یکی از هنرهای نویسندگی که در دوره عباسی پا به عرصه ادب عربی گذاشت، هنر مقامه نویسی بود. این روش هنرنمایی ادبی، با بدیع الزمان همدانی آغاز شد و با ابوالقاسم حریری به اوج رسید. مقامه نویسی به بیان موضوعات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و غیره در قالب های ادبی می پردازد که به صورت طنز گونه آغاز شده و با توصیف گری ماهرانه به پایان می رسد. 16 مقامه از 51 مقامه همدانی به نام شهرهای ایرانی نام گذاری شده و در متن آن ها از شهرهای ایران فرهنگی و جغرافیایی نام برده شده است. لذا پژوهش حاضر با توجه به بسامد بالای اسامی شهرهای ایرانی در مقامات همدانی علی الخصوص در عناوین آن ها، در صدد است تا به روش توصیفی-تحلیلی، بازتاب سیمای هفت شهر مهم از این شهرها را در مقامات بدیع الزمان بررسی کرده، یک تحلیل آماری از نسبت مقامات مسمی با اسامی شهر ها در مقایسه با سایر مقامات ارایه نموده و وجه تسمیه و چرایی انتخاب این عناوین برای مقامات را تبیین کند. این امر با اتکا به تحلیل و واکاوی متن دربر گیرنده اسم شهر و بررسی بلاغی و معناشناختی عنوان مقامه صورت گرفته است. نتیجه پژوهش نشان می دهد که دلیل نام گذاری برخی از مقامات به اسم شهرهای ایرانی، علاوه بر توصیف شرایط آب و هوایی، فرهنگ، جامعه و همچنین توصیف برخی از آداب و رسوم رایج در این شهرها، تنوع بخشی به مقامات، ذکر نشانه های تمدنی و شهرنشینی این شهرها به عنوان عنصر مکانی حوادث درونی مقامات و مجهول الهویه ماندن قهرمان غالبا متکدی و متظاهر داستان در محیط پر هیاهوی شهر نیز مد نظر بوده است.

در این مقاله، تدوام زمان روایی از طریق ویژگیهای «راوی»، «گفتگو»، «تعلیق» و «صحنه پردازی» در الگوی زبانی یاکوبسن بررسی شده است. در باب یافته های مقاله به اختصار می توان گفت که مقامات همدانی در بعضی از عناصر با کارکرد عاطفی زبان، شتاب روایی متن را با ضرباهنگی کند و مطابق ویژگی های نوع ادبی روبه رو ساخته است اما در مقایسه با مقامات حریری و حمیدی به دلیل کاربرد پربسامدتر زبان ارجاعی درکنار استفاده از ظرفیت گسترده زبان عربی، خواننده را با شتاب ثابت تری در مسیر اصلی طرح به پیش برده است. این مساله در مقامات حریری به دلیل کاربرد بسیار زبان شعری و ترغیبی در راستای تایید هرچه بیشتر ویژگی های نوع ادبی و کاربرد لغات شاذ و نادر، داستان ها را با شتاب منفی رو به رو ساخته است. درحالی که در مقامات حمیدی، افزون بر کارکردهای زبانی دو مقامه دیگر، افزایش کنش های گفتاری و استفاده از افعال ذهنی- توصیفی درساختمان نحوی متفاوت با زبان عربی، شتاب روایی زمان را بیش از دو مقامه دیگر کند ساخته است.

معماری و زبان نمودهای فرهنگی هستند و برهمکنش دارند. مفهوم سازی های فرهنگی دربردارنده جهان بینی، اندیشه و احساسات افراد هستند. زبانشناسی فرهنگی رویکردی است که به بررسی فرهنگ، زبان و مفهوم سازی های فرهنگی می پردازد. مفهوم سازی های فرهنگی دربردارنده جهان بینی، اندیشه و احساسات افراد هستند. استعاره های فرهنگی صورتی از مفهوم سازی فرهنگی را در حوزه های مختلفی به نام حوزه مبدأ و حوزه مقصد شامل می شوند. این پژوهش با هدف یافتن الگوهای زبانی در بطن عناصر تزئینی در پی پاسخ به این سوال است که استعاره های فرهنگی گویشوران زبان ترکی آذری از اسامی گل ها چگونه در عناصر تزئینی خانه های سنتی شهر تبریز نمود یافته اند؟ بر این اساس استعاره های فرهنگی 9 واژه از اسامی گل های بنفشه، لاله، محمدی، میخک، نرگس، سنبل، پیچک، یاس و همچنین گل و بلبل، در زبان ترکی گویش تبریز، با رویکرد زبان شناسی فرهنگی به روش توصیفی-تحلیلی بررسی گردید و برای درک این لغت ها در بافت، به متون اصطلاحات، ضرب المثل ها، بایاتی ها و فولکلور ترکی آذربایجانی مراجعه و کاربرد آن ها مورد مداقه قرار گرفت. سپس هر کدام از مؤلفه های زبانی به روش تفسیری-تحلیلی در عناصر تزئینی معماری 5 خانه سنتی مربوط به اوایل تا اواسط دوران قاجار در قسمت های مختلف محدوده سکونتی شهر تبریز (خانه امیرنظام، خانه بهنام، خانه حریری، خانه سرخه ای و خانه سلماسی) بررسی شدند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که گویشوران زبان ترکی با تشبیه انسان، رفتارهای او و دیگر مفاهیم انتزاعی به گل ها، آنها را در معانی استعاری به کار برده و در قالب عناصر تزئینی در خانه های سنتی خویش به کار می برده اند.

این کتاب به بررسی موضوع مهمی از موضوعات عرصه نقد، در خصوص ژانرهای ادبی از جمله کارکردهای ارتباطی، به عنوان ویژگی مکمل انواع ادبی پرداخته است. مولف کتاب، بسمه عروس، این مفهوم و پیوندش با مقامه و نیز میزان همسانی آن با خوانش ارتباطی را مورد مطالعه قرار داده است. ارزش ادبی مقامات و جایگاه برتر آن نسبت به سایر متون منثور را می توان از جمله دلایل انتخاب آن، به عنوان ماده اولیه پژوهش یاد کرد. نویسنده کتاب برآن است بعد ارتباطی متفاوتی، ضمن ژانرهای ادبی متداخل را به وسیله مطالعه کتاب "النمر والثعلب" سهل بن هارون بررسی کند؛ همانگونه که مولف، مقامات «بدیع الزمان همذانی» و «ابو القاسم حریری» را محور پژوهش قرار داده بود. این مقاله بر اساس رویکرد توصیفی-تحلیلی، خواهان بازبینی و نقد کتاب مذکور به منظور جلی ساختن اهمیت آن است. یافته های پژوهش نشان می دهد که این کتاب سعی در عیان نمودن کارکردهای ارتباطی موجود در ژانرهای ادبی و میزان تاثیرگذاری آن در تغییر نگرش به ژانرها و همچنین نقش آن در روند ارتباط مندی است. بسمه عروس نیز به منظور اجرای دیدگاه های نقدی جدید و قدیم و با هدف رونمایی از نقش بارز ارتباطی در خوانش متون منثور، به ژانر مقامه که حاوی راندمانی ارتباطی ومحرک است، روی آورده است.

بدیع الزمان همدانی از شخصیتهای برجسته ادبیات است که موسس فن مقامه نویس به شمار می رود. به دنبال او، حریری- و در یک جدال ادبی (معارضه)- این فن را به اوج خود رساند. این جدال ادبی را می توان در همه مقامات و به ویژه در هشت مقامه ای که حریری نام آنها را از مقامات بدیع الزمان وام گرفته، به روشنی دید. این گفتار درصدد پاسخ به سوالی است که در این زمینه مطرح می شود: آیا اشتراک اسمی این مقامات در حیطه نامگذاری خلاصه می شود یا نه؟ بنابراین، گفتار حاضر به بررسی وجوه اشتراکات و تفاوتهای فکری و فنی و ادبی مقامات مشترک می پردازد.

در ادب عربی حریری حدود نوع ادبی (ژانر) مقامه را تثبیت کرد. مقامه نوعی ساختار روایی مشخصی دارد و از اسناد، مقدمه، تخلص، بدنه اصلی، بازشناسی، خاتمه و شعر پایانی تشکیل شده و اصلی ترین ویژگی های سبک ادبی آن بهره گیری از سجع و مزدوج و درج شعر در نثر است. پس از حریری، اندک اندک مناظره یکی از زیرنوع های اصلی در مقامه های عربی شد و به ویژه بعد از مقامه «الوردیه» نوشته سیوطی، نوشتن مقامه-مناظره رونق گرفت. بعضی از این مناظره ها زبان حالی بودند. در مقامه های زبان عبری نیز مقامه-مناظره یکی از زیرنوع های رایج بود. در زبان فارسی هم، خلاف قول مشهور که بعد از حمیدی مقامه نویسی از طریق گلستان و پیروانش ادامه یافت، اتفاقی مشابه رخ داد. ابوسعد ترمذی در رساله «گل و مل» مقامه-مناظره ای زبان حالی نوشت، که ساختار پیش گفته مقامه در آن رعایت شده بود، و با افزودن تحمیدیه و مدح قابلیت های این نوع ادبی را نشان داد. بعد از وی مقامه-مناظره زبان حالی از انواع پررونق نثر فارسی شد و حتی عبید زاکانی نقیضه این ساختار را نوشت. در ادامه سیر تحول این نوع ادبی، داستان هایی زبان حالی پدید آمد که مناظره در آن ها کمرنگ شده بود. مقامه های دوره بازگشت اما خارج از این سیر تحول و بیشتر مشابه با ساختار ابتدایی مقامه بودند.

سابقه و هدف: امروزه چاقی به عنوان یکی از اصلی ترین مشکلات بهداشت عمومی در کشورهای توسعه یافته و نیز کشورهای در حال توسعه است و به یک نگرانی عمومی در سطح جهان تبدیل گردید. با توجه به افزایش شیوع چاقی و افزایش بروز سرطان پستان در دو دهه اخیر در زنان ایرانی، این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین چاقی عمومی و چاقی مرکزی (شکمی) با خطر بروز سرطان پستان در زنان قبل و بعد از یائسگی انجام گرفت.مواد و روش ها: این مطالعه مورد - شاهدی بر روی 100 مورد بیمار جدید مبتلا به سرطان پستان با تشخیص هیستوپاتولوژیک و 200 شاهد همسان شده سنی با بیماران، انجام گردید. بیماران از بیمارستان های آموزشی شهید یحیی نژاد و شهید بهشتی و مرکز غربالگری سرطان بنیاد حریری بابل و شاهدان از کلینیک بیماران سرپایی یا اطرافیان بیماران انتخاب شدند. قد، وزن، دور کمر و دور باسن با روش استاندارد اندازه گیری شد و نمایه توده بدنی از روی وزن و قد محاسبه گردید. اطلاعات متغیرهای دموگرافیک، باروری و برخی فاکتورهای شیوه زندگی طی مصاحبه حضوری از طریق پرسشنامه جمع آوری شد. با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک نسبت شانس تطبیق شده چاقی و چاقی مرکزی در خطر بروز سرطان پستان برآورد گردید.یافته ها: یافته ها نشان داد که 48 نفر (48%) از بیماران مبتلا به چاقی، 42 نفر (42%) دارای اضافه وزن و 45 نفر (45%) مبتلا به چاقی شکمی بوده اند. در مقابل شاهدان 27 نفر (%13.5) چاق، 62 نفر (31%) اضافه وزن و 28 نفر (14%) چاقی شکمی داشتند (p<0.001). میانگین وزن، نمایه توده بدنی و اندازه دور کمر در بیماران بطور معنی داری بیشتر از شاهدان در قبل و بعد از یائسگی بود (p<0.001). نسبت شانس تطبیق شده در خطر بروز سرطان پستان در افراد چاق و اضافه وزن در مقایسه با نمایه توده بدنی طبیعی به ترتیب (%95 CI: 3.4 - 26.9) OR= 9.5 و (%95 CI: 9.7 - 86), OR=28.9 بود. همچنین نسبت شانس تطبیق شده برای چاقی مرکزی (%95 CI: 1.9 - 7.8) OR= 3.8 برآورد گردید.نتیجه گیری: اضافه وزن، چاقی و چاقی مرکزی با شانس ابتلا به سرطان پستان قبل و بعد از یائسگی همراه است. بنابراین، برای پیشگیری از سرطان پستان و عوارض ناشی از آن، اجرای برنامه مداخله ای برای کنترل چاقی و نیز اجرای برنامه های غرباگری سرطان پستان در زنان چاق و داری اضافه وزن ضروری به نظر می رسد.

ظهور دولت ایوبیان (567-648 ق/1172-1253م) زمانی واقع شد که از یک طرف خلفای عباسی در واپسین سال های حیات خود به سر برده و از اداره ی سرزمین های اسلامی ناتوان بودند. از طرف دیگر حملات مهاجمان مغول از شرق و صلیبیان از غرب جهان اسلام نیز به این ناتوانی دامن می زد؛ لذا تلاش صلاح الدین در جهت برقراری ثبات نسبی در مصر و شام با احیا و تثبیت مذهب تسنن به ویژه بازپس گیری بیت المقدس، دورنمای جدیدی را در قلمرو جهان اسلام ترسیم کرد. به علت ناهماهنگی هنر و سیاست در این دوره هیچ سبک واحدی برای هنری چون نگارگری خلق نشد. ازجمله نسخه های مصور باقی مانده از دوره ی ایوبیان نسخه ای از کلیله ودمنه، مقامات حریری و کتاب مختارالحکم و محاسن الکلم است. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر داده های منابع کتابخانه ای انجام شده است. بررسی های به عمل آمده نشان می دهد که دولت ایوبیان انتقام از فاطمیان اسماعیلی را بر همه ی شیعیان تعمیم داده و مذاهب چهارگانه ی اهل سنت را در مصر به صورت کاملاً افراطی تبلیغ می کردند. همین امر ازیک طرف منجر به مهاجرت شیعیان به جنوب مصر، شام، یمن، ایران و هند و تقیه کردن یا هضم شدن در گروه های دیگر مانند صوفیان می شد و از طرف دیگر مذاهب چهارگانه ی اهل سنت هم تقویت می شد. اهداف پژوهش بازشناسی سیاست های مذهبی و هنری ایوبیان؛ واکاوی تحولات مذهبی و هنری در دوره ی حاکمیت ایوبیان. سؤالات پژوهش در زمان حاکمیت دولت ایوبی گستره ی جغرافیای مذهبی و هنری دستخوش چه تغییراتی بوده است؟ سیاست های مذهبی و هنری سلاطین ایوبی چه عللی داشت؟

مقامه یکی از انواع داستان های کهن است که با نثر مصنوع آمیخته با شعر، در مورد قهرمانی است که به صورت ناشناس در حکایت ها ظاهر می شود و به قصد گدایی، حوادثی را به وجود می آورد و همین که در پایان کار شخصیتش شناخته می شود، ناپدید می گردد تا آنکه دوباره در هیبتی دیگر در مقامه بعدی ظاهر گردد. «مقامات حمیدی» در شمار کتاب های بسیار مهم در زبان عربی و فارسی است. حمیدی با برگزیدن قالب داستان و بهره گیری از اصول داستان نویسی، همچنین گزینش حوادث این داستان ها از واقعیت های زندگی و انتخاب شخصیت های داستانی از مردمی که در میانشان زندگی می کند، همراه با ویژگی های فردی و اجتماعی آنان، شیوه نویسندگی مقامات را به سبک نویسندگان ریالیستی نزدیک گرداند. جوشش زندگی از درون حوادث مقامات، به همراه کنش شخصیت های واقعی در صحنه های آن و تاثیر فضای معنوی، اخلاقی، اجتماعی، مادی، علمی و ادبی بر شخصیت ها، حقیقت مانندی داستان ها را تحقق می بخشد. در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی تلاش شده است تا مهم ترین داستان در مقامات حمیدی و حریری بررسی گردد.