لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

به منظور تعیین اثر تاریخ نشاکاری بر عملکرد و اجزا عملکرد چهار رقم برنج، آزمایشی در سال زراعی 77-1376 در موسسه تحقیقات برنج کشور در آمل به صورت فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار با دو عامل تاریخ نشا کاری(23 اردیبهشت،2 خرداد و 11خرداد) و رقم (طارم، نعمت، ساحل (لاین 73258) و فجر (لاین 7328) به اجرا در آمد. دراین آزمایش صفاتی از قبیل عملکرد دانه، کل ماده خشک (زیست توده)، شاخص برداشت، تعداد پنجه در بوته، تعداد دانه در خوشه، درصد باروری خوشه و وزن هزار دانه در تاریخ های مختلف نشاکاری مورد ارزیابی قرار گرفتند. تاخیر در نشاکاری موجب کاهش عملکرد دانه، شاخص برداشت، تعداد پنچه در بوته، تعداد دانه در خوشه، درصد باروری خوشه گردید اما ازنظر وزن هزار دانه و کل ماده خشک (زیست توده) اختلاف معنی داری بین تاریخ های مختلف نشاکاری وجود نداشت. رقم نعمت در مقایسه با ارقام دیگر دارای میانگین بالاتری از نظر تعداد پنجه در بوته و وزن هزار دانه بود. بیشترین عملکرد دانه در تاریخ اول نشاکاری (23 اردیبهشت) و برای رقم نعمت به دست آمد. از بین اجزا عملکرد، تعداد پنجه در بوته، وزن هزاردانه و تعداد دانه در خوشه با عملکرد همبستگی مثبت و معنی داری را نشان دادند.

این آزمایش به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با هفت تیمار زمان نشاکاری 15 و 25 فروردین، 4، 14 و 24 اردیبهشت، 3 و 13 خرداد ماه در چهار تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش توتون تیرتاش درسال زراعی 1388 اجرا شد. نتایج نشان داد، تاریخ نشاکاری بر همه صفات مورد بررسی به جز تعداد برگ، درصد قند و نیکوتین اثر معنی داری داشت. تعداد روز از نشاکاری تا گلدهی برای 15 فروردین (90.3 روز) کمترین بود. بیشترین وزن خشک برگ ها برای تاریخ نشاکاری 14 اردیبهشت (3824 کیلوگرم در هکتار) حاصل گردید که نسبت به کمترین عملکرد خشک برگ ها (13 خرداد) حدود 36% افزایش داشت. حداکثر و حداقل قیمت یک کیلوگرم توتون به ترتیب برای تاریخ نشاکاری 15 فروردین و 13 خرداد با اختلاف 1760 ریال به دست آمد. بیشترین طول و عرض برگ در تاریخ 14 اردیبهشت حاصل گردید.حداکثر درصد نیتروژن برگ (2.3%) برای تاریخ 13 خرداد بود که به نسبت 39.2% بیشتر از 25 فروردین (1.4%) شد و همچنین حداکثر درصد پتاسیم (2.25%) برای تاریخ نشاکاری 13 خرداد بود که 41.7% بیشتر از 4 اردیبهشت (کمترین درصد پتاسیم) حاصل گردید.عملکرد خشک برگ ها همبستگی مثبت و معنی داری با تعداد برگ، ارتفاع بوته و درآمد ناخالص داشت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

شکل گیری عملکرد دانه به عواملی مانند میزان انرژی تابشی در دسترس و ویژگی های ژنتیکی گیاه مانند میزان جذب تابش، کارایی تبدیل تابش جذب شده به زیست توده و سهم زیست توده در عملکرد دانه بستگی دارد. در راستای تغییر اقلیم، به منظور بررسی تاثیرپذیری این ویژگی ها از عوامل و شرایط محیطی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز در بهار سال های 1392 و 1393 اجرا و جهت مواجه شدن ارقام برنج با شرایط محیطی مختلف از سه زمان نشاکاری استفاده شد. فاکتورهای آزمایشی شامل شش رقم برنج (صمدی، هاشمی، طارم، شیرودی، کشوری و گوهر) و سه زمان نشاکاری (15 اردیبهشت، 30 اردیبهشت و 20 خرداد) بودند. نتایج نشان داد که ارقام برنج از نظر عملکرد دانه، زیست توده، شاخص سطح برگ در مرحله 50 درصد گلدهی و 20 روز پس از گلدهی، شاخص برداشت، تابش فعال فتوسنتزی (PAR) جذبی تجمعی، درصد تابش فعال فتوسنتزی جذبی و کارایی مصرف تابش، سرعت و مدت پر شدن دانه و تعداد خوشه در واحد سطح اختلاف معنی داری داشتند. کلیه ویژگی های گیاهی مورد مطالعه به غیر از کارایی مصرف تابش در زمان های مختلف نشاکاری دارای اختلاف معنی داری بودند. بیش ترین عملکرد دانه، زیست توده، شاخص برداشت، PAR دریافتی تجمعی، PAR جذبی تجمعی، مدت پر شدن دانه و طول دوره رشد در زمان نشاکاری اول (به ترتیب 7204 کیلوگرم در هکتار، 17229 کیلوگرم در هکتار، 9/41 درصد، 1050 مگاژول در مترمربع، 827 مگاژول در مترمربع، 6/20 روز و 105 روز) و کم ترین مقدار آن ها در زمان نشاکاری سوم حاصل شد. نتایج این تحقیق نشان داد که تغییر در زمان نشاکاری ارقام برنج باعث تغییر میانگین دما طی دوره رشد، تغییر میزان تابش دریافتی تجمعی و به تبع آن تغییر تابش جذبی تجمعی شد، اما اثر معنی داری بر کارایی مصرف تابش نداشت.