لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

روند زندگی در خانه های سنتی ایران، دارای روح و حیات است. در حقیقت فرهنگ و خصوصیات روانی جمعیت استفاده کننده، عاملی موثر در طراحی محیط مصنوع است. محیط مصنوع الگوی خود را از شرایط فرهنگی پیرامون می گیرد، لذا محله بندی ها، توسعه و طراحی معابر، فضاهای محله ای و بین محله ای علاوه بر شرایط طبیعی، معیشتی، بر اساس اعتقادات، سنتها، فرهنگها و قومیتها استوار شده است. در اینجا سعی شده تا نسبت بین خانه و شهر بعنوان بستر و زمینه ( فرهنگی، سنتی، اعتقادی و ...) بررسی شود. بررسی انجام شده در دو بخش آمده است.بخش اول به بستر و زمینه تاریخی شهرکویری اردستان پرداخته، به طوری که شکل گیری شهر و تعامل خانه با شهر پی گرفته شده در نهایت هماهنگی کامل با بوم منتج شده است. بخش دوم به تغییر مفهوم خانه و شهر در اردستان پرداخته و عوامل ماهوی و ساختاری این تغییرات بررسی شده است. پیگیری این مبحث با تغییر نگرش مردم به زندگی و عدم هماهنگی ساختار شهر اردستان با وضعیت فعلی به پایان رسیده است.از تمامی بحثهای ارایه شده در این مقاله آنچه حاصل شده به شرح زیر می باشد:خانه جزیی از یک شهر بوده و هنگامی که کلیت شهر در هماهنگی کامل با خانه باشد، خانه مفهوم واقعی خود را پیدا خواهد کرد. بنابراین اگر، خانه امروزی در شهر امروزی جوابگو نیست، به علت ساختار شهر در جامعه امروز می باشد و به همین علت، خانه دیروز در شهر دیروز پاسخگوبوده است. لذا ظهور مناسب هر کدام، در شهرهایی که متناسب با آن نیستند، امکان پذیر نمی باشد.

دورکیم، در جامعه شناسی علمی خود، مبتنی بر مبانی پوزیتویستی، سعی در بررسی مفهوم اخلاق نموده و اخلاق را بعنوان یک واقعیت اخلاقی عاملی برای تنظیم کردن قواعد رفتاری مجاز میان افراد جامعه می داند. اما آیا این اخلاق، خاستگاهی دینی داشته یا سکولار بوده؟ اخلاقی سکولار بوده، مربوط به چگونگی صفات، رفتارها و هنجارهای حاکم بر آنها، مبتنی بر دیدگاه غیردینی، یا ضد مرجعیت دینی که خواستار دخالت انحصاری و مطلق عقلِ خودبنیاد و علم در تنظیم امور زندگانی بوده و سعادت دنیوی و رفاه اجتماعی بشر، تنها غایت مطلوب آن است. از سویی دیگر میان اجزای جامعه بایستی مجموعه ای از هماهنگی ها و تعاون برقرار باشد، دورکیم عامل اصلی برقراری این همبستگی در دوران معاصر را که ماهیتی ارگانیک دارند، تقسیم کار می داند و حقوق، بعنوان نمود بیرونی این همبستگی، رسالت برقراری هماهنگی و تعاون در جامعه را برعهده دارد. اخلاق، بنیان حقوق بوده و دورکیم با وجود رویکرد پوزیتویستی که دارد، در پاسخ به وحدت یا جدایی حقوق و اخلاق؟ نه تنها، حقوق و اخلاق را از هم بیگانه ندانسته بلکه بدلیل وحدت منشأ، آنها را درتعامل با هم می داند.