لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

پژوهش حاضر، با هدف استاندارد ساختن مقیاس خلاقیت تورنس در گروه معلمان مرد و زن مقطع متوسطه شهر تهران اجرا گردید. نمونه ای با حجم 483 نفر به صورت چند مرحله ای از 40 دبیرستان شهر تهران انتخاب شدند. ابزار پژوهش، مقیاس 60 سوالی خلاقیت تورنس، بر پایه مقیاس لیکرت با درجات 0 تا 20 بود. نتیجه مرحله نهایی، هم گونی عبارت ها، بر پایه ضریب کلی آلفای کرونباخ ضریب اعتباری برابر با 0.871 به دست آمد. سپس بر اساس سه شاخص عمده ارزش ویژه، نسبت واریانس تبیین شده توسط هر عامل و طرح شیب دار، تعداد 7 عامل برای مجموعه 59 ماده ای پرسشنامه خلاقیت استخراج گردید. برای نام گذاری عامل ها از چرخش واریماکس استفاده شد که منجر به استخراج عامل های 1. بسط 2. سیالی 3. لذت بردن از تجارب تازه 4. توجه به جزییات 5. حل مسایل دشوار و پیچیده 6. ابتکار 7. انعطاف پذیری گردید. با توجه به عوامل مذکور، مقیاس خلاقیت حاصل از این پژوهش به گونه کلی عوامل موثر بر خلاقیت را با توجه به نظرات تورنس (1959) و پیشینه های مطالعاتی پوشش می دهد. از نتایج دیگر این تحقیق این که معلمان مرد در عامل های ابتکار و سیالی، بهتر از معلمان زن عمل کردند، اما تفاوت بین میانگین ها در هر دو جنس معنی دار نبود. پس اگر 483 نفر معرف جامعه اصلی باشند، میانگین نمره خلاقیت جامه اصلی با 99% اطمینان بین 0.16±1.28، یعنی در دامنه 1.1 تا 1.3 قرار دارد، با توجه به میانگین نمره خلاقیت کل آزمودنی ها و مقایسه آن با نرم مقوله ای مقیاس، جامعه حاضر از خلاقیت نسبتا زیادی برخوردار است.

موفقیت سازمان ها در دنیای همواره در حال تغییر، به ظرفیت خلاقیت منابع انسانی به منظور توانایی انتقال ایده های آنان به محصولات و خدمات جدید و بدیع وابسته است. هدف از پژوهش حاضر بررسی ویژگی های روان سنجی آزمون تفکر خلاق تورنس (پایایی و روایی) در مدیران و کارکنان یک شرکت صنعتی بزرگ بود. نمونه این پژوهش از طریق نمونه گیری تصادفی ساده و از میان کلیه افراد شاغل در شرکت که بین سال های 92 تا 97، در فرآیند مرکز ارزیابی، شرکت کرده بودند انتخاب گردید و در نهایت 615 نفر به عنوان نمونه، مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش توصیفی و از نوع ابزارسازی بود و از نمرات خلاقیت در آزمون تفکر خلاق تورنس به همراه مصاحبه و فرآیند تمرین گروهی، جهت انجام تحلیل های مورد نیاز استفاده گردید. نرم افزارهای مورد استفاده در این تحلیل SPSS25 و Lisrel8. 8 بود. جهت بررسی پایایی این ابزار، از روش های آلفای کرونباخ و تنصیف استفاده شد. همچنین، جهت بررسی روایی سازه این آزمون از تحلیل عاملی استفاده شد. روایی همگرای آن نیز با نمرات خلاقیت مصاحبه و تمرین گروهی از طریق تحلیل همبستگی پیرسون، مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که آزمون تفکر خلاق تورنس از روایی و پایایی قابل قبولی برای استفاده در محیط کار برخوردار است که استفاده از آن را برای سنجش میزان خلاقیت کارکنان در کنار سایر فعالیت ها مانند مصاحبه و تمرین گروهی توجیه می کند.

روش های تحقیق و طراحی در حل مسائل متکثر و پیچیدۀ دنیای امروز بر خلاقیت تأکیدی مضاعف دارد؛ از طرفی، زمینه ها و یا بسترهای رشد تفکر و عمل خلاق، از مباحث اصلی آموزش پیشرو در رشته های مختلف علمی و فلسفی است. رابطۀ خلاقیت با هنر و معماری به عنوان یک هنر کاربردی نیز موضوع مورد بحث و تحقیق بسیاری از محققین بوده است. این پژوهش با فرض وجود ارتباط بین دانش هنری و توسعۀ خلاقیت دانشجویان معماری، چگونگی تأثیر مهارت نواختن موسیقی را بر طراحی خلاقانه آنان، مورد بررسی قرار می دهد. روش پژوهش در این مقاله به صورت ترکیبی و براساس طرح تحقیق کرسول تنظیم شده و از روش کتابخانه ای و اسنادی به آزمون ختم می شود؛ لیکن رویکردی استدلالی و منطقی بر کل مسیر حاکم است. بر این اساس، جامعه هدف شامل گروهی 46 نفره از دانشجویان مقطع کارشناسی معماری هستند که مورد آزمون نظری (آزمون خلاقیت تورنس) و سپس آزمون عملی با انجام اسکیس معماری قرار گرفتند. نتایج حاصل از آزمون ها بیان کنندۀ آن است که گروه آشنا به دانش موسیقیایی، در آزمون خلاقیت تورنس و هم در آزمون کوتاه مدت طراحی براساس شاخص های معرفی شده از خود خلاقیت نسبی بیشتری بروز می دهند ولی این میزان انطباقی با فرض و انتظار اولیه ندارد. از طرف دیگر، تحلیل و ارزیابی انجام شده به تفکیک جنسیت و شاخص های اثر خلاقه، نتایج قابل توجهی را بیان می کند.اهداف پژوهش:شناخت میزان تأثیر موسیقی بر افزایش توان خلاقه.بررسی میزان تأثیر مهارت نواختن موسیقی بر افزایش خلاقیت در دانشجویان معماری (به تفکیک جنسیت).سؤالات پژوهش:موسیقی چگونه بر افزایش توان خلاقه تأثیر می گذارد؟مهارت نواختن موسیقی به چه میزان بر هر یک از مؤلفه های خلاقیت در طراحی معماری مؤثر است؟

زمینه: درس هنر از دروس تاثیرگذار در ارتقای خلاقیت و نوآوری فراگیران است چرا که هنر کوششی برای آفرینش زیبایی است و می تواند در کنار دنیای واقعی، دنیای خیالی مملو از نقش ها و احساسات بی شائبه خلق کند.هدف: این پژوهش با هدف بررسی تفاوت خلاقیت دانش آموزان رشته های هنری و غیر هنری انجام شده است.روش: روش پژوهش شبه آزمایشی و از نوع طرح پس آزمون با گروه گواه است. جامعه آماری شامل همه دانش آموزان رشته های هنری هنرستان شرف شهر ملک شاهی و دانش آموزان رشته های غیر هنری دبیرستان حدیث شهر یاد شده است. نمونه پژوهش به صورت مساوی (30 دانش آموز هنری و 30 دانش آموز غیر هنری) به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده است. ابزار پژوهش آزمون خلاقیت تورنس و داده های پژوهش با استفاده از آزمون تی دو گروهی مستقل تجزیه و تحلیل شده است.یافته ها: بین خلاقیت دانش آموزان هنری و غیر هنری تفاوت معناداری مشاهده شد، دانش آموزان هنری و غیر هنری از لحاظ مولفه سیالی متفاوت بودند، دانش آموزان هنری و غیر هنری از لحاظ مولفه انعطاف متفاوت بودند، دانش آموزان هنری و غیر هنری از لحاظ مولفه ابتکار متفاوت بودند، دانش آموزان هنری و غیر هنری از لحاظ مولفه بسط نیز متفاوت بودند.بحث و نتیجه گیری: با توجه به یافته های به دست آمده می توان بیان کرد که دانش آموزان هنری در مقایسه با دانش آموزان غیر هنری خلاقیت بیشتری از خود بروز می دهند.

هدف هدف از پژوهش حاضر« بررسی تاثیرآموزش خلاقیت معلمان بر رشد خلاقیت دانش آموزان و دلالت های آن بر برنامه درسی تربیت معلم» می باشد. مواد و روش ها این پژوهش به روش شبه تجربی و با هدف تبیین ضرورت توجه به آموزش خلاقیت در برنامه درسی مراکز تربیت معلم انجام شده است. بدین منظور دو گروه (90n2=n1) از دانش آموزان پایه اول 6 مدرسه ابتدایی منطقه 7 شهر تهران (2975= N) در سال تحصیلی 1402-1401، به شیوه نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از «فرم ب» آزمون خلاقیت تصویری تورنس در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون گردآوری شد. یافته ها نتایج بررسی داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس نشان داد بین دو گروه آزمایشی و گواه، تفاوت معناداری (05/0=P) وجود دارد. نتیجه گیری بدین معنی که میزان رشد خلاقیت دانش آموزانی که تحت تعلیم معلمان آموزش دیده در زمینه خلاقیت بوده اند، نسبت به کودکانی که معلمانشان در این زمینه آموزشی ندیده اند، بیشتر است.

زمینه: پرورش خلاقیت کودکان برای آینده آنها، نقشی کلیدی دارد. مادران از اصلی ترین حامیان پرورش خلاقیت کودکان به شمار می روند و الگوهای ارتباطی مادر و کودک، بر خلاقیت او اثرگذار است.هدف: پژوهش نیمه آزمایشی حاضر به بررسی تاثیر آموزش گروهی مادران بر افزایش خلاقیت کودکان، با تاکید بر نظریه تحلیل رفتار متقابل می پردازد.روش: در ابتدا، مادران مراجعه کننده به مراکز فرهنگی سازمان فرهنگی - هنری شهرداری تهران، به عنوان جامعه آماری، مشخص شدند. سپس 40 نفر از این مادران، به صورت تصادفی برای نمونه آماری انتخاب شدند. پس از افت نمونه، 26 نفر باقی مانده به 2 گروه (یک گروه آزمایش و یک گروه گواه) تقسیم شدند. سپس 10 جلسه آموزش گروهی مادران، با رویکرد تحلیل رفتار متقابل برای گروه آزمایش، برگزار گردید. ابزار پژوهش حاضر به عنوان پیش آزمون و پس آزمون، آزمون خلاقیت تورنس بود. این آزمون از کلیه کودکانی که مادران آنها در تحقیق شرکت داشتند، گرفته شد.یافته ها: نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که در سطح معناداری p<0.05 آموزش گروهی مادران با تاکید بر نظریه تحلیل رفتار متقابل بر افزایش مولفه های بسط، انعطاف پذیری و ابتکار کودکان موثر بوده است. همچنین در سطح معناداری p<0.01 آموزش گروهی مادران به این روش بر افزایش مولفه سیالی کودکان اثر داشته است.بحث و نتیجه گیری: با توجه به یافته های تحقیق می توان نتیجه گرفت که آموزش گروهی مادران با تاکید بر نظریه تحلیل رفتار متقابل بر افزایش خلاقیت کودکان موثر است.

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر داستان های فکری فیلیپ کم بر رشد خلاقیت کودکان دوره آمادگی در شهر تهران بود. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه کودکان دوره آمادگی در سال تحصیلی 91-90 شهر تهران بودند، که با استفاده روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای از بین آن ها 30 کودک به عنوان افراد نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از آزمون خلاقیت تورنس (فرم ب) که دارای سه فعالیت و چهار خرده مقیاس سیالی، انعطاف پذیری، اصالت و بسط است استفاده شد. داستان های فکری فیلیپ کم طی 10 جلسه 45 دقیقه ای در طول مدت 3 ماه اجرا شد. این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون و با استفاده از گروه کنترل و دوره پیگیری برای گروه آزمایش بود. برای تحلیل داده ها از آزمون کوواریانس و آزمون t وابسته استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که خلاقیت کودکانی که تحت آموزش داستان های فکری فیلیپ کم قرار گرفته بودند در هر 4 بعد خلاقیت رشد داشته اند، که این رشد در طول مدت پیگیری هم از پایداری مناسبی برخوردار بود.

هدف این تحقیق، بررسی و مقایسه میزان توسعه شاخص های خلاقیت در بین دانش آموزان گروه سنی 8 سال، با مقیاس پال تورنس با تاکید بر فعالیت های حرکتی است. روش تحقیق حاضر، از نوع نیمه تجربی بوده و به شکل میدانی اجرا شده است. نمونه آماری را 360 دانش آموز که 180 نفر در گروه تجربی (90 دانش آموز پسر و 90 دانش آموز دختر) و 180 نفر بقیه به عنوان گروه کنترل و به همان تعداد گروه تجربی به شیوه نمونه گیری تصادفی ساده در نظر گرفته شدند. برای گردآوری اطلاعات نیز از آزمون روا و پایای خلاقیت پال تورنس (TCAM) برای تعیین شاخص های خلاقیت آزمودنی ها استفاده شد. نتایج تحقیق نشان می دهد تفاوت معنی داری در شاخص های خلاقیت (سیالی، ابتکار، تخیل) بین گروه تجربی و گروه کنترل وجود دارد. همچنین دیگر یافته ها نشان می دهد به غیر از شاخص سیالی (روانی)، تفاوت معنی داری بین گروه تجربی با معیار استاندارد تورنس در شاخص های ابتکار و تخیل مشاهده شد. 

زمینه: آموزش ابراز وجودمی تواند بر خلاقیت دانش آموزان تاثیر داشته باشد.هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش گروهی ابراز وجود بر خلاقیت دانش آموزان پسر پنجم دبستان شهر تنکابن انجام گرفت.روش: پژوهش حاضر نیمه تجربی و از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان پسر پایه اول راهنمایی مشغول به تحصیل در سال 93-1392 بود. نمونه آن شامل 30 دانش آموز است که به روش در دسترس انتخاب شده و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار اندازه گیری در این پژوهش، فرم "ب" آزمون خلاقیت تورنس می باشد.یافته ها: نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که بین دو گروه از لحاظ هر چهار متغیر وابسته تفاوت معنی داری وجود دارد. نتیجه گیری: آموزش گروهی ابراز وجود باعث افزایش خلاقیت دانش آموزان شده است.