ایدة پیوستن اندونزی به بریکس بیش از یک دهه پیش مطرح شد. از سال 2011م، تحلیلگران، اندونزی را یکی از داوطلبان الحاق به بریکس مطرح کرده اند. از همان سال، اندونزی در برخی جلسات بریکس نیز شرکت کرده است. طی دو سال گذشته، موضوع پیوستن رسمی اندونزی به بریکس با حمایت کنشگرانی مانند چین احیا و مطرح شده است. با افزایش مجدد احتمال پیوستن اندونزی به بریکس در ژوییة 2023م، اندونزی دعوت به شرکت در اجلاس 2023م بریکس را پذیرفت. جوکو ویدودو، رئیس جمهور اندونزی، وزیر امور خارجه و سایر مقام های اندونزی برای شرکت در این مراسم به ژوهانسبورگ رفتند. اما اندونزی تمایل جدی برای عضویت در بریکس از خود نشان نداد. سؤالی که مطرح می شود این است که چرا اندونزی، به رغم ظرفیت های گستردة اقتصادی و سیاسی، در شرایط فعلی تمایلی به پیوستن به بریکس ندارد؟ فرضیه ای که در پاسخ به سؤال مطرح می شود این است که اندونزی در نظر دارد بر اساس برنامة 2045م به پنجمین اقتصاد برتر دنیا تبدیل شود و برای تحقق این هدف باید در چارچوب چندجانبه گرایی و پذیرش اصول و هنجارهای نظام بین الملل فعلی عمل کند و از ورود به سازوکارهای قطبی گرا اجتناب ورزد. برای بررسی این موضوع، با روش پژوهش کیفی با راهبرد استقرایی و رویکرد تبیینی، نخست روند روابط اندونزی و بریکس و ظرفیت های بریکس برای اندونزی بررسی شد. در ادامه، دلایل نپیوستن اندونزی به بریکس واکاوی شده است.

قدرت نوظهور چین با حاکم شدن دوران گذار در نظام پساجنگ سرد تلاش نموده است با افزایش قدرت سیاسی و اقتصادی ضمن چرخش سیاست خارجی خود به سمت سیاست مسالمت آمیز با استفاده از نهادها و ائتلاف های موجود در حوزه های گوناگون از جمله ائتلاف سیاسی- اقتصادی بین قاره ای بریکس سهم خود را از قدرت جهانی افزایش دهد و ساختار جهانی را به سمت سیستم چندجانبه، منصفانه، عادلانه و متعادل در جهت زمینه سازی برای حضور سایر بازیگران بین المللی متمایل نماید. چین به عنوان یکی از مهم ترین و تاثیرگذارترین اعضای بریکس از جایگاه مطلوب تری نسبت به سایر اعضا به دلیل رشد بالای اقتصادی و نفوذ مطلوب سیاسی در عرصه جهانی برخوردار است. در این راستا این سوال مطرح می شود که نگاه استراتژیک چین به بریکس چرا و چگونه قابل تبیین می باشد؟ و این فرض آزمون می شود که چین در چارچوب نهادگرایی نئولیبرال درصدد است در دوران گذار از رهگذر تقویت همکاری های اقتصادی و سیاسی در قالب نهادهای گوناگون از جمله بریکس، زمینه ساز ایجاد سیستم چندجانبه متعادل گردد.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

برزیل یکی از قدرت ­های نوظهور طی دو دهه اخیر محسوب می­ شود که طبق پیش ­بینی­ ها و آمارهای اقتصادی، در حال تبدیل شدن به یکی از قدرت­های بزرگ اقتصادی و سیاسی در سطح بین­ المللی است. برزیل طی دهه­ های اخیر در سیاست خارجی خود تلاش داشته است با تداوم و افزایش رشد اقتصادی و صنعتی در سطح داخلی و بهره­ برداری از ظرفیت ­های سیاسی و اقتصادی در سطح خارجی، زمینه­ های لازم برای پیوستن به جمع قدرت­ های بزرگ و ارتقاء جایگاه خود را فراهم کند. بریکس با توجه به عواملی مانند جایگاه سیاسی مهم اعضاء اصلی آن، سهم آن در اقتصاد جهانی و اثرگذاری بر روند افزایش نفوذ قدرت­ های نوظهور یک بلوک و گروه ­بندی مهم در نظام بین ­الملل محسوب می­ شود. این گروه برای برخی اعضاء آن به ­ویژه برزیل اهمیت و جایگاه بسیار مهمی دارد؛ به­طوری که به یکی از اولویت­های سیاست خارجی برزیل تبدیل شده است. با توجه به این ظرفیت، این نوشتار این پرسش کلیدی را مدنظر قرار داده است که بریکس چه جایگاهی در سیاست خارجی برزیل داشته است؟ در پاسخ به این پرسش، این فرضیه مطرح است که برزیل در راستای اهداف کلان سیاست خارجی خود و با آگاهی از هزینه ­های تغییر ساختار نظام بین ­المللی، با تشکیل بریکس در همکاری با دیگر بنیان­گذاران و همکاری در قالب آن با دیگر قدرت­ های نوظهور توانسته است جایگاه بین ­المللی و اثرگذاری خود را در ساختار نظام بین­ الملل، به ­ویژه در موضوعات اقتصادی و سیاسی، ارتقاء دهد. این پژوهش از نوع مقالات توصیفی و تحلیلی می­ باشد و روش آن پژوهش کیفی مبتنی بر مطالعه موردی با استفاده از گردآوری داده­ ها از منابع کتابخانه­ ای و مراجع آماری است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

جهان امروز در دوران گذار قرار داشته و ساختارهای منبعث از نظام دوقطبی و تک قطبی توان لازم را برای اداره وضعیت جدید جهان ندارند. قدرت های نوظهور برزیل، روسیه، چین، هند و افریقای جنوبی با تشکیل گروه کشورهای بریکس بلوک قدرت جدیدی را تشکیل داده اند که از قدرت قابل توجه و رو به رشدی در عرصه های اقتصادی، سیاسی و نظامی برخوردار بوده و می توانند نقش تعیین کننده ای در مناسبات بین المللی ایفا نمایند. در این مقاله به این سوال پاسخ داده می شود که چه عواملی در ارتقای سطح همگرایی بین ایران و بریکس موثر می باشد؟ با توجه به رویه و اصول ثابت انقلاب اسلامی مبنی بر عدم وابستگی به قدرت های بزرگ، نفی سلطه پذیری و سلطه جویی، عدالت طلبی، عدم وابستگی، حمایت از حق تعیین سرنوشت ملت ها و همچنین مخالفت و تلاش گسترده جمهوری اسلامی در نقد و به چالش کشیدن نظم تک قطبی امریکا محور، مشاهده می گردد همگرایی مشهودی میان اهداف گروه بریکس و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد. همسویی بریکس با جمهوری اسلامی ایران در تلاش برای موازنه سازی نرم در قبال ایالات متحده نقشی اساسی در نگاه ج. ا. ایران برای ارتقای سطح همکاری با بریکس داشته است.

از دهه گذشته، جامعه بین المللی شاهد اعمال نفوذ قدرت های نوظهور بریکس در امور جهان می باشد. تشکیل بلوک بریکس (برزیل، روسیه، هند، چین و افریقای جنوبی) که پیشرو نظم جدیدی در جهان است موجب گردید که این بلوک خود را به عنوان بازیگر کلیدی در نظم بین المللی مطرح کند. این مقاله به تببین و بررسی تلاش های بریکس برای به چالش کشیدن هژمونی غرب و تبدیل به نظم چند قطبی پرداخته است. مقاله حاضر در پی پاسخگویی به این پرسش می باشد بریکس چگونه می تواند موجب تغییر نظم بین المللی در آینده گردد؟ یافته های پژوهش نشان می دهدکه؛ بریکس به عنوان بازیگر سیاسی بین المللی می تواند عامل مهمی در تغییر دستورکار بین المللی و تبدیل نظم جهانی تک قطبی به چند قطبی باشد. بنابراین بریکس موجب ظهور الگوی جدیدی در نظم لیبرال می گردد. برخی عقیده دارند که موازنه قوا استعاره ای قدیمی است که توان تحلیل پدیده های قرن بیست و یکم را ندارد اما پژوهش حاضر استدلال می کند که؛ عملکرد بریکس در عرصه بین المللی، موازنه نرمی است که بریکس و غرب تحت رهبری آمریکا را در مقابل یکدیگر قرار می دهند. همچنین در این پژوهش سعی شده با استفاده از منابع کتابخانه ای و به شیوه توصیفی-تحلیلی سوال و فرضیه پژوهش مورد ارزیابی قرار گیرد.

بریکس ائتلافی از پنج کشور درحال توسعه برزیل، روسیه، چین، هند و آفریقای جنوبی است که خود را درسطح کشورهای پیشرفته نظام بین المللی معرفی کرده است. این کشور ها با توجه به رشد اقتصادی و قدرت اقتصادی که دارند سهم خود را از نهادهای برتون وودزی اقتصاد بین الملل متناسب با اقتصادشان نمی دانند، ازاین رو به دنبال اصلاح نظم موجود بین المللی هستند .این مقاله با هدف ارائه الگوی حرکت گروه بریکس برای تغییر نظم بین المللی، به دنبال پاسخ به این سوال است که گروه بریکس چگونه می خواهد نظم بین المللی کنونی را با توجه به توقعات و انتظارات خود تغییر دهد؟ این تحقیق از انوع تحقیقات توسعه ای با رویکرد تجربی و روش کیفی توصیفی- تحلیلی است که در آن گرداوری داده ها با روش کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که گروه بریکس از سال 2008 تا کنون با مبنا قراردادن اقتصاد سیاسی بین الملل از طریق انجام اقدامات هماهنگ برای تغییر در ابعاد قدرت ساختاری نظم هژمونیک بین الملل وبا تغییر درساختارها و دستورکار نهادهای عمده معرف نظم اقتصاد سیاسی بین الملل؛ نهاد سازی موازی با نظم اقتصاد سیاسی بین الملل؛ در دوران گذار از هژمونی ایالات متحده به نظام چند جانبه بین الملل، قدرت ساختاری خود را افزایش داده و ضمن تقویت حضور و نفوذ خود دراین نهادها، چندجانبه گرایی را در افزایش داده و نظم مطلوب خود را با تغییر در نظم اقتصاد سیاسی بین المللی پیگیری می کند.

همکاری میان اعضای بریکس، پس از اولین گردهمایی بریک در سال 2006، تاکنون رو به افزایش بوده و این گروه به تدریج، جایگاه مهم تری را درزمینه ی مسائل اقتصادی بین المللی به دست آورده است. در گروه بریکس باوجود محدودبودن، اعضا همراه با چین با ایجاد نهادهای مالی جدید در قالب بریکس، یک کمربند-یک جاده، برای مقابله با نهادهای مالی هژمونیک جهانی تلاش کرده اند. نوشتار پیش رو می کوشد نقش چین در حال رشد را در بریکس و چگونگی تغییر حاکمیت اقتصاد جهانی و پتانسیل ابتکارات مستقل آن برای تأثیر بریکس بر اقتصاد جهانی بررسی کند؛ از سوی دیگر، چین قدرتی نوظهور به شمار می رود که به سرعت در حال ارتقای جایگاه خود در نظم اقتصادی بین المللی است. به گونه ای که احتمال می رود این کشور به قدرت هژمون آینده ی این حوزه تبدیل شود. پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش است که: چین برای ایجاد تحوّل نظم اقتصادی جهان در سال های 2009-2020 چگونه از بریکس بهره گرفته است؟ جستار پیش رو با روش توصیفی-تحلیلی که از رویکردی به طور عمده کیفی استنباط می کند. فرضیه ای که در همین راستا مورد آزمون قرار گرفته، این است که چین با بهره گیری از سازوکار بریکس و بریکس پلاس، کوشیده است تا ازراه نهادسازی و تغییر روابط خود با قدرت های بزرگ، نظم اقتصادی جهان را در سال های 2009-2020 درراستای منافع خود متحوّل کند. پژوهش حاضر بر نگاه ابزاری چین به گروه بریکس و ابتکارهایی که مقام های پکن در چارچوب سازوکار بریکس در پیش گرفته اند، تأکید دارد.

برزیل سال هاست آرزوی دیرینه ای برای تبدیل شدن به قدرت جهانی و عضویت دائم شورای امنیت سازمان ملل دارد. فارغ از اینکه کدام دولت و با چه ویژگی بر سرکار بوده است، این هدف بین ارتش، نخبگان دانشگاهی و سیاستمداران برزیلی یکی از نقاط اشتراک و مایه وحدت ملی است. براین اساس و باتوجه به سرمایهگذاری گسترده در سیاست داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران در موضوع بریکس و مباحث دلارزدایی و چندجانبه گرایی در آینده، ضرورت دارد بررسی های همه جانبه ای درباره آینده برزیل و بریکس انجام شود تا جهت گیری هایی مثبت و به نفع کشور در تصمیم سازی های سیاسی انجام شود. بر مبنای ضرورت یادشده، پرسش اساسی در این است که بر اساس دیدگاه های مطرح شده، نقش و توانمندی برزیل در بریکس بر اساس نظریه وابستگی متقابل چگونه است و یا در چه سطح و جایگاهی قرار دارد؟ داده های موجود از وضعیت قدرت اقتصادی و سیاسی داخلی برزیل حکایت از آن دارد که صرف نظر از تبلیغات گسترده دولتی، این کشور راه طولانی برای تبدیل به قدرت جهانی دارد و قدرت و تأثیرگذاری این کشور در بریکس در مرحله ابتدایی قرار دارد. یافته های پژوهش نیز تأکید دارد که برزیل تنها در صورتی توانمندی تبدیل به بازیگری مؤثر در عرصه جهانی و منطقه ای خواهد داشت که بتواند در داخل کشور سیاست های منظم و با ثباتی را طراحی و اجرا نماید، تاحدی که چرخش به چپ گرایی و یا راست گرایی اقدامات مفید دولت ها را خنثی نکند. روش پژوهش بر اساس توصیف و تحلیل داده های کتابخانه ای است تا دیدگاهی تبیینی حاصل شود.