فارغ از مسئله ی تأثیرگذاری و تأثیرپذیری آثار دو سرزمین، می توان بابی را گشود در موضوعی خاص که از جهت محتوا در آنها وجوه اشتراکی وجود دارد و آن را دستمایه ی قیاس یک موضوع، یک گرایش و یک محتوای ویژه ی مشترک در دو سرزمین مختلف قرار داد. مسئله ی رویین تنی از نکات پر اهمیت و پر بسامد در تاریخ ادب و اعتقادات سرزمین های مختلف است که رویی جانب تاریخ و رویی جانب تخیل بشر روزگار پیشین دارد. در این پژوهش بنا داریم تا به بررسی اندیشه ی حماسی ایران و اسکاندیناوی و مشهورترین تجلی این اندیشه در آثار حماسی این دو قوم پرداخته و به بیان وجوه اشتراک و سنجش برتری ها و کاستی های این آثار در مقابل یکدیگر بپردازیم تا به این بهانه، این دو اثر در قابی مشترک به نمایش درآیند و به این واسطه نکاتی چند در باب هر یک با نگاهی دقیق تر آشکار گردد.

درگذشت الکساندر اول (1825 – 1777 میلادی، Alexander I) در دهة 1820 میلادی به شورش اشراف و نظامیان ناراضی منتهی گردید که اولین ظهور نیروهای انقلابی در روسیه را مشخص می ساخت. خاستگاه و منشاء انقلابیون بعدی، به این نیروهای به اصطلاح دکابریست ها یا دسامبریست ها باز می گشت. نیکلای اول (1855 – 1796 میلادی) جانشین برادر خود الکساندر اول گردید. در دوران حاکمیت سی ساله نیکلای اول در تلاش برای حذف و از بین بردن تفکرات پیشرو انقلابی یکی از شدیدترین سرکوب ها صورت گرفت. این شیوه رهبری محافظه کارانه از بسیاری جنبه ها بازتابی از وضعیت پزشکی اولیه بود که هیچ قرابتی با پزشکی پیشرفته سایر کشورهای اروپایی نداشت.

اندیشه زندگی و مرگ یکی از مهمترین اصول عقاید و باورهای آدمیان است. انسان از گذشته های دور تا کنون بعد از آفرینش و مشاهدهی مرگ همواره به دنبال جاودانگی و در آرزوی بیمرگی بودهاست. در باورهای مردم پیشین و در آئینها، مرگ پایان زندگی و نابودی مطلق نیست بلکه میتواند عاملی برای زندگی بهتر و والاتر باشد. بررسی دیدگاه آفرینش و پایان جهان در اسطوره های ایران و اسکاندیناوی، محور اصلی این پژوهش است. در این بررسی فرض بر این است با وجود تفاوت های ظاهری این دو اسطوره اغلب دارای بنمایههای مشترکی هستند. باور به آفرینش و وجود روز رستاخیز در هر دو سرزمین دیده میشود، آفرینش از یک نقطه شروع میشود و در طول زمان به پایان میرسد. چرخهی مرگ و آفرینش دائمی است و پایان جهان، پایان آفرینش نیست. در پایان جهان، با رسیدگی به اعمال انسان بر چرخهی آنها تأکید می-شود. در این پژوهش کلّیت اسطورهها به صورت تحلیلی _توصیفی بررسی شده و شباهت و تفاوتها مشخص گردید.

بررسی میزان دانش اهریمن در تقابل با اهوامزدا از دیدگاه آیین زروانی و همچنین مقایسه آن با باورها و سنت های اسکاندیناوی موضوعی است که بدان پرداخته نشده است. بر اساس اندیشه زروانی، اهریمن فرزند ناخواستۀ زروان، نادان، پس دانش و کندذهن است و اهورامزدا فرزند دلخواه و محبوب او اسراردان، روشن، آگاهِ مطلق و همه آگاه است. اهریمن در متون و سنت های کهن اسکاندیناوی نیز اسراردان، بادانش، زیرک، نوآور و ابزارساز است؛ به گونه ای که گاه حتی با دانش خود گره گشای مشکلات خدایان می باشد. در مقالۀ حاضر کوشیده شده است با دیدی منتقدانه و بر اساس مستندات و اندیشه های مستخرج از شاهنامه فردوسی و سایر منابع کهن، دیدگاه زُروان دربارۀ دانش اهریمن بررسی شود و با روش اثباتی و بر اساس تحلیل محتوا، نخست نشان داده می شود ویژگی های اهریمن از نظر دانش و اسراردانی در متون کهن و پهلوانی ایران در مقایسه با شاهنامه چگونه است؟ همچنین این ویژگی چه پیوندی با دانش اهریمن در متون و سنت های اسکاندیناوی دارد؟ در این پژوهش متون و ابیاتی که آشکارا بر دانش اهریمن در کهن باورهای ایرانی و اسکاندیناوی گواهی می دادند، به گونه مقایسه ا ی بررسی شده است. در پایان این نتیجه حاصل شد اهریمن آن گونه که زروان خدا پیش بینی می کرد، نادان و کم هوش نیست و با استناد به همین شواهد بهره بالایی از دانش، آینده نگری و آگاهی و اطلاع از آینده نیز دارد؛ همچنین اهریمن در متون و سنت های کهن اسکاندیناوی نه تنها پس دانش و نادان نیست، بلکه خود را اسراردان، بادانش، باهوش، نوآور و ابزارساز و گاه گره گشا می نمایاند. درمجموع می توان گفت میزان دانش اهریمن ایرانی با توجه به تنوّع آفرینش گری و عمله و اعمال هوشیارانه او، بیشتر و چشمگیرتر از میزان دانش اهریمن اسکاندیناوی است.

دولت، ملت و رفاه در سوئد، نروژ، فنلاند و دانمارک، اگرچه وام دار جنبش قانونی اساسی، جنبش حقوق مدنی، جنبش شهروندی و... بوده است، با این حال شدیداً با سنت های اجتماعی گره خورده است، که از جمله آنها جنس خاصی از هویت دینی است. الهیّات عملی اسکاندیناوی به سبب این که توانسته بود، بر خلاف فرانسه و انگلستان و اروپای قاره ای، مانع از منازعهٔ دولت-کلیسا شود، سنت های اجتماعی متعددی را تبدیل به الگوهای سیاسی کرد. به سبب درهم تنیدگی دولت-کلیسا و سایر نیروهای اجتماعی که در حد واسط این رابطه قرار می گرفتند (از جمله دهقانان آزاد و کارگران)، ایدهٔ دولت رفاه یا (حتی با تسامح) کلیسای رفاه در اسکاندیناوی شکل گرفت، ایده ای که سبب صورت بندی دولت نیز شد. بنابراین می توان گفت دولت-ملت سازی و علاوه بر این دولت سازی رفاه در اسکاندیناوی به واقع دولت-ملت و دولت سازی با پیکربندی دولت-کلیسا به عنوان یکی از جلوه های دولت، در کنار دولت-دهقانان و دولت-کارگران بوده است. بنابراین شکل خاصی از همبستگی بین نیروهای سیاسی و اجتماعی در جامعه اسکاندیناوی شکل گرفت که بازتاب همه این نیروها در دولت نوردیک تبدیل به مدل خاص همبستگی و حکمرانی در این جامعه شد. از این رو ناسیونالیسم اسکاندیناوی مدل منحصربه فردی از ناسیونالیسم را ارائه می دهد. سؤالی که اینجا شکل می گیرد این است که الهیات عملی اسکاندیناوی چه تأثیری بر شکل گیری دولت رفاه در سوئد، نروژ و دانمارک داشته است؟ الهیات عملی لوتری به واسطه تأثیرش بر تعریف ملت به عنوان منبعی برای هویت ملی، از یک سو، و به واسطه خوانش هایی شبیه به رسالت کار، رسالت بهره وری و رسالت تولید، از سوی دیگر، منبعی برای دولت سازی رفاه در منطقه اسکاندیناوی بوده است.

در این پژوهش نقش شاخص دورپیوندی اسکاندیناوی (SCAND) در تغییرپذیری دو مؤلفه اقلیمی بارش و رطوبت نسبی ایران ارزیابی شد؛ داده های میانگین سه ماه 21 ایستگاه سینوپتیک از پهنه های مختلف کشور طی دوره 1990 تا 2020 با تمرکز بر ماه های اکتبر تا ژوئن به کار رفت و کنترل کیفیت و یکسان سازی واحدها انجام شد. ابتدا همبستگی اسپیرمن ماه به ماه بین SCAND و هر مؤلفه برای هر ایستگاه محاسبه و معنی داری در سطح 05/0 مورد ازمون واقع شد؛ سپس برای سنجش اهمیت نسبی مؤلفه ها و استخراج سیگنال مشترک، تحلیل مؤلفه های اصلی (PCA) اجرا و تعداد مؤلفه های کاهش یافته بر مبنای مقدار ویژه (λ≥1) در نمودار اسکری پلات تعیین و درصد واریانس تبیین شده گزارش شد. نتایج نشان داد بیشترین همبستگی با SCAND در مؤلفه بارشِ ایستگاه رشت با r=0/40 و در مؤلفه رطوبت نسبیِ ایستگاه کرمان با r=0/47 به دست آمد (هر دو معنادار)، در حالی که ایستگاه های تبریز و یزد در رطوبت نسبی همبستگی معناداری نشان ندادند. از نظر مکانی، اثر SCAND در نیمه شمالی کشور—همزمان با فعالیت رودباد جبهه قطبی و گذر امواج راسبی—قوی تر از نیمه جنوبی شناخته شد. در مجموع، شاخص SCAND  سهم معناداری در نوسانات بارش و رطوبت نسبی ایران دارد و اثر آن بر بارش در ماه های اکتبر تا ژوئن برجسته تر است؛ پیشنهاد می شود در مطالعات آتی سناریوهای تغییر اقلیم (SSP) و تغییرات دمای سطح دریا برای بهبود برآوردهای آینده لحاظ شوند.

ویتگنشتاین متاخر فهم (به خصوص زبانی) را در نسبت با توانایی در نظر می گیرد. وی معتقد است دستور زبان واژه «می داند» و «می فهمد»، ربط نزدیکی با دستور زبان واژه «می تواند» دارد. یک نوع تفسیر از نسبت میان فهمیدن و توانایی را می توان در کارهای تفسیری فیلسوفان اسکاندیناوی از ویتگنشتاین مشاهده کرد. یوهانسن از شاخص ترین چهره های این جریان معتقد است که فهم زبانی شناخت ضمنی از نوع قوی آن است. شناخت ضمنی قوی به این معناست که ما چیزهایی را می دانیم که علی الاصول نمی توانیم آنها را صورتبندی زبانی کنیم. در این مقاله نشان خواهیم داد این تفسیر نمی تواند تبیینی از این توصیف پدیداری ساده که زمانی که با کلمات و عبارت های زبانی روبرو می شویم آنها را بلافاصله می فهمیم به-دست بدهد. علاوه بر این تفسیر شناخت ضمنی در ویتگنشتاین دارای ابهام مفهومی است. و در نهایت با توجه به نسبت نزدیک مفهوم شهود با شناخت ضمنی مشخص نیست که ویتگنشتاین با توجه به رد مفهوم شهود و یا هر نوع امر درونی واقعا با این نوع تفسیر از فهم موافق باشد.

در مقاله حاضر بن مایه های اساطیری ایران و اسکاندیناوی با ریزنگری و وسواس خاص تحقیق شده است که حاکی از تبادلات فرهنگی دو ملت در زمینه اساطیر و معتقدات باستان است. در جستار پیش رو بر آن بوده ایم تا مشترکات محوری و بنیادین در باب باورهای اسطوره ای ملت های مورد اشاره که از دید محققان پنهان مانده و یا کمتر بدان پرداخته شده، مجال حضور در عرصه علوم روز را یابد. مطالبی نو پدید و با اصالتی هم ارز و هم ریشه، مانند ارتباط خدایان اساطیری دو سرزمین با جانورانی همچون گراز و اسب، وجود الهگان دوشیزه و باکره همانند آناهیتا و گفیون در دو فرهنگ، همانندی اساطیری ایران و اسکاندیناوی در موضوع دیوان و غولان بنا، بن مایه حبس در چاه، زمستان پایان جهان، همسانی ویژگی جام جم و تخت هلیرز کیالف اودین، خواب کردن و گیج کردن با جادو، مشترکات برجسته ای است که در این مقاله به آن پرداخته شده است.

کاهش بی سابقه نرخ رشد جمعیت در ایران به عنوان تهدیدی ملی، همراه با افزایش مشارکت زنان در بازار کار به دلیل تحصیلات عالی، لزوم تدوین قوانین و سیاست های جمعیتی با رویکرد تعادل کار-خانواده را اجتناب ناپذیر کرده است. پرسش اصلی این است که چگونه می توان ضمن ارتقای مشارکت اقتصادی زنان، رشد جمعیت را تقویت کرد؟ این مقاله با مطالعه تطبیقی قوانین موفق سوئد، نروژ و فنلاند، با روش کارکردی و تاریخی زمینه گرا، به بررسی این موضوع می پردازد. یافته ها نشان می دهد این کشورها با تکیه بر اصول عدالت توزیعی، برابری جنسیتی و همگانی بودن، از طریق مرخصی والدین، یارانه مهدکودک و حمایت های مالی، هزینه فرصت فرزندآوری و دستمزد رزرو را کاهش داده و نرخ باروری حدود 1. 8 و اشتغال زنان حدود 80٪ را حفظ کرده اند. این قوانین با کاهش وقفه های شغلی، تضمین امنیت شغلی و حفظ سرمایه انسانی زنان، تعادل کار-خانواده را تقویت کرده اند. در ایران، سیاست های کلی جمعیت (1393) و قانون جوانی جمعیت (1400) به برخی جنبه های اقتصادی و اجتماعی توجه کرده اند، اما کاستی هایی در عدالت جنسیتی، نقش پدران و انعطاف پذیری سیاست ها دارند. پیشنهاد این پژوهش، تدوین قوانین جامع مبتنی بر عدالت اجتماعی و کرامت انسانی، با تأکید بر فرصت های آموزشی برابر، کنترل هزینه های زندگی مانند مسکن، اصلاح سبک زندگی و تقویت اشتغال است تا ضمن حفظ سرمایه انسانی زنان، تقاضای فرزندآوری افزایش یابد.