پتاسیم یکی از عناصر غذایی ضروری برای رشد گیاهان بوده و در ساختار بسیاری از کانی های سیلیکاته ی خاک یافت می شود. برخی از میکروارگانیسم ها نظیر باکتری ها، قارچ ها، جلبک ها و گلسنگ ها کارآیی بالایی در تجزیه سیلیکات ها و آزادسازی عناصری نظیر پتاسیم از آن ها را دارند. این مطالعه با هدف مدل سازی و ارزیابی تأثیر متغیرهای pH، زمان انکوباسیون و مقادیر مختلف کانی فلدسپار بر میزان رهاسازی پتاسیم توسط باکتری Bacillus sp. انجام شد. برای این منظور دامنه های متفاوتی از این سه متغیر شامل pH (9-5)، زمان انکوباسیون (17-1 روز) و فلدسپار (7-1 گرم در لیتر) در نظر گرفته شده و طرح مرکب مرکزی با 20 آزمایش و بر اساس مقادیر کدبندی شده متغیرهای مستقل طراحی شد. نتایج نشان داد که مدل طرح مرکب مرکزی قابلیت مطلوبی (892/0 = R2و mgl-196/1 = RMSE) در پیش بینی مقدار پتاسیم محلول دارد. تحلیل حساسیت مدل طرح مرکب مرکزی نشان داد که از بین سه متغیر مورد بررسی، مقدار کانی فلدسپار و pH بیشترین تأثیر را بر آزادسازی پتاسیم دارند بطوری که درصد اثر این دو متغیر بر مقدار پتاسیم محلول به ترتیب برابر با 48/37 و 80/31 درصد به دست آمد. حداکثر غلظت پتاسیم محلول در پایین ترین pH و بیشترین مقدار کانی فلدسپار مشاهده شد. زمان انکوباسیون نیز تأثیر معنی داری بر آزادسازی پتاسیم داشت. روند آزادسازی پتاسیم در مراحل اولیه انکوباسیون افزایشی، در مراحل میانی کاهشی و در ادامه افزایشی بود. به طورکلی افزایش مقدار کانی فلدسپار و طول دوره ی انکوباسیون همراه با pH اولیه ی پایین محیط، سبب افزایش قابل توجه کارآیی باکتری Bacillus sp. در انحلال پتاسیم شد.

بلورهای فلدسپار قلیایی و پلاژیوکلاز در سنگ های نفوذی کوه دم از دید ترکیب و بافتی ساختمان منطقه ای نشان می دهند. بلورهای فلدسپار در واحدهای مختلف مانند نمونه های گرانیتی- گرانودیوریتی، نمونه های دیوریتی- گابرویی و آنکلاوهای میکروگرانولار مافیک که با فراوانی به نسبت زیاد در سرتاسر توده نفوذی اسیدی به چشم می خورند، مورد تجزیه نقطه ای قرار گرفتند. نتایج تجزیه میکروپروب پلاژیوکلازها در سنگ های اسیدی و حد واسط- بازی و آنکلاوها بیانگر وجود منطقه بندی عادی و وارون در نمونه ها است. طیف ترکیب شیمیایی پلاژیوکلاز در مرز آلبیت و الیگوکلاز (An: 9) در حاشیه تا اوایل لابرادوریت (An: 50) در مرکز در سنگ های اسیدی و از آندزین (An: 30) در حاشیه تا لابرادوریت (An: 56) در مرکز در سنگ های حد واسط- بازی و از الیگوکلاز (An: 19) تا اواخر لابرادوریت (An: 66) در آنکلاوها تغییر می کند. فراوانی عناصر کمیاب Ba، Sr،Fe  و Mg در فلدسپارها، الگوی نوسانی و متغیر نشان می دهند. الگوی نوسانی عناصر اصلی و کمیاب از مرکز به حاشیه در بلور فلدسپار، به نقش موثر پدیده آمیختگی ماگمایی در شکل گیری توده نفوذی کوه دم اشاره دارد.

توده گرانیتوئیدی گپدان به سن 43 میلیون سال به عنوان بخشی از نوار گرانیتوئیدی زاهدان-سراوان، در 50 کیلومتری شمال غرب زاهدان قرار دارد. ترکیب کلی این توده شامل بیوتیت گرانیت و گرانودیوریت بوده و دارای کانی های کوارتز، پلاژیوکلاز، پتاسیم فلدسپار، بیوتیت، اکسیدهای Fe-Ti، زیرکن، آپاتیت و آلانیت است. بافت غالب این سنگ-ها گرانولار است ولی بافت های پوئی کیلیتیک، پرتیتی و میرمیکیتی نیز در آن ها دیده می شود. در این پژوهش، از ترکیب شیمی کانی های بیوتیت و فلدسپار برای تعیین ماهیت، شرایط فیزیکوشیمیایی حاکم بر تبلور و جایگاه زمین ساختی تشکیل این سنگ ها استفاده شده است. شیمی کانی بیوتیت نشان می دهد که توده گرانیتوئیدی گپدان دارای ماهیت نوعI و آهکی-قلیایی بوده و در حاشیه فعال قاره ای تشکیل شده است. دما-فشارسنجی سنگ های توده گرانیتوئیدی گپدان براساس شیمی بیوتیت بیانگر دمای 850 درجه سانتی گراد در فشارهای 2 تا 5 کیلوبار و براساس شیمی فلدسپار نشانگر دماهای º C747-555 است که به ترتیب منطبق بر دمای تبلور بیوتیت و دمای برقراری تعادل حالت جامد و توقف نهایی تبادل عناصر در فلدسپار است. این توده میزبان آنکلاوهای بسیار است که بیانگر آلایش ماگمای والد توده در جریان بالاآمدگی و جایگزینی در سنگ های میزبان است.

زمینه و اهداف: یکی از روش های افزایش راندمان پالایش ذرات در اسکرابرهای تر استفاده از شارژ الکتریکی می باشد. این سیستم ها در جایی کاربرد دارند که بتوان از اسکرابر در جمع آوری آلاینده ها استفاده نمود. در حقیقت این سیستم فقط راندمان جمع آوری را افزایش می دهد و یک تکنولوژی جدید برای جمع آوری آلاینده ها نمی باشد.روش بررسی: ابتدابر طبق توصیه ACGIH سیستم تهویه ای بصورت پایلوت طراحی و نصب گردید. در مرحله بعد با استفاده از یک مبدل برقی DC با ولتاژ 1275 ولتاب باردار شد. سپس با استفاده از لوله پیتوتو مربوط به افت فشار و سرعت، سرعت جریان هوا در داخل کانال تعیین شد و با نظر گرفتن شرایط ایزوکنتیک، قطر پروپ نمونه برداری محاسبه شد. نمونه گیری در دو دبی 20.3 و 11.4 لیتر بر دقیقه و بطور کل 72 نمونه گرفته شد. تجزیه نمونه ها بصورت وزنی و تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون های آماری انجام گردید.یافته ها: با توجه به اندازه گیری های انجام شده توسط ولت متر و آمپر سنج در حین باردار شدن آب میدانی به بزرگی بیش از 1014*3 الکترون ایجاد گردید. راندمان جمع آوری ذرات قابل استنشاق در دبی 20.3 لیتر بر دقیقه در حالت های عدم مداخله الکتریکی و مداخله الکتریکی با بار مثبت و منفی به ترتیب 66، 77.67 و 73 درصد و در دبی 11.4 لیتر بر دقیقه به ترتیب برابر 60، 69.43 و 68.32 درصد تعیین شد. برای ذرات غیر قابل استنشاق راندمان در دبی 20.3 لیتر بر دقیقه در عدم مداخله الکتریکی و مداخله الکتریکی با بار مثبت و منفی به ترتیب 94.67، 98.33 و 97.67 درصد و در دبی 11.4 لیتر بر دقیقه به ترتیب برابر 91.33، 95 و 97.33 درصد شد.نتیجه گیری: نتایج حاصل از آزمایشات نشان داد که در یک دبی مشخص مداخله الکتریکی باعث افزایش راندمان جمع آوری ذرات قابل استنشاق می شود. که در نتایج مشخص می باشد در حالیکه این مداخله الکتریکی بر روی راندمان جمع آوری ذرات غیر قابل استنشاق تاثیر قابل توجهی ندارد. همچنین اثر مداخله الکتریکی با بار مثبت بیشتر از اثر مداخله الکتریکی با بار منفی می باشد و با افزایش دبی آب راندمان جمع آوری ذرات قابل استنشاق و غیر قابل استنشاق ذرات فلدسپار افزایش می یابد.

مجموعه گرانیتوئیدی نیاسر با سن میوسن میانی، در غرب کاشان و در کمربند ماگمایی ارومیه- دختر بیرون زدگی دارد. بر اساس بررسی های سنگ شناسی، مجموعه نیاسر شامل توده های با ترکیب تونالیت، کوارتزدیوریت و دیوریت است. کانی های اصلی تشکیل دهنده سنگ های منطقه شامل کوارتز، پلاژیوکلاز، آمفیبول، بیوتیت و فلدسپار است. آمفیبول ها از نوع کلسیک بوده و ترکیب آن ها از مگنزیوهورنبلند تا اکتینولیت تغییر می کند و نشان دهنده نوع I بودن توده های مورد بررسی است. ترکیب پلاژیوکلازها در توده های تونالیتی الیگوکلاز تا بیتونیت، در توده کوارتزدیوریتی آلبیت تا آندزین و در توده دیوریتی الیگوکلاز تا بیتونیت است. بررسی های زمین فشارسنجی حاکی از آن است که فشار در زمان تبلور هورنبلند، در توده های مورد بررسی، در حدود 1 تا 2 کیلوبار بوده که معادل با اعماق 3.8 تا 7.5 کیلومتری است. بر اساس دماسنجی زوج کانی هورنبلند- پلاژیوکلاز و فلدسپارها، دماهای 706 تا 756 درجه سانتیگراد، برای توده های نفوذی نیاسر، ارزیابی شد. ارزیابی گریزندگی اکسیژن این توده ها نشان دهنده اکسنده بودن ماگماهای مولد توده های نیاسر است و شاهدی برای تشکیل آن ها در مرز ورقه های همگراست.