زمینه و هدف: ساپونین ها، گلایکوزیدهای با وزن مولکولی بالا هستند که دارای گروه قندی متصل به آگلایکون تری ترپن یا استروییدی می باشند. بسیاری از ساپونین ها دارای خاصیت پاک کنندگی هستند و در آب کف پایدار تولید می کنند. تحقیقات اخیر نشان داده است که با مصرف خوراکی بعضی از ساپونین ها می توان از هیپرکلسترولمیا جلوگیری نمود؛ این پدیده در نتیجه تشکیل کمپلکس بین ساپونین مورد مطالعه و کلسترول می باشد. گیاه شیرین بیان، گیاهی است علفی به ارتفاع 50 تا 100 سانتیمتر و با گاهی بیشتر که اندام دارویی این گیاه را ریشه ها تشکیل می دهد و دارای خواص متعددی از جمله خلط آور، ضد التهاب، طعم دهنده و کف کننده می باشد. همچنین ریشه این گیاه حاوی درصد بالایی از ساپونین های تری ترپن می باشد. هدف از انجام این تحقیق استخراج ساپونین تام شیرین بیان و تعیین احتمال تشکیل کمپلکس کلسترول با آن و نیز بررسی برخی از خصوصیات فیزیکوشیمیایی آن می باشد.روش ها: به این منظور پس ازتهیه ریشه گیاه با نام علمی Glycyrrhiza glabra، عمل چربی زدایی با استفاده از حلال پترولیوم اتر انجام شد و سپس طی چند مرحله با استفاده از حلالهای مختلف متانول، برتانول نرمال و دی اتیل اتر، ساپونین تام ریشه گیاه استخراج گردید. سپس قدرت تولید کف ساپونین تام با استفاده از روش روس- مایلز و شاخص تشکیل امولسیون در یک دوره 24 ساعته تعیین گردید. همچنین فعالیت سطحی ساپونین های تام با استفاده از دستگاه تانسیومتر دونوی اندازه گیری شد. جهت مقایسه اثرات کف کنندگی و تشکیل امولسیون از ساپونین تام کیلایا و توبین 80 استفاده شد. در مرحله بعد، اثر تشکیل کمپلکس با کلسترول هر دو ساپنونن تام با استفاده از تعیین تغییرات کشش سطحی و غلظت بحرانی تشکیل میسل بررسی گردید.یافته ها: نتایج نشان داد که ساپونین تام شیرین بیان دارای قدرت خوبی ایجاد کف پایدار بود. همچنین با توجه به نتایج بدست آمده می توان گفت که از نظر توانایی کاهش کشش سطحی و امولسیون کنندگی ، ساپونین تام این گیاه نسبت به گروههای کنترل دارای قدرت اثر کمتری می باشد. همچنین مشخص شد که ساپونین های مذکور توانایی تشکیل کمپلکس با کلسترول را دارند.نتیجه گیری: ویژگی تشکیل کمپلکس با کلسترول می تواند تاییدی بر این فرضیه باشد که مصرف خوراکی ساپونین تام شیرین بیان و یا کیلایا منجر به کاهش جذب کلسترول از مجرای گوارشی گردیده و در نتیجه در کاهش کلسترول خون موثر است. همچنین با توجه به فعالیت سطحی بالای ساپونین استخراج شده می توان پیشنهاد کرد که این ماده در صنایع غذایی و آرایشی- بهداشتی و دارویی به عنوان جایگزین سورفکتانت های صناعی بکار گرفته شود.

سابقه و هدف: استرس اکسیداتیو و التهاب عصبی از اصلی ترین عوامل ایجاد ایسکمی مغزی، می باشد. ساپونین با ترکیبات استروییدی یا تری ترپنوییدی همراه با یک بخش قندی، یک آنتی اکسیدان قوی و ضد التهاب محسوب می شود. این مطالعه با هدف بررسی اثر ساپونین بر میزان ادم مغزی، سطح بیان ژن Bax و نقص های نورولوژیکی حاصل از ایسکمی انجام گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی 24 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به 3گروه شم، سکته و سکته+ساپونین تقسیم شدند. موش های صحرایی گروه سکته+ساپونین 30 دقیقه پیش از ایسکمی مغزی، ساپونین (mg/kg3) را با تزریق وریدی دریافت نمودند. هر گروه به دو زیر گروه ادم مغزی (5تایی) و بررسی سطح بیان ژن (3تایی) تقسیم بندی شدند. ایسکمی مغزی با مدل انسداد شریان مغزی-میانی القا شد. 24 ساعت بعد ارزیابی نقص های نورولوژیک حاصل از ایسکمی (آزمون کروسکال والیس)، میزان ادم مغزی و سطح بیان ژن Bax در بخش های کورتکس، کورتکس پری فرم-آمیگدال، استریاتوم و هیپوکامپ (آزمون ANOVA یک طرفه) بررسی شد. یافته ها: نتایج این پژوهش کاهش معنی داری را در امتیاز نقص های نورولوژیکی حاصل از ایسکمی، میزان ادم مغزی و سطح بیان ژنBax در گروه تجربی سکته+ساپونین نشان داده است (0/05>P). استنتاج: بر اساس یافته های این مطالعه، پیش درمان با ساپونین در موش های صحرایی متحمل ایسکمی-خونرسانی مجدد می تواند در کاهش آسیب های حاصل از ایسکمی مغزی موثر باشد.

خیارهای دریایی دارای انواع مختلفی از ترکیبات طبیعی و مواد زیست فعال هستند. ساپونین مهم ترین و فراوان ترین متابولیت ثانویه در خیارهای دریایی است که دارای طیف گسترده ای از فعالیت های دارویی و بیولوژیکی است. هدف از این مطالعه استخراج، تایید حضور و بررسی کیفی ساپونین استخراج شده از خیار دریایی خلیج فارس گونه Stichopus hermanni بود. ساپونین تخلیص شده از دیواره بدن این خیار دریایی طی فرآیند حرارت دادن جدا شد. تست توانایی تشکیل کف، کروماتوگرافی لایه نازک و کروماتوگرافی لایه نازک با کارایی بالا، حضور ساپونین ها را در خیار دریایی تایید کرد. در تعیین اندیس کف کنندگی ساپونین ها، با افزایش حجم عصاره، ارتفاع کف در مدت زمان 15 و 60 دقیقه افزایش یافت و در بالاترین حجم عصاره بیشترین کف تشکیل شد. کروماتوگرافی لایه نازک نشان داد که طی فرایند حرارت دادن، سایر ترپنوئیدها حذف شد و آنچه باقی ماند ساپونین خالص با  0.84 Rfبود که استروساپونین است.

خیار های دریایی از موجودات شاخه خارپوستان هستند که متابولیت های زیست فعال از جمله ساپونین با طیفی از خواص ضد میکروبی از آن ها استخراج شده است. هدف از مطالعه حاضر بررسی خواص ضد قارچی ساپونین استخراج شده از خیار دریایی خلیج فارس گونه Stichopus hermanni نسبت به سویه قارچ Aspergillus fumigatus و مخمر Candida albicans می باشد. پس از عصاره گیری از خیار دریایی با اتانول، ساپونین از عصاره تغلیظ شده و از طریق کروماتوگرافی ستونی با بکارگیری حلال های مختلف جداسازی شد. برای شناسایی ساپونین از کروماتوگرافی لایه نازک و کروماتوگرافی لایه نازک با کارایی بالا استفاده گردید. برای بررسی خواص ضد قارچی ساپونین در سویه های قارچ و مخمر، از روش ریز رقیق سازی محیط کشت به منظور تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی و حداقل غلظت کشندگی استفاده شد. دو دسته ساپونین استروئیدی و ساپونین گلیکوزیدی-استروئیدی در فرکشن های استخراج شده با کروماتوگرافی لایه نازک شناسایی شد. ساپونین استروئیدی در غلظت 200 میکرو گرم بر میلی لیتر رشد قارچ و در غلظت 400 میکروگرم بر میلی لیتر رشد مخمر را مهار نمود و در غلظت 400 میکروگرم بر میلی لیتر در قارچ خاصیت کشندگی داشت. برای ساپونین گلیکوزیدی-استروئیدی، حداقل غلظت مهار کنندگی در قارچ برابر با 30 میکروگرم بر میلی لیتر و در مخمر برابر با 100 میکروگرم بر میلی لیتر بود در حالی که حداقل غلظت کشندگی در قارچ برابر با 100 میکروگرم بر میلی لیتر و در مخمر برابر با 400 میکروگرم بر میلی لیتر به دست آمد. خیار دریایی S. hermanni دارای متابولیت های زیست فعال قابل استخراج با خواص ضد قارچی می باشد و تحقیقات جامع برای بررسی امکان استفاده از آن به عنوان یک منبع غنی جهت سنتز ترکیبات دارویی پیشنهاد می گردد.

زمینه و هدف: سیکلوفسفامید یکی از داروهای شیمی درمانی است که اثرات مخربی روی بافت های بدن از قبیل قلب، کبد، کلیه، مغز و دستگاه تولید مثل در انسان و حیوانات دارد. اختلال عملکرد و ناهنجاری های قلب مهم ترین عوارض بعد از درمان با سیکلوفسفامید است؛ بنابراین بررسی و توسعه درمان مؤثر برای کاهش آسیب قلبی ناشی از سیکلوفسفامید ضروری است. در این مطالعه، اثر درمان با ساپونین بر آسیب قلبی ناشی از سیکلوفسفامید مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: 24 موش سوری نر بالغ( به وزن30 تا 40 گرم) به طور تصادفی به 4 گروه 6 تایی تقسیم شدند: گروه کنترل، گروه سیکلوفسفامید (تیمار با دوز mg/kg 15 یک بار در هفته با تزریق داخل صفاقی)، گروه ساپونین mg/kg) 5 روزانه با تزریق داخل صفاقی) و گروه دریافت کننده داروی سیکلو فسفامید و ساپونین. بعد از درمان، نمونه های خونی برای تعیین پارامترهای بیوشیمیایی جمع آوری شد و نمونه های قلب برای مطالعات بافت شناسی برداشته شدند. یافته ها: سیکلوفسفامید، مارکرهای آسیب میوکارد (آنزیم های کراتین کیناز و لاکتات دهیدروژناز) را به طور معنی داری افزایش داد. یافته های هیستوپاتولوژیک درگروه سیکلوفسفامید وجود انفیلتراسیون لنفوسیتی و تخریب هیالینی در نمونه های قلبی را تأیید کرد. درمان با ساپونین عملکرد قلب را تقویت کرد و تغییرات مورفولوژیکی را بهبود بخشید. نتیجه گیری: به نظر می رسد که ساپونین می تواند در مقابل آسیب قلبی ناشی از درمان با سیکلوفسفامید حفاظت کند.

نماتد ساقه و پیاز Ditylenchus dipsaci یک عامل بیماری زای مهم و خسارت­زا در تعدادی از گیاهان زراعی و زینتی از جمله یونجه است. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر ساپونین های خام و خالص شش اکوتیپ یونجه بر تفریخ تخم این نماتد بود تا روشی زیستی برای مدیریت آن یافت شود. مواد و روش ها: تأثیر ساپونین های خام و خالص شش اکوتیپ یونجه بر تفریخ تخم این نماتد آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل با دو فاکتور اکوتیپ های یونجه (شش اکوتیپ) و ساپونینهای (خام و خالص آنها) در شرایط آزمایشگاهی بررسی گردید. یافته ها: تجزیه واریانس داه­ها نشان داد که اثرمتقابل بین دو فاکتور اکوتیپ و ساپونین از نظر آماری معنی دار است. با غلظتهای 50 و 90 میکرولیتر ساپونین خام اکوتیپ های مختلف، به ترتیب 30 تا 42 درصد و 33 تا 59 درصد تخم های نماتد تفریخ نشدند. اکوتیپ های نیشابوری بیش ترین و پلی کراس شیراز و کریساری کم ترین تعداد تفریخ تخم را موجب شدند. غلظتهای 10 و 50 میکرولیتر ساپونین خالص به ترتیب بین 56 تا 69 درصد و 61 تا 79 درصد مجموع تخم های نماتد تفریخ نشدند. اکوتیپ های محلی میاندوآب و نیشابوری بیشترین و پلی کراس شیراز کم ترین تعداد تفریخ تخم را داشتند. نتیجه گیری: ساپونینهای خالص اکوتیپهای یونجه نسبت به ساپونینهای خام تاثیر بیشتری برمیزان تفریخ تخم نماتد دارند. ساپونینهای اکوتیپ پلی کراس شیراز یونجه تاثیر بهتری نسبت به سایر اکوتیپها دارد.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.