دریاچه ارومیه و تالاب های اقماری آن به عنوان یکی از سایت های نمونه طرح حفاظت از تالاب های ایران با مشارکت برنامه عمران سازمان ملل انتخاب شده است. هدف این طرح، کاهش تهدیدات عمده پیش روی این منطقه تالابی با استفاده از یک برنامه جامع مدیریتی است. لذا در این تحقیق به بررسی ترجیحات و استخراج مقادیر تمایل به پرداخت شهروندان ارومیه در جهت بهبود ویژگی های زیست محیطی دریاچه ارومیه با استفاده از روش آزمون انتخاب پرداخته شده است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از شهروندان شهر ارومیه در سال 1390 به دست آمده و با کاربرد مدل لاجیت مختلط مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین تمایل به پرداخت به بهبود ارتفاع سطح تراز آب از شرایط بحرانی فعلی به سطح مطلوب (26000 ریال در سال به ازای هر خانوار) تعلق دارد. رسیدن به حد مطلوب کیفیت آب (میزان شوری)، تعداد فلامینگو و آرتمیای دریاچه (به ترتیب با 23000، 14670 و 11330 ریال در سال به ازای هر خانوار) در ردیف های بعدی تمایل به پرداخت افراد قرار دارند.

امروزه رشد و توسعه صنعت گردشگری به منظور کسب درآمد و پیشرفت اقتصاد کشور امری ضروری است و به دنبال آن آسیب های زیست محیطی در این بخش سبب افزایش نگرانی ها نسبت به مقاصد گردشگری در سطح بین المللی برای ارایه محصولی با استانداردهای زیست محیطی شده است. بدین منظور ایده طراحی اکوکمپ ها که برمبنای اصول پایداری و اکوتوریسم هستند و در زمره اقامتگاه های سبز به شمار می آیند، مورد توجه قرار گرفته است. مکان یابی صحیح اکوکمپ یکی از مهم ترین بخش های برنامه ریزی گردشگری پایدار است که موجب موفقیت اکوکمپ ها و بازگشت سرمایه می شود. بدین منظور شناسایی مناطقی که ازنظر گردشگری و ارزش های اکوتوریستی، توانایی و استعداد احداث اکوکمپ را داشته باشند، ضروری است. هدف از این مطالعه، تعیین مکان مناسب برای احداث اکوکمپ در استان لرستان، با درنظرگرفتن معیارها و عوامل تاثیرگذار بر ارتقای کیفی اکوکمپ ها است. دراین راستا از روش ارزیابی چندمعیاره TOPSIS استفاده شده است. پژوهش حاضر براساس هدف تحقیق، ماهیتی کاربردی دارد و همچنین براساس روش، توصیفی-تحلیلی است. در این روش برای امتیازدهی به معیارها و زیرمعیارهای لازم برای مکان یابی اکوکمپ در استان لرستان، با استفاده از نظر کارشناسان گردشگری این استان، پنج نقطه گردشگری شاخص این استان: آبشار بیشه، دریاچه گهر، تالاب های ولی عصر، تنگه شیرز و آبشار چکان انتخاب شد. با استفاده از ابزار پرسش نامه از 25 کارشناس متخصص و خبره در کمیته طبیعت گردی استان لرستان نظرسنجی به عمل آمد. نتایج پژوهش نشان داد که منطقه گردشگری دریاچه گهر به منظور احداث اکوکمپ با امتیاز نهایی 711/0 دارای بیشترین امتیاز و تالاب های ولی عصر با ارزش 394/0 حایز پایین ترین امتیاز شد.

دما و بارش از عناصر اساسی اقلیم است لذا تغییرات ناگهانی یا کوتاه مدت و درازمدت آن می تواند ساختار آب و هوای هر محل را دگرگون سازد. هدف از پژوهش حاضر پیش بینی روند شاخص های حدی اقلیمی با استفاده از روش های آماری ریز مقیاس نمایی و تولید داده های مصنوعی می باشد. در این تحقیق به منظور دست یابی به این اهداف، ابتدا داده های اقلیمی دما، بارش، ساعات آفتابی و. . . طی دوره 1981 تا 2010 از سازمان هواشناسی اخذ گردید. سپس با استفاده از مدل آماری CLIMGEN و داده های مشاهداتی دما، بارش و. . . سه ایستگاه منتخب حوضه، داده های دوره 2050-2020 تولید شد. با استفاده از نرم افزار RClimDex شاخص های حدی دما و بارش شامل روزهای یخبندان، روزهای تابستانی، روزهای خیلی مرطوب و روزهای خشک متوالی استخراج گردید. در نهایت با استفاده از MINITAB و مدل سری های زمانی روند شاخص های اقلیمی در ایستگاه های منتخب حوضه دریاچه ارومیه ترسیم شد. برای صحت سنجی و ارزیابی مدل، توسط داده های مشاهداتی دوره 1981 تا 2000 به پیش بینی داده های دوره 2010-2001 بوسیله مدل پرداخته شد. سپس همبستگی و میزان خطای 1MAE و2RMSE بین داده های تولید شده با داده های مشاهداتی توسط SPSS و EXCEL بدست آمد. بیش ترین میانگین خطای مطلق بارش در ایستگاه ارومیه با 69/4 میلیمتر و کم ترین آن در ایستگاه تبریز با 07/3 میلیمتر اندازه گیری شد. بیشترین میزان مجذور میانگین مربعات خطای بارش در ایستگاه تکاب با 4/6 میلیمتر و کم ترین آن در ایستگاه تبریز 01/4 میلیمتر بدست آمد. نتایج نشان دهنده افزایش رویدادهای حدی دما و بارش از جمله افزایش روند روزهای تابستان(روزهای گرم)، افزایش روزهای خیلی مرطوب(بارش سنگین) و روزهای خشک متوالی در ایستگاه های منتخب واقع در غرب و شرق حوضه می باشد؛ و افزایش روند روزهای یخبندان و کاهش روند روزهای تابستان، کاهش روزهای خیلی مرطوب و روزهای خشک متوالی در ایستگاه منتخب جنوب حوضه مشاهده می گردد.

در این پژوهش برای اولین بار کیتین از پوسته سیست آرتمیای دریاچه ارومیه به روش شیمیایی بهینه و یا بازدهی 3±28 درصد وزنی استخراج شد. سپس، مقداری از کیتین تولید شده با استیل زدایی به کیتوسان با بازدهی 5±50 درصد تبدیل شد. کیتین و کیتوسان استخراج شده با دو نوع مشابه تجاری از کشورهای ویتنام (از پوسته خرچنگ) و چین (از پوسته میگو) که به روشهای رایج شیمیایی تهیه شده بودند، مقایسه گردید. نایج بدست آمده نشام می دهد که نوع منبع اولیه و روشهای عمل آوری بر وزن مولکولی، گرانروی، ساختار بلوری، ساختار شیمیایی (درصد نیتروژن، کربن، هیدروژن و اکسیژن)، درجه استیل زدایی و رنگ اثر دارد. آزمایشهای تشخیص کیفی در این پژوهش شامل طیف سنجی زیر قرمز، پراش پرتوایکس، تجزیه عنصری، گرانروی سنجی، تعیین وزن مولکولی و سنجش درجه استیل زدایی است.

منطقه اوراسیا که در نظریه هارت لند به عنوان قلب سیاست جهان معرفی شده است، امروزه در پرتو ابتکار «کمربند-راه» که از سوی چین ارائه شده با تحولات گسترده و متنوعی مواجه است که می تواند بر اهمیت آن منطقه بیافزاید. نظریه «هارت لند» که از آن با عنوان «فلسفه مک کیندر» نیز یاد می شود، یک نقطه مرکزی را در قلب زمین مشخص کرده است که رودخانه های ولگا، ینی سی، آمودریا و سیردریا و دو دریاچه خزر و آرال را در خود جای داده است. « مک کیندر» در نظریه خود منطقه اوراسیا را به لحاظ راهبردی پرامتیازترین منطقه جغرافیایی دانسته و آن را قلب سیاست جهان معرفی می کند. به باور وی «هارت لند» محور جغرافیایی تاریخ در تمام دوران خواهد بود، اما نظریه های رقیب و همچنین برخی انتقادهای ارائه شده علیه آن، دو موضوع صحت و پایداری این نظریه را با تردید مواجه ساخته بود.نگارندگان به منظور پاسخگویی به این سوال که «ابتکار کمربند -راه» چگونه می تواند منطقه آسیای مرکزی را به عنوان «هارت لند» مورد توجه مجدد قرار دهد این فرضیه را تبیین می نمایند که ابتکار یادشده سرشت بالقوه نظریه هارت لند را دیگر بار مورد توجه قرار خواهد داد. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی است.

این پژوهش با هدف ارزیابی اکولوژیک و محیط زیستی منطقه حساس و آسیب پذیر تالاب بین المللی پریشان با تاکید بر محیط زیست منطقه و مناطق گردشگری تالاب (دریاچه) پریشان تنظیم و ارائه گردیده است. تالاب پریشان واقع در شرق کازرون در استان فارس، یکی از تالاب های ثبت شده در کنوانسیون رامسر می باشد که از طرف یونسکو به عنوان ذخیره گاه زیست کره شناخته شده است. این تالاب کمابیش در یک فرورفتگی توپوگرافیکی قرار گرفته که به صورت یک تشت طولانی و مسطح به وسیله برآمدگی کم ارتفاع در شرق، جنوب و غرب احاطه شده است. بدنه آبی و نیز رویش های مختلف گیاهی اطراف و داخل تالاب، زیستگاه متنوعی را به وجود آورده که سبب غنای تنوع زیست در آن شده است. اما از طرفی در کنار ارزش های غیرقابل کتمان این تالاب، تهدیدات زیادی نیز در پیش روی آن قرار دارد. در این پژوهش، به منظور ارزیابی محیط زیستی تالاب بین المللی پریشان از مدل تحلیلی SWOT استفاده شده است. در روش تحلیل مدیریتی SWOT، چهار موضوع؛ نقاط ضعف و نقاط قوت، تهدیدها و فرصت ها برای هر پهنه بر اساس ویژگی های محیط زیستی و شرایط اکولوژیک مناطق مورد بررسی قرار گرفته است. مبنای برنامه ریزی های صورت گرفته بر پایه قوانین و دستورالعمل های ملی و بین المللی در این زمینه می باشد. با توجه به حضور گونه های شاخص و منحصر به فرد گیاهی و جانوری و زیستگاه های حساس و آسیب پذیر و زمینه های توسعه و گردشگری، نتایج به دست آمده از این بررسی نشان دهنده این موضوع می باشد که مهم ترین موضوع مورد بحث در تالاب (دریاچه) پریشان، تغییرات اقلیمی و خشک سالی های چند سال اخیر و تغییر کاربری زیستگاه های منطقه می باشد که تنوع زیستی و زیستگاهی و پراکنش جوامع گیاهی و جانوری را تحت تاثیر قرار داده است.

در شمال شرق روستای یان چشمه (جنوب شرق دریاچه زاینده رود) رخنمون هایی از سنگ های آمفیبولیتی با بافت میلونیتی دیده می شوند. کانی شناسی این سنگ ها شامل آمفیبول، پلاژیوکلاز، کوارتز، کلینوزوئیزیت، روتیل، کلریت، تیتانیت، بیوتیت و کانی کدر است. آمفیبول ها به صورت ماهی دیده می شوند. این آمفیبولیت ها دارای یک سنگ مادر آذرین بازالتی با ماهیت نیمه قلیایی هستند و براساس مقدار نیکل (370-299 قسمت در میلیون) و کروم (1900-1169 قسمت در میلیون) و سیلیس (20/49-91/44 درصد وزنی) شباهت زیادی به ماگمای جدایش نیافته دارند. الگوی عناصر خاکی نادر بهنجار شده به کندریت، غنی شدگی عناصر خاکی نادر سبک (LREE) نسبت به عناصر خکی نادر سنگین (HREE) بدون ناهنجاری مشخصی از Eu را نشان می د هد. مقادیر پایین TiO2، Zr، P2O5 و Nb/Y به همراه غنی-شدگی از LREE همراه با ناهنجاری منفی Nb از مشخصه های بارز بازالت های تولئیتی سیلابی قاره ای و فعالیت ماگمایی درون صفحه ای است. مقادیر پایین Rb وNb نشان دهنده آلودگی کم پوسته ای است. تمایلات تولئیتی، درصد عناصر قلیایی پایین به همراه بالا بودن مقدار MgO، FeO، Cr و Ni بیانگر ذوب بخشی بالا در یک محیط کششی درون قاره ای همراه با کاهش سریع فشار بوده که منجر به بالا آمدگی سریع ماگما و عدم آلودگی پوسته ای شده است که به عنوان عوامل موثر بر تشکیل سنگ مادر بازالتی این آمفیبولیت ها معرفی شده اند.

این پژوهش با هدف مقایسه مورفولوژیک جمعیت ماهیان قزل آلای خال قرمز ،Salmo trutta fario در رودخانه هراز، لیقوان و مردق (حوزه دریاچه ارومیه) بر روی 70 قطعه ماهی صید شده در تابستان 1386 انجام پذیرفت. نتایج بررسی صفات قابل اندازه گیری و قابل شمارش با روش های بررسی تابع تشخیص (DFA) تجزیه به مولفه های اصلی (PCA) و تجزیه کلاستر نشان داد که جمعیت های مورد بررسی از نظر مورفولوژیک متمایز می باشند .(P<0.001) در این رابطه صفات قابل اندازه گیری در مقایسه با صفات شمارشی در بین جمعیت های مورد بررسی تفاوت بیشتری داشت. در روش بررسی تابع تشخیص جمعیت های مورد نظر به گونه بهتری از هم جداسازی شده و در روش گروه بندی افراد به طور میانگین با صحت 74% به جمعیت های خود منتسب شدند. در بین صفات شمارشی شمار شعاع های فنری – آبششی سمت راست در جداسازی جمعیت ها موثر بود و از بین صفات قابل اندازه گیری ارتفاع بدن در جلوی باله مخرجی، ارتفاع بدن در انتهای ساقه دمی، طول بدن، ارتفاع باله دمی، پهنای بدن در جلوی چشم، فاصله پوزه تا اول باله مخرجی و طول باله دمی، طول باله پشتی، فاصله انتهای باله دمی تا قاعده باله دمی، طول پوزه به عنوان متغیرهای موثر شناسایی شدند. در مجموع صفات قابل اندازه گیری در جدا نمودن جمعیت های ماهیان آذربایجان و هراز در مقایسه با صفات شمارشی مورد بررسی از کارایی بیشتری برخوردار بودند. در تجزیه خوشه ای به روش UPGMA بر پایه فاصله های ماهالانوبیس نیز جمعیت های لیقوان و مردق در یک گروه قرار گرفتند.

شکل بدن ماهیان یک شاخص مهم برای رفتارهای شناگری و انتخاب زیستگاه می باشد. ماهی کاراس (Carrassius auratus) به عنوان یک گونه غیربومی، توانایی بالایی در سازگاری با شرایط محیطی زیستگاه های مختلف دارد. از این رو این تحقیق با هدف بررسی انعطاف پذیری ریختی شکل بدن دو جمعیت این گونه در دو سیستم آب ساکن و جاری با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی به اجرا درآمد. تعداد 67 نمونه ماهی کاراس از رودخانه سفیدرود و دریاچه آلاگل توسط دستگاه الکتروشوکر صید گردید. برای استخراج داده های شکل درروش ریخت سنجی هندسی، از سمت چپ سطح جانبی نمونه هاعکس برداری گردید و بر روی تصاویر دوبعدی حاصل با استفاده از نرم افزار TpsDig2 تعداد 155 نقطه لندمارک گذاشته شد. پس از روی هم گذاری جایگاه لندمارک های نمونه ها با استفاده از آنالیز پروکراست، مقایسه شکل بدن دو گروه با استفاده از آنالیزهای چند متغیره DFA و Manova انجام شد. مصورسازی تغییرات شکل بدن میانگین جمعیت ها توسط نمودار wireframe صورت پذیرفت. تفاوت معنی داری بین شکل بدن دو جمعیت موردمطالعه یافت شد (P<0.0001). مقایسه شکل بدن نشان داد که ماهیان رودخانه سفیدرود شکل بدن پهن، سربزرگ و ساقه دمی نسبتا کوتاه تری نسبت به ماهیان دریاچه آلاگل داشتند. نتایج این مطالعه، انعطاف پذیری ریختی شکل بدن ماهی کاراس را با ویژگی های محیطی زیستگاه تائید نمود. با توجه به اینکه مدت زمان طولانی از معرفی این گونه به آب های داخلی کشور نمی گذرد، ازاین رو در مورد ماهی کاراس، نوع زیستگاه و ویژگی های آن در مقایسه با تمایز ژنتیکی، می بایست به عنوان عامل اصلی مؤثر بر شکل بدن در نظر گرفته شود.