مقدمه: در این مطالعه اثر عصاره چای سیاه تولید شده از واریته کشت شده در ایران (Camellia sinensis var sinensis) و رنگدانه های پلی فنلیک استخراج شده از آن (تئاروبیجین ها) روی زمان عبوری روده باریک موش سوری مورد بررسی قرار گرفت.روش: تئاروبیجین ها به روش مایع - مایع از عصاره چای سیاه استخراج شد. برای اندازه گیری زمان عبوری در روده باریک موش از نشانگر (سوسپانسیون ذغال) استفاده شد.یافته ها: عصاره چای سیاه به صورت وابسته به غلظت باعث افزایش حرکات و کاهش زمان عبوری روده باریک موش سوری شد (P<0.01). نتایج حاصل از اثر تئاروبیجین ها نیز نشان دهنده افزایش حرکات به صورت وابسته به دوز و کاهش زمان عبوری روده باریک موش سوری توسط این رنگدانه ها بود (P<0.01).نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه به نظر می رسد عصاره چای سیاه و رنگدانه های آن می توانند در درمان برخی اختلالات حرکتی روده چون یبوست موثر باشند.

این تحقیق در سال 1388 به منظور بررسی تاثیر مقدار کلروفیل، کاروتنوئید، کافئین، تئافلاوین، تئاروبیجین و تانن در تعیین کیفیت چای خشک حاصل از کلون های انتخابی چای موجود در ایستگاه های تحقیقات تابعه مرکز تحقیقات چای کشور انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با 13 تیمار و 3 تکرار انجام شد. نمونه ها برای سنجش میزان کلروفیل و کاروتنوئید و نیز اندازه گیری صفات کیفی از جمله کافئین، تانن، تئافلاوین، تئاروبیجین، به آزمایشگاه های مرکز تحقیقات چای کشور منتقل شدند. تجزیه تحلیل داده ها به کمک نرم افزارهای رایانه ای SPSS و MSTAT-C انجام گرفت. مقایسه میانگین ها به روش دانکن و شفه نشان داد میانگین ژنوتیپ ها نسبت به صفات مختلف در گروه های متفاوتی قرار می گیرند. در بین 13 کلون مورد آزمایش میزان رنگدانه کلروفیل وکاروتنوئید در کلون شماره 10 (با نام 100) از کمترین مقدار برخوردار بود و میزان پلی فنل های تئافلاوین، تئاروبیجین، تانن و کافئین نیز در کلون 10 بالاترین مقدار را نشان داد. برآورد همبستگی صفات نشان داد که مقدار رنگدانه ها با فاکتورهای تعیین کیفیت از جمله تئافلاوین (پلی فنل)، تئاروبیجین (پلی فنل)، کافئین (آلکالوئید)، تانن (پلی فنل) دارای همبستگی منفی معنی دارو با مقدار کلروفیل دارای همبستگی مثبت معنی داری بود. از نتایج حاصله چنین به نظر می رسد که کلون 10 با مقدار محصول زیادتر، رنگدانه های کلروفیل و کاروتنوئیدکمتر، تئاروبیجین، تئافلاوین، تانن و همچنین کافئین بیشتر، دارای عملکرد متناسب تری می باشد.

توپوگرافی به عنوان یکی از فاکتورهای خاکسازی از طریق تأثیر بر توزیع آب در بخش های مختلف زمین نما و همچنین اثر بر ویژگی-های خاک می تواند از عوامل مهم و مؤثر بر عملکرد و کیفیت محصول باشد. این مطالعه به منظور بررسی اثر توپوگرافی بر ویژگی های خاک، عملکرد و کیفیت چای در منطقه لاهیجان استان گیلان انجام شد. به این منظور از یک ترانسکت در شیب شمالی و یک ترانسکت در شیب جنوبی باغات چای منطقه، چهار موقعیت شیب انتخاب شد. در هر موقعیت شیب یک پروفیل حفر شد و در سه پلات اطراف آن نمونه برداری خاک از مرکز هر پلات (عمق صفر تا 30 سانتی متر) و نمونه برداری برگ سبز چای در هر پلات انجام گرفت. ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک، عملکرد و کیفیت چای بر اساس روش های استاندارد تعیین شدند. نتایج نشان داد که بیشترین درصد ماده آلی، ازت و فسفر خاک مربوط به موقعیت پنجه شیب می باشد و مقدار رطوبت اشباع جهت شمالی به طور معنی داری بیشتر از جهت جنوبی است. همچنین بیشترین مقدار عملکرد و ویژگی های کیفی چای شامل درصد تئافلاوین، تئاروبیجین، رنگ و شفافیت چای مربوط به موقعیت پنجه شیب دامنه شمالی می باشد. نتایج همبستگی نشان داد که ازت و ماده آلی خاک دو پارامتر مهم و مؤثر بر عملکرد و کیفیت چای می باشند. بر طبق نتایج ارزیابی کیفی تناسب اراضی منطقه مطالعاتی، مهمترین عوامل محدود کننده شامل شرایط اقلیمی به ویژه حداقل درجه حرارت سردترین ماه و توپوگرافی (شیب) برای کشت چای در منطقه می باشدکه در موقعیت شانه شیب و شیب پشتی، پایین ترین کلاس تناسب (N) را موجب شده است.

در این پژوهش شاخساره های چای دو رقم کاشف و لاهیج در سه فصل (بهار، تابستان و پاییز) از ایستگاه تحقیقاتی فجر لاهیجان برداشت شد و چای خشک به چهار روش در مقیاس آزمایشگاهی (سبز ارتدکس، سبز سی تی سی، سیاه ارتدکس و سیاه سی تی سی) تولید شد. ویژگی های شیمیایی شامل پلی فنل کل، فعالیت آنتی اکسیدانی، مقدار تئافلاوین و تئاروبیجین و ارزیابی حسی روی نمونه ها تعیین گردید. این آزمایش به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با فاکتور اصلی زمان برداشت و فاکتورهای فرعی رقم (در دو سطح) و روش چایسازی در چهار سطح و سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد ویژگی های کیفی (امتیاز حسی، مقدار تئافلاوین، نسبت تئافلاوین به تئاروبیجین، درصد فعالیت آنتی اکسیدانی و پلی فنل) در انواع چای سیاه ساخته شده رقم کاشف، مقادیر بیشتری نسبت به رقم لاهیج داشتند. در بین دو نوع چای سیاه ساخته شده چای سیاه سی تی سی در هر دو رقم از نظر ویژگی های کیفی به ویژه شاخص نسبت تئافلاوین به تئاروبیجین، بهتر از چای ارتدکس بود. فعالیت آنتی اکسیدانی چای سبز ساخته شده از دو رقم تفاوت معنی داری نشان نداد (p≤0. 05). چای سبز ارتدکس در هر دو رقم به دلیل تفاوت در رنگ نوشابه دم کرده از امتیاز بیشتری نسبت به چای سبز سی تی سی برخوردار بود.

چای پس از آب، پرمصرف ترین نوشیدنی در سراسر جهان است. ترکیب های فنولیک 50 تا 70 درصد از عصاره آبی نوشیدنی چای را تشکیل می دهند که از مهمترین آنها می توان به تئافلاوین ها و تئاروبیجین ها که تعیین کننده کیفیت چای سیاه می باشند، اشاره کرد. نوع رقم، فصل و شرایط آب و هوایی و موقعیت جغرافیایی منطقه رویش از عوامل تاثیرگذار بر کیفیت چای می باشد. در این پژوهش میزان پلی فنل کل، تئافلاوین کل، تئاروبیجین کل و دو گروه عمده تشکیل دهنده آنTRSI) ، (TRSII، شفافیت و رنگ کل به روش اسپکتروفتومتری در چای سیاه بدست آمده از کلون امید بخش 100 در سال زراعی 1388 در ماه های خرداد، تیر، مرداد، شهریور و مهر مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس میزان ترکیب های فنولیک در سطح 0.05 دارای تفاوت معنی داری در زمان های مختلف برداشت بودند. نوشیدنی چای بدست آمده از برگ سبز برداشت شده در تیرماه دارای بالاترین میزان پلی فنل کل (15.83%)، تئافلاوین کل(22.33 mmol/g) ، رنگ کل (3.01%) و شفافیت (28.85%) بود. بررسی نتایج ضریب های همبستگی نشان داد که همبستگی تئاروبیجین کل و TRSII با شفافیت معنی دار نمی باشد، اما سایر ویژگی های کیفی مورد مطالعه دارای همبستگی معنی داری با یکدیگر بودند. از نظر چشنده ها، چای حاصل از ماه های تیر و مرداد دارای بالاترین مجموع امتیازات حسی بودند، اما از نظر عطر چای، چشنده ها رتبه بالاتری به چای حاصل از خردادماه اختصاص دادند. ضریب های همبستگی رتبه ای اسپیرمن نشان داد که بین عطر با سایر ویژگی های حسی همبستگی معنی داری وجود ندارد، ولی بین سایر ویژگی های حسی به صورت دو به دو همبستگی مثبت و معنی داری مشاهده شد. این مطلب بیانگر آن است که چای با کیفیت شیمیایی مناسب دارای ویژگی های حسی مطلوب است.

دستیابی به روش مناسب فراوری چای با هدف افزایش کیفیت از اولویت های صنعت تولید چای سیاه است. به این منظور با بهره گیری از دو روش چایسازی ارتدکس و سی تی سی با عبور برگ مالش داده شده ارتدکس از غلتک سی تی سی و سپس خشک کردن چای سیاه ساخته شد. تیمارهای آزمایشی شامل تعداد دور مالش ارتدکس (یک و دو مرتبه) و دفعات عبور از غلتک سی تی سی (2 و 4 مرتبه) بود. از برگ روغربالی مالش دور اول و دوم ارتدکس پس از خشک شدن به عنوان شاهد اول و دوم استفاده شد. نتایج نشان داد عوامل کیفی چای سیاه ساخته شده از روش تلفیقی شامل مقدار تئافلاوین، تئاروبیجین، نسبت تئافلاوین به تئاروبیجین و عصاره آبی نسبت به شاهد افزایش معنی دار داشته است (p<0. 05). تاثیر تعداد دفعات عبور از دستگاه سی تی سی بر کیفیت چای معنی دار نبود. نتایج آزمون های حسی بیانگر موثر بودن استفاده از روش تلفیقی بر بهبود خصوصیات حسی چای شامل رنگ، طعم و عطر دم کرده و مجموع امتیازات حسی بود، در حالی که بر ظاهر چای خشک تاثیر نامطلوب داشت (p<0. 05). خصوصیات حسی چای در تیمار روغربالی دور اول با دو بار عبور از غلتک سی تی سی با اختلاف معنی داری بهتر از سایر تیمارها بوده است. قیمت چای های ساخته شده به روش تلفیقی بیشتر از دو شاهد بود.

در این پژوهش و طی یک دوره سه ساله، تغییرات کیفیت چای سیاه تولیدی از شاخساره های یک غنچه و دو برگ در فصول مختلف برداشت (بهار، تابستان و پاییز)، مورد بررسی قرار گرفت. مقدار درصد ضایعات، مجموع امتیازات حسی، درصد مواد جامد محلول در آب، کافئین، تئافلاوین، تئاروبیجین، رنگ کل و شفافیت در چای سیاه تعیین گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از طرح آزمایشی کرت های خرد شده در زمان بر پایه بلوک های کامل تصادفی انجام شد. چای حاصل از برداشت برگ سبز در تابستان از نظر همه خصوصیات کیفی در نوع هیبرید، در رتبه بالاتر از برداشت های بهار و پاییز بوده است. در کلون 100 درصد مواد جامد محلول در آب و کافئین در چای تابستان به ترتیب 1.85 و 0.18 درصد از چای بهار و 6.14 و 0.79 از چای پاییز بیشتر بود. مجموع امتیازات حسی، درصد تئاروبیجین و رنگ کل در چای بهار و تابستان در یک رتبه و بیشتر از چای پاییز بوده است. در هر دو نوع چای مقدار ضایعات در پاییز بیشتر از دو فصل بهار و تابستان بود و تفاوت معنی داری   (P<0.05) بین مقدار ضایعات در دو فصل بهار و تابستان دیده نشد. مقدار ضایعات در چای هیبرید تفاوت معنی داری(P<0.05)  با کلون 100 نشان نداد. تفاوت معنی داری(P<0.05)  بین مقدار ترکیبات شیمیایی که موجب افزایش کیفیت چای می شوند، در چای هیبرید و کلون 100 وجود دارد.

در این پژوهش تاثیر نوع ماده بسته بندی تغییرات رطوبت و خصوصیات کیفی چای سیاه تولیدی به روش ارتدکس طی زمان انبارداری مورد بررسی قرار گرفته است. چای سیاه پس از بسته بندی در هفت نوع پوشش مختلف، به مدت سه سال در دو انبار نگهداری چای خشک در گیلان و تهران نگهداری شد. هر سه ماه یکبار آزمون های کیفی شامل اندازه گیری درصد رطوبت، کافئین، تئافلاوین و تئاروبیجین روی نمونه ها انجام پذیرفت. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری Mstatc تجزیه و تحلیل شدند. روند افزایش رطوبت در نمونه های انبار گیلان با نمونه های انبار تهران تفاوت داشت. افزایش رطوبت بر تغییر میزان ترکیبات کیفی چای به خصوص در نمونه های انبار گیلان موثر بود. بین هفت نوع ماده بسته بندی نوع مقوایی پوشش دار با آستر دولایه و صدفی از نظر نفوذ رطوبت و حفظ خصوصیات کیفی بهتر از انواع دیگر بودند.

این تحقیق به منظور بررسی تاثیر شیوه های متفاوت برداشت دستی بر عملکرد برگ سبز چای و کیفیت چای سیاه انجام شد. انواع برداشت دستی که در این پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفت، شامل برداشت غنچه و برگ اول، غنچه و برگ دوم، غنچه و برگ سوم و غنچه و برگ چهارم بود. برگ سبز چای از ایستگاه تحقیقات چای فومن، در دو نوع هیبرید چینی بومی منطقه و کلون 100 انتخاب گردید. برداشت در مدت سه سال در فصل رشد به تناوب انجام شد. عملکرد برگ سبز در هر سال از مجموع برداشت های هر کرت محاسبه گردید. چای سازی به روش معمول در ایران (ارتدکس) انجام شد. مقدار ضایعات جدا شده از چای سیاه تعیین گردید. خصوصیات کیفی چای سیاه نظیر ترکیبات شیمیایی (کافئین، عصاره آبی، تئافلاوین، تئاروبیجین، رنگ کل و شفافیت) و امتیاز حسی روی هر کرت آزمایشی انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از طرح آزمایشی کرت های دوبار خرد شده در زمان، بر پایه بلوک های کامل تصادفی صورت گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد برگ سبز مربوط به کلون 100 در برداشت به صورت غنچه و برگ سوم بوده است، در حالی که تیمار از نظر خصوصیات کیفی چای سیاه در هر دو نوع هیبرید و کلون 100 در رتبه متوسط قرار داشت. بیشترین مقدار ضایعات و کمترین مقدار ترکیبات شیمیایی موثر در کیفیت چای در تیمار یک غنچه و چهار برگ مشاهده شد. مقدار ترکیبات کیفی در کلون 100 بیشتر از نوع هیبرید بود. همبستگی مثبت و معنی داری بین مقدار ترکیبات شیمیایی موثر در کیفیت چای سیاه و امتیاز حسی که توسط ارزیاب ها بررسی شد، مشاهده گردید.