در حال حاضر حدود 20 الی 25 درصد محصول های کشاورزی به صورت ضایعه هایی از چرخه ی مصرف خارج می شود. برای بررسی نقش مصرف بهینه ی کود در افزایش اثربخشی پرتو گاما، آزمایشی به صورت طرح فاکتوریل در قالب طرح پایه ی بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سیب زمینی رقم پیکاسو انجام شد. در این آزمایش سه عامل شامل نوع کوددهی (مصرف کود براساس عرف زارعین و مصرف بهینه ی کود براساس یافته های تجزیه ی خاک)، پرتودهی با پرتو گاما (شاهد و پرتودیده) و زمان اندازه گیری عامل های مورد نظر (قبل از انبارداری و 6 ماه پس از انبارداری) استفاده شد. نمونه ها با دز 15/0 کیلو گری پرتودهی شده و به مدت 6 ماه تحت دمای 15 الی 20 درجه ی سلسیوس و رطوبت نسبی 40 الی 60 درصد نگه داری شدند. درصد ماده ی خشک و مقدار نیترات و کادمیم، قبل و بعد از ذخیره سازی، اندازه گیری شد. یافته ها نشان داد در حالی که درصد ماده ی خشک در نمونه های عرف زارع پرتودهی نشده در طول مدت انبارمانی از 86/16 به 44/21 و در نمونه های پرتودهی شده از 68/17 به 41/19 و در شرایط بهینه ی مصرف کود نمونه های پرتودهی نشده از 09/20 به 18/23 و در نمونه های پرتودهی شده از 75/19 به 65/20 درصد افزایش یافت. نظر به این که میزان کاهش وزن غده های حاصل از تیمار مصرف بهینه ی کود در مدت انبارمانی حداقل بود، برتری پرتودهی در شرایط مصرف بهینه ی کود بر افزایش ماندگاری سیب زمینی در مقایسه با مصرف کود براساس عرف زارع، به اثبات رسید. بنابراین، توصیه می شود در تمامی فرآورده های کشاورزی، قبل از پرتودهی با پرتو گاما، مصرف بهینه ی کود در تولید آن ها رعایت شود. زیرا اثربخشی مصرف بهینه ی کود (مصرف کودها براساس یافته های تجزیه ی خاک در قبل از کاشت) بر ماندگاری سیب زمینی به دلیل بهبود کیفیت تولیدات کشاورزی به ویژه افزایش درصد ماده ی خشک، به مراتب بیش تر است.

ساخت سدهای بتن غلتکی (RCC) نقش بسزایی در استفاده موثر از منابع آبی می نماید. ساخت این سدها شامل ریختن بتن در لایه هایی با ضخامت کم و متراکم کردن آن ها می باشد. برای چک کردن دمای بتن ریزی باید از سنسورهای هوشمندی استفاده کرد که در آینده نیز قابل استفاده جهت پایش سلامت سازه باشند. هدف این مقاله معرفی یک مدل جدید مخصوص جانمایی سنسورهای هوشمند جهت پایش سلامت سدهای بتن غلتکی می باشد و نویسندگان الگوریتم پیشنهادی خود را با استفاده در یک سد واقعی (سد زیردان) اثبات می کنند و برای صحت سنجی از سد کینتا در مالزی استفاده شده است. از برنامه کامپیوتری Abaqus برای مدل سازی حرارتی جهت تعیین دما و تنش های حرارتی استفاده شده و بهترین زمان برای بتن ریزی لایه ها تعیین گردیده است. با استفاده از مختصات x, y برای تک تک اجزاء ها درمدل FEM واطلاعات دما و تنش های حرارتی به کمک شبکه عصبی، داده ها به صورت پیوسته درآمده تا از روش مونت کارلو یک x بهینه در تک تک لایه ها برای هر ارتفاع به دست آید. این نقاط پیدا شده برای کلیه ١, ٥, ٣,عدد لایه سد زیردان به دست آمده و درالگوریتم ژنتیک به کار رفته تا به عنوان یک حدس اولیه برای جانمایی سنسورها به کاررود. با تعریف ضریب اهمیت (حرارت واقعی تقسیم بر حرارت محاسبه شده) و با در نظر گرفتن یک تابع هزینه، یک جانمایی بهینه برای سنسورهای حرارتی سد ها تعیین شده است. بدین ترتیب علاوه بر پایش موثر ایمنی سد، هزینه های آن نیز بهینه می گردد.

آسیب در سدهای قوسی که از سازه های بسیار مهم و حیاتی هر جامعهای محسوب میشوند، به دلیل خسارتهای فاجعهآمیز ناشی از خرابی احتمالیشان باید همواره ازنظر عملکردی ارزیابی شوند و سطح ایمنی آنها برای ادامه حیات سد بررسی و مشخص شود. در این میان اگر آسیبی مشخص همچون ترکخوردگی در این سازه ها وجود داشته باشد، این ارزیابیها برای مشخص شدن سطح ایمنی فعلی و پیشبینی از مقاومت رزرو سازه در برابر بارگذاریهای مختلف ازجمله زلزله ضرورت مییابد که مورد مشابه آن در کشور موجود است. سد ماروپوینت به عنوان مطالعه موردی برای دستیابی به شناخت لازم در مورد تاثیر ترکخوردگی بر عملکرد سد و مشخص شدن سطح ایمنی آن انتخاب شد و هندسهای مشخص از ترک در بدنه سد ایجاد شد. مدلسازی سهبعدی سد همراه با پی برای چند دسته ترک مختلف با هندسه مشخص و مشخصات مکانیکی مختلف ساخته شد و برای مدلسازی ترک نیز از درز فشاری-برشی استفاده شد. بارگذاریهای اعمالشده نیز بارهای سرویس)وزن و فشار آب(و همچنین بار غیرعادی نفوذ آب در ترک هستند. در دسته اول تحلیلها مشخصات مصالح خطی فرض شدند و با مشاهده تنشهای کششی بزرگ، برای موارد منتخب از مصالح غیرخطی بتن با بهکارگیری مدل آسیب پلاستیک استفاده شد و مصالح پی خطی باقی ماند. ضرایب اطمینان برشی و فشاری برای سطوح درزهای انقباض و صفحه ترک محاسبه شدند و برای ضرایب اطمینان سطوح بدنه سد از معیار گسیختگی متناسب با بتن استفادهشده است. همچنین برای ساخت مدلهای سهبعدی سد، مراحل ساخت سد و درزهای انقباض بین طره ها مدل شده است. نتایج بهدستآمده نشانگر این هستند که برای ترک با عمق نفوذ نصف در ضخامت پوسته، برای هردو حالت نفوذ و عدم نفوذ آب در ترک، ضرایب اطمینان افت محسوسی نداشتند و نگرانی از بابت عملکرد و ایمنی متوجه سد نیست. اما با افزایش عمق نفوذ بهکل ضخامت سد، برای بارهای سرویس بدون نفوذ آب در ترک، با کاهش زاویهی اصطکاک سطح ترکخورده، ضرایب اطمینان افت محسوسی دارند و در صورت افزودن نفوذ آب داخل ترکها، این بارگذاری بهعنوان عاملی تشدیدکننده عملنموده و خرابیهای پای طرهی ترکخورده را افزایش میدهد. همچنین اثر خرابیهای مذکور روی پی، خبر از افتایمنی برشی در محل اتصال سد به طره ی ترکخورده میدهد.

زمینه: یکی از مکانیسم های مرتبط با سمیت نورونی مورفین استرس اکسیداتیو است. عصاره میوه عناب با خواص آنتی اکسیدانی سبب کاهش استرس اکسیداتیو می شود. هدف: این مطالعه با هدف تعیین اثر حفاظتی عصاره میوه عناب بر فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و استیل کولین استراز کورتکس و سرم در موش صحرایی نر تیمارشده با مورفین انجام شد. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی 42 سر موش صحرایی به صورت تصادفی به شش گروه هفت تایی تقسیم شده و گروه ها به مدت 30 روز با دزهای 100 و 200 کیلو گرم بر میلی گرم عصاره گیاهی به فرم خوراکی و مورفین 5/0 کیلو گرم بر میلی گرم به صورت درون صفاقی بررسی شدند. بعد از خون گیری و جدا کردن سرم و هموژن کردن بافت کورتکس، سنجش آنزیم های استیل کولین استراز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون واریانس یک طرفه انجام شد. یافته ها: تجویز خوراکی عصاره گیاه عناب با دز 100 و 200 کیلو گرم بر میلی گرم سبب افزایش فعالیت آنزیم استیل کولین استراز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز در سرم و کورتکس نسبت به گروه مورفین شد (01/P<0). تجویز عصاره عناب با دز 200 به همراه مورفین سبب افزایش معنی داری در فعالیت آنزیم استیل کولین استراز نسبت به گروه مورفین در کورتکس شد (01/P<0). نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد عصاره میوه عناب، احتمالا از طریق افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی، یک اثر مفید در جلوگیری از بروز اثرات مصرف مورفین در کورتکس اعمال می کند.

یکی از مسایل مهم در طراحی سدهای بتنی قوسی، کنترل و محدودسازی میزان نشت جریان از بالادست به پایین دست از طریق تکیه گاه ها است. به دلیل شدت بارهای وارد شده از سد به تکیه گاه، معمولا سدهای بتنی قوسی را در ساختگاه هایی بنا می-کنند که توده سنگ تکیه گاه های آن از شرایط سختی و مقاومت کافی برخوردار باشند.با این حال سنگ های سخت و مقاوم به - دلیل ماهیت شکننده، همواره حاوی تعدادی درزه یا ناپیوستگی هستند.از آنجا که این ناپیوستگی ها به عنوان مجاری جریان می توانند موجب تراوش زیاد آب از طریق تکیه گاه شده و حتی باعث ناپایداری تکیه گاه ها شوند، لذا باید از نظر هیدرولیکی و همچنین مکانیکی به طور کامل مورد بررسی قرار گیرند. در این تحقیق سعی شده است که تاثیر مشخصات هندسی ناپیوستگی ها مانند امتداد دسته  درزه ها و میزان شکاف دهانه آنها - بر رفتار هیدرولیکی تکیه گاه و میزان نشت از داخل آن مورد مطالعه قرار گیرد. همچنین تاثیر میزان شکاف دهانه ناپیوستگی ها که پارامتری هیدرولیکی محسوب می شود بر ایمنی تکیه گاه بررسی شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که مشخصات هندسی ناپیوستگی ها تاثیر قابل ملاحظه و تعیین کننده ای بر میزان نشت از توده سنگ تکیه گاه داشته و در مواردی می توانند ایمنی تکیه گاه را نیز به خطر بیندازد.

بالتوری سبز به دلیل پراکنش جغرافیایی وسیع، سازگاری مناسب با سامانه های کشاورزی، رفتار تغذیه ای، قدرت جستجوگری بالا و امکان پرورش و تکثیر نسبتا آسان آزمایشگاهی یکی از گونه های مهم مورد استفاده در برنامه های کنترل زیستی است. پرورش حشرات کامل بالتوری سبز با غذای مصنوعی و پرورش لاروها با تغذیه از تخم های شب پره مدیترانه ای آرد در گلخانه انجام شد. سمیت حشره کش های ایمیداکلوپرید، ایندوکساکارب و اندوسولفان روی مراحل تخم به روش غوطه ورسازی، لاروهای سن سوم به روش تماسی و شفیره به روش تیمار موضعی بررسی شد. اثرهای زیرکشندگی این حشره کش ها با تیمار لاروهای سن سوم با دز مزرعه ای هر حشره کش، به روش سم شناسی دموگرافیک در دمای 2±26 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10±60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی انجام شد. هیچ کدام از سه حشره کش مورد آزمایش حتی در غلظت های بالاتر از دز مزرعه ای، اثر تخم کشی قابل توجهی روی تخم بالتوری سبز نداشتند. در مرحله شفیرگی، مقادیر LD50 برای اندوسولفان، ایمیداکلوپرید و ایندوکساکارب به ترتیب 144، 33 و 21 میگروم ماده تکنیکال به ازای هر حشره برآورد گردید. حشره کش ها در غلظت های توصیه شده مزرعه ای اثر کشندگی قابل توجهی روی لاروهای سن سوم بالتوری سبز نشان ندادند، بنابراین مقادیر LC50 آن ها برای این مرحله زیستی تعیین نشد. اثرهای زیرکشندگی با استفاده از تیمار با دز مزرعه ای بررسی گردید. از بین فراسنجه های مورد بررسی فقط نرخ تولیدمثل خالص بین شاهد و تیمارها اختلاف معنی داری داشت. با وجود این، اختلاف بین تیمارهای حشره کش معنی دار نبود. بیشترین و کمترین نرخ ذاتی افزایش جمعیت در شاهد (0.176) و تیمار ایندوکساکارب (0.152) به دست آمد. ترتیب سمیت این ترکیبات به روش سم شناسی حاد و دموگرافیک به صورت: ایمیداکلوپرید < اندوسولفان < ایندوکساکارب تعیین شد.

مقدمه: رودخانه زاینده رود تنها رودخانه حوضه مرکزی ایران است که دارای آب شیرین دایمی می باشد. این رودخانه اهمیت بسیاری در تامین آب آشامیدنی، حفظ حیات صنعتی استان و تامین آب کشاورزی دارد. قسمت بالا دست این رودخانه (بالا دست بند چم آسمان) به دلیل تامین آب شرب از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین با توجه به رشد صنایع، افزایش جمعیت و عوامل متعدد تاثیرگذار بر کیفیت منابع آب، مدیریت این منبع نیاز به ابزارای قدرتمند و به روز دارد.روش ها: استفاده از مدل های کمی و کیفی مانند مدل 11 MIKE می تواند ابزاری کارآمد جهت مدیریت این شریان حیاتی محسوب شود. در این مطالعه به منظور شبیه سازی کمی و کیفی رودخانه زاینده رود، از حد فاصل سد تنظیمی تا پل کله از نرم افزار 11 MIKE که یک مدل کیفیت آب با هسته هیدرودینامیک می باشد، استفاده شده است. بدین منظور در مدت پنج ماه از چهار ایستگاه هیدرومتری نمونه برداری به عمل آمد و میزان اکسیژن محلول، pH،BOD یک روزه، سه روزه، پنج روزه و هفت روزه، NH4، NO3، فسفات و دما اندازه گیری شد. دیگر داده های مورد نیاز مدل شامل داده های مورفولوژیک و هیدرولوژی و هواشناسی از سازمان آب منطقه ای اصفهان و اداره هواشناسی شهرکرد تهیه و به مدل معرفی گردید. در مرحله بعد ضمن واسنجی مدل، دقت مدل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد نتایج مدل و نتایج میدانی از همبستگی مناسبی برخوردار است و ضریب همبستگی در اکثر پارامترها از 0.9 بیشتر است. در انتها وضعیت رودخانه در 25 سال آینده تحت دو سناریو مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: نتایج این پژوهش نشان می دهد غلظت فسفات، BOD5، COD، NH4،NO3 در رودخانه زاینده رود، از سد تنظیمی تا پل کله از استاندارد مجاز آب های سطحی بالاتر می باشد. نتایج پیش بینی مدل جهت 25 سال آینده، گویای این مطلب است که با توجه به روند رو به رشد جمعیت و صنایع، ورود آلاینده ها به این شریان حیاتی افزایش می یابد و در نتیجه غلظت آلاینده ها در رودخانه زیادتر می شود و این افزایش نه تنها محیط زیست آبی را به خطر می اندازد بلکه تصفیه آب رودخانه به منظور تامین آب آشامیدنی توسط تصفیه خانه بابا شیخعلی را نیز با مشکل مواجه می سازد.نتیجه گیری: نتایج مشاهدات مؤید آن است که غلظت اکسیژن محلول جهت محیط زیست آبی مناسب است اما این مقدار اکسیژن محلول به منظور مهاجرت و تخم ریزی ماهیان، کافی نمی باشد.

یکی از عوامل تاثیرگذار بر مشخصه های فیزیکی و مکانیکی در سدهای خاکی، اثر تر و خشک شدن متوالی خاک هسته است که ناشی از نوسانات زیاد تراز آب مخزن در دوره های خشک طولانی مدت و آبگیری های مجدد است. در این پژوهش اثر تر و خشک شدن متوالی هسته رسی سد دوستی مورد بررسی قرار گرفت. پس از نمونه برداری از محل قرضه سد، آزمایش های تراکم استاندارد، تک محوری، برش مستقیم، هدایت هیدرولیکی و منحنی مشخصه آب-خاک انجام و شش مرحله تر و خشک شدن متوالی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پس از شش چرخه تر و خشک شدن مقاومت فشاری نمونه ها 32 درصد کاهش و همچنین میزان نفوذپذیری هسته سد حدود 9/1 برابر افزایش یافت. با انجام آزمایش منحنی مشخصه آب-خاک که بیانگر رابطه میان درصد رطوبت و مکش در خاک های غیر اشباع است مشخص شد که با افزایش تعداد چرخه، منحنی مشخصه آب-خاک به سمت پایین تغییرمکان پیدا می کند و قابلیت نگهداشت آب توسط خاک کاهش می یابد. در نهایت با استفاده از نرم افزار GEOSTUDIO یک مدل عددی از سد دوستی ساخته و برای صحت سنجی مدل عددی از نتایج ابزار دقیق موجود استفاده گردید. سپس با استفاده از داده های حاصل از آزمایشات در مدل عددی نشست هسته سد پس از 6 چرخه تر و خشک شدن پیش بینی شد. نتایج مدل سازی عددی نشان داد در حالت پس از اعمال شش چرخه تر و خشک شدن در مقایسه با حالت بدون اعمال چرخه، افزایش 3/38 درصدی نشست هسته سد بوجود می آید.

یکی از روش هایی که در ساخت سدهای بتنی و خاکی به عنوان جایگزینی مناسب مطرح است، روش ساخت سدها به شیوه بتن غلتکی می باشد. بتن غلتکی، بتنی است که کارآیی بسیار پایین داشته و همچون سدهای خاکی لایه به لایه پخش و پس از تراکم با غلتک به بتنی همانند بتن معمولی تبدیل می شود. از مزایای این شیوه می توان به اقتصادی بودن و سرعت بالای آن اشاره نمود. ارزیابی کیفیت مناسب و دسترسی به مصالح لازم برای تولید بتن غلتکی بطوریکه الزامات سازه ای و دوام را برآورده سازد از نکات ضروری به شمار می آید. لذا انتخاب صحیح نسبت مخلوط بتن غلتکی یک مرحله مهم در دستیابی به بتن اقتصادی و بادوام می باشد. در این تحقیق مراحل کلی و مطالعات آزمایشگاهی اولیه نسبت مخلوط بهینه بتن غلتکی سد مخزنی ژاوه واقع در استان کردستان به صورت مطالعه موردی مورد بررسی قرار گرفته است. از نتایج بدست آمده، مجموع مواد سیمانی به کار رفته در نسبت مخلوط بهینه آزمایشگاهی معادل 125 کیلوگرم بر متر مکعب می باشد. همچنین نسبت خمیر به ملات در حدود 5 درصد بالاتر از حداقل توصیه شده در دستورالعمل بتن غلتکی ارایه شده در راهنمای انجمن مهندسی ارتش آمریکا حاصل گردید. با توجه به اینکه شبکه های عصبی مصنوعی از جمله روش های مدل سازی می باشند که قدرت بسیار زیادی جهت تطابق با مسایل مهندسی از خودشان نشان داده اند، در ادامه بر اساس نتایج واقعی ناشی از نسبت مخلوط آزمایشگاهی توسط مدل سازی شبکه های عصبی به مدل هایی به منظور پیش بینی مقاومت فشاری این نوع بتن در سن 180 روزه می پردازد. مقادیر ضرایب همبستگی در هر یک از مدل های ساخته شده در این تحقیق نزدیک به مقدار 1 حاصل گردید که بیانگر دقت مناسب مدل ها می باشد.