زمینه و هدف: بیماری دمانس با تاثیر شدید بر حافظه، شناخت و توانائی در انجام فعالیت های روزانه فرد همراه است. بر اساس شواهد، نقصان در انجام فعالیت های روزمره زندگی (ADL) حتی در بیمارانی که از اختلالات بسیار خفیف شناختی رنج می برند، نیز تظاهر پیدا می کند. لذا این مطالعه با هدف تعیین وضعیت فعالیت های روزمره زندگی و فعالیت های ابزاری زندگی در سالمندان سالم و مبتلا به اختلالات شناختی (MCI، دمانس خفیف و متوسط) به انجام رسیده است. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی که در سال 1395 صورت گرفت، 300 نفر سالمند 60 سال و بالاتر به صورت نمونه گیری در دسترس خوشه ای طبقه بندی شده در چهار گروه (هر گروه 75 نفر) شامل سالمندان سالم، دارای اختلال شناختی جزئی (MCI)، مبتلا به دمانس خفیف و مبتلا به دمانس متوسط که ساکن خانوارهای شهر اصفهان و تهران بودند و بر مبنای ابزار مقیاس تباهی همه جانبه (GDS) در مرحله 1 تا 5 دمانس قرار داشتند، در این مطالعه شرکت کردند. افراد مبتلا به دمانس متوسط و خفیف، اختلال شناختی جزئی و افراد سالم، جهت انجام سایر تست ها از جمله، IADL و ADL مورد بررسی قرار گرفتند. برای نمونه های سالم ابتدا جهت تعیین عدم ابتلا به دمانس خفیف و یا افسردگی بر اساس نظر پزشک، بررسی صحت سلامت بر اساس معیار DSM-IV و ابزار افسردگی GDS-15 به عمل آمد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 20 و با استفاده از آماره های توصیفی و آزمون تحلیلی آنالیز واریانس یک طرفه و تی مستقل تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: در ارزیابی سالمندان بر مبنای ابزار مقیاس تباهی همه جانبه GDS 76 نفر از سالمندان سالم، 75 نفر مبتلا به MCI، 72 نفر مبتلا به دمانس خفیف و 77 نفر نیز مبتلا به دمانس متوسط بودند. امتیاز کسب شده ابزار ADL بر حسب وضعیت های شناختی مختلف سالمندان از لحاظ آماری معنی دار بوده است (0.001>P). همچنین در بررسی امتیاز ابزار IADL نیز میانگین نمرات در سالمندان در وضعیت های شناختی مختلف به لحاظ آماری معنی دار بوده است (0.001>P). نتیجه گیری: اگر چه استفاده از ابزارهای ADL و IADL در بررسی زود هنگام وضعیت شناختی افراد سالمند به عنوان استاندارد طلایی مطرح نمی باشند اما می توانند به عنوان ابزاری بسیار کاربردی و آسان جهت بررسی تغییرات عملکردی در سالمندان مبتلا به دمانس جهت ارائه مراقبت ها، مورد استفاده تیم مراقبت های سالمندی قرار گیرند.

هدف: همانطور که طول عمر افراد افزایش می یابد، اهمیت رفتارهای ارتقا دهنده سلامت نیز، با توجه به حفظ کارکرد و استقلال افراد و افزایش کیفیت زندگی آنها، روز به روز بیشتر آشکار می شود. پژوهش حاضر با هدف تعیین ارتباط رفتارهای ارتقا دهنده سلامت با سطح ADL و IADL در سالمندان غرب تهران انجام گرفته است.روش بررسی: این مطالعه از نوع همبستگی بود که بر روی 410 نفر از افراد بالای 60 سال ساکن منطقه غرب تهران انجام گرفت. روش نمونه گیری از نوع چند مرحله ای بود و از ابزار پژوهش شامل چک لیست مربوط به رفتارهای ارتقا دهنده سلامت و پرسشنامه مربوط به فعالیت های جسمی، که از دو بخش سوالات مربوط به ADL (فعالیتهای روزمره زندگی) و IADL (فعالیتهای ابزاری زندگی) تشکیل شده است، استفاده شد. اطلاعات مربوط به واحدهای مورد پژوهش از طریق مصاحبه گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آزمون تی- تست استفاده شد.یافته ها: بین فعالیتهای روزمره زندگی (ADL) و رفتارهای «انجام ورزش یا پیاده روی»، «مصرف شیر، لبنیات و غذاهای گوشتی»، «مصرف میوه و سبزیجات تازه»، «مصرف غذای کم نمک» و «مصرف غذای کم چرب» ارتباط معنی داری وجود داشت (p<0.05). همچنین بین فعالیتهای ابزاری زندگی (IADL) و رفتارهای «نکشیدن سیگار»، «مصرف نکردن الکل»، «انجام ورزش یا پیاده روی»، «مصرف غذای کم نمک»، «مصرف غذای کم چرب»، «مصرف شیر، لبنیات و غذاهای گوشتی» و «مصرف میوه و سبزیجات تازه» ارتباط معنی داری وجود داشت (p<0.05).نتیجه گیری: مطالعه نشان داد رفتارهای ارتقا دهنده سلامت با ADL و IADL ارتباط معنی داری داشت. لذا مراقبت دهنده های بهداشتی باید زمینه های تسهیل رفتارهای ارتقا دهنده سلامت را از طریق برنامه های سلامتی مثل رژیم غذایی صحیح، ورزش منظم و بررسی دوره ای وضعیت جسمانی فراهم آورند تا موجب افزایش فعالیتهای جسمی در سالمندان شده و از این طریق باعث حفظ و ارتقا زندگی سالم و فعال برای آنها شوند.

اهداف: مقیاس فعالیت های کارساز روزمره زندگی لوتون یکی از رایج ترین ابزارهای ارزیابی فعالیت های کارساز زندگی در افراد مبتلا به دمانس محسوب می شود اما تاکنون روایی و پایایی آن در جامعه ایرانی صورت نگرفته است. هدف این مطالعه، بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی شده مقیاس فعالیت های کارساز روزمره زندگی لوتون در بیماران مبتلا به دمانس بود.مواد و روش ها: به منظور ترجمه پرسش نامه، از الگوی رویکرد ارزیابی بین المللی کیفیت زندگی (IQOLA) استفاده گردید. پس از انجام ترجمه رو به جلو و برگردان، به منظور تعیین روایی، نسخه ترجمه شده لوتون که شامل هشت مورد از جمله توانایی استفاده از تلفن، خرید، آماده کردن غذا، خانه داری، شستن لباس ها، نوع حمل و نقل، مصرف داروها و انجام امور مالی است، در اختیار پنج نفر کارشناس خبره در این حوزه قرار گرفت. برای بررسی پایایی آزمون نیز از شیوه آزمون-آزمون مجدد پس از یک هفته و پایایی بین آزمونگران استفاده شد. همسانی درونی آیتم ها نیز با ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بر اساس اطلاعات حاصل از شصت فرد سالمند مبتلا به دمانس مراجعه کننده به انجمن آلزایمر ایران گزارش گردیده است.یافته ها: توافق نظر کارشناسان در مورد روایی محتوایی بدین صورت بود که مناسب بودن پنج سوال را خوب و بالاتر ارزیابی کردند، مناسب بودن یک سوال را خیلی خوب و دو سوال را از متوسط به بالا ارزیابی کردند. در تمامی موارد، در توزیع ارزیابی داوران از سوالات تفاوت آماری معناداری مشاهده نشد (P>0.05). همبستگی کل آزمون در اجرای مرتبه اول و دوم (r=0.993 و(SEM=0.238 و ( (CI: 0.988-0.996و همبستگی کل بین آزمون گر اول و دوم بسیار بالا بود (p<0.001، (r=0.961)که حاکی از پایایی خوب آزمون است. همبستگی سوالات با نمره کل آزمون متوسط ( (0.606>r>0.427بود.نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که نسخه فارسی مقیاس لوتون از روایی مطلوبی برخوردار است. همچنین میزان ضریب همبستگی آزمون در اجراهای متوالی و اجرا توسط آزمون گران متفاوت بالا بود که خود حاکی از اعتبار بالای آزمون است. این پرسش نامه به عنوان یک ابزار مناسب در ارزیابی فعالیت های کارساز روزمره زندگی در بیماران مبتلا به دمانس است و می توان آن را در اختیار پژوهشگران، متخصصان بالینی و مراکز درمانی قرار داد تا در کنار سایر آزمون ها، ارزیابی دقیق تر و جامع تری از این بیماران به عمل آید.

سابقه و هدف: ابزارهای فعالیت های روزمره زندگی (ADL) و فعالیت های ابزاری زندگی (IADL) به عنوان آزمون هایی آسان و سریع جهت ارزیابی سالمندان از لحاظ وابستگی یا عملکرد مستقل آنان مورد تایید قرار گرفته اند. با توجه به جمعیت رو به رشد سالمندان ایران، بومی سازی این ابزارها امری ضروری است.مواد و روش ها: نسخه های فارسی ADL و IADL با روش forward-backward آماده گردیدند. جهت سنجش روایی محتوا از شاخص CVI استفاده شد. پرسشنامه ها در اختیار 300 نفر از سالمندان قرار گرفت. به منظور تعیین روایی ملاک، حساسیت و ویژگی ابزارها محاسبه گردید. در سنجش روایی سازه از روش همگرا و گروه های شناخته شده استفاه شد و میانگین نمرات ADL و IADL در دو سطح از توانمندی های شناختی، مطلوب و نامطلوب (روایی همگرا) و نیز درگروه های سنی مختلف با هم مقایسه شدند (روایی گروه های شناخته شده). ثبات داخلی و پایایی ابزارهای مورد پژوهش از طریق آلفای کرونباخ و آزمون مجدد مورد بررسی قرار گرفتند.یافته ها: شاخص روایی محتوا برای هر دو ابزار بیش تر از 0.82 به دست آمد. نتایج روایی همگرا نشان داد که میانگین نمرات ADL و IADL در دو گروه سالمندان با وضعیت شناختی مطلوب و نامطلوب به طور معنی داری متفاوت است. نتایج روایی گروه های شناخته شده نیز نشان داد که ابزارهای مورد بررسی قادر به متمایز ساختن گروه های سنی مختلف می باشند. حساسیت و ویژگی برای ADL به ترتیب 0.75 و 0.96 و نیز برایIADL 0.71 و 0.77 به دست آمد. آلفای کرونباخ و همبستگی درون طبقه ای برای هر دو پرسشنامه بیش تر از 0.75 بود.استنتاج: نسخه های ایرانی ADL و IADL از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار هستند و با توجه به سادگی به کارگیری آن ها توصیه می شود در پروژه های تحقیقاتی از این ابزارها استفاده گردد.

مقدمه: هدف از این مطالعه یافتن ارتباط بین اجزای مختلف عملکرد حسی- حرکتی اندام تحتانی مبتلا با استقلال در فعالیت های پایه و ابزاری روزمری زندگی افراد سکته مغزی است.روش بررسی: ما یک مطالعه مقطعی روی 40 بیمار همی پلژی (21 مرد و 19 زن) 30 تا 70 ساله انجام دادیم که بطور غیر تصادفی از کلینیک های توانبخشی شهر تهران انتخاب شدند. عملکردحسی- حرکتی اندام تحتانی مبتلا با آزمون فوگل مایر و استقلال در فعایت های پایه و ابزاری روزمره زندگی با استفاده از آزمون های بارتل و لاوتون بررسی گردید و میزان همبستگی توسط ضریب اسپیرمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج: بین عملکرد حرکتی اندام تحتانی مبتلا با استقلال در فعالیت های پایه (p=0.002, r=0.482) و ابزاری (p=0.001, r=0.494) روزمره زندگی همبستگی معنی دار بود. بین سرعت و هماهنگی اندام تحتانی مبتلا با استقلال در فعالیت های پایه (p<0.001, r=0.601) و ابزاری (p=0.001, r=0.557) روزمره زندگی همبستگی معنی دار بود. درد مفاصل اندام تحتانی مبتلا تنها با استقلال در فعالیت های پایه (p=0.009, r=0.410) همبستگی معنی دار داشت. اما بین حس وحرکت غیر فعال مفاصل اندام تحتانی مبتلا با استقلال در فعالیت های پایه و ابزاری همبستگی وجود نداشت. بین عملکرد حسی- حرکتی اندام تحتانی مبتلا با استقلال در فعالیت های پایه (p=0.002, r=0.477) و ابزاری (p<0.001, r=0.495) روزمره زندگی همبستگی معنی دار بود.نتیجه گیری: بر اساس یافته های مطالعه حاضر عملکرد حسی- حرکتی اندام تحتانی مبتلا با استقلال بیماران سکته مغزی در فعالیت های پایه و ابزاری روزمره زندگی ارتباط دارد لذا پیشنهاد می شود در تمرینات توانبخشی این بیماران اجزای مختلف عملکرد حسی-حرکتی اندام تحتانی مورد توجه قرار گیرد.