شپشه دندانه دار غلات یکی از آفات مهم محصولات انباری در کشور می باشد. به منظور ارزیابی روش های سازگار با محیط زیست برای کنترل آفات انباری، اثر سمیت تنفسی اسانس چهار گونه گیاه شامل، پونه Mentha longifolia (L.) (Lamiaceae)، درمنه کوهی Artemisia aucheri (Boiss) (Asteraceae)، رزماری Rosmarinus officinalis (L.) (Lamiaceae) و مورد (Myrtus communis (L.) (Myrtaceae روی حشرات کامل این آفت، بررسی شد. آزمایشات در شرایط دمایی 2±30 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5±65 درصد، در تاریکی انجام شد. نتایج آزمایشات نشان داد که اسانس های گیاهی مورد مطالعه اثر معنی داری روی مرگ و میر حشرات کامل دارند و با افزایش غلظت و زمان اسانس دهی روند مرگ و میر افزایش می یابد. مقدار LC50 اسانس پونه بعد از 24 ساعت اسانس دهی، 0.35 میکرولیتر بر لیتر هوا محاسبه شد که بیشترین سمیت تنفسی را در بین اسانس های گیاهی مورد مطالعه دارا بود. این میزان برای اسانس های رزماری، مورد و درمنه به ترتیب 0.42، 0.50 و 0.99 میکرولیتر بر لیتر هوا محاسبه شد. مقدار LT50 برای اسانس پونه در غلظت 0.74 میکرولیتر بر لیتر هوا 16.41 ساعت محاسبه شد ولی مقدار LT50 برای درمنه کوهی در غلظت 2.03 میکرولیتر بر لیتر هوا 18.81 ساعت محاسبه شد که نشان دهنده اثر سریع سمیت تنفسی اسانس پونه می باشد. بر اساس نتایج این تحقیق، در بین اسانس های گیاهی مورد مطالعه،بیشترین اثرحشره کشی در پونه مشاهده گردید.    

با توجه به افزایش استفاده از کود های ورمی کمپوست در کشت های گلخانه ای، اثر کاربرد کود ورمی کمپوست در کشت گیاه گوجه فرنگی بر ویژگی های این گیاه و یکی از آفات مهم آن، سفیدبالک گلخانه (Trialeurodes vaporariorum (Hem:Aleyrodidae، بررسی شد. در تمام آزمایش ها، پنج تیمار شامل گیاهان شاهد و تیمار شده با کود جامد به میزان 30 و 60 درصد بستر کشت و عصاره آبی ورمی کمپوست 20 و 40 درصد استفاده گردید و اثر ورمی کمپوست بر سفیدبالک گلخانه در دو حالت دارای حق انتخاب (آزاد در انتخاب میزبان) و بدون حق انتخاب (محدود به گیاه خاص) بررسی شد. نتایج، نشان دهنده افزایش معنی دار وزن خشک اندام هوایی و ریشه گوجه فرنگی در اثر کاربرد کود ورمی کمپوست بود، به طوری که بیشترین افزایش (به ترتیب 18 و 12 برابر) در تیمار کود جامد 60% مشاهده شد. بیشترین میزان نیتروژن (mg/kg 0.43)، پتاسیم (mg/kg 14.56) و فنول (ppm 1130.46) در گیاهان تیمار کود جامد 60% ثبت گردید. همچنین، درصد آلودگی برگ ها به تخم سفید بالک با کاربرد کود ورمی کمپوست کاهش یافته، به گونه ای که کمترین میزان به ترتیب در تیمار کود جامد 60% (6.67 درصد)، کود جامد 30% (8.97 درصد) و عصاره آبی 40% (10.53 درصد) به دست آمد. میزان مرگ و میر در پوره سن دوم، که مرحله ثابت شدن حشره روی گیاه و شروع مکیدن شیره گیاهی است، با کاربرد کود، افزایش 10 درصدی نشان داد.

لوبیا چشم بلبلی در سطح وسیعی از جهان کشت شده و به عنوان یک منبع تغذیه مهم مصرف می شود. کنه تارتن Tetranychus urticae از مهم ترین آفات لوبیا است. در این تحقیق اجرای بهینه سازی مصرف کنه کش ها با طرح مرکب مرکزی، CCD. و روش آماری سطح پاسخ، RSM. به کمک نرم افزار Design Expert 7. 00 به منظور کاهش مصرف سموم شیمیایی و بررسی بهترین شرایط بیشینه مرگ و میرکنه های ماده کامل انجام شد. متغیرهای ورودی فرآیند در محدوده دما 30-25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 65-55 درصد و دزهای مصرفی، 1260-200، 2300-900، 2330-69 میکرولیتر بر لیتر. به ترتیب برای کنه کش های فن پیروکسی میت، پروپارژیت، فنازاکویین در نظر گرفته شد. از روش دیسک برگ لوبیا چشم بلبلی برای آزمایش های زیست سنجی استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس موید معنادار بودن مدل خطی و فاکتورهای دز مصرفی و رطوبت نسبی به لحاظ آماری با بهترین نقطه بیشینه مرگ و میر کنه های ماده کامل کنه کش فن پیروکسی میت در 03/57 درصد H: وml /1000 ml H2O 14/1045 D: حدود 22 درصد M: و معنادار بودن مدل درجه دوم 2FI، اثرات متقابل دما و رطوبت نسبی برای کنه کش پروپارژیت با کمترین دز مصرفی، º C01/26T: و 97/ 62 درصد H: ، حدود 16درصد M: و معنادار بودن مدل خطی توام با فاکتور رطوبت نسبی برای استفاده از کنه کش فنازاکویین با بهترین نقطه بیشینه مرگ و میر کنه های ماده کامل در نقاط 97/62 درصد H: ، ml /1000 ml H2O30/527D: ، حدود 9 درصد: M است که مطلوب ترین شرایط برای استفاده از سه کنه کش فوق الذکر است.

شته سبز هلو(Myzus persicae)  یکی از آفات مهم درختان میوه هسته دار مانند هلو و گوجه است. علاوه بر این ازگیاهان زراعی یک ساله مانند باقلا، گوجه فرنگی، سیب زمینی، چغندرقند و علف های هرز نیز تغذیه می نماید. این شته با استفاده از خرطوم باریک خود به بافت بین سلولی گیاه نفوذ کرده و مقدار زیادی از شیره آوند آبکش را مصرف می کند، که این امر باعث ایجاد خسارات زیادی برای گیاهان میزبان می شود. در این تحقیق توانایی بتاآمینو بوتیریک اسید و سالیسیلیک اسید به منظور ایجاد مقاومت بر علیه شته سبز هلو روی گیاه باقلا (Vicia faba) بررسی شده است. بدین منظور یک آزمایش فنوتیپی و یک آزمایش مولکولی انجام شد. نتیجه آزمایش فنوتیپی نشان داد که بتاآمینو بوتیریک اسید و سالیسیلیک اسید اثرات ممانعت کنندگی روی رشد و تکثیر شته سبز هلو داشته اند. این تیمارها با افزایش طول سیکل زندگی شته ها باعث کم شدن جمعیت شته   شدند. نتیجه آزمایش مولکولی نشان داد که تیمارهای مذکور با افزایش بیان ژن کیتیناز گیاه باقلا توانسته ند در این گیاه مقاومت القاء کنند.

سوسک کلرادوی سیب زمینی، Leptinotarsa decemillneata، در گذشته جز آفات قرنطینه ای کشور بود، ولی در سال 1363 برای نخستین بار در منطقه اردبیل مشاهده گردید و از حدود 4 تا 5 سال پیش به منطقه ارسباران واقع دراستان آذربایجان شرقی نیز گسترش یافت. در این تحقیق، تراکم و تغییرات فصلی جمعیت این آفت در طول فصل زراعی سال 1379 در مزارع سیب زمینی اهر و ورزقان بر روی 50 بوته که به طور تصادفی انتخاب شده بودند بررسی گردید. نمونه برداری در هر منطقه به صورت هفتگی از اوایل اردیبهشت شروع و تا اوایل مهرماه 1379 ادامه یافت. در منطقه اهر، اولین حشرات کامل زمستان گذران به تدریج از اواسط اردیبهشت ماه بر روی بوته های سیب زمینی ظاهر شدند. تخمریزی این حشرات از دهه سوم اردیبهشت ماه شروع شد. اوج جمعیت حشرات کامل زمستان گذران، دسته های تخم، لارو و حشرات کامل نسل اول بر روی بوته های مورد مطالعه دراهر به ترتیب در 10 خرداد، اوایل خرداد، 15 خرداد و 2 تیرماه؛ و در ورزقان به ترتیب در 25 خرداد، 16 خرداد، 23 خرداد و سوم مرداد ماه مشاهده گردید. در هر دو منطقه این آفت دو نسل در سال تولید نمود و مدت زمان لازم برای تکامل نسل اول و نسل دوم آفت به تریتب 48 و 40 روز تعیین گردید. در منطقه اهر، میانگین تراکم حشرات کامل زمستان گذران، دسته تخم و لاروهای نسل اول به ترتیب 183/0 ، 62/0 و 68/11 عدد در بوته و میانگین تعداد حشرات کامل نسل اول، دسته تخم و لاروهای نسل دوم به ترتیب 5/0، 83/0 و 2/8 بر بوته بود. در منطقه ورزقان میانگین تراکم حشرات کامل زمستان گذران، دسته تخم، و لاروهای اول به ترتیب 2/0،30/0و 68/9 عدد بر بوته و میانگین تعداد حشرات کامل نسل اول،دسته تخم و لاروهای نسل دوم به ترتیب 65/0 و 58/0 و 2/7 بر بوته بود. روند تغییرات جمعیت آفت در طول سال زراعی درهر دو منطقه مزبور مشابه هم بود.

مگس میوه زیتون Bactrocera oleae (Rossi) از آفات مهم زیتون است و هم اکنون حسب شرایط آب و هوایی خسارت قابل توجهی به محصول زیتون وارد می نماید. در این تحقیق، فرومون جنسی مگس میوه زیتون (Olean) به نام شیمیایی 1, 7-Dioxaspiro[5.5]undecane طی چندین مرحله شیمیایی با موفقیت درموسسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور سنتز شد. این ترکیب حلقوی ابتدا از واکنش شیمیایی بین الکل محافظت شده 3- بوتین-1- ال و گاما- والرولاکتون به دست آمد و سپس محصول با احیای کاتالیستی هیدروژنه شده و بعد از قرار گرفتن تحت شرایط اسیدی به Olean تبدیل گردید. قدرت جلب کنندگی فرومون سنتز شده مگس میوه زیتون، B. oleae، با دزهای 1، 2، 5، 50 و 100 میلی گرم در مقایسه با فرومون خارجی ساخت شرکت اگریسنس در یک باغ زیتون به مساحت 3 هکتار در منطقه کلج (طارم سفلی- قزوین) در سال 1389 ارزیابی شد. تله های چسبی زرد رنگ در قسمت میانی و سمت جنوبی درخت ها و به فاصله حداقل 100 متری از هم دیگر نصب شد. تجزیه واریانس داده های این آزمایش نشان داد که در طی دو هفته اول میزان جلب مگس میوه زیتون به تله های حاوی فرومون با دزهای 50 و 100 میلی گرم با نمونه خارجی اختلاف معنی داری ندارد ولی از هفته سوم به بعد میزان جلب مگس در مقایسه با نمونه خارجی کاهش یافت.

سخن گفتن درباره اهمیت غذا آنچنان بدیهی است که نیازی به اثبات ندارد. هم زیست شناسان و هم روان شناسان و بیش از آن دانش مردمی این ضرورت مبرم را احساس کرده است. اما برخی از جوامع و از آن جمله جامعه ایران به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و تاریخی خود و به دلیل کمبود غذا و حتی آب از سویی و حوادث طبیعی نسبتا فراوان و هجوم های فراوان اقوام بیگانه، در چهار راه حوادثی چندین و چند هزار ساله قرار گرفته است، بنابراین صاحب تجربیات فراوان و گاه کم نظیری در مسائل مربوط به امنیت و مدیریت غذایی و نگاهداری و ذخیره سازی و پس انداز غذا می باشد که متاسفانه این تجربیات به سرعت در حال فراموشی اند. در اغلب مناطق ایران، چه کوهستان هایی که آب دارند، خاک ندارند. و چه دشت هایی که خاک دارند آب ندارند. در ضمن وفور گیاهان، محصولات زراعی، باغی و دامی به ماه هایی از سال محدود و قابل تکرار نبوده است. از سویی دیگر آفات خطرناکی همچون ملخ، سن، رنگ، خشکسالی، سرماهای نابهنگام، سیل و تگرگ از بلاها و ناامنی های طبیعی و بدتر از آن بلاها و ناامنی های اجتماعی و از آن جمله هجوم های خارجی که تاریخ کشور ما یکی از رکورددارهای جهانی آن محسوب می شود سبب شده است که مردم ایران در طی چند هزار سال یکجانشینی در این شرایط ویژه، تجربیات فراوانی را اندوخته و برای روز مبادا و قحط سالی ها و خشکسالی ها و بدبیاری ها، راهکارهای گوناگون را ابداع کنند، که حتی توانستند فاسد شدنی ترین خوراکی ها همچون شیر - را از یک هفته تا یکی دو سال نگاهداری کنند. همچنین است نگاهداری سبزی، گوشت و میوه های تازه. این مقاله مقدمه ای است بر کاری بزرگ در باره شیوه های سنتی نگاهداری و پس انداز مواد غذایی و راه های سنتی مقابله با قحط سالی ها که اجداد ما برای هزاران سال از آن بهره می برده اند. این نوشتار بر آن است که تا بیش از این دیر نشده بخشی از آخرین تجربیات پیرمردان و پیرزنان ایلی، روستایی و داستان هایی را که از اجدادشان درباره قحط سالی ها و شیوه های مقاومت در برابر آن و شیوه های نگهداری و پس انداز مواد خوراکی و راه های مدیریت رژیم غذایی در شرایط کمیابی شنیده یا خود به کار برده اند را ثبت و ضبط نمایند. از یافته های این مقاله می توان به ترسیم نمودار اولیه طبقه بندی خوراک در فرهنگ ایران اشاره کرد.

بالتوری سبز Chrysoperla carnea (Stephens) یکی از دشمنان طبیعی مهم و موثر شته ها می باشد که از مراحل مختلف چرخه زندگی آن برای کنترل آفات استفاده می شود. رهاسازی مرحله تخم دارای مزایای زیادی نسبت به دیگر مراحل می باشد. در این پژوهش دو روش رهاسازی تخم شامل رهاسازی تخم با کرایزوبگ (کیسه های توری مخصوص) و رهاسازی تخم به صورت مخلوط با مواد همراه جامد (خاک اره و پودر ذرت) مقایسه شده است . رهاسازی تخم به صورت مخلوط، در 2 تیمار شامل تخم مخلوط با خاک اره، تخم مخلوط با پودر ذرت و نیز تیمار شاهد (تخم بدون ماده همراه ) همراه با تخم بید غلات برای تغذیه لاروهای تازه از تخم خارج شده هر یک در 10 تکرار در آزمایشگاه انجام شد . درصد تلفات تخم از مرحله جدا کردن آن از سطح کاغذ استحصال تخم، الک کردن آن و عدم تفریخ آن پس از رهاسازی (مخلوط با خاک اره نرم) در 7 تکرار محاسبه شد. بعلاوه درصد تلفات تخم و لارو بالتوری در روش کرایزو بگ در 4 تیمار شامل 75, 50, 25 و 100 عدد تخم در هر کیسه و در 6 تکرار اندازه گیری شد. تعداد لاروهایی که از کیسه خارج شدند و نیز تعداد لاروهایی که توسط لاروهای دیگر داخل هر کیسه خورده شده بودند محاسبه گردید . نتایج نشان داد که بین 3 تیمار خاک اره، پودرذرت و شاهد در سطح 1% اختلاف معنی دار وجود داشت. از بین 100 تخم سالم مخلوط با مواد حامل، در تیمار خاک اره %6.6 و در تیمار پودر ذرت %11.6 تلفات تخم مشاهده شد. در مراحل مخلوط کردن 100 عدد تخم سالم بالتوری باخاک اره نیز تلفات تخم ناشی از عدم تفریخ آن ها، مرحله جدا کردن از سطح کاغذ، الک کردن تخم و مرحله مخلوط کردن آن ها با خاک اره به ترتیب %5, %13, %6 و %6 بود که در مجموع 70% تخم ها سالم مانده و به لارو تبدیل شدند. از30 % تلفات مشاهده شده، 24% آن مربوط به مراحل آماده سازی و اختلاط تخم ها با خاک اره بود. در روش کرایزوبگ کمترین میزان تلفات و بیشترین میزان خروج لارو از کیسه، در تیمار 50 عدد تخم در هر کیسه مشاهده شد. مقایسه درصد تلفات تخم در دو روش رهاسازی نشان داد که در رهاسازی تخم با کرایزوبگ درصد تلفات تخم نسبت به روش رهاسازی تخم با خاکاره کمتر بود که نشان دهنده برتری و راندمان بیشتر این روش نسبت به روش رهاسازی تخم مخلوط با خاک اره می باشد.

زمینه و هدف: آفت کشها در سطح گسترده ای برای حفاظت محصولات کشاورزی و انباری از گزند حشرات آفات مورد استفاده قرار می گیرد. حشره کش های فسفره بیش از سایر آفت کش ها در کشاورزی کاربرد دارند. بنابراین از جمله آلاینده های محیط زیست از جمله آب می باشد. هر ساله تعداد زیادی از مردم دنیا با استفاده از آب آلوده به بقایای آفت کش ها در معرض ابتلا به انواع بیماری ها از جمله سرطان قرار می گیرند. استان گلستان یکی از قطب های کشاورزی کشور محسوب می شود. برای مبارزه با آفات کشاورزی در این منطقه دیازینون و آزینفوس متیل بطور گسترده مورد استفاده کشاورزان قرار می گیرد. نزدیکی زمینهای کشاورزی و باغات به رودخانه های مهم این استان یعنی گرگان رود و قره سو باعث شده است که آب این رودخانه ها نیز به شدت در معرض آلودگی به این حشره کش ها قرار داشته باشند. لذا اندازه گیری حشره کشها ذکر شده در آب دارای اهمیت ویژه ای است.روش کار: این بررسی توصیفی - مقطعی از بهار تا زمستان 85 بمدت یکسال انجام شد. در طی این مطالعه، 152 نمونه از آب رودخانه های گرگان رود و قره سو نمونه برداری شده و مورد آزمایش قرار گرفت. نمونه برداری در 3 ایستگاه تعیین شده در طول مسیر هر رودخانه انجام شد. عملیات استخراج حشره کش های فسفره دیازینون و آزینفوس متیل با استفاده از حلالهای آلی مانند متیلن کلراید و استن صورت پذیرفت و پس از طی مراحل جدا سازی، تخلیص و تغلیظ، از روش پیشرفته کروماتوگرافی لایه نازک (HPTLC) برای تعیین مقدار و نوع حشره کش موجود در نمونه های آب استفاده شد.نتایج: بر اساس نتایج بدست آمده از لحاظ میزان باقی مانده حشره کش ها در بین فصول مختلف سال، اختلاف معنی داری بین فصل تابستان با سایر فصول وجود دارد (p<0.05). بطوریکه بیشترین مقدار هر دو حشره کش دیازینون و آزینفوس متیل در هر دو رودخانه قره سو و گرگان روی در فصل تابستان مشاهده شد. با وجود تغییرات میزان باقی مانده این دو حشره کش در فصول دیگر (بهار، پاییز و زمستان)، اختلاف آن از نظر آماری معنی دار نیست (p<0.05). میزان باقی مانده آزینفوس متیل در فصل تابستان در رودخانه قره سو و گرگان رود به ترتیب 14.56ppm (SD=±10.59) و 14.90ppm(±11.67) و همچنین مقدار دیازینون به ترتیب 22.4ppm(±18.62) و 6.74ppm(±6.89) اندازه گیری شد.نتیجه گیری: مقایسه این نتایج با مقادیر استاندارد بین المللی (کشور آلمان)، نشان می دهد که میزان باقی مانده دیازینون در هر دو رودخانه قره سو و گرگان رود در فصل بهار و تابستان بیش از حد استاندارد است ولی میزان باقی مانده آزینفوس متیل فقط در فصل تابستان و در رودخانه قره سو بیش از مقدار مجاز می باشد.

در سال های اخیر، تمایل کشاورزان به سیستم دوکشتی برنج نگرانی هایی در زمینه تغییر در خصوصیات زیستی آفات و کاربرد بی رویه حشره کش های شیمیایی ایجاد کرده است. در مطالعه حاضر، برخی ویژگی های زیستی لاروهای زمستانگذران کرم ساقه خوار برنج، (Chilo suppressalis (Walker در مزارع یک بار کشت و دو بار کشت برنج در شمال کشور مورد مقایسه قرار گرفت. نمونه برداری از مزارعی که در مناطق جغرافیایی یکسان قرار داشتند نشان داد که فراوانی لاروهای زمستان گذران در طول ماه های آبان تا اسفند دو سال زراعی 1395 و 1396 در مزارع دوکشتی به میزان معنی-داری بیشتر از مزارع تک کشتی است، در حالی که درصد مرگ و میر لاروها در مزارع دوکشتی کمتر از مزارع تک کشتی است. عرض کپسول سر در لاروهای زمستانگذران جمع آوری شده از مزارع دوکشتی به میزان معنی داری بیشتر از مزارع تک کشتی بوده و وزن آنها کم و بیش بیشتر از لاروهای جمع آوری شده از مزارع تک کشتی بود. به علاوه، شفیره های حاصل از لاروهای زمستانگذران، در مزارع دوکشتی به میزان معنی داری سنگین تر از مزارع تک کشتی بودند. لاروهای جمع آوری-شده از مزارع دوکشتی به تعداد روزهای بیشتری برای شفیره شدن نیاز داشتند، با این حال، شب پره های حاصل از این شفیره ها، زادآوری بیشتری در مقایسه با حشرات مزارع تک کشتی داشتند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که برخی از ویژگی های زیستی کرم ساقه خوار برنج در سیستم دوکشتی برنج تحت تاثیر قرار می گیرند. حداقل برخی از این تغییرات ممکن است روی فراوانی و شدت خسارت آفت در فصل زراعی بعدی تأثیر گذاشته و در نتیجه، تقاضا برای کاربرد حشره-کش های شیمیایی به منظور کنترل آفت را افزایش دهند. بنابراین، پیشنهاد می شود در برنامه های مدیریتی، از مجموعه ای از روش ها به صورت تلفیقی استفاده شود تا در کنار مدیریت کارآمد آفت، از ورود بی رویه آفت کش ها به محیط زیست جلوگیری شود. متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.