سابقه و هدف: جذام و بیماری هانسن بصورت آندمیک در بعضی نقاط کشور و از جمله در استان کرمانشاه وجود دارد. هدف از این مطالعه بررسی اپیدمیولوژیک جذام در استان کرمانشاه در طی سالهای 1360 لغایت 1377 می باشد.مواد و روشها: این بررسی روی پرونده 218 بیمار جذامی مراجعه کننده به مرکز مبارزه با جذام استان کرمانشاه در خلال سالهای 1360 لغایت 1377 بعمل آمده است و روش مطالعه توصیفی می باشد.یافته ها: 74.4 درصد بیماران مرد و 25.6 درصد زن بوده اند. میانگین سنی مردان 42±15.8 و زنان 38±12 سال می باشد. بیشترین تعداد در گروه سنی 59-50 سال قرار دارند. شهرستان کرمانشاه و جوانرود بالاترین و قصر شیرین و سرپل ذهاب کمترین تعداد مبتلایان را داشته اند. جذام لپروماتوز (LL) و بعد از آن جذام بینابینی لپرماتوز (BL) شایعترین شکل بیماری بوده است.نتیجه گیری: جذام در استان کرمانشاه آندمیک می باشد و در مرکز استان و سپس شهرستان جوانرود و بالاترین شیوع را دارد. تعداد بیماران مرد تقریبا سه برابر زنان بوده است. بررسی علل و عوامل این یافته ها ضروری است.

گرانولوم آنولر بیماری خوش خیم و التهابی پوست می باشد که تظاهرات بالینی مختلفی دارد. شایع ترین تظاهر بیماری یا نوع کلاسیک آن به صورت پاپول های گروهی حلقوی به رنگ پوست می باشد. انواع منتشر آن نادر می باشد و پاسخ درمانی در بیشتر موارد مطلوب نبوده و بهبودی خود به خود در بیماران کمتر دیده می شود. روش های درمانی مختلفی در این بیماری استفاده شده است و پاسخ های درمانی متفاوتی نیز گزارش شده است.داپسون در درمان بسیاری از درماتوزها مثل درماتیت هرپتیفرم، پمفیگوئید، ضایعات تاولی لوپوس اریتماتوز سیستمیک، پیودرما گانگرنوزوم، پلی کندریت راجعه، آکنه کنگلوباتا و .... استفاده شده است. از آنجایی که اثر درمانی داپسون در بسیاری از بیماری های به جز جذام و درماتیت هرپتیفرم به سرعت تاثیر در بیماری های فوق الذکر نمی باشد و نیز در برخی گزارش ها داپسون به عنوان یک داروی سیستیک کم عارضه و موثر در گرانولوم آنولر معرفی شده است، لذا بر آن شدیم که اثر درمانی آن در تعدادی از انواع نادر گرانولوم آنولر شامل فرم های منتشر و زیر جلدی بررسی نماییم. در این مطالعه شش بیمار که با نمونه برداری پوست بررسی آسیب شناسی تشخیص گرانولوم آنولر در آنها ثابت شده بود، به مدت دو ماه تحت درمان با داپسون قرار گرفتند. در چهار بیمار ضایعات پوستی به طور کامل از بین رفتند ولی در 2 بیمار دیگر بهبودی به ترتیب در 50% و 20% ضایعات مشاهده شد و این دو بیمار بعد از قطع درمان عود ضایعات را نشان دادند.

داپسون برای اولین بار به عنوان یک داروی ضد باکتری به جامعه پزشکی معرفی گردید اما پس از مدتی مشخص گردید که تاثیر آن بر باکتری ها از سایر سولفونامیدها کمتر است. تاثیر این دارو در درمان بیماری سل نیز چندان رضایتبخش نبود. با وجود این، داپسون سالهاست که به عنوان داروی اصلی در درمان بیماری جذام مورد استفاده قرار می گیرد. این دارو همچنین در پروفیلاکسی و درمان مالاریا و بعضی دیگر از بیماریهای انگلی نیز موثر است. در حال حاضر پس از جذام بیشترین موارد کاربرد داپسون در درمان برخی از بیماریهای نادر و کمتر شایع پوست است. در این مقاله مروری سعی شده است که تا حد امکان اطلاعات جامعی در مورد مکانیسم عمل، فارماکوکینتیک، کاربردها، عوارض و راههای پیشگیری و درمان عوارض ناشی از داپسون ارایه گردد.

هدف: به منظور علل و عوامل زمینه ساز ایجاد دسماتوسل و برای نحوه درمان بیماران و عوارض بعدی این مطالعه در بیمارستان امام رضا (ع) به مدت 5 سال انجام شد. روش: این پژوهش یک مطالعه توصیفی بر روی 50 پرونده مربوط به بیمارانی است که در تشخیص دسماتوسل در بیمارستان امام رضا (ع) بستری شده بودند یافته ها: دید در حد شمارش انگشت بوده و دسماتوسل در 3/2 بیمارستان قطری کمتر از 3 میلی متر داشت 28% بین 5-3 میلی متر و 6% دسماتوسل بزرگتر از 5 میلی متر داشتند. در 58% بیماران دسماتوسل در مرکز قرنیه بود و در حالی که در 42% دیگر در حاشیه قرنیه قرار داشت. در 74% بیماران قرنیه ای که دسماتوسل بر روی آن به وجود آمده بود در فاز انفیلتراسیون و اولسر حاد بود که در این گروه بیشترین میزان پرفوراسیون وجود داشت. در 18% قرنیه در مرحله آبسه و نکروز بود و در 8% باقیمانده هم قرنیه در حال بهبودی و با مناطق اپاسیتی روی آن مشهود بود. در غالب بیماران رآکسیون AC به صورت هیپوپیون (46%) بود در حالی که در 8% رآکسیون فیبرینوئید، در30% رآکسیون سلولارو در 16% هیچ رآکسیون واضحی در اتاق قدامی مشهود نبود. در بررسی میزان پرفوراسیون در بیماران و در طی مراحل بستری در بیمارستان مشخص شد که در 46% بیماران نهایتا پرفوراسیون قرنیه روی داده بود. از نظر عامل زمینه ساز و اتیولوژی در 16% بیماران اولسر هرپتیک وجود داشت. در 18% بیماران دفورمیتی پلک به صورت اکتروپیون به دنبال جذام یا انتروپیون و تریکیازیس دیده می شد. در سه بیمار دسماتوسل بر روی قرنیه پیوندی به وجود آمده بود. از نظر نحوه درمان غالب بیماران (66%) با عمل جراحی فلاپ ملتحمه معالجه شده بودند که تنها در 1/%12  شکست مواجه شده بود. برای 12% بیماران پیوند قرنیه انجام شده بود و بقیه با درمان دارویی جهت اولسر پی گیری شده بودند.  نتیجه: غالب بیمارانی که دسماتوسل در حد 1-2 میلی متر داشتند با درمان دارویی به تنهایی بهبود یافته ها بودند ولی بیماران با دسماتوسل بزرگتر از 2 میلی متر غالبا نیاز به عمل جراحی پیدا کرده بودند. خطر پرفوراسیون در دسماتوسل مرکزی بیشتر از محیطی بود با افزایش سایز دسماتوسل خطر پرفوراسیون به میزان قابل توجهی افزایش یافته بود.

زمینه و پژوهش: ایران از جمله کشورهایی است که جمعیت جذامیان آن قابل توجه می باشد. مرکز دانشگاهی بیمارستان امام رضا (ع) مشهد نیز یکی از مراکز عمده در زمینه پژوهش در مورد جذام می باشد. در این مطالعه به علایم چشمی و اربیتال جذام (به ویژه کاتاراکت) در میان بیماران غیر بستری که به درمانگاه چشم پزشکی مرکز درمانی آموزشی بیمارستان امام رضا مراجعه نمودند بررسی گردید.مواد و روش ها: در یک کارآزمایی بالینی، 18 بیمار جذامی که دارای لنز کاتارکته بودند (n=20) با روش جراحی کاتاراکت خارج کپسولی + لنز داخل چشمی مورد عمل قرار گرفتند. بیماران قبل عمل و 1، 3 و 7 روز و 3 و 12 ماه بعد از عمل مورد معاینه چشم پزشکی کامل قرار گرفتند. تمام بیماران بعد از عمل قطره چشمی بتامتازون و کلرامفنیکل دریافت نمودند.نتایج: قبل از عمل دید بیماران در حدود LP-1.10 بود. سایر علایم چشمی و اربیتال عبارت بودند از: لگ افتالمی %50، ضایعات پلک %72.4، ضایعات مژه %88.9، انتروپیون %25، تریکیازیس %25، کاهش حس قرینه %50، انفیلتراسیون قرنیه %50،  واسکولاریزاسیون قرنیه %45، چسبندگی خلفی %30، انسداد مردمک %30، سلول در حفره قدامی %25، رسوب سلول (KP) %30، آتروفی عنبیه %80، افزایش فشار داخل چشمی %5.دید بعد جراحی در بیماران تقریبا در تمام موارد افزایش یافت: در %55 موارد به 5.10-8.10، در %25 موارد به 1.10-0.10 و در %10 موارد به 5 متر CF (شمارش انگشتان) رسید. لنز داخل چشمی به خوبی تحمل شد و التهاب واکنشی جزیی بود.بحث: به نظر می رسد که انتخاب روش جراحی کاتاراکت به شیوه خارج کپسولی + لنز داخل چشمی به عنوان یک روش استاندارد در بیماران جذامی منطقی به نظر می رسد.

سابقه و هدف: بیماری عروق کرونر شایعترین بیماری موجد مرگ و میر و از کارافتادگی در کشورهای پیشرفته می باشد. چربیهای خون بالا، پرفشاری خون، دیابت قندی، سیگار و چاقی همگی از عوامل اصلاح پذیر بوده و با کنترل اغلب آنها می توان از بیماریهای قلبی جلوگیری بعمل آورد. وجود سابقه فامیلی مثبت برای ایجاد بیماری عروق کرونر قابل اصلاح نبوده ولی با رعایت بسیاری جوانب می توان ایجاد بیماری کرونری را به تعویق انداخت. از آنجایی که ارتباط آرایش خطوط نوک انگشتان در برخی بیماری ها من جمله آلزایمر، اسکیزوفرنی، جذام، یبوست، سندرم داون، آترزی مجاری صفراوی و ... کشف شده است برآن شدیم تا ارتباط این خطوط را با انفارکتوس میوکارد بررسی کنیم .مواد و روشها: این مطالعه توصیفی تحلیلی و مقطعی بر روی 900 بیمار مبتلا به انفارکتوس میوکارد جدید یا قدیمی انجام شد. این بیماران همگی به صورت سرپایی یا بستری به بیمارستانهای وابسته به دانشگاههای علوم پزشکی بابل، ساری و گرگان مراجعه کرده بودند. همراه این بیماران از 900 نمونه فرد سالم بدون انفارکتوس میوکارد به عنوان گروه شاهد نمونه برداری شد. پس از تشخیص قطعی نوع و محل انفارکتوس میوکارد، انگشت برداری به صورت نمونه برداری از هر ده انگشت دستها با استفاده از وسایل روتین مورد استفاده در اداره آگاهی به عمل آمد. تفسیر نمونه ها توسط کارشناس مجرب اداره آگاهی بطور دقیق انجام شد.یافته ها: از میان نمونه ها 55.3% مرد و 44.7% زن بودند. 55% بیماران بالاتر از 60 سال سن داشتند. 70.6% بیماران مبتلا به انفارکتوسQ-Wave  و 29.4% از نوعNon Q-Wave  بودند. در گروه بیماران به طور کلی نوع اثر انگشت کمانی 7.2% (Arch)، نوع کیسه ای 46.8% (Loop) و نوع گردبادی46% (Whor)  بود. این نسبت در گروه شاهد به ترتیب 3.753%، 50.74% و بالاخره 45.51% بود. این مقایسه همچنین در مورد انواعMI  از نظر محل و نوع بایا بدون موجQ  بررسی شد که در بخش یافته ها به تفصیل آمده است.نتیجه گیری: آرایش خطوط نوع کمانی(Arch)  در بیمارانMI  در مقایسه با گروه شاهد به طور فاحشی بیشتر است (P=0/000). و این به ویژه در صورت وجود طرح کمانی در انگشتان شست، نشانه و حلقه دست چپ بسیار بارزتر می باشد (P=0.000). همچنین نوع اثر انگشت کمانی(Arch)  در بیماران با تشخیص انفارکتوس قلبی با یا بدون موجQ  و در بیماران با تشخیصMI  آنتروسپتال و inf. MI و Ext. Ant.MI نسبت به گروه شاهد بسیار بیشتر بوده است. در آخر پیشنهاد می شود نمونه برداری از انگشتان ده گانه در همه بیمارانی که از نظر بیماریهای عروق کرونر در حال بررسی هستند، همراه با بررسی سایر ریسک فاکتورها نظیر بررسی چربی ها و قند و پرفشاری خون و به ویژه در آنها که فاقد این عوامل خطرساز می باشند، مورد توجه واقع شود.

کلوفازمین که در درمان جذام پرباسیل یکی از اجزا درمان چند دارویی است، در تعداد قابل توجهی از بیماران سبب تغییر رنگ پوست می شود. این عارضه یکی از دلایل عدم تمایل افراد مبتلا به جذام به مصرف رژیم چند دارویی است. در یک مطالعه مقطعی با هدف استفاده از این عارضه مشکل ساز به عنوان نشانگری از نحوه مصرف دارو، از آبان ماه 1378 تا آذرماه 1380، 55 بیمار مبتلا به جذام پرباسیل که کاندیدای رژیم چند دارویی بودند قبل از درمان و در طی درمان ماهانه توسط مطالعه کننده معاینه و ارزیابی بالینی از نظر بروز تغییر رنگ پوست، در پرونده بیماران ثبت گردید. در طی دو سال، 35 مرد و 20 زن حداقل 5 ماه و حداکثر 24 ماه پیگیری شدند که در طی این مدت بیماران حداقل چهار دوره و حداکثر دوازده دوره یک ماهه درمان شدند. تغییر رنگ پوستی در 31 مورد (23/56%) دیده شد که این تغییر رنگ در کسانی که مدت طولانی تری درمان شده بودند به طور قابل ملاحظه ای شایع تر بود (P=0.001) و همین طور در مقایسه کسانی که درمان را منظم تر دریافت نموده بودند با گروهی که تعداد ماههای بیشتری غیبت درمانی داشتند تغییر رنگ ژوستی در گروه اول شایع تر بود (P=0.0001) بر اساس این مطالعه تغییر پوستی ناشی از کلوفازمین با مدت مصرف دارو و تداوم مصرف دارو ارتباط داشت و از این عارضه میتوان به عنوان نشانه ای از مصرف منظم و صحیح درمان استفاده نمود.

سابقه و هدف: جذام یکی از قدیمی ترین بیماریهای بومی کشور ماست. با اینکه این بیماری معمولا کشنده نمی باشد، به علت ایجاد معلولیت به خصوص در گروه سنی کودکان و نوجوانان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تشخیص این بیماری در مراحل اولیه حائز اهمیت است. چه بسا اگر بیماری به موقع تشخیص و درمان شود در مراحل اولیه متوقف گردیده و شخص بهبود می یابد. این بیماری دارای تظاهرات در صورت و حفره دهان می باشد که می تواند به تشخیص آن کمک نماید. از آنجا که استان قزوین از نظر بروز و شیوع جذام به ترتیب رتبه اول و دوم را در ابتلا به جذام در کشور ما داراست، این مطالعه با هدف بررسی تظاهرات دهانی ـ صورتی در مبتلایان به جذام صورت پذیرفت.مواد و روشها: این مطالعه بصورت توصیفی بر روی 100 نمونه از پرونده های مراجعین به مرکز بهداشت شهید بلندیان و ثبت تظاهرات صورتی ـ دهانی، همچنین اندکس لثه ای این بیماران با مطالعه کلینیکی صورت گرفت.یافته ها: از مجموع 100 بیمار 62 نفر بیمار مرد و 38 نفر زن با محدوده سنی 7 تا 85 سال (میانگین سنی 86/51 سال) بودند که از این تعداد 46 نفر دارای تظاهرات دهانی (بدون اختلاف معنی دار بین انواع جذام) و 57 نفر دارای تظاهرات صورتی ـ که بیشترین میزان دو نوع لپروماتوز (P<0.0026) است، یافت شد. شاخص لثه ای تنها در 36 مرد بیمار مورد ارزیابی قرار گرفت، که از نظر اختلاف معنی داری بین انواع طیف جذام مشاهده نشد.نتیجه گیری: جذام دارای تظاهرات دهانی ـ صورتی عمده ای است که می تواند در تشخیص زودرس آن کمک کننده باشد.

بیماری های میکوباکتریومی از قدیم ترین بیماری های شناخته شده بشری هستند. ذهن تاریخ پر است از خاطرات تلخ تهاجم بیماری های میکوباکتریومی، به خصوص سل و جذام که حتی امروز، سال ها پس از کشف عامل، راه های تشخیص، پیشگیری و درمانشان هنوز نام آنها ترس و وحشت را در انسان زنده می کند. اگر چه دوران اوج بیماری جذام، فروکش کرده، بیماری سل، سال هاست که در پی اوج گیری مجدد، می رود تا به عنوان یک خطر جدی برای بشریت و به خصوص جوامع جهان سوم خودنمایی کند و در این راه، دست ویروس ایدز را نیز سخت فشرده است تا با هم به نبرد با سلامت برخیزند. از طرفی فرصت مناسبی به دست آمده که بعضی از گونه های میکوباکتریومی بی خطر یا کم خطر، خود را به شکل یک عامل بیماری زا جدی مطرح نمایند و مولد بیماری هایی مرگ آفرین در انسان شوند. محققینی که با چهره جدید این سازواره (ارگانیسم)، آشنایی یافته اند، سخت در تلاشند تا با شناسایی ویژگی های دقیق ترشان، نقاط ضعف آنها را یافته و به مبارزه جدی تر با آنان برخیزند. این نوشتار نیز در پی روشن سازی یکی از ویژگی های میکوباکتریومی یعنی کندی رشد آنها می باشد.