در این مقاله، پدیدۀ نابینایی از منظر افراد دارای آسیب بینایی واکاوی و نقش گفتمان های اجتماعی و پیش فرض های فرهنگی در درک و تفسیر این پدیده بررسی می شود. بدین منظور با پانزده نفر از افراد دارای آسیب بینایی که به روش نمونه گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند، مصاحبۀ عمیق صورت گرفت. داده های به دست آمده با استفاده از شیوۀ کدگذاری سه مرحله ای تنظیم و به روش تحلیل پدیدارشناختی مطالعه شدند. مهم ترین مقوله های یافت شدۀ پژوهش حاضر عبارت اند از: «طبیعی دانستن معلولیت»، «تحمیل معلولیت»، «بازیابی سلامت»، «احساس گناه»، «رنج تحمیلی»، «قضاوت های کلیشه ای»، «بی هویتی اجتماعی» و «بازتعریف معلولیت». نتایج نشان داد درک و تفسیر پدیدۀ نابینایی از منظر بیشتر نابینایان با آنچه عموم مردم تصور می کنند، متفاوت است و در بسیاری از موقعیت ها، گفتمان های اجتماعی و فرهنگی رایج در میان مردم به پدیدۀ نابینایی، احساسات نامطلوبی را در افراد نابینا برمی انگیزند و معمولاً رنج مضاعفی را به آن ها تحمیل می کنند. بر این اساس، آنچه موجب محدودیت افراد نابینا شده، تا حد زیادی ناشی از برساخت اجتماعی، انگاره ها و پیش فرض های فرهنگی شکل گرفته درمورد نابینایی است. به نظر می رسد چنین برساختی از جمله عواملی است که می تواند در موارد متعدد موجب به رسمیت ‍ نشناختن افراد نابینا از سوی جامعه و ظهور پدیدۀ بی هویتی اجتماعی و ازدست رفتن اعتمادبه نفس در آنان شود. به این ترتیب آنچه می تواند افراد نابینا را از این موقعیت خارج کند، پدیدۀ اعتماد است که اساسی ترین پایۀ آن را نخست می توان در پذیرش و همراهی خانواده و سپس در بینش و رفتار مناسب جامعه جست وجو کرد. این موضوع در افراد نابینا زمینۀ شکل گیری اعتمادبه نفس و توانایی بیان نیازهای فردی آن ها را به وجود می آورد. در این صورت، فرد نابینا ساختارهای محدودکنندۀ معلولیت را که می تواند در او نوعی درماندگی آموخته شده یا ناتوانی و معلولیت ثانویه ایجاد کند، پذیرا نمی شود.

هدف: این مطالعه به بررسی تجربیات افراد دارای نابینایی اکتسابی در ارتباط با چگونگی انجام دادن فعالیت های روزمره زندگی و تطابق با آن ها و نقش عوامل محیطی در روند انجام فعالیت های روزمره این افراد می پردازد.روش بررسی: این مطالعه به صورت کیفی و به شیوه پدیدارشناسی انجام گرفته است. 22 بزرگسال 20-60 ساله دارای نابینایی اکتسابی به صورت هدفمند انتخاب شده و مورد مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند. مصاحبه ها ضبط شده و سپس به صورت کتبی پیاده شد. داده های حاصل با استفاده از روش ون مانن تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: عوامل محیطی موثر در انجام فعالیت های روزمره توسط افراد نابینا این گونه در پنج مضمون اصلی ظهور یافتند. این پنج مضمون عبارتند از: محصولات و فناوری (مربوط به حیطه بررسی تجهیزات و فناوری کمکی مخصوص نابینایان و کمبودهای موجود در آن)، محیط فیزیکی (بررسی نقش موانع شهرسازی)، حمایت ها و روابط (شامل کمک گرفتن از دیگران، حمایت خانواده، جامعه، متخصصین و ارائه دهندگان خدمات)، نگرش ها (دربرگیرنده نگرش خانواده، جامعه، متخصصین و ارائه دهندگان خدمات)، و خدمات و سیاست گذاری ها (شامل بررسی نقش عواملی چون امنیت، قوانین حمایت کننده، عوامل اقتصادی و آموزشی و ارائه خدمات).نتیجه گیری: نتایج این مطالعه تاثیر چالش های محیطی و تجربه انجام فعالیت های روزمره افراد مبتلا به نابینایی اکتسابی را تایید کرده و می تواند افق و چشم انداز جدیدی را به روی متخصصان توانبخشی به ویژه کاردرمان گرها در رابطه با روند و شیوه انجام فعالیت های روزمره به طور مستقل با توجه به شرایط محیطی بگشاید.

زمینه و هدف: نابینایی از انواع معلولیتهای جسمی است که در ادبیات فارسی به ویژه در متون عرفانی کاربردی نمادین و تمثیلی داشته، این در حالی است که کمتر به نحوۀ زیست و تعاملات اجتماعی نابینایان و باورهایی که پیرامون آنها مطرح بوده توجه شده است. پژوهش حاضر به این جنبۀ اخیر از نابینایی در آثار عطار و مولوی پرداخته و کوشیده است تا دیدگاه دو عارف را نسبت به نابینایان دریابد. روشها: این جستار به شیوه توصیفی-تحلیلی از طریق مطالعه منابع کتابخانه ای، فیش برداری و تحلیل آنها صورت گرفته است. یافته ها: یافته ها بیانگر آن بود که به دلیل رواج باورهای نادرست و خرافی نگاهی منفی و غیرمنصفانه پیرامون معلولان از جمله نابینایان مطرح بوده و این بدبینی در برخی آثار عطار و مولوی بازتاب یافته است. نتایج: عطار و مولوی رویکردی اخلاقی نسبت به نابینایی داشته و آن را نوعی مجازات الهی که نتیجه عناد و سرکشی و ابتلا به گناه است، دانسته اند. عطار در آثار خود توجهی چندان به ابعاد زندگانی نابینایان نداشته و از وجود آنان در توضیح و توجیه پاره ای معانی عرفانی و اخلاقی بهره جسته است. هرچند در حکایتهای مولوی گاه شاهد تناقضاتی دربارۀ نابینایان هستیم امّا در عین حال نشانه هایی از همدلی و احترام نسبت به آنان دیده میشود. مولوی نقص عضو را به هیچوجه مانع ارتباط با خالق و رشد فردی ندانسته است.

نابینایی یکی از مهم ترین علل ناتوانی در دنیاست. این نقص عضو دردناک، در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است. در بیشتر کشورها علل نابینایی به صورت مطالعه جمعیت های انتخابی یا به طریقه گزارش موارد نابینایی به مراکز خاص ثبت شده است. در کشور ما آماری از علل نابینایی در دست نیست. این تحقیق با هدف کلی تعیین علل نابینایی در دانش آموزان مدارس استثنایی استان لرستان به منظور ارائه راهکارهای مناسب، جهت پیشگیری از بروز نابینایی و درمان به موقع کودکان انجام گرفته است. مطالعه به روش توصیفی- مقطعی انجام گرفت؛ و جامعه آماری کلیه دانش آموزان کم بینا و نابینای مدارس استثنایی استان لرستان بودند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه و معاینه چشم استفاده شد؛ که در مجموع 41 بیمار کم بینا و نابینا ویزیت شدند. یافته های این مطالعه نشان داد از این تعداد 18 نفر مبتلا به بیماری شبکیه، 11 نفر مبتلا به گلوکوم، 8 نفر مبتلا به بیماری قرنیه واسکلرا، 3 نفر مبتلا به آتروفی عصب بینایی و 1 نفر مبتلا به کاتاراکت بودند. در 28 نفر از افراد تحت بررسی پدر و مادر آنها نسبت فامیلی داشته که بیشترین نسبت فامیلی پسرعمو- دختر عمو بودند. از نظر زمان نابینایی 37 نفر قبل از 6 ماهگی و 4 نفر پس از 6 ماهگی نابینا شده بودند. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که شایع ترین علت نابینایی در کودکان استان لرستان ناشی از بیماری های شبکیه و از همه مهم تر رتینیت پیگمانته می باشد که با مطالعات دیگر مطابقت دارد.

1مقدمه: مسمومیت با متانول می تواند باعث طیف وسیعی از تظاهرات عصبی، گیجی، کما و از دست دادن بینایی شود. هدف از این مطالعه گزارش یک مورد نابینایی حاصل از مسمومیت الکل است. گزارش مورد: بیمار، یک آقای 19 ساله، با شکایت سرگیجه، تاری دید، ضعف، بی حالی و تهوّع به اورژانس بیمارستان مراجعه کرد. بیمار تاری دید شدید داشت و علت آن مصرف مشروبات الکلی(متانول) دو روز قبل از مراجعه به بیمارستان بیان شد. بیمار از اورژانس به ICU منتقل گردید. نتایج آزمایشات حاکی از اسیدوز شدید بوده است. برای بیمار، کاتتر ورید مرکزی (شالدون) در ناحیه فمورال تعبیه شد و تحت درمان اتانول خوراکی، قرص اسیدفولیک و دیالیز قرار گرفت. نتیجه گیری: بیمار باوجودِ تشخیص مسمومیت و اقدام های درمانی لازم، درنهایت بینایی خود را به طور کامل از دست داد و به علت شوک حاصل از نابینا شدن در سنّ پایین، از انجام مشاوره و پیگیری درمان خودداری کرد و  با رضایت شخصی از بیمارستان مرخص شد.

هدف: تعیین شیوع علل مختلف نابینایی و کم بینایی در مناطق شهری و روستایی استان یزد در سال های 1387-.1386روش پژوهش: در این مطالعه مبتنی بر جمعیت و مقطعی که بر روی ساکنان مناطق شهری و روستایی استان یزد صورت گرفت، نمونه گیری به صورت خوشه ای سیستماتیک چند مرحله ای انجام شد و تعداد نمونه مورد نیاز بر اساس توزیع جمعیت استان و برآوردهای شیوع نابینایی محاسبه گردید. جمع آوری اطلاعات به وسیله پرسشنامه عمومی، ارزیابی بینایی سنجی و معاینه چشم پزشکی صورت گرفت. دسته بندی نابینایی و کم بینایی بر اساس طبقه بندی بین المللی بیماری ها (ICD10) و کد H54 انجام گردید.یافته ها: در مجموع 974 نفر در مطالعه شرکت کردند (میزان مشارکت 89.9 درصد). میانگین سنی افراد شرکت کننده در این مطالعه 19.1±26.1 سال (دامنه تغییرات: 2 ماه تا 93 سال) بود. چهل نفر (4.1 درصد) بر اساس BCVA دارای نقص بینایی در یک یا هر دو چشم بودند به طوری که 0.3 درصد (حدود اطمینان 95 درصد: 0.7- صفر درصد) از هر دو چشم نابینا و 1.2 درصد (حدود اطمینان 95 درصد: 2-0.4 درصد) در هر دو چشم کم بینا بودند. بر اساس نتایج رگرسیون لجستیک جهت ارزیابی تاثیرات هم زمان متغیرهای جنسیت، سن، محل سکونت و تحصیلات بر روی نقصان بینایی، کم بینایی و نابینایی و با در نظر گرفتن زنان شهری با سن کم تر از 9 سال به عنوان گروه پایه و با ثابت نگاه داشتن سایر شرایط، نقصان بینایی در افراد 60 سال و بالاتر دارای شانسی به اندازه 17.3 برابر (حدود اطمینان 95 درصد: 48.9-6.1) گروه پایه بود. شانس ابتلا به نقص بینایی در مردان 2.1 برابر (حدود اطمینان 95 درصد: 4.1-1.1) زنان و در روستاییان 1.4 (حدود اطمینان 95 درصد: 3.1-0.7) برابر شهرنشینان بود. از علل نقصان بینایی به ترتیب شیوع می توان آب مروارید (32.5 درصد)، کدورت قرنیه (12.5 درصد) و آمبلیوپی (10 درصد) را نام برد.نتیجه گیری: بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه، برآورد می شود در استان یزد حدود 2576 نفر به نابینایی دوطرفه و 11899 نفر مبتلا به کم بینایی دوطرفه می باشند. میزان شیوع کم بینایی و نابینایی در استان یزد کم تر از میانگین آمارهای جهانی و گزارشات منتشر شده از استان تهران می باشد. این مطالعه ضمن تاکید بر انجام مطالعات با حجم نمونه بیش تر، بر ضرورت فعالیت های بهداشتی برای کنترل و پیشگیری اختلالات بینایی و علل ایجاد کننده آن ها تاکید دارد.

هدف: تعیین علل نابینایی و کم بینایی شدید در مدرسه نابینایان شهر اهواز در سال 1383.روش پژوهش: این مطالعه توصیفی در سال 1383، در مدرسه نابینایان شهر اهواز انجام شد. پس از جلب موافقت مسوولین آموزش و پرورش شهرستان اهواز و مدیریت مدرسه و اخذ رضایت از والدین، کلیه دانش آموزان مشغول به تحصیل در درمانگاه چشم پزشکی بیمارستان امام خمینی اهواز توسط دو نفر چشم پزشک معاینه گردیدند. با توجه به تعاریف سازمان جهانی بهداشت (WHO)، مقادیر حدت بینایی کمتر از 3.60 و 6.60 در چشم بهتر به ترتیب به عنوان نابینایی و کم بینایی در نظر گرفته شد.یافته ها: میانگین سن کودکان مورد بررسی 2.27±10.66 (7 الی 16) سال بود. علل نابینایی یا کم بینایی شدید در 50 کودک (100 چشم) شامل 7 مورد (14 درصد) آتروفی عصب بینایی، 7 مورد (14 درصد) ریتینت رنگدانه دار، 6 مورد (12 درصد) کلوبوم کوریورتینال، 4 مورد (8 درصد) نزدیک بینی شدید، 4 مورد (8 درصد) استحاله ماکولا، 1 مورد (2 درصد) دکولمان قدیمی شبکیه، 5 مورد (10 درصد) آب مروارید، 6 مورد (12 درصد) کوچکی قرنیه (میکروکورنیا)، 4 مورد (8 درصد) کدورت قرنیه، 1 مورد (2 درصد) زجاجیه اولیه هیپرپلاستیک پایدار (PHPV) و 5 مورد (10 درصد) تایزیس (phthisis) بود.نتیجه گیری: شایع ترین علل کم بینایی شدید و نابینایی در مدرسه نابینایان شهر اهواز، اختلالات ارثی و نادر شبکیه، عصب بینایی و قرنیه می باشد که با الگوی علل نابینایی در کشورهای توسعه یافته مطابقت دارد.