در تحقیق حاضر، با توجه به صنعت رو به رشد نوشیدنی های عملگرا و افزایش آگاهی مردم، سعی بر تولید نوشیدنی عملگرا بر پایه نارنج توام با شهد توت و خرما شده است که علاوه بر اثر شیرین کنندگی، دارای آثار مفید تغذیه ای و درمانی برای افراد مبتلا به دیابت و فشارخون بالا نیز باشد. لذا، از کنسانتره نارنج در دو سطح 10 و 20 درصد به همراه شهد توت و شهد خرما با نسبت های مختلف (صفر، 4 و 8 درصد و ترکیب 50:50 هر دو شهد در همان غلظت) به عنوان شیرین کننده طبیعی در تولید نوشیدنی عملگرا استفاده شد. سپس خواص فیزیکی، شیمیایی، میکروبی و حسی نوشیدنی های تولیدی در قالب طرح کاملا تصادفی در سطح آماری 5 درصد مورد بررسی قرار گرفت. در بین تیمارهای مورد آزمایش، کمترین میزان افت رطوبت پس از طی 28 روز نگهداری در تیمار نارنج 20 درصد و شهد خرما 8 درصد در مقایسه با سایر تیمارها مشاهده شد. همچنین نگهداری نوشیدنی ها در دمای محیط طی 28 روز نشان داد که درصد کنسانتره نارنج و میزان شیرین کننده ها تاثیر معنی داری بر شاخص های شیمیایی و میکروبی نمونه ها داشت. با این وجود نوشیدنی عملگرا حاوی 20 درصد نارنج توام با 8 درصد شهد خرما و 4 درصد شهد توت و ترکیب هر دو شهد در غلظت 8 درصد بهترین خصوصیات فیزیکوشیمیایی، میکروبی و حسی را داشت که این امر به دلیل pH مناسبتر و محتوی بالای فیبر، میزان رشد میکروبی کمتر و خواص آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی ترکیبات نوشیدنی است. لذا نوشیدنی نارنج توام با شیرین کننده های طبیعی شهد توت و خرما می تواند به عنوان یک نوشیدنی عملگرا با خصوصیات سلامتی بخش برای افراد جامعه به خصوص مبتلایان به دیابت مطرح شود.

«رساله الغفران» اثر ابوالعلاء معری ادیب نامدار عرب، شرح سفری خیالی به جهان دیگر است. ابن قارح، قهرمان این سفرنامه که به بهشت راه یافته، به باغ میوه ای راهنمایی می شود که با چیدن و شکافتن میوه های درختان باغ، دختران پریچهره از دل آن زاده می شوند. این صحنه یادآور «دختر نارنج» در قصه عامیانه «دختر نارنج و ترنج» است که در آن شاهزاده عاشق، نارنج را چیده و می شکافد و دختر زیبارو از آن بیرون می آید. این قصه بر مبنای دو اسطوره کهن ساخته شده است. نخست اسطوره زاده شدن «مشی» و «مشیانه»، نخستین زوج بشری، از دل ریواس و دیگری ایزدگیاهی شهیدشونده. آنچه که توصیف ابوالعلاء را به این قصه پیوند می دهد، استفاده از بن مایه اسطوره ای مشترک است، زیرا نخستین اسطوره می تواند ژرف ساخت هر دو باشد. اما ادیب معره چگونه با این اسطوره آشنا شده است؟ در پاسخ بدین پرسش باید گفت که در کتاب های تاریخ عمومی، مانند «مروج الذهب» و «البدء و التاریخ» از اسطوره ایرانی «مشی» و «مشیانه» یاد شده است، کتاب هایی که معری را از خواندن آن گریزی نبوده است. اما این کتاب ها یگانه منبع الهام بخش او نیست، زیرا سفرنامه هایی که از جزایر واق واق و انسان ـ میوه هایش سخن گفته اند هم می تواند الهام بخش وی در خلق زن فرشتگان میوه زاد بوده باشد. در این جستار با بررسی مطالب آثار مذکور (کتاب های تاریخی و سفرنامه ها) ثابت می شود که بر خلاف ادعای برخی از محققان عرب، زن فرشتگان میوه زاد زاییده خیال خلاق معری نیستند، بلکه آبشخور این تصویر خیال انگیز را باید در جای دیگر جست.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

قصه دختر نارنج و ترنج که در فهرست تیپ های جهانی قصه های شفاهی با کد جهانی 408 ثبت و شناخته شده، یکی از قصه های مشهور ایرانی است. از این قصه ده ها روایت در دست است و بن مایه های اسطوره ای دارد. بن مایه مرگ و باززایی معشوق یا همسر شاهزاده که در دل میوه ها جای دارد، یادآور اسطوره ایزد گیاهی یا شهید شونده است. نشانه هایی چون حضور اسب، موهای بلند دختر و پیوندش با آب، گواهی دیگر بر ارتباط این قصه با اسطوره ایزد نباتی است. از سوی دیگر، نارنج، ترنج و انار که به ترتیب در بیشتر روایت ها دختر از دل آن ها بیرون می آید نیز با باورهای مردمی، آیین های کهن و اساطیر در پیوند است. در گذشته، ترنج و نارنج نزد عامه نماد نیک بختی، بهروزی و باروری شمرده می شده و انار نشانه برکت و فرزندآوری و در پیوند با اساطیر عشق و زایش بوده است؛ به همین دلیل این میوه ها در رسوم خواستگاری و ازدواج کاربرد داشته است. پیرو همین باورهاست که دختر زیبارو یا همسر آینده شاهزاده در قصه دختر نارنج و ترنج از میان این میوه ها بیرون می آید.

مانندگی ترکیبات و اصطلاحات و برخی ویژگی های حوزه سبک شناسی، در بین شاعران مکتب اران و آذربایجان، خصوصا خاقانی و نظامی، نکته ای است که عوامل جغرافیایی را نباید در پیدایش آنها نادیده گرفت. به همین سبب است که برخی تشبیه ها و کنایات و ... در شعر خاقانی و نظامی و برخی شاعران آذربایجان تقریبا منحصر به فرد است. آنچه در این مقاله از نظر خوانندگان می گذرد، تحلیل چند تصحیف فراگیر، در شعر خاقانی است که این تصحیف در شعر نظامی نیز مشهود است. با توجه به اینکه تصحیف مورد بحث، زاده ترکیبی است که این ترکیب، تقریبا ویژه خاقانی و نظامی و مجیرالدین بیلقانی و برخی شاعران دیگر بوده، این ترکیب خاص برای کاتبان و برخی مصححان، غریب به نظر رسیده و همین امر سبب ایجاد تصحیف در این گونه ترکیب ها شده است.

به منظور بررسی اثر غلظت های مختلف نفتالین استیک اسید و ایندول بوتریک اسید و ترکیب این دو تنظیم کننده بر ریشه زایی قلمه های نیمه خشبی نارنج و نارنج سه برگ، آزمایشی در گلخانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان در سال 1387 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار انجام شد. تیمارهای مورد استفاده شامل ایندول بوتریک اسید و نفتالین استیک اسید در چهار سطح (صفر، 2000، 3000 و 4000 میلی گرم در لیتر) و مخلوط این دو با هم بود. برای این منظور بخش تحتانی قلمه های نارنج و نارنج سه برگ به مدت 5 ثانیه در معرض تیمارهای فوق قرار گرفت. نتایج نشان داد که کاربرد ایندول بوتریک اسید و نفتالین استیک اسید برای درصد ریشه زایی، میانگین طول ریشه، طول بزرگترین ریشه و وزن خشک ریشه در سطح 1 درصد معنی دار بوده است. در بین قلمه های نارنج و نارنج سه برگ، نارنج دارای ریشه زایی بیشتری بود. در غلظت 4000 میلی گرم در لیتر ایندول بوتریک اسید و 3000 میلی گرم در لیتر نفتالین استیک اسید، برای صفات مورد بررسی بهترین نتیجه حاصل شد و نیز اثر آمیخته 2000 میلی گرم در لیتر نفتالین استیک اسید + 3000 میلی گرم در لیتر ایندول بوتریک اسید بهترین نتیجه را در کلیه صفات مورد بررسی نشان داد.

هدف از این پژوهش استفاده از پیش تیمار فراصوت و آبگیری اسمزی بر ویژگی های کیفی نمونه های خشک شده نارنج با جریان هوای داغ بود. پیش تیمار فراصوت در حمام فراصوت در سه سطح زمانی 10، 20 و 30 دقیقه در دمای محیط، با فرکانس 25kHz، غلظت محلول اسمزی فروکتوز در سه سطح 20، 30 و 40 درصد وزنی / وزنی و زمان غوطه وری در محلول اسمزی در 5 بازه زمانی 30، 60، 120، 180 و 240 دقیقه روی نمونه های نارنج انجام گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که در غلظت های ثابت فروکتوز و زمان اولتراسوند، میزان مواد جامد در طی فرآیند اسمز با افزایش زمان اسمزی افزایش یافت. به طوری که با افزایش زمان فرآیند اسمزی در 10 دقیقه اول فرآیند اولتراسوند، میزان تغییرات مواد جامد افزایش چشم گیری را نشان داد (p<0.05). افزایش غلظت محلول اسمزی سبب افزایش آبگیری از نمونه گردید. همچنین نتایج حاصل از جذب آب مجدد نشان داد که در تمام موارد، میزان آب جذب شده با افزایش زمان فراصوت و افزایش غلظت فروکتوز، به طور معنی داری، در مقایسه با نمونه شاهد افزایش یافت. استفاده از امواج فراصوت به علت ایجاد میکرو کانال ها سبب سهولت انتقال جرم و تسریع فرآیند خشک کردن شد. در غلظت های ثابت فروکتوز و زمان اولتراسوند، میزان مواد جامد در طی فرآیند اسمز با افزایش زمان اسمزی افزایش یافت.

آب نارنج به دلیل داشتن طعم مطلوب به عنوان جایگزین آب لیمو در تهیه غذاهای مختلف به کاربرده می شود. جهت سالم سازی و همچنین افزایش مدت زمان ماندگاری این محصول می توان از فرآیندهای حرارتی مختلف استفاده نمود. در این بررسی آب نارنج در چهار سطح توان مایکروویو (170، 340، 510 و 680 وات) در بازه های زمانی مختلف تا رسیدن دمای نهایی محصول به 72 درجه سانتی گراد فراوری شد. هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر سطوح مختلف فرایند حرارتی بر برخی از خصوصیات فیزیکوشیمیایی آب نارنج طی مرحله افزایش دمای محصول بود. نتایج نشان داد که سطوح مختلف توان به کاربرده شده بر میزان ویسکوزیته تاثیر معناداری نداشت. تخریب حرارتی اسیدآسکوربیک و آنزیم پکتین متیل استراز از سینتیک درجه اول پیروی کرد. با افزایش توان به کاربرده شده، سرعت تخریب این دو ترکیب نیز افزایش یافت. با تغییر توان مایکروویو، به دلیل اثر بر محتوای ترکیبات شیمیایی ازجمله اسید آسکوربیک، پارامترهای رنگ سنجی محصول نیز تغییر یافت. با در نظر گرفتن همبستگی بسیار بالای (R2>0.97) میان روش های مورداستفاده (طیف سنجی و پردازش تصویر) جهت ارزیابی میزان قهوه ای شدن نمونه ها طی تیمار حرارتی، استفاده از روش پردازش تصویر پیشنهاد شد.