مقاله آیندهپژوهی راهبردهای امریکا برای مقابله با ایران بر پایه سناریو نویسی ، در مجله آفاق امنیت در سال 1399 با همکاری دو نویسنده از دانشگاه جامع امام حسین نگارش شده است. مجله آفاق از سال 1390 در پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی نمایه می شود . به فرآیند ایجاد روایت های دقیق و قابل قبول درباره رویدادها یا موقعیت های احتمالی آینده ، سناریو نویسی می گویند. سناریو نویسی به سازمان ها یا افراد کمک می کند تا عدم قطعیت ها را بررسی کنند، استراتژی ها را آزمایش کنند، و با تصور اینکه چگونه تصمیمات امروزی می توانند بر تحولات آینده تأثیر بگذارند، برای طیف وسیعی از داستان های ممکن آماده شوند.
این مقاله به بررسی اقدامات امریکا در قالب قدرت نرم، جنگ نرم و ترکیبی و سرمایه گذاری در این زمینه ها در طول چند سال اخیر می پردازد که منجر به تهدیدهای اساسی و هزینه های فراوان سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی شده است.
مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است که راهبردهای امریکا برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران در آینده چه چیزی است، که چهار سناریو را مطرح می کند. در ادامه به سناریوها پرداخته می شود.
در مقاله چنین آمده که : پیروزی انقلاب اسلامی ایران و مطرح شدن آن به عنوان دولتی انقلابی نظم حاکم بر نظام بین الملل را به چالش کشید. نظم بین الملل و ترتیبات آن در راستای منافع قدرت مسلط و برتر نظام بین الملل است. به همین دلیل، شاهد رویارویی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا هستیم . جمهوری اسلامی به عنوان دولت انقلابی خواستار تغییر در وضعیت موجود و از آن طرف امریکا به عنوان قدرت برتر که خواهان حفظ وضع موجود است.
آن طور که نویسندگان مقاله ذکر کرده اند: به همین دلیل ، در طول چهل سال گذشته، امریکا و غرب مسیر جسارت را انتخاب کرده و در معنا، خواهان نابودی انقلاب اسلامی ایران هستند.
مقاله در صدد تصویرسازی از تهدیدهای امریکا برای جمهوری اسلامی ایران در سال های آینده در قالب سناریوهای مختلف این سؤال را مطرح می کند که امریکا برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران در آینده چه راهبردهایی دارد؟
در راستای پاسخ به این پرسش بر اساس روش سناریونویسی ابتدا فرضیات تحقیق شناسایی شدند: تحریم های اقتصادی، افکار عمومی، آشوب اجتماعی و دیپلماسی و مذاکره مجدد به عنوان فرضیات نهایی انتخاب شدند. در گام بعدی عدم قطعیت ها، وضعیت مطلوب و نامطلوب هرکدام از آنها را مشخص شد. شکل زیر وضعیت مطلوب و نامطلوب و عدم قطعیت ها را نشان می دهد.
در گام سوم نگارش مقاله، سناریوهای چهارگانه فشار حداکثری، بحران، تحریف و میز مذاکره تدوین شد. به طور کلی، یافته های مقاله در چهارچوب آینده پژوهی و به روش سناریونویسی (سناریوپردازی) حاکی از سناریوهای محتملی چون افزایش حداکثری تحریم های اقتصادی و تغییر نگرش مردم نسبت به حکومت و سناریوی ممکنی در قالب آشوب سیاسی و اجتماعی و در نهایت، سناریوی مطلوبی چون آغاز دور جدید مذاکرات است.
سناریوهای مطرح شده در مقاله به شرح زیر است:
سناریوی اول: تشدید تحریم های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران (فشار حداکثری)
سناریوی دوم: دستکاری افکار عمومی از طریق ابزارهای رسانه ای (تحریف)
سناریوی سوم: تقابل مردم و نظام و ایجاد آشوب اجتماعی (بحران و آشوب)
سناریوی چهارم: دیپلماسی فشار و به پای میز مذاکره کشاندن دوباره برای دور جدید مذاکرات (میز مذاکره)
بر اساس شواهد و قراین موجود در زمان نگارش مقاله، سناریوی فشار حداکثری محتمل ترین سناریوی امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در کوتاه مدت است. هرکدام از سناریوهای چهارگانه نگارش شده نویسندگان با هم مرتبط هستند. امریکا ابتدا تلاش خواهد کرد با تشدید تحریم ها و سپس تحریف افکار عمومی در قالب ایجاد یأس و ناامیدی در بین مردم، همچنین شرطی کردن افکار عمومی جامعه برای دور جدید مذاکرات، زمینه را برای رویارویی مردم و نظام در قالب آشوب اجتماعی فراهم کند. در این صورت، آمریکا تلاش خواهد با شرطی کردن جامعه هرگونه گشایش اقتصادی را در پیوند با دور جدید مذاکرات قرار دهد. چرا که با مخالفت رهبری نظام در خصوص مذاکره مجدد نیاز به سناریوی سوم در قالب رویارویی مردم و نظام در قالب آشوب اجتماعی است. غایت نهایی فراهم کردن شرایط برای دور جدید مذاکرات است.
نتیجه گیری :
تمامی مقالات مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی به صورت تمام متن ، رایگان در اختیار همگان قرار دارد. مقالات فارسی نمایه شده در مرکز اطلاعات علمی به چالش ها و مسائل داخلی تمرکز دارند و توجه سیاست مداران به آن می تواند به عنوان راه حلی در امور مختلف کشور باشد.
منبع:
برزنونی، محمدعلی، و فرهادی، فرشید. (1399). آینده پژوهی راهبردهای امریکا برای مقابله با ایران بر پایه سناریونویسی. آفاق امنیت، 13(46 )، 91-124. SID. https://sid.ir/paper/397159/fa