لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

از مواد شیمیایی که در سال های اخیر روی اثرات آنها در کاهش سرمازدگی کار شده است می توان سالیسیلات ها و جازمونات ها را نام برد. در این مطالعه تاثیر ترکیبات سالیسیلیک اسید و متیل جازمونات در افزایش تحمل سرما در گیاه فلفل دلمه ای رقم امیلی (گلخانه ای) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل 2 × 7 در 4 تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. فاکتور اول شامل سالیسیلیک اسید در سه غلظت 0.1، 0.5 و 1 میلی مولار و متیل جازمونات در سه غلظت 0.001، 0.01 و 0.1 میلی مولار همراه با یک شاهد (آب مقطر) و فاکتور دوم شامل دو روش محلول پاشی و خاک مصرف این ترکیبات در مرحله 9 - 7 برگی گیاه بود. پس از انجام تیمارها گیاهان برای مدت3 روز در دمای صفر درجه سانتی گراد قرار گرفتند و پس از سه روز نگهداری در دمای گلخانه، شاخص های مختلفی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که به جز برای قندهای محلول و پرولین برگ در سایر موارد تفاوتی بین دو روش کاربرد هورمون مشاهده نشد. برای تمام صفات تیمارهای هورمونی تاثیر معنی داری نشان دادند. اما به دلیل اثر متقابل معنی دار بین تیمار هورمونی و روش کاربرد، اثر هورمون تحت تاثیر روش کاربرد قرار گرفت. غلظت 0.5 میلی مولار سالیسیلیک اسید، به روش خاک مصرف، سبب کاهش علائم ظاهری سرمازدگی و افزایش کلروفیل نسبی، فلورسانس کلروفیل، قندهای محلول و پرولین برگ در مقایسه با شاهد گردید. لذا تحمل گیاهان را در مقابل سرما نسبت به گیاهان شاهد افزایش داد. در بین غلظت های متیل جازمونات کاربرد غلظت 0.01 میلی مولار سبب کاهش علائم سرمازدگی و افزایش فلورسانس کلروفیل نسبت به شاهد شد و تنها به روش خاک مصرف سبب افزایش کلروفیل a و b و قندهای محلول گردید و در افزایش مقاومت به سرمای گیاهان بهتر از سایر غلظت ها عمل کرد.

درخت به (Cydonia oblonga Mill.) از درختان میوه حساس به کلروز برگی ناشی از کمبود آهن است. در بین راهکارهای کاهش این مشکل، انتخاب منابع ژنتیکی متحمل به این عارضه به طور اقتصادی تری می تواند موثر واقع شود. در این بررسی سیزده ژنوتیپ به شناسایی شده منطقه مرکزی ایران همراه با به رقم اصفهان به عنوان شاهد، از نظر حساسیت به کلروز آهن از طریق ارزیابی میزان کلروفیل برگی با تاکید بر برگ های بالایی، طی دو سال متوالی در شرایط نهالستان و گلخانه روی سه نوع پایه گلابی، زالزالک و ارزیابی شدند. کلیه ژنوتیپ های به با پایه گلابی در سال اول پس از انتقال از نهالستان ناسازگاری کامل نشان دادند. چنین ناسازگاری در سایر ترکیبات پیوندی مشاهده نشد. ارزیابی مقایسه ای میزان کلروفیل برگ ها بیانگر تاثیر مثبت شرایط نهالستان بر میانگین میزان کلروفیل برگ های پایینی و بالایی در کلیه ژنوتیپ ها بود. ارزیابی مقایسه ای حساسیت ژنوتیپ های مختلف به نشان داد که ژنوتیپ های NB3،NB4  و SHA1 روی اغلب پایه ها کلروز کم تری در مقایسه با دیگر ژنوتیپ ها روی برگ های بالایی نشان دادند. دو ژنوتیپ PH2 و KVD2 روی اغلب پایه ها حساسیت نسبتا زیاد تا زیاد به کلروز بروز دادند. در ژنوتیپ KVD1، پایه به سبب افزایش حساسیت آن به کلروز آهن، و دو پایه زالزالک و گلابی سبب کاهش قابل توجه حساسیت آن شدند. در ژنوتیپ KM1 پایه زالزالک و در ژنوتیپ ET1 دو پایه گلابی و زالزالک سبب افزایش حساسیت این ژنوتیپ شدند. سایر ژنوتیپ ها بسته به پایه و شرایط محیطی آزمایش رفتار متغیری از خود بروز دادند.

در طی سالهای 79-75 نمونه های مختلف برگی سیر (Allium sativum)، پیاز (A. cepa) و تره خوراکی (A. ampeloprasum var. persicum) از برخی نقاط مهم کاشت جمع آوری گردید. نمونه های برگی سیر اغلب دارای علایم موزاییک شدید، کلروز نواری و بدشکلی بوده در اکثر موارد کاهش رشد نشان می دادند. نمونه های تره خوراکی جمع آوری شده از مزارع و میادین عرضه کننده سبزیجات دارای علایم موزاییک و زردی نواری بودند. نمونه های برگی جمع آوری شده پیاز خوراکی اغلب فاقد علایم مشخص بود و تنها در تعدادی بد شکلی برگ قابل مشاهده بود. نمونه ها توسط روش سرولوژیکی الیزا سنجش گردید و در برخی موارد نیز نتایج آزمون الیزا در مورد ویروس های تشخیص داده شده جنس Allium به وسیله روش ایمینوالکترون میکروسکوپی (IEM) مطالعه و مقایسه گردید. آنتی سرم های مصرفی بر علیه تعدادی از ویروسهای مهم شامل آنتی بادی پلی کلونال (IgG, Conj) و مونوکلونال اهدایی از دکتر لزمن موسسه BBA برانشویگ آلمان بود. بر اساس نتایج آزمونهای سنجش الیزا ویروسهای زیر در تعدادی از نمونه های جنس Allium تشخیص داده شدند. هیچ یک از نمونه ها با آنتی بادی های ویروس زرد نواری موسیر (SYSV)، ویروس X موسیر (As-No. 268, (1505.2, 5E8, 4H4 Mab) (ShVX-Allexivirus) و ویروس V-A سیر (As-No. 1506.2) (Gar V-A) واکنش نشان نداده اند.

به منظور بررسی واکنش گیاه چغندرقند از نظر عیار قند و صفات مورفولوژیک به مدیریت تغذیه تحت آبیاری با پساب، آزمایشی به صورت کرت های یکبار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1392 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد به اجرا درآمد. کرت های اصلی شامل سه مرحله 1- آبیاری با پساب شهری در مرحله دو تا چهار برگی چغندر قند 2- آبیاری با پساب شهری در مرحله هشت تا 12 برگی چغندر قند، 3- آبیاری با آب معمولی (شاهد) و کرت فرعی آزمایش شامل چهار تیمار کودی: کود گوسفندی، کمپوست بستر قارچ، کود شیمیایی و بدون کود (شاهد) بود. نتایج نشان داد استفاده از پساب در مرحله هشت تا 12 برگی به طور معنی داری سبب افزایش وزن تک ریشه، وزن تر اندام هوایی، طول و قطر ریشه در مقایسه با آب معمولی گردید. اما غلظت عناصر مس و منگنز در اندام هوایی، عیار قند و شکر قابل استحصال تحت تاثیر تیمار های آبیاری قرار نگرفتند. در حالی که اثرات تیمارهای کودی بر این صفات معنی دار بودند. در بین تیمار های کودی بیشترین وزن تک ریشه، وزن تر اندام هوایی، طول و قطر ریشه به تیمار کود گوسفندی و تیمار آبیاری با پساب در مرحله هشت تا 12 برگی اختصاص داشت.

به منظور بررسی اثر سطوح مختلف شوری و سه نوع تغذیه نیتروژنی بر واکنش های بیوشیمیایی و تغییرات وزن خشک بخش هوایی و ریشه گیاه دارویی اسفرزه، آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1388 در مرکز زیست فناوری دانشگاه زابل انجام گرفت. سه سطح شوری 0، 100 و 200 میلی مولار نمک NaCl به عنوان فاکتور A و دو منبع نیتروژن به سه شکل نیترات: از منبع نیترات کلسیم، آمونیوم از منبع سولفات آمونیوم و ترکیب نیترات و آمونیوم به نسبت یک دوم از هر منبع نیتروژن به عنوان فاکتور B در نظر گرفته شدند. اعمال تنش شوری از مرحله دو برگی در گیاهان آغاز و تا 30 روز ادامه یافت. با بالا رفتن میزان شوری از شاهد به 200 میلی مولار از مقدار ماده خشک بخش هوایی و ریشه به ترتیب معادل 42.8 و 13.4 درصد کاسته شدند. در بین تغذیه نیتروژنی و در بالاترین سطح شوری، منبع کودی نیترات+آمونیوم به میزان بیشتری سبب افزایش این دو بخش گردید. در این آزمایش تنش شوری، تیمار کودی نیتروژن و اثر متقابل آنها (به جز درصد نیتروژن) تاثیر معنی داری بر مقادیر نیتروژن، نیترات، پروتئین های محلول و اسیدهای آمینه داشتند بطوری که شوری سبب کاهش آنها گردید. در بالاترین سطح شوری، تیماری کودی نیترات+آمونیوم به نسبت بیشتری سبب افزایش این فاکتورها شد. با افزایش شوری از شاهد به 200 میلی مولار از محتوای کلروفیل برگ ها کاسته و بر میزان کربوهیدرات محلول و پرولین افزوده شد. در این آزمایش نوع تغذیه نیتروژنی تنها بر میزان پرولین معنی دار بود. تاثیر آن بر محتوای کلروفیل و میزان کربوهیدرات محلول برگ ها معنی دار نبود. در بین سه نوع کود مصرفی، منبع نیتروژنی آمونیوم+نیترات از بیشترین کارآیی نسبت به دیگر منابع نیتروژن در افزایش میزان پرولین برخوردار بود. بر اساس نتایج این آزمایش می توان بیان کرد که شوری سبب کاهش رشد، میزان کلروفیل، اسیدهای آمینه، میزان پروتئین و درصد جذب نیتروژن در گیاه اسفرزه می شود. استفاده از نیتروژن به صورت نیترات+آمونیوم در سطح 200 میلی مولار NaCl از کارآیی بیشتری در بهبود این پارامترها در این گیاه برخودار است.

به منظور ارزیابی تاثیر متیل جاسمونات و تنش شوری بر برخی خصوصیات مورفولوژیک و عملکرد گل بابونه آلمانی، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با استفاده از فاکتورهای محلول پاشی با متیل جاسمونات (0، 75، 150، 225 و 300 میکرومولار) و شوری) 2.1، 6، 10 و 14 دسی زیمنس بر متر) در یک طرح گلخانه ای انجام گردید. عمل محلول پاشی روی گیاهان بابونه در سه مرحله 1) سه الی چهار برگی 2) در مرحله ساقه روی 3) در مرحله ظهور گل آذین انجام شد. اسپری متیل جاسمونات و اعمال شوری تاثیر معنی داری روی تمام صفات اندازه گیری شده داشت. کاربرد متیل جاسمونات در غلظت 75 میکرومولار و شوری در سطح 6 دسی زیمنس/متر، بیشترین سطح برگ، نسبت طولی ریشه/ ساقه، وزن خشک گل، ارتفاع بوته، زی توده، قطرساقه و شاخه فرعی را به وجود آورد. کمترین طول ریشه در غلظت 75 میکرومولار متیل جاسمونات و شوری در سطح 14 دسی زیمنس/متر دیده شد. با توجه به نتایج، شوری ملایم (6 دسی زیمنس/متر) و سطوح پایین متیل جاسمونات در گیاه بابونه آلمانی اثرات مثبتی روی صفات مورفولوژیکی و عملکرد گل داشتند.

در استان مازندران، استفاده از سیترنج ها از جمله کاریزوسیترنج به عنوان پایه جایگزین برای مرکبات درحال توسعه و ترویج است. با درنظر گرفتن دامنه تغییرات زیاد آهک و بافت در خاک های منطقه، بررسی واکنش این پایه به شرایط خاک های منطقه بسیار ضروری است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی روند رشد، و تحمل پایه کاریزوسیترنج به خاک های آهکی شرق مازندران بود. به این منظور، آزمایشی به مدت دو سال: کدام سال ها؟ درقالب طرح بلوک های کامل تصادفی در هفت خاک با بافت متفاوت از لوم شنی تا رسی و دامنه کربنات کلسیم معادل از 2% تا 45% انجام شد. اندازه گیری ها شامل روند رشد رویشی، وزن خشک، شاخص درجه زردی، شاخص فلورسنس، کلروفیل، غلظت عناصر غذایی در برگ و ریشه بود. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین وزن خشک اندام هوایی از خاک-های با بافت لوم و آهک کل 2% و همچنین خاک های با بافت شن لومی و آهک کل 40% حاصل شد. بیشترین درجه زردی برگ از خاک های با بافت لوم، آهک 45% و آهک فعال 16% به دست آمد و کمترین درجه زردی از خاک های با آهک کل 2% و بدون آهک فعال حاصل شد. میانگین غلظت آهن کل در ریشه ها، 94/8 برابر میانگین غلظت آن در برگ ها بود که تجمع و رسوب آهن در ریشه ها را نشان می دهد. مقدار منگنز قابل استفاده برای درختان مرکبات در بیشتر خاک ها بیش از حد مطلوب بود اما میانگین غلظت منگنز برگ در بیشتر خاک ها کمتر از حد کفایت بود که نشان می داد کمبود منگنز در برگ درختان مرکبات به علت کمبود منگنز در خاک نبود بلکه ناشی از انتقال منگنز از ریشه به اندام هوایی بود. به طور کلی، میانگین غلظت منگنز در ریشه، 67/6 برابر میانگین غلظت آن در برگ بود. براساس نتایج، منگنز محدود کننده ترین عنصر برای این پایه و پیوندک بود در حالی که تجمع آهن در ریشه بیشتر از منگنز بود. نتایج میانگین مقدار کلروفیل و شاخص فلورسنس کلروفیل (Fv/Fm) برگ ها نشان داد که خاک های با بافت متوسط و آهک کل کم و همچنین خاک های با بافت سبک و آهک کل زیاد، بیشترین مقدار کلروفیل و شاخص فلورسنس را داشتند. بر پایه نتایج، این پایه در خاک های با آهک کل بیشتر از 14% علائم زرد برگی و کاهش رشد داشت. نیز، بافت خاک و مقدار آهک در تحمل پایه کاریزوسیترنج به خاک های آهکی بیشترین تاثیر را نشان داد به طوری که در خاک های با بافت سنگین و متوسط و آهک کل بیشتز از 14% علائم شدید زرد برگی و کاهش رشد نشان می داد اما در خاک های با بافت سبک و آهک کل 40%، علایم کلروز ظاهر نشد یا بسیار خفیف بود. بنابراین به باغداران توصیه می شود در انتخاب این پایه، بافت خاک و مقدار آهک خاک را لحاظ نمایند.

مدفوع غیرطبیعی دلیل مهمی برای بیماری های کولون است. خون ریزی مخفی که توسط یک آزمون جست جوی خون مخفی در مدفوع(Occult blood test) جهت پراکسیداز هموگلوبین تعیین می شود روشی مهم جهت شناسایی نئوپلاسم کولورکتال در مراحل اولیه و قابل درمان است. عدم مصرف مواد غذایی شامل گوشت قرمز و ماهی، سبزیجات، داروها به خصوص ویتامین C، ترکیبات آهن دار و داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی به مدت 3 روز قبل از آزمایش ضروری است. روش های شیمیایی رایج برای آزمایش OB عبارتند از: روش میر(Meyer)، روش گایاک(Guaiac)، روش اوتولیدین(O-Tolidine)، روش الکل پیرامیدین(Alcohol pyramidine) و کیت های تجارتی. اساس آزمایش در این روش ها، اکسید شدن کروموژن موجود در هر یک به دنبال اثر اکسیژن آزاد شده از اثر فعالیت پراکسیدازی هموگلوبین روی پراکسید هیدروژن و ایجاد رنگ(واکنش مثبت) می باشد. به منظور بررسی و مقایسه حساسیت هر یک از روش های ذکر شده، خون در مقادیر مختلف به مدفوع اضافه شد که براساس نتایج به دست آمده حساس ترین روش، روش میر بود. این روش می تواند خون ریزی های پاتولوژیک دستگاه گوارش را در میزان 10-5 میلی لیتر شناسایی کند. بعد از این روش حساس ترین روش ها به ترتیب گایاک، الکل پیرامیدین و هماتیپ بوده اند. روش هماتیپ دارای حداقل حساسیت بوده و خون ریزی کم تر از 5/81 میلی لیتر در روز را نمی تواند تشخیص بدهد. هدف از انجام دادن این پژوهش ارزیابی تست های متداول شیمیایی در تشخیص خون مخفی در مدفوع و در نتیجه انتخاب و معرفی یک روش حساس و مناسب جهت آزمایشگاه های بالینی کشور بوده است.

این آزمایش در سال زراعی 89-1388 به صورت کرت های یک بار خرد شده بر پایه بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان انجام شد. عامل اصلی تنش خشکی در چهار سطح شامل شاهد (آبیاری در 7-5 برگی، ستاره ای شدن، ظهور طبق کامل، 50% گلدهی و پر شدن دانه) قطع آبیاری در مرحله 7-5 برگی، قطع آبیاری در مراحل 7-5 برگی، ستاره ای شدن و ظهور طبق کامل و قطع آبیاری در مراحل 7-5 برگی، 50 % گلدهی و پر شدن دانه بود. عامل فرعی تراکم بوته در سه سطح 8، 10 و 12 بوته در مترمربع بود. نتایج نشان داد اثر تنش خشکی در مراحل رشدی گیاه بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، قطر طبق، تعداد دانه در طبق، عملکرد دانه و عملکرد روغن در سطح احتمال 1% اختلاف معنی داری داشت. تاثیر تراکم بوته به جز بر ارتفاع بوته، بر سایر صفات اندازه گیری شده تفاوت معنی داری از لحاظ آماری نشان داد. اثرات متقابل تنش خشکی و تراکم بوته به جز بر ارتفاع بوته و درصد روغن بر سایر صفات اندازه گیری شده تفاوت معنی داری از لحاظ آماری نشان نداد. بیشترین عملکرد دانه در تیمار شاهد با میانگین 2314 کیلوگرم در هکتار و کمترین عملکرد دانه با میانگین 810 کیلوگرم در هکتار در تیمار S3 به دست آمد. با افزایش تراکم بوته عملکرد دانه با وجود کاهش در اجزاء عملکرد افزایش معنی داری نسبت به تراکم کم بوته نشان داد بطوری که بالاترین مقدار در تراکم 12 بوته در مترمربع با میانگین 2141 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. نتایج همبستگی ساده صفات نشان داد عملکرد دانه با تعداد دانه در طبق بالاترین ضریب همبستگی را داشت. از نتایج به دست آمده می توان نتیجه گیری کرد که آبیاری در مراحل قبل و بعد از گلدهی به همراه تراکم 12 بوته در مترمربع برای شرایط منطقه سیستان قابل توصیه می باشد.