. اطلاعات جمع آوری شده در طی سال های 1373-1369 نشان داد که سن تولید مثلی تلیسه های گاو میش 920.5±159.7 روز، و تعداد جفت گیری به ازا آبستنی 1.65 بود. متوسط فاصله زایمان تا اولین فحلی و اولین جفت گیری منجر به آبستنی به ترتیب 35.3±58.4 و 55.68±86.5 روز و متوسط طول دوره آبستنی 7.82±307.5 روز محاسبه گردید. متوسط فاصله دو زایش 400.1±63.15 روز بود. متوسط وزن تولد گوساله های نر و ماده گاومیش به ترتیب 4.9±37.5 و 36.3±4.5 کیلوگرم و درصد نرزایی و ماده زایی به ترتیب 53.2 و 46.8 محاسبه گردید. میزان متوسط تولید شیر روزانه و متوسط مقدار کل شیردهی به ترتیب 1.17±5.6 و 1400.3±369.44 لیتر و متوسط طول دوره شیر دهی 43.23±249.7 روز بود.

توده گرانیتوئیدی کوه میش در 45 کیلومتری جنوب سبزوار واقع شده و از نظر تقسیم بندی زمین ساختی، بخشی از منطقه سبزوار است. ترکیب آن از گرانیت تا دیوریت و گابرو تغیر می کند و در زمره گرانیتوئیدهای نوع I قرار می گیرد. بنابر نمودار های ژئوشیمیایی دارای ماهیت آهکی-قلیایی و شبه آلومین تاپرآلومین ضعیف است. همچنین الگوی مسطح عناطر نادر خاکی نشان می دهد که خاستگاه ماگمای اولیه این توده در خارج از گستره پایداری گارنت است. در نمودارهای عنکبوتی عناصر کمیاب، همه فازهای توده گرانیتوئیدی مورد بررسی بی هنجاری منفی Nb و Ti و نیز بی هنجاری مثبت Rb و K مشاهده می شود که نشانگر محیط های فرورانشی است. مقایسه فراوانی عناصر ناسازگار سنگ های منطقه مورد بررسی با تغییرات این عناصر در گرانیتوئیدهای محیط های مختلف زمین ساختی، بیانگر تشابه آن ها با گرانیتوئیدهای کمان آتشفشانی آند است. همچنین نمودارهای تفکیک محیط های زمین ساختی، بیانگر ارتباط توده های مورد بررسی کوه میش با کمان آتشفشانی (VAG) بوده که در نتیجه فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس به زیر ایران مرکزی تشکیل شده است.

در این تحقیق پارامترهای تولیدی، تولیدمثلی، مدیریتی و اقتصادی حاصل از رکوردگیری گله ایستگاه توسعه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند لری بختیاری با 500 راس میش مولد در یک چرخه تولید سالانه برای تعیین ضرایب اقتصادی و اهداف اصلاحی گوسفندان نژاد لری بختیاری مورد استفاده قرار گرفت. تغییر در درآمد به ازای یک واحد تغییر در صفت مورد نظر در حالی که سایر صفات ثابت نگه داشته شده به عنوان ضریب اقتصادی مطلق صفت درنظر گرفته شد. ضرایب اقتصادی صفات در سه نوع گرایش حداکثر سود، بازده اقتصادی و حداقل هزینه محاسبه شد. نتایج نشان داد درآمد حاصل از فروش وزن زنده یا وزن لاشه 94.51 درصد و درآمد پشم و کود تولیدی 5.49 درصد از کل درآمدها بود. هزینه های تغذیه و مدیریت به ترتیب 72.28 و 25.94 درصد از کل هزینه ها را شامل شدند. ضرایب اقتصادی نسبی صفات میزان آبستنی، تعداد بره متولد شده در هر زایمان میش، وزن میش، وزن پشم، زنده مانی بره ها تا شش ماهگی، وزن زنده بره ها در سن شش ماهگی، وزن گوشت لخم لاشه و وزن چربی لاشه در روش حداکثر سود به ترتیب 60.52، 48.00، 0.05-، 1، 56.55، 1.01، 4.61 و 0.92- بودند. ضرایب اقتصادی نسبی صفات در سه روش تقریبا یکسان بود. تعداد بره متولد شده در هر زایمان میش، میزان آبستنی و وزن بدن میش مهمترین صفات در اهداف اصلاحی میش و صفات زنده مانی بره تا شش ماهگی، وزن گوشت لخم و وزن چربی لاشه مهمترین صفات در اهداف اصلاحی بره بودند. برآورد حساسیت ضرایب اقتصادی نسبی صفات به تغییر در هزینه نهاده ها (تغذیه و مدیریت) و ستانده ها به اندازه 20%±، نشان داد که ضرایب اقتصادی نسبی صفات مورد بررسی نسبت به تغییر هزینه نهاده ها دارای حساسیت کمتری بوده ولی نسبت به تغییر قیمت تولیدات (لاشه، لاشه بدون دنبه و گوشت لخم لاشه) حساسیت نسبتا بیشتری داشتند.