به منظور بررسی اثر مقد ار و زمان مصرف کود نیتروژن و ارتفاع برش بر عملکرد و اجزای عملکرد رتون برنج (واریته طارم- یک واریته بومی د ر استان مازند ران- ایران) آزمایشی د ر موسسه تحقیقات برنج کشور- معاونت مازند ران- آمل اجرا شد ه است. این آزمایش به صورت فاکتوریل د ر قالب طرح بلوک های کامل تصاد فی با سه تکرار اجرا شد . مقد ار کود نیتروژن د ر چهار سطح (صفر، 23, 11.5 و 34.5 کیلوگرم نیتروژن خالص د ر هکتار)، زمان مصرف کود نیتروژن د ر د و سطح (بلافاصله و یکماه بعد از برد اشت محصول اصلی) و ارتفاع برش د ر سه سطح (صفر، 20 و 40 سانتی متر از بالای خاک) بود ه است. نتایج نشان د اد ه است که اختلاف سطوح کود نیتروژن تاثیر آماری معنی د اری بر عملکرد رتون، شاخص برد اشت، تعد اد خوشه د ر مترمربع، تعد اد د انه د ر خوشه، تعد اد د انه های پرشد ه و وزن هزار د انه ند اشته است. اما مصرف کود نیتروژن بلافاصله بعد از برد اشت محصول اصلی تاثیر معنی د اری بر عملکرد د انه و تعد اد د انه د ر خوشه د اشته است. ارتفاع برش تاثیر معنی د اری بر ارتفاع بوته رتون، تعد اد د انه د ر خوشه و تعد اد د انه پر شد ه د اشته است. عملکرد رتون با میانگین (973.8 کیلوگرم د ر هکتار)، تعد اد کل د انه د ر خوشه با میانگین (44.6) و تعد اد د انه پرشد ه با میانگین (36.4) وقتی که ارتفاع برش د ر 40 سانتی متر بالای خاک انجام گرفت بطور معنی د اری بیشتر بود .

در این تحقیق برخی از خواص فیزیکی، مکانیکی و تبدیل برنج سه رقم محلی متداول به نام های هاشمی، علی کاظمی و طارم در دو نوع محصول اصلی و رتون بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل (2´3) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در پنج تکرار صورت گرفت. نتایج نشان می دهد که تنها ضخامت و درجه کرویت دانه برنج محصول اصلی (به ترتیب 1.68 میلی متر و 0.388) به طور معنی دار (P<0.01) کمتر از مقادیر معادل آنها (به ترتیب 1.71 میلی متر و 0.398) در برنج رتون است. بیشترین طول دانه برنج قهوه ای (7.58 میلی متر) در رقم هاشمی و بیشترین عرض (2.03 میلی متر)، ضخامت (1.80 میلی متر)، قطر میانگین هندسی (3.00 میلی متر)، درجه کرویت (0.408)، سطح دانه (25.40 میلی متر مربع)، جرم مخصوص توده و جرم مخصوص واقعی (به ترتیب 561.54 و 1292.24 کیلوگرم بر متر مکعب) و وزن هزار دانه (26.96 گرم) در رقم علی کاظمی به دست آمده است. بیشترین نیروی گسیختگی در بارگذاری خمشی و عملکرد برنج سالم مربوط به برنج رتون رقم هاشمی (به ترتیب 24.68 نیوتن و 81.36 درصد) و کمترین مقدار معادل آنها در برنج محصول اصلی رقم علی کاظمی (به ترتیب 19.64 نیوتن و 73.41 درصد) تعیین شد (P<0.01). بین نیروی گسیختگی در بارگذاری فشاری ارقام مختلف برنج در دو نوع محصول اصلی و رتون اختلاف معنی دار نیست.

به منظور بررسی رفتار با بقایای محصول اصلی و اثر اردک و آزولا بر خصوصیات علف های هرز، عملکرد کمی و شاخص برداشت رتون برنج، آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. به طوری که سه نوع رفتار با بقایای گیاهی (کف بر، برداشت رایج منطقه و تکنیک خوابانیدن نواری) به عنوان عامل اصلی و تیمارهای آزولا و اردک (هر یک در دو سطح حضور و عدم حضور) عامل فرعی را تشکیل می دادند. نتایج نشان داد که حداقل و حداکثر جمعیت علف های هرز به ترتیب در ارتفاع برداشت رایج منطقه و تکنیک خوابانیدن نواری حاصل شده و در حضور اردک وآزولا از خصوصیات علف های هرز ( تعداد، متوسط ارتفاع و میانگین وزن خشک مخلوط) کاسته شد. در این مطالعه علف های هرز سوروف، تیرکمان آبی و اویارسلام بیشترین خسارت را به محصول رتون وارد نمودند. حداکثر عملکرد دانه و شاخص برداشت در تیمار رفتار با بقایای گیاهی، در تکنیک خوابانیدن نواری به واسطه فزونی تعداد کل پنجه تولیدی، تعداد خوشه در مترمربع و تعداد کل خوشه چه در خوشه به دست آمد. حضور اردک نیز به سبب افزایش تعداد کل پنجه تولیدی، تعداد خوشه در مترمربع و وزن هزار دانه، عملکرد دانه را افزایش داد. در این تحقیق، حداکثر شاخص برداشت برای تکنیک خوابانیدن نواری، با حضور اردک و آزولا به دست آمد.

به منظور بررسی تاثیر ارتفاع برداشت بر صفات راتونینگ ارقام مختلف برنج، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. ارقام سنگ طارم، لاین Irton، طارم هاشمی و طارم دیلمانی به عنوان عامل اصلی و ارتفاع برداشت کف بر، ایستاده (برداشت با ارتفاع 40 سانتی متر از سطح زمین) و خواباندن (برداشت با ارتفاع 40 سانتی متر از سطح زمین) به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که رقم سنگ طارم دارای بیشترین ارتفاع، طول خوشه، تعداد کل پنجه در کپه و عملکرد دانه بود. دلیل بالاتر بودن عملکرد دانه در رقم سنگ طارم، بیشتر بودن طول خوشه و تعداد کل پنجه در کپه می باشد. بیشترین تعداد خوشه چه در هر خوشه در رقم طارم هاشمی مشاهده شد. ارتفاع گیاه و تعداد کل پنجه در کپه در روش ایستاده بیشترین بود. روش خواباندن بیشترین طول خوشه، درصد خوشه چه های پر شده و وزن هزار دانه را داشت. بیشترین طول برگ پرچم، تعداد خوشه در متر مربع، تعداد خوشه چه در هر خوشه و عملکرد دانه مربوط به روش کف بر بود. تعداد خوشه چه در هر خوشه با عملکرد دانه همبستگی مثبت و بین عملکرد دانه و تعداد کل پنجه در سطح احتمال یک درصد همبستگی منفی وجود داشت. نتایج تحقیق نشان داد که رقم سنگ طارم با روش برداشت خواباندن کلش بیشترین عملکرد دانه رتون را تولید نمود.

بخش کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب در جهان بوده و نقش این ماده حیاتی در ایجاد یا عدم ایجاد مخاطرات زیست محیطی انکارناپذیر است. در این مطالعه به منظور ارزیابی شاخص های زیست محیطی مرتبط با مصرف آب (پتانسیل آسیب بر سلامتی بشر، کیفیت اکوسیستم، منابع زیست محیطی و شاخص تخریب منابع آبی) و تخلیه منابع (فسیلی، فسفات، پتاس و آب) در سیستم های مختلف کشت برنج (سه سناریو مختلف، سناریو اول: کشت اول-کشت رتون، سناریو دوم: کشت اول-کشت دوباره برنج و سناریو سوم: کشت کلزا-کشت برنج) و دو سیستم کشت (مکانیزه و مرسوم) بر اساس ارزیابی چرخه حیات مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده از شاخص های زیست محیطی بر اثر مصرف آب نشان داد که بالاترین آسیب به سلامتی بشر، کیفیت اکوسیستم و منابع زیست محیطی به روش فیشر و همکاران به میزان 001052/0 (DALY)، 853/1630 (PAF*m2yr) و 54/10262 (MJ urplus)، شاخص تخریب آب شیرین در روش برگر به میزان 122/1382 (m3) و آسیب به سلامتی انسان به صورت پخشی و حاشیه ای به میزان 176743/0 و 65772/0(DALY) در سناریو دوم-کشت دوم (سامانه مرسوم) بدست آمد. همچنین بالاترین تخریب منابع فسیلی در سناریو دوم-کشت دوم (سامانه کشت مکانیزه) به میزان 061/3 و تخریب منابع پتاسیم و آبی در سناریو دوم-کشت دوم (سامانه کشت مرسوم) به ترتیب به میزان 04/0 و 31/0 و تخریب منابع فسفات در سناریو اول و دوم-کشت اول (سامانه کشت مرسوم) به میزان 6/0 بدست آمد. نتایج کلی شاخص های زیست محیطی نشان داد که کشت برنج در سناریو دوم-کشت دوم و در سناریو سوم (بعد از برداشت کلزا) آثار مخرب زیست محیطی بالایی از منظر ردپای آب و تخلیه منابع دارد.