به منظور مقایسه روش کوددهی زارعین با روش تلفیقی حاصلخیزی خاک و توصیه کودی گیاه کلزا، پروژه­ای ملی در 10 استان، اجرا شد. مناطق اجرا شامل 54 مزرعه در استان­های گلستان، مازندران، خوزستان (دزفول)، خوزستان (اهواز)، اردبیل (مغان)، آذربایجان شرقی، اصفهان، بوشهر، خراسان رضوی، کرمانشاه، فارس و ورامین بود. این مناطق، طیف وسیعی از اقلیم­های کشت کلزا و دامنه متفاوتی از خصوصیات خاک را شامل می­شد. در قسمتی از این مزارع انتخابی، مدیریت کوددهی بر اساس آزمون خاک (مصرف بهینه کود) و در نیمه دیگر مزرعه انتخابی، مدیریت با روش عرف زارع یا شاهد منطقه، اعمال شد. در پایان دوره رشد، عملکرد دانه تیمار عرف زارع و تیمار توصیه کودی در هر استان و در هر منطقه مقایسه شد. با توجه به نتایج، فسفر بیشترین درصد کمبود را در خاک مزارع داشت و از عناصر کم­مصرف نیز، بیشترین کمبود مربوط به عنصر روی بود. به طور میانگین، افزایش عملکرد دانه در کل نقاط اجرا در سال اول 600 کیلوگرم در هکتار یا 24 درصد، نسبت به تیمار عرف زارع بود. در سال دوم افزایش عملکرد دانه در کل نقاط اجرا به طور میانگین 784 کیلوگرم در هکتار یا 27/4 درصد بود. برای میانگین دو سال، مقدار 692 کیلوگرم در هکتار یا 25/7 درصد افزایش عملکرد دانه نسبت به عرف زارع، حاصل شد. نسبت فایده به هزینه در مناطق مختلف با توجه به عملکردهای حاصله به خصوصیات خاک و مقدار کود مصرفی، بستگی داشت. بیشترین مقدار این نسبت مربوط به منطقه نیشابور (26/52) و داراب (22/31) و کمترین آن مربوط به بوشهر (0/28) بود. نتایج نشان داد که مصرف کود مطابق توصیه انجام شده از لحاظ زمان، مقدار، منبع و روش مصرف، باعث بهبود عملکرد کلزا در کلیه مناطق، خواهد شد.

هدف از این بررسی، ارزیابی مدیریت کوددهی نیتروژن برای درختان مرکبات بود. این ارزیابی می­تواند به شناخت بهتر نیاز نیتروژنی، مقدار کوددهی، زمان مناسب کوددهی، روند جذب و ذخیره­سازی نیتروژن در این درختان  منجر شود که در بهینه­سازی توصیه های کودی نیتروژن بسیار مؤثر است. به طور میانگین در درختان یک باغ بارده یک هکتاری مرکبات حدود 500 تا 1000 کیلوگرم نیتروژن وجود دارد که حدود 40 تا 50 درصد آن در برگ­های این درختان می­باشد و به طور میانگین  15 تا 20 کیلوگرم نیتروژن در سال در ساختار اسکلتی این درختان رسوب و ذخیره می­شود. بر اساس این نتایج و بر اساس بررسی بلندمدت آزمایش­های کوددهی با مرکبات در ایران و سایر نقاط مختلف جهان برای پایداری تولید، بهبود عملکرد و کیفیت میوه، رشد مناسب و سلامت درختان مصرف حدود 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در سال نیاز است که حدود 30 تا 50 از این نیتروژن مصرفی در تولید میوه­ها مشارکت دارد، حدود یک دهم آن در ساختار درختان رسوب و ذخیره می­شود و تعادل بین نیتروژن مصرفی و جذب شده توسط درختان با شستشوی نیتروژن از پروفیل خاک و تلفات گازی نیتروژن ایجاد می­شود. نتایج آزمایش با کودهای نشاندار (15N) نشان داد که بیشترین راندمان جذب نیتروژن در درختان مرکبات از تشکیل میوه تا بلوغ میوه رخ می دهد و پس از برداشت و به ویژه در زمان حداقل فعالیت (زمستان) و اوایل فصل رشد راندمان جذب بسیار کم است. بنابراین در زمانی که جذب نیتروژن از خاک هنوز بسیار کم است ذخیره نیتروژنی در بافت های قدیمی تر، بیشترین نقش در رشد و توسعه برگ ها، سرشاخه­ها، گل­ها و میوه­ چه ­ها در اوایل فصل رشد (شروع رشد سرشاخه ­ها، گلدهی و تشکیل میوه) دارند. همچنین نیتروژن موجود در مواد آلی خاک حدود 1000 تا 2000 کیلوگرم در هکتار در باغ­های با یک تا دو درصد ماده آلی است این نیتروژن موجود در مواد آلی خاک و نیتروژن ذخیره درختان نقش مهمی در تنظیم عرضه نیتروژن به اندام­های جدید در حال رشد و توسعه، به ویژه در شروع فصل رشد دارند. بنابراین هدف از کوددهی نیتروژن تضمین پایداری تولید، رشد مناسب درختان و بهبود عملکرد و کیفیت میوه است و کوددهی خاکی قبل از گلدهی و تشکیل میوه تاثیری در رشد سرشاخه­های بهاره، گلدهی و تشکیل میوه در سال جاری ندارد. لذا توصیه می شود که باغ داران، کوددهی قبل از گلدهی و تشکیل میوه را با حداکثر 10 الی 15 درصد نیاز سالانه درختان شروع نمایند و به تدریج، مقدار مصرف (درصدی از نیاز سالانه) را متناسب با فنولوژی رشد میوه افزایش داده و در اواسط مرحله اول تا اوایل مرحله دوم رشد میوه به حداکثر مقدار مصرف ارتقا داده شود. سپس در اواسط مرحله دوم رشد میوه (با توجه به رقم) مصرف نیتروژن متوقف یا به حداقل مقدار کاهش داده شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

کودهای شیمیایی با بیش از 40 هزار تن مصرف سالیانه در مزارع چغندر قند کشور (سطح 117 هزار هکتار) بیشترین سهم مصرف انرژی در تولید این محصول را دارند. مصرف آن ها در اکثر مواقع به صورت بی رویه و بدون مطالعه بوده که این موضوع سبب بروز مشکلاتی از قبیل افزایش آلودگی، افزایش هزینه و انرژی مصرفی و کاهش کمّیت و کیفیت محصول می گردد. وجود تغییر پذیری در حاصلخیزی مزارع، امکان افزایش بهره وری با مدیریت موضعی محصولات را فراهم نموده است. یکی از روش های اقتصادی و کاربردی در تبدیل ماشین های کوددهی رایج (نوع نرخ یکنواخت) به انواع نرخ متغیر، ساختن و نصب کردن سامانه های کنترلی روی آن ها می باشد. قبل از ارزیابی دقت کلی ماشین نرخ متغیر در مزرعه، لازم است دقت سامانه کنترلی آن ارزیابی شود. خطای کوددهی و زمان تاخیر دو مولفه اصلی در تعیین دقت سامانه کنترلی می باشند. از این رو در این مطالعه، سامانه کنترلی ساخته شد و پس از نصب روی ماشین کودکار، دقت آن در کارگاه ارزیابی گردید. عامل کنترلی در این سامانه، موقعیت دریچه موزع بود. اثر تغییر نرخ کوددهی (در فواصل 100، 150، 200 و 250 کیلوگرم در هکتار) و در محدوده سرعت مناسب در مزرعه چغندرقند (در سه سطح 3/5، 5/75 و 8 کیلومتر در ساعت) در دوحالت کاهش و افزایش نرخ کوددهی در زمان تاخیر سامانه بررسی شد. نتایج آزمون اثر معنی دار (در سطح یک درصد) عوامل مقدار و جهت (کاهشی یا افزایشی) تغییر نرخ کوددهی و اثر متقابل آنها در زمان تاخیر سامانه را نشان داد. همچنین اثر سرعت پیشروی دستگاه (در سه سطح 3/5، 5/75 و 8 کیلومتر در ساعت) و نرخ کوددهی (در شش سطح 80، 100، 150، 200، 250 و 350 کیلوگرم در هکتار در محدوده کاری کودکار) در مقدار خطای کوددهی سامانه ارزیابی شد. متوسط خطای کلی سامانه کوددهی 8/01 درصد تعیین شد که این مقدار بیانگر دقت مناسب سامانه کنترلی برای نصب روی کودکارهای نرخ یکنواخت (رایج) و تبدیل آنها به انواع نرخ متغیر در کوددهی محصولات ردیفی (از جمله چغندرقند) می باشد.

استفاده از روش های سنتی کوددهی درختان، علاوه بر تحمیل هزینه های گزاف به باغداران، فاقد مزایای موجود در روش های مکانیزه است. در تحقیق حاضر از روش های تصمیم گیری چند معیاره (چند شاخصه) شامل تحلیل سلسله مراتبی قطعی و فازی و فرایند تحلیل شبکه برای امتیازدهی و انتخاب روش مناسب کوددهی درختان سیب بر اساس نظرات باغداران و کارشناسان خبره باغبانی استفاده شد. در دو روش اول، معیارهای هزینه انجام عملیات کوددهی، عملکرد محصول، درصد آسیب های وارد شده به درختان، سهولت ورود ماشین به فضای بین درختان، ظرفیت زراعی (با و بدون ماشین)، راحتی و ایمنی کار کوددهی، خدمات پس از فروش، دسترسی به ماشین مورد نیاز، قیمت فروش محصول، کیفیت محصول تولیدی و قیمت اولیه ماشین کوددهی و در روش تحلیل شبکه، معیارهای هزینه انجام عملیات، عملکرد محصول، قیمت فروش محصول و کیفیت محصول تولیدی مورد استفاده قرار گرفت. گزینه های مورد بررسی شامل روش کوددهی سنتی، کوددهی با ترنچر باغی، کوددهی با مته موتوری، کوددهی با گودال کن ثابت تراکتوری و کوددهی با گودال کن افست تراکتوری بود. طبق نتایج در دو روش سلسله مراتبی قطعی و فازی به ترتیب روش های کوددهی با گودال کن افست تراکتوری، کوددهی با گودال کن ثابت تراکتوری، کوددهی سنتی، کوددهی با مته موتوری و کوددهی با ترنچر باغی از نظر کارشناسان و تولیدکنندگان سیب در اولویت استفاده قرار گرفتند. در فرایند تحلیل شبکه نیز انتخاب اول و دوم به ترتیب شامل چالکود با گودال کن افست و ثابت و انتخاب های بعدی کوددهی با ترنچر، مته موتوری و روش سنتی معرفی گردید. این نتایج نشان می دهد که به کارگیری تراکتورهای باغی (با قدرت ورود و حرکت در فضای باغ) در کنار تجهیز آنها به گودال کن های تراکتوری به خصوص نوع کناربند یا افست، نقش مهمی در افزایش کمیت و کیفیت سیب تولیدی و کاهش هزینه های عملیات کوددهی درختان دارد

به منظور بررسی تأثیر فسفر بر عملکرد دانه و شاخص های کارایی فسفر در ارقام مختلف کلزا، این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دوعامل الف) فسفر (p P )در پنج سطح صفر، 16، 32، 49 و 61 کیلوگرم در هکتار از منبع کود سوپرفسفات تریپل و ب) رقم شامل سه رقم RGS300، Sarigol و Hyola 401 در سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد طی دو سال(91-1389) اجرا گردید. نتایج نشان داد که اثرات اصلی فسفر و ارقام بر عملکرد های دانه، کاه و روغن و جذب فسفر دانه معنی دار گردید. بیشترین عملکرد های دانه و روغن (به ترتیب 2856 و 1128 کیلو گرم در هکتار) از مصرف 16 کیلوگرم فسفر در هکتار به دست آمد. بیشترین عملکرد های دانه و روغن (به ترتیب 2891 و 1137 کیلوگرم در هکتار) مربوط به رقم هایولا401 بود. با مصرف کود فسفر شاخص های کارایی کاهش یافت. تفاوت معنی داری بین سه رقم از حیث شاخص های سنجش کارایی به جز شاخص پاسخ به کود مشاهده نشد، به طوریدر حالی که رقم Hyola401a نسبت به دو رقم دیگر کود پذیری بیشتری نشان داد. بنابراین، با توجه به نتایج بدست آمده در شرایط اجرای این پژوهش و نیز با عنایت به تحلیل اقتصادی (نسبت فایده به هزینه)، میزان 16 کیلوگرم فسفر در هکتار و رقم Hyola401 قابل توصیه می-باشد.