پیش زمینه و هدف: اختلال یادگیری به عنوان یکی از گسترده ترین ناتوانی های عصبی-تحولی دوران کودکی نیازمند مداخلات موثر است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی دو روش تحریک الکتریکی مستقیم فراقشری مغز (tDCS) و بازی درمانی بر بهبود توجه و عملکرد روانی حرکتی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری بود. مواد و روش کار: پژوهش حاضر از نوع نیمه تجربی (طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل) و جامعه آماری آن متشکل از همه مراجعان مرکز اختلالات یادگیری آموزش وپرورش شهرستان سقز در سال تحصیلی 1396 بوده است. نمونه پژوهش 30 نفر دانش آموز دختر و پسر مقطع ابتدایی بودند که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. گروه های تجربی 4 هفته (دو جلسه یک ساعته در هفته) شرکت کردند و گروه کنترل در طول دوره مداخلات به فعالیت روزانه خود پرداختند. قبل از شروع و در پایان دوره مداخلات توجه و عملکرد روانی حرکتی آزمودنی ها با آزمون عملکرد پیوسته IVA و آزمون حرکتی لینکین اوزرتسکی اندازه گیری و داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تحلیل شد. یافته ها: یافته ها نشان دادند که هر دو روش باعث ارتقای توجه و عملکرد روانی حرکتی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری شده اما این بهبود در روش tDCS در سطح (05/0p<) چشمگیرتر بوده است. بحث و نتیجه گیری: با توجه به یافته های این پژوهش، به والدین و مربیان و درمانگران اختلالات یادگیری توصیه می شود در برنامه های آموزشی درمانی در کنار بازی درمانی، tDCS را نیز قرار دهند.

هدف: پژوهش حاضر به مقایسه اثربخشی روش های درمان شناختی و مواجهه ای بر اختلال وسواس فکری- عملی پرداخته است.روش بررسی: این تحقیق آزمایشی و از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی بیماران مبتلا به وسواس فکری- عملی مراجعه کننده به مراکز بالینی شهرستان های سقز و بوکان با دامنه سنی 40-20 سال بودند. نمونه آماری این تحقیق شامل 45 بیمار مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی، با روش انتصاب تصادفی، انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه مادسلی و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) و آزمون تعقیبی کمترین تفاوت معنادار (LSD) استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی و مواجهه ای به طور معناداری بر بهبود انواع وارسی کردن، شستشو، کندی و شک وسواسی در مقایسه با گروه کنترل اثربخش بوده اند (P£0.01).نتیجه گیری: درمان شناختی ویتال در مقایسه با درمان مواجهه ای در درمان انواع وسواس ها تاثیرات بیشتری دارد.

زمینه و هدف: دانش آموزان کم توان ذهنی در محیط مدرسه و خانه، دارای رفتار سازشی کمتری درمقایسه با دانش آموزان عادی هستند و مشکلات رفتاری این دانش آموزان از دانش آموزان عادی بیشتر است؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی آموزش مدیریت مادران بر کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان کم توان ذهنی بود. روش بررسی: پژوهش حاضر به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری را مادران دانش آموزان کم توان ذهنی مدارس استثنایی شهر سقز در سال 99-1398 تشکیل دادند. سی نفر از افراد داوطلب واجد شرایط با درنظرگرفتن معیارهای ورود به پژوهش و خروج از آن، به شیوه نمونه گیری دردسترس مشخص شدند. افراد داوطلب واجد شرایط با استفاده از انتساب تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (پانزده نفر در هر گروه) قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها، فرم والدین پرسش نامه مشکلات رفتاری کودکان (راتر، 1967) استفاده شد. برای گروه آزمایش هشت جلسه آموزش مدیریت والدین (مادران) به طور گروهی ارایه شد و گروه گواه، مداخله ای دریافت نکرد. تجزیه وتحلیل داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 20 صورت گرفت و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره برای تحلیل داده ها به کار رفت. مقادیر احتمال کمتر از 0٫, 05 از نظر آماری معنادار در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد، آموزش مدیریت مادران بر کاهش مشکلات رفتاری و زیرمقیاس های آن شامل پرخاشگری و بیش فعالی، افسردگی و اضطراب، ناسازگای اجتماعی، رفتارهای ضداجتماعی و کمبود توجه دانش آموزان کم توان ذهنی موثر بود (0٫, 001>p). میزان تاثیر مداخله بر کاهش مشکلات رفتاری برابر با 0٫, 75 و زیرمقیاس های آن شامل پرخاشگری و بیش فعالی 0٫, 83، افسردگی و اضطراب 0٫, 86، ناسازگاری اجتماعی 0٫, 74، رفتارهای ضداجتماعی 0٫, 33 و کمبود توجه 0٫, 60 بود. نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش نتیجه گرفته می شود که مشکلات رفتاری دانش آموزان کم توان ذهنی در گروهی از مادران دریافت کننده آموزش مدیریت والدین، درمقایسه با گروه بدون آموزش، کاهش می یابد.

هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش جنس و نقش های جنسیتی در خود کارآمدی ریاضی است. روش تحقیق از نوع علی- مقایسه ای است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان سال اول دبیرستان های شهرستان سقز است که در سال تحصیلی 90-89، بر حسب آمار ارائه شده 4075 می باشند. نمونه آماری تحقیق با حجم 200 نفر (100 نفر دختر و 100 پسر) به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب گردید. برای گردآوری اطلاعات از دو پرسشنامه استاندارد استفاده شد. پرسشنامه نقش جنسیتی «بم» که میزان پایایی برای آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (0.76) به دست آمد. برای اندازه گیری خودکارآمدی ریاضی از پرسشنامه (KD-RIS) استفاده شد. پایایی این آزمون نیز 0.86 به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از میانگین، انحراف معیار، t مستقل، تحلیل واریانس دو طرفه استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی از قبیل میانگین، انحراف معیار، t مستقل، تحلیل واریانس دو طرفه استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که جنس موجب تفاوت در میزان خودکارآمدی ریاضی نمی شود (p=0.56)، نقش جنسیتی موجب تفاوت در میزان خودکارآمدی ریاضی است (p<0.01) همچنین فرضیه مربوط به نقش تعامل جنس و نقش جنسیتی در میزان خودکارآمدی ریاضی رد شد (p=0.31). بنابراین می توان بیان کرد که آندروژنی و خودکارآمدی دو تا خصوصیت مثبت هستند که می توانند همدیگر را پیش بینی کنند یعنی با احتمال زیاد می توان گفت افراد آندروژنی نسبت به سایر گروه های (مردانگی، زنانگی) احتمالا در تکمیل تحصیلات به خصوص در رشته های مرتبط با ریاضیات موفق تر خواهند بود.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین توانایی سازمان دهی زمانی دیداری و شنیداری در کودکان دچار اختلال یادگیری در مقایسه با کودکان عادی صورت گرفت. روش: روش پژوهش، توصیفی از نوع علی-مقایسه ای و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه سوم تا ششم مقطع ابتدایی ارجاع داده شده به مراکز اختلال های یادگیری پیشتاران و فرزانگان شهرستان سقز به تعداد 400 نفر و نیز 2500 دانش آموز عادی مدارس ابتدایی در سال 1393 بود. تعداد 28 کودک دچار اختلال یادگیری به صورت در دسترس و 41 کودک عادی به صورت تصادفی از دو مدرسه پسرانه وحدت و دانش و دو مدرسه دخترانه استقلال 2 و الزهرا به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش، آزمون ضرب آهنگی استامباک 1960 بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد کودکان دچار اختلال های یادگیری در مقایسه با کودکان عادی از توانایی سازمان دهی زمانی شنیداری و دیداری پایین تری برخوردارند. نتیجه گیری: با توجه به سازمان دهی زمانی شنیداری و دیداری پایین تر کودکان دچار اختلال های یادگیری نسبت به کودکان عادی پیشنهاد می شود برنامه های مداخلاتی جهت بهبود سازماندهی زمانی کودکان دچار اختلال های یادگیری طراحی و همچنین در به کارگیری مداخله ها و راهبردهای درمانی برای این کودکان به این تفاوت ها توجه شود.

پدیده خشونت و روند افزایشی آن در میان دانش آموزان یکی از مسائلی است که امروزه سبب نگرانی خانواده ها و متولیان امر تعلیم و تربیت شده است. عوامل مختلف در سطوح فردی، رابطه ای (خانواده و دوستان)، اجتماع محور و جامعه ای در تکوین و تداوم خشونت ورزی موثر است. در این تحقیق به منظور بررسی تاثیر این عوامل بر خشونت ورزی دانش آموزان، از مدل های اکولوژیکی استفاده شده است. این تحقیق از نوع پیمایشی است که در طی آن با 400 نفر از دانش آموزان دبیرستان های دخترانه و پسرانه شهر سقز مصاحبه شده است. یافته ها نشان می دهد که میانگین خشونت ورزی دانش آموزان معادل 39 درصد بود که بر مبنای یک مقیاس از صفر تا 100 پایین ارزیابی می شود. در میان ابعاد خشونت، نوع غالب خشونت کلامی بوده و خشونت فیزیکی شدید در پایین ترین سطح قرار داشته است. تحلیل رگرسیونی چند متغیره نشان می دهد که خشونت ورزی با متغیرهای قربانی خشونت شدن، شاهد خشونت بودن، بی عدالتی در مدرسه، توانایی حل مسالمت آمیز تضادها، میزان جرم در محله، نظارت والدین، پایبندی به دستورات اخلاقی، تنبیه در مدرسه، کنترل اجتماعی مرتبط است. متغیرهای مذکور در مجموع 40 درصد تغییرات خشونت ورزی در بُعد کلامی و بیش از 70 درصد از تغییرات خشونت ورزی دانش آموزان را در ابعاد فیزکی ملایم و شدید تبیین می کنند. در بخش پایانی مطالعه، دلالت های یافته ها و نتایج تحقیق در زمینه سیاست گذاری اجتماعی و فرهنگی مورد بحث قرار گرفته است.

زمینه و هدف: با توجه به نقش خانواده که یکی از اصلی ترین رکن های جامعه است، دستیابی به جامعه سالم در گرو خانواده است. سلامت خانواده منوط به سلامت روانی افراد و داشتن رابطه مطلوب با یکدیگر است. در پژوهش حاضر تلاش شده تا تاثیر آموزش برنامه دلگرم سازی و آموزش مهارت کنترل خشم بر روی رضایت زناشویی و خودکارآمدی همسران معتادان مورد بررسی قرار گیرد.مواد و روش کار: شرکت کنندگان این پژوهش 80 نفر از همسران معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر سقز بودند که به شیوه تصادفی انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش هر گروه 30 نفر و یک گروه کنترل 20 نفره قرار گرفتند. یکی از گروه های آزمایشی در معرض آموزش دلگرم سازی به مدت 10 جلسه 90 دقیقه ای و گروه دیگر در معرض آموزش مهارت کنترل خشم به همین مدت قرار گرفتند و گروه کنترل نیز هیچ آموزشی دریافت نکردند. سه گروه قبل و بعد از مداخله به وسیله پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ و پرسشنامه خود کارآمدی مورد ارزشیابی قرار گرفتند. داده های جمع آوری شده با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) توسط نرم افزار SPSS 15 مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که بین گروه های آزمایشی و گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد و این تفاوت به سود گروه آموزش دیده است ولی بین میانگین های دو گروه آموزش دیده در متغیر رضایت زناشویی تفاوت معنادار وجود ندارد. همچنین میانگین های دو گروه آموزش دیده در متغیر خودکارآمدی تفاوت معنادار است و به سود گروه آموزش دیده دلگرم سازی است.نتیجه گیری: آموزش مهارت های زندگی و آموزش دلگرم سازی در خودکارآمدی و رضایت زناشویی همسران معتادان موثر است.

این مطالعه، به منظور مدل سازی آماری و پیش بینی عملکرد محصول گندم دیم در استان کردستان، برمبنای شاخص های هواشناسی کشاورزی و پارامترهای اقلیمی انجام شده است. به این منظور مدل رگرسیون خطی داده های عملکرد محصول گندم دیم، برای سال های 70 تا 1382 محاسبه شد. متغیرهای مستقل در این مطالعه، شامل 5 شاخص هواشناسی کشاورزی و 12 پارامتر اقلیمی هستند که هرکدام برای 6 مرحله فنولوژیکی رشد محصول - از کاشت تا برداشت - کل فصل رشد و نیز مجموع مرحله دوم رویشی پس از خواب و مرحله زایشی استخراج شده اند (در مجموع 8 مرحله از رشد گیاه). با توجه به زیاد بودن متغیرهای مستقل، این متغیرها به روش گام به گام (stepwise) وارد مدل رگرسیونی شده و بهترین متغیرهای مستقل پیش بینی کننده برای هر مرحله و هر ایستگاه با توجه به مقادیر ضریب تعیین (R2)، R، و خطای معیار (SEOE) انتخاب شدند، سپس از بین مدل های ارایه شده برای مراحل رشد، بهترین مدل برای هر شهرستان و کل استان انتخاب شد و برای آزمون آنها اقدام به تخمین محصول برای سال های 83 تا 1385، با این مدل های بهینه شد. نتایج حاصل از این مدل ها نشان می دهند که 81، 70.2، 82.2، 71، 80، 90.6، 65.6 درصد تغییرات عملکرد محصول گندم دیم، به ترتیب در شهرستان های بانه، مریوان، دیواندره، بیجار، قروه، سقز، سنندج با پارامترهای اقلیمی و شاخص های هواشناسی کشاورزی استخراج شده، انجام می شود. همچنین بهترین مرحله ی فنولوژیکی برای پیش بینی عملکرد گندم دیم در شهرستان های سقز، قروه و بیجار، مرحله زایشی (22 اردیبهشت تا 20 خرداد) است. این زمان برای شهرستان بانه، مرحله دوم رشد رویشی پس از مرحله خواب (26 اسفند تا 21 اردیبهشت) و برای شهرستان مریوان مرحله خواب (22 آذر تا 25 اسفند) است. برای شهرستان های سنندج و دیواندره بهترین مدل رگرسیونی با استفاده از داده های کل فصل رشد انتخاب شد.