همایش ملی صنایع دریایی ایران
سال:1383 | دوره:6 |تعداد مقالات:65

شناور پر سرعت Outrider اولین شناور از نوع فویل کاتاماران (Foilcamarant) می باشد که در کشور ساخته شده و مورد تست قرار گرفته است. این تستها در مرداد ماه سال 1383 در محوطه سد درود زن شیراز صورت گرفته و نتایج تست کاملا مطلوب و رضایتبخش بوده است. اصولا شناورهای پر سرعت عمدتا دارای شکل و فرم ویژه ای بوده و از منظر طراحی به صورت کاملا هیدروآئرودینامیکی ساخته می شوند. ساختار سازه ای شناور Outrider به صورت چند بدنه ای بوده و با عبور جریان هوا به زیر بدنه، فشار هوا بین سایدها افزایش می یابد. و در نتیجه باعث افزایش نیروی بالابری در زیر شناور می گردد و در نهایت باعث کاهش سطح آبخور و کاهش نیروهای مقاوم و افزایش سرعت می گردد. در این مقاله نتایج حاصل از تستهای میدانی این شناور ارائه گردیده است.

در این مقاله سعی شده است که سه نوع بدنه لنج معمول در کشور به همراه دو بدنه شناورهای فلزی جدید باری معرفی و به مقایسه و پایداری آنها پرداخته شود. پایداری شناورها با توجه به منحنی GZ برای این پنج نوع شناور کوچک مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت به مزایا و معایب پنج شناور فوق پرداخته شده است. محاسبات ارائه شده در این مقاله با استفاده از نرم افزار Autoship انجام شده است و می تواند ارزیابی اولیه مناسبی برای تصمیم گیری های آتی باشد. مسلما اینگونه محاسبات و مقایسه ها می تواند کمک موثری برای انجام مطالعات کامل و عمیق جهت بهینه سازی فرم بدنه شناورهای جایگزین باشد.

ضریب پسای دیسکهای دوار در یک مخزن استوانه ای آب با نصب پوشش هم جهت مرکب به زیر یک دیسک مطالعه و با دیسکهای مرجع با هندسه کاملا یکسان و صلب مقایسه می شود. پوشش مرکب از اسکلت فلزی اصلی، پارچه مخملی، ماده مرکب سیلیکونی و یک لایه نازک پلیمری تشکیل شده است. نتیجه آزمایشات در حالتهای معینی کاهش پسای بیست درصدی یا بیشتر را نسبت به دیسکهای مرجع نشان داده است. یک نقش احتمالی لایه رویی پلیمری در کاهش نیروی پسا، تشدید در فرکانس بالا می باشد. خواص مکانیکی شبکه سیلیکونی تاثیر زیادی در تغییر ضری پسای دیسک دارد.

جوشکاری یکی از روشهای اصلی اتصال است که در کشتی سازی استفاده می شود. تنش های حرارتی پیچیده ای در طی انجام پروسه جوشکاری، به علت اعمال حرارت متمرکز، در قطعات تولید می گردد که پس از انجام عملیات جوشکاری، تنش های پس ماند و پیچیدگی در سیستم باقی می مانند. در این مقاله، تکنیک جوشکاری زیر پوردی تک پاسی با دو الکترود روی ورقه های فولادی معمولی به دو روش شبیه سازی شده است. تحقیقات بر روی پیچیدگی و تنشهای گذرا و باقیمانده ناشی از جوشکاری در سازه عرشه کشتی با دیواره نازک متمرکز شده است. این مقاله توسعه یک روش آنالیزی در زمینه تحلیل جوش پذیری را نشان می دهد. تحقیقات بر آنالیز المان محدود متکی است.

امواج آب تحت اثر برشی باد که روی سطح دریا و اقیانوسها می وزد بوجود می آیند. مطالعه این امواج اهمیت حیاطی در طراحی و ساخت کشتیها، سازه های فراساحلی و ساحلی دارد. گرچه مطالعه روی امواج دریا عمری حدود دو قرن دارد اما پیشرفتها در این زمینه رضایتبخش نبوده است. علت این امر سه بعدی بودن، رفتار غیر خطی و طبیعت تصادفی امواج واقعی دریا است. برای درک این مواج و یافتن مکانیزم اثر آنها درحمله به سواحل و سازه های دریایی لازم است این امواج در شرایط کنترل شده آزمایشگاه مورد مطالعه قرار گیرند. اما مشکل اصلی در این رابطه این است که امواجی که تاکنون در آزمایشگاهها تولید شده اند. با امواج واقعی دریاها متفاوت بوده اند. مطالعات اخیر نشان داده اند که امواج خطرناک دریا به صورت گروهی ظاهر می شوند. این امواج نزد دریانوردان به امواج تشدید شده معروفند.از جمله افرادی که در این زمینه مطالعات گسترده ای انجام داده اند عبارتند از فونک و منسارد که روشی را با نام خود درسال 1980 ارائه نمودند و کتابداری و کوتس که روش جدید تری را در سال 2000 به نام خود ثبت کردند.مقاله حاضر بر گرفته از جدیدترین کار بر روی امواج گروهی است که توسط نویسندگان مقاله حاضر (کتابداری و محودپور) در سال 2003 انجام پذیرفت.

رویکرد مطالعه حاضر که به منظور پیش بینی اندازه و تعداد شناورهای غیر نفتی وارده به بنادر کشور برای سال 1394 انجام شده چنین است که ابتدا شناورهای ورودی به بنادر گروه بندی می شوند. همچنین کالاهای تخلیه و بارگیری شده در بنادر نیز به تفکیک نوع بسته بندی، دسته بندی می شوند. در ادامه با توجه به روند گذشته تخلیه و بارگیری گروههای مختلف کالا توسط دسته های مختلف شناورها و سناریوهای پیش بینی شده برای توسعه ناوگان و عملکرد بنادر برای سال افق طرح، عملکرد دسته های مختلف شناورها پیش بینی شده، با توجه به عملکرد و اندازه پیش بینی شده برای شناورها، ترافیک دریایی در بنادر کشور تخمین زده می شود.

در این مقاله با استفاده از نتایج تست شده توسط پرفسور کامبتون و فرمولاسیون نمودن آن نتایج توسط بنده، روابط بدست آمده که بر اساس آنها برنامه ای رایانه ای نوشته ام که با وارد کردن مشخصات هندسی شناور مانند طول، عرض، Cb, Lcg  و سطح خیس شده و نوع مقطع چاین دار و یا بدون چاین، ضریب مقاومت باقی مانده و در نتیجه ضریب مقاومت کل را محاسبه می نماید و نتایج را بصورت نمودارهایی ارائه می نماید که با بررسی تک تک نتایج و تحلیل آنها نتیجه گیری های کلی ای صورت گرفته است.

هر سازمانی برای پذیرش اعضا خود یک سری قوانین و مقررات دارد. نیروی ارتش هم مانند بقیه سازمانها برای خود اهداف و معیارهایی دارد. از جمله این معیارها، معاینات جسمی و روحی افراد متقاضی است. که این فعالیت توسط افسرپزشک انجام می شود و افرادی که صلاحیت جسمانی لازم را برای پذیرفته شدن در نیروی دریایی و کار در زیر دریایی داشته باشند پذیرفته می شوند. برخی از این معیارها استاندارد در مقاله ای که در دست دارید به سمع و نظرتان میرسد.

بررسی عملکرد توربینهای گازی جهت بهره برداری بهینه از آن امروزه در مراکز تحقیقاتی دنیا اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. با توجه به اینکه جریان سیال در توربینهای گازی دارای سرعت و دمای زیادی می باشد، لذا عملکرد دستگاه نسبت به پارامترهای مختلف حساسیت زیادی دارد. این حساسیت ایجاب می کند جهت افزایش راندمان (کاهش مصرف سوخت)، افزایش طول عمر قطعات و کاهش آلودگی محیط، عملکرد توربین گاز مورد ارزیابی دقیق قرار بگیرد. در این پروژه یک نمونه واقعی (توربین گاز 2 پتروشیمی رازی واقع در بندر ماهشهر) مورد بررسی قرار گرفته است. در این مقاله پس از آنالیز حساسیت بر روی دستگاه، میزان تاثیرگذاری پارامترهای مختلف بر عملکرد تعیین و مقایسه شده است. در ادامه عملکرد اجزاء مختلف از جمله کمپرسور و توربین مورد ارزیابی قرار گرفته است و تاثیر بهره برداری بار کم عملکرد آن بررسی شده است. در پایان با توجه به تاثیرگذاری شرایط محیطی بر عملکرد دستگاه، روشهای خنک کردن هوای ورودی مورد ارزیابی فنی - اقتصادی قرار گرفته و با توجه به هزینه سوخت مصرفی بهترین راه جهت افزایش راندمان و توان خروجی توربین های گازی ارائه شده است.

در این مقاله ابتدا الزامات و مشکلات دستیابی به اعماق دریاها و اقیانوسها ارائه می شود. با مقایسه روشهای مختلف صنعت زیر آب برای دستیابی به اعماق، ربات AUV بعنوان یکی از بهترین گزینه ها تا حال حاضر معرفی می گردد. به علت عدم امکان مدلسازی تحلیل اثرات هیدرودینامیکی وارد بر ربات و کوپل بودن آن با اثرات دینامیکی، معادلات دینامیک سیستم دارای عدم قطعیت های پارامتریک و ساختاری می باشند. ضرایب نامعلوم مدل دینامیکی در چهار جهت حرکت اصلی ربات با اطلاعات آزمایشی موجود از ربات Twin-Berger2 تخمین زده می شود. نیاز به یک روش کنترلی پیشرفته برای مدل AUV اجتناب ناپذیر است. کنترل مود لغزشی هوشمند بعنوان یک روش کنترلی مناسب و کارا معرفی و شرح داده می شود. کنترلر با روش مود لغزشی هوشمند برای این مدل طراحی و در نرم افزار Matlab شبیه سازی می گردد. شبیه سازی کامپیوتری انجام شده نشان می دهد که هوشمند نمودن روش کنترلی مود لغزشی دومزیت مهم دارد. اولین مزیت چند منظوره شدن ربات است زیرا سیستم در مقابل تغییرات پارامترهای دینامیکی ربات مقاوم می گردد. مزیت دیگر عدم نیاز به آزمایشات پر هزینه و زمان بر الگوریتمهای شناسایی سیستم و کاهش علمیات مربوط به تنظیم نهایی سیستم کنترلی می باشد.

در این مقاله مدلی تقریبا کامل از زیر دریایی ارائه شده است. هندسه زیر دریایی بر اساس فرم پیشنهادی Froude با ضرایب Nystrom مدل شده است. ابعاد مدل به عنوان ورودی قابل تغیراند. بنابراین هندسه مذکور اکثر فرم بدنه های متداول و همچنین زیر دریایی های مدرن را پوشش می دهد. مدلسازی با در نظر گرفتن زیر دریایی به صورت جسم صلب با 6 درجه آزادی انجام شده و معادلات حرکت درحالت کامل بدون هیچ گونه خطی سازی به روش عددی حل شده اند. از طرفی برای کاستن از پیچیدگی حرکت واقعی، فرض های ساده کننده ای به خصوص در محاسبه نیروهای هیدرودینامیکی انجام شده است. اما این فرضها به هیچ وجه به عمومیت مدلسازی لطمه نمی زند. با توجه به اینکه نتایج تجربی، تحلیلی یا عددی مشابه در این زمینه اندک است، تایید درستی عملکرد نرم افزار بر اساس همگرایی پاسخ نسبت به گام زمانی سنجیده شده و منطقی بودن پاسخ بررسی شده است. نرم افزار کامپیوتری تهیه شده قابلیت شبیه سازی حالتهای بسیار متنوعی از مانور را دارد که در این مقاله چند نمونه از این شبیه سازی ارائه شده است.

بشر از دیرباز از منابع طبیعی و خدادادی به نحو مناسب استفاده برده است. اما امروز در شرایطی بسر می بریم که استفاده صحیح و کارا از این منابع بعنوان یک هنر مدیریتی محسوب می گردد. صنعت حمل و نقل و صنایع وابسته بعنوان یکی از مهمترین محورهای توسعه اقتصادی محسوب می گردند بهمین جهت بسیاری از کشورها سرمایه گذاری سنگینی در این زمینه انجام داده و بهره های مناسبی نیز برده اند. در این مقاله ضمن بررسی و تحلیل صرفه اقتصادی در حمل و نقل دریایی با توجه به ظرفیت های موجود کشور و شرایط حاکمه، نقش صنایع وابسته در ایجاد و توسعه اقتصادی کشور به نگارش در آمده است.

در حال حاضر نیاز فراوان کشور به ساخت شناورهای کوچک – چه در بخش نظامی و چه در بخش تجاری – نیازی است که به روشنی احساس می شود. طرح جایگزینی شناورهای سنتی برایا جایگزینی 6000 لنج چوبی و گسترش حمل و نقل دریایی در بنادر جنوب کشور باعث شده تا به این مبحث به طور جدی توجه شود. لذا در صورت برنامه ریزی صحیح در این زمینه، می توان شاهد برپایی کارگاه های جدید شناورسای و ارتقا سطح کیفی کارگاه های سنتی ساخت شناور بود که نتیجه این امرپر رونق شدن صنعت ساخت شناورهای کوچک در سطح کشور است.در این مقاله در ابتدا با اشاره به پیشرفت های بوجود آمده در ساخت شناورهای کوچک دفاعی، سعی شده تا پتانسیل موجود برای ساخت سایر شناورها به روشنی بیان شود و با الگوبرداری از پیشرفت صنایع دفاعی، راهکارهای موثری را برای توسعه این بخش مطرح کرد. در پایان نیز به مشکلات و ارائه برخی پیشنهادها پرداخته شده است.

کنترل مواد ابتدایی ترین مساله ای است که در بحث تولید کشتی مطرح می شود. به زبان ساده، کنترل مواد شامل دریافت و سازماندهی قطعات اولیه مورد نیاز برای ساخت پانلها و بلوکها می باشد. از آنجا که عملیات تولید مستلزم وجود مواد است، هرگونه مشکل و تاخیر در رساندن مواد مناسب در زمان مناسب و در موقعیت مناسب موانع بزرگی را بر سر راه بهره وری ایجاد می کند.توجه به این مطلب می تواند اهمیت مساله کنترل مواد و نقش آن در تولید را تا حدی مشخص کند. شرکتهای کشتی سازی برای حفظ موقعیت خود در بازار و امضا قراردادهای جدید به سختی تلاش می کنند تا کارآیی و بهره وری خود را بالا برده و هزینه های نیروی انسانی و سایر هزینه ها را به حداقل برسانند. اگرچه مساله کنترل مواد یکی از عمده ترین عوامل موثر بر قیمتهاست ولی اغلب توجه اندکی به کنترل دقیق و موثر آن می شود. مدیریت مواد در کشتی سازی نسبت به سایر صنایع از قبیل خودروسازی، ساخت وسایل الکترونیکی و … متفاوت است. در این مقاله به اختصار به شیوه های کنترل مواد در صنعت کشتی سازی پرداخته می شود.

به دلیل ماهیت فرایند صنعت اوراق گردن کشتی و اثرات زیست محیطی آن در هر فاز از مراحل چندگانه اوراق کردن یک شناور، رویکرد سیستمی مد نظر قرار گرفته و از روش تجزیه و تحلیل سیستمی جهت بررسی مقوله های مختلف ناحیه ساحلی که فعالیت های متنوع اوراق سازی کشتی را تحمل می نمایند در فازهای عملیاتی صنعت مذکور، مورد بررسی قرار داده و خطرات زیست محیطی ناشی از فعالیت های تخریب و اوراق کردن کشتی شناسایی شده است. تمام مراحل تخریب و انهدام کشتی که با هدف استحصال فولاد خاصل می باشد در 6 فاز عملیاتی و در سه بخش از ناحیه ساحلی انجام می گیرد. مواد و ترکیبات حاصل از برش و جداسازی پیکره کشتی در هر مرحله، 15 نوع آلاینده شیمیایی و بیولوژیکی را به محیط ساحلی وارد می کند و تعادل اکولوژیکی زیست بوم ساحلی را با تهدید و خطر مواجه می سازد. فشار آلودگی و قدرت تخریبی این صنعت بر پایه مدیریت زیست محیطی با مکان یابی صحیح و ارزیابی زیست محیطی و جمع آوری و دفع بازیافت اصولی مواد زائد خطرناک به حداقل ممکن کاهش می یابد. افزایش تعداد کشتی هایی که به زودی باید اوراق شوند، خطوط ساحلی کشورهای آسیایی و حتی اخیرا سواحل ایران را به دشت تهدید می کند که بایستی قبل از هرگونه صدور مجوز برای ایجاد این صنعت، ایستگاه مناسب انتخاب شده و پیامدهای زیست محیطی آن سنجیده شود و بر اساس ارزیابی زیست محیطی و توان اکولوژیکی سواحل در مورد استقرار صنعت مذکور تصمیم گیری شود.

در این مقاله سعی بر آنست تا مباحث استحکام سازه ای و فرایند ساخت لنجهای چوبی مورد مطالعه کیفی قرار گیرند. در این راستا ابتدا به معرفی انواع لنج و ارایه آمارآنها پرداخته شده و سپس مروری بر روی مجموعه مقالات وضع شده از سوی موسسات رده بندی در مورد شناورهای چوبی می شود. نهایتا بخشها و اجزای مختلف سازه ای لنجها و چگونگی ساخت آنها مورد مطالعه قرار می گیرند. در انتها معایب و نقایص لنجها از این دو منظر معرفی می شوند.

پیشرفت فناوری تاثیرات همه جانبه و شگرفی را در تمامی جنبه های زندگی بشری و در مناسبات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و زیست محیطی کشورها بر جا گذاشته و آثار آن روز به روز افزایش می یابد. بطوریکه بعنوان شاخص روند توسعه کشورها مطرح و به صورت کالایی بازرگانی و سیاسی در آمده است. در این راستا کشورهای مختلف جهت ایجاد قدرت عرضه و تقاضا درزمینه فناوری برنامه ریزی هایی انجام داده اند. یکی از مکانیزم هایی که اخیرا برای تسهیل و ارتقای فعالیت های توسعه تکنولوژیکی، بویژه فناوری های پیشرفته و ایجاد قدرت و تقاضای فناوری بوجود آمده است، فن بازارها می باشند. در این مقاله سعی خواهد شد ضمن مطالعه کارکرد فن بازارها، مدلی برای ایجاد فن بازار در صنایع دریایی ارایه شود.

روق ها، پروفیل ها و مقاطع مختلفی که در بدنه و ساختمان کشتی ها به کار می رود، لوله های نفت و گاز که از زیر دریا عبور می کنند و کلیه سازه های دریایی که برای استخراج نفت ساخته شده اند، از فولاد دریای ساخته می شوند و دارای آنالیز یکسانی هستند. با توجه به شیوه بخصوص ساخت فولادن دریای که یک نوع فولاد آلیاژی محسوب می شود، در این مقاله به بررسی انواع روش های ساخت، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی این نوع فولاد ها و کاربردشان در صنایع فوق الذکر پرداخته می شود. در پایان نیز با توجه به استانداردهای خاص صنایع دریایی، روش اخذ تاییدیه این نوع از فولادها از موسسات مربوطه ذکر شده است.

این مقاله با استفاده از روش المان مرزی برای تعیین محاسبات نیروهای درگ و لیفت مدل شناور تندرو و مقایسه آن با نتایج تجربی ارائه شده است. نتایج محاسبات و تجربی برای بررسی و تحلیل نیروها در عدد فرود و رینولدز بترتیب و در دامنه Fn=(1-4) و Rn=(0.5-3).106 انجام شده است.

در این مقاله ابتدا به اهمیت منابع تغذیه سوئیچینگ اشاره می شود. و چون روش عملکرد آنها بر اساس کلید زنی بر روی ولتاژ و جریان است از اینرو از منابع مهم و قوی، برای ایجاد و انتشار امواج الکترومغناطیسی بحساب می آیند لذا به اختصار چند روش جدید جهت کاهش طیف EMI ارائه می گردد بدیهی است نتایج بدست آمده در سایر شاخه های علوم نیز قابل تعمیم است.

در سالهای اخیر نسلهای جدیدی از سیستم جلوگیری از رسوب با تکیه بر فن آوری سیلیکون ارایه شده که بنام رسوب آزاد معروف است. مزایای این پوشش، صرفه جویی سوخت، افزایش بازده پیشرانه، کاهش هزینه تعمیراتی و محیط پاکیزه می باشد. در ابتدا مروری بر کارهای تحقیقاتی پیشین مربوط به پوشش پروانه کشتی ها خصوصا تجاری و اثرات وضعیت سطح پروانه روی عملکرد کشتی انجام می شود، سپس محاسبات تئوریکی برای بهبود بازده پروانه با کمک نرم افزار آنالیز سطح پروانه انجام می شود. تحقیقات اخیر، نشان داده که تلفات زیادی در اثر زبری تیغه ایجاد می شود که می توان با استفاده از پوشش رسوب آزاد سطحی ایجاد کرد که زبری آن معادل با یک پروانه نو یا خیلی خوب صیقلی شده می باشد.

سکوهای دریایی سازه هایی بسیار گرانقیمت می باشند. عموما عمر طراحی این سکوها به پایان می رسد، در حالیکه هنوز ذخایر هیدروکربنی مورد نظر قابل بهره برداری می باشد. در این شرایط، بسیار مقرون به صرفه است که ترک های ناشی از خستگی، درصورت لزوم ترمیم شوند و استحکام سازه، دوباره مورد ارزیابی قرار گیرد. در حال حاضر قدرتمند ترین ابزار موجود در این زمینه، مکانیک شکست می باشد. همچنین عدم قطعیت پارامترهای بکار رفته در آنالیز مکانیک شکست، ایجاب می نماید که بررسی خستگی از دیدگاه قابلیت اعتماد انجام پذیرد. در این مقاله ابتدا روش و پارامترهای مورد نیاز برای بررسی رشد ترک های خستگی شرح داده می شود، سپس بررسی مساله از دیدگاه قابلیت اعتماد مورد ارزیابی قرار می گیرد. در پایان روش Second-Order Third-Moment برای آنالیز قابلیت اعتماد اتصالات لوله ای شرح داده می شود.

دما را می توان همان انرژی خورشیدی جذب شده به وسیله مواد- که تبدیل به انرژی حرارتی می شوند، تعریف کرد. آب تابش خورشیدی را به شدت جذب می کند. این جذب تا اعماق زیادی در آب نفوذ می کند. میزان این جذب نسبت به شفافیت آب متغیر است. ضخامت لایه های جاذب انرژی در اقیانوسها و دریاها به دو سه متر می رسد و در بخش وسیعی از آن توزیع می گردد. ضریب جذب بالای آب به همراه گرمای وِیژه بالای آن و انتقالهای گوناگون گرما به سایر قسمتهای آب باعث سده است که هر کجا پهنه آبی داشته باشیم به عنوان ذخیره کننده حرارتی عمل کند (کریمی 1380).

یکی از نکات در زمینه طراحی وسایلی که در داخل آب حرکت می کنند اینست که شکل بدنه وسیله مورد نظر را به گونه ای انتخاب کنیم که دارای کمترین مقاومت باشد. سیستم رانش یک وسیله زیر سطحی بدون سرنشین متشکل از موتور، پروانه و بدنه وسیله می باشد. دقت در طراحی سه عامل بالا، در کاهش انرژی مصرفی و افزایش راندمان (افزایش سرعت یا برد وسیله مورد نظر) نقش مهمی خواهد داشت. در این پروژه هدف ما طراحی بهینه یک سیستم زیر آبی نیست. بلکه با توجه به اینکه یک وسیله مشخص مورد تحقیق بوده است. سعی نموده ایم که فرم بدمه آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و از ضرایب هیدرودینامیکی یک وسیله زیر آبی، تنها به ضرایب پسا (a- Cd) و برآ (a-CL) در زوایای حمله مختلف که نقش موثری در مصرف انرژی دارند بپردازیم. در این تحقیق از روش حل عددی و بهره گیری از نرم افزارهای FLUEN T ,GAMBIT استفاده گردیده است.

به منظور آشنایی خوانندگان عزیز با مناطق آزاد ایران سعی گردیده است توضیحاتی در مورد تاسیس، فعالیتهای تجاری – توریستی و افق های درخشان سه منطقه آزاد کیش، قشم و چابهار ارائه گردد. با توجه به موقعیت جغرافیائی سه منطقه مذکور، لازم گردید تا نگرشی بر تجارت دریایی، بررسی آنده بنادر و همچنین شناورهائی که در آینده جهت حمل و نقل دریایی مد نظر خواهند بود، داشته باشم.مواد و بندهایی از مصوبه برنامه چهارم توسعه مناطق آزاد ایران در بخش دیگری از این مقاله مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. جهت رشد و هماهنگی فعالیتهای تجاری مناطق آزاد ایران، پیشنهاد تاسیس خطوط کشتیرانی مناطق آزاد به منظور توسعه تجارت دریائی در مناطق آزاد کیش، قشم و چابهار ارائه می گردد.مزیت های سرمایه گذاری و مشکلات عدم توسعه مناطق آزاد ایران خصوصا منطقه آزاد تجاری – صنعتی چابهار در قسمتهای دیگری از این مقاله بصورت گسترده مورد بررسی قرار گرفته است و بدنبال آن پیشنهاداتی جهت افزایش سرمایه گذاری، توسعه ترانزیت و صادرات کالا ارائه میگردد.

هدف اصلی این مقاله تعیین نیروی بازدارنده محوری برای یک ربات زیر آبی می باشد. چون یکی از عوامل مهم در طراحی اجسام متحرک و مطالعه رفتار دینامیکی آنها، بررسی مساله پایداری می باشد. برای انجام این بررسی ها ابتدا، لازم است وضعیت تعادل جسم مورد مطالعه قرار گیرد که برای این منظور از روش حجم محدود جهت گسسته سازی معادلات حاکم بر جریان و مدل k-e جهت اغتشاش جریان استفاده گردیده است. سپس با حصور اطمینان از صحت نتایج و کارآیی روش، جریان سیال غیر قابل تراکم را در اطراف وسیله زیر آبی بررسی کرده، و در نهایت توزیع فشار، و نیروی بازدارنده محوری را در سرعت های مختلف بدست می آوریم.

عرض موثر ورق تقویت شده، به عنوان عرضی از ورق که تنشهای خمشی در آن ثابت و برابر با ماکزیمم تنش خمشی ایجاد شده تعریف می گردد، یکی از عوامل موثر در محاسبه تنشها در تیرچه ها و شاهتیرها می باشد که موسسات رده بندی و کتب کشتی سازی، روابطی را برای محاسبه این عرض پیشنهاد کرده اند.در این مقاله سعی شده است که ابتدا عرض موثر ورق تقویت شده با روش عددی و به کمک نرم افزار Ansys برای حالتهای مختلف از جمله محاسبه و عوامل موثر، شناسایی و سپس روابط موسسات رده بندی و کتب کشتی سازی با نتایج بدست آمده مقایسه شوند. بدین ترتیب اختلاف بین واقعیت و روابط مورد استفاده مشخص می گردد.در مطالعات بعدی این اختلاف مورد بررسی قرار گرفته و تاثیر آن در محاسبه تنش ها تعیین خواهد شد.

در این مقاله روش جدیدی برای مدلسازی دینامیک زیردریایی در عمق پریسکوپی ارائه شده است. در مقالاتی که تا حال چاپ شده اند. غالبا اثر اغتشاش های امواج آب بصورت ساده شده ای مدل شده اند. اشکال اصلی چنین روش هایی تشابه ضعیفی است که این مدل ها با طبیعت دینامیک زیردریایی در عمق پریسکوپی دارند. در مدلسازی این مقاله از ترکیب دو دینامیک فرکانس کم و فرکانس زیاد استفاده شده است. دینامیک فرکانس کم به حرکت آرام زیردریایی اختصاص دارد و دینامیک فرکانس زیاد به اغتشاش ناشی از مواج اختصاص دارد که آثار نامطلوب آن بسادگی از سیستم کنترل حذف می گردد. برای حذف نویززهای وسایل اندازه گیری عمق و زاویه پیچش از فیلتر کالمن استفاده می شود. نهایتا نتایج شبیه سازی کامپیوتری ارائه شده است.

در مقاله حاضر سعی شده است که روند پیشرفت و توسعه شناورهای تندرو رزمی و مسافری از دیدگاه اندیشمندان و محققان و صاحبان فناوری (مراکز تحقیقاتی) در کشورهای صاحب نام تکنولوژی تا سال 2030 میلادی ترسیم گردد.تحقیقات بعمل آمده پس از جمع آوری و تحلیل بصورت نمودار رهایی برای درک و فهم بیشتر ارائه شده است. این مقاله در نظر دارد استراتژی و دورنمایی از روند توسعه اینگونه شناورها را ارائه نماید.

در این مقاله، سعی بر آنست تا وضعیت تحقیق و توسعه در صنایع دریای کشور مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، مشکلات فراروی این فعالیت ها در صنایع دریایی کشور تشریح شده و راهکارهای توجه و بهبود وضعیت فعالیت های تحقیق و توسعه ارائه گردند. همچنین برخی محورهای مهم و اولویت های اساسی در انجام فعالیت های تحقیق و توسعه در زمینه های دریایی تشریح می گردد.

با گذشت یک ده از آمدن استاندارهای مدیریتی در کشور ایران و صدور گواهینامه های متعددی در این زمینه توسط شرکت های گواهی دهنده خارجی و روندی صعودی شدن صدور این گواهینامه ها و اخذ آن از سوی شرکت های متعدد تولیدی و خدماتی باز هم شاهد مشکلات عدیده ای از سوی سازمان ها هستیم که با گرفتن گواهینامه قابل حل نبود است. شاید هم در بعضی موارد نه تنها مشکلات سازمان ها را حل ننموده است بلکه باعث شده مشکلی دیگر به لیست مشکلات سازمان و مدیریتهای آن اضافه گردد.با بررسی نظریات سازمان های کوچک و بزرگ که موفق به اخذ گواهینامه شده و تحلیل پرسشنامه های آن ها در دو سطح مدیریت ارشد و مدیران میانی به نتایج مشابه زیر در این سطوح رسیدیم.

مهم ترین ماده اولیه صنایع دریایی، ورق های فولادی است به نحویکه بین 10 تا 18 درصد قیمت یک شناور را فولاد آن تشکیل می دهد. ورق ها و پروفیل های فولادی مورد استفاده در صنایع دریایی، از آلیاژ بخصوصی است که عرضی بالاتر از حد معمول (درحدود 2 الی 4.5 متر) دارند. عرض های بالاتر نیاز به جوشکاری برای ساخت بدنه کشتی را کاهش می دهد تا علاوه بر زمان کمتر لازم برای ساخت کشتی، میزان تمرکز تنش را درکل سازه کشتی کم کند و در نتیجه استحکام سازه را در مقابل خستگی بالا ببرد. هم اکنون در کشور، ورق با این عرض 2.4 متر و با استاندارد فولاد دریایی، مستلزم ایجاد تغییرات و افزایش عرض نورد خط تولید کارخانجات تولید فولاد است. در این مقاله مشکلات ساخت این نوع از فولادها مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت نیز آمار جمع بندی شده ای از میزان مصرف این نوع فولاد در صنایع کشتی سازی کشور آمده است.

با توجه به شش درجه آزادی سکوی شناور و موج غیر قابل پیش بینی دریا می توان موقعیت ناپاردار و غیر خطی برای آن حاصل شد. با مدلسازی نیروی حاصل از امواج توسط معادله موریسون و در نظر گرفتن ضرایب ناشی از سرعت و شتاب و ذرات آب، در معادله هیدرودینامیکی به بررسی پاسخ بررسی نیمه مغروق در قبال موج محرک پرداخته شده است. تحلیل در موضع فرکانسی انجام شده و بر اساس عملگر دامنه پاسخ (RAO) می باشد. با محاسبه عملگر دامنه پاسخ و بهره گیری از طیف موج، پاسخ سکو در هر کدام از شش درجه آزادی بدست می آید.

کمانش مخازن استوانه ای اکریلیک مهمترین معیار طراحی این مخازن است. از آنجا که مواد اکریلیک بر خلاف فولاد حساسیت بسیاری نسبت به دما، تنش، نرخ اعمال تنش، خستگی و غیره دارند. لذا رفتار کمانش مخازن اکریلیک نسبت به فولاد بسیار متفاوت است. این مقاله با بررسی مراحل مدلسازی عددی کمانش و استفاده از روش تکرار و FEM، تغییرات بار کمانش نسبت به تغییرات دما، سطح تنش، نرخ اعمال تنش و مدت زمان بارگذاری را بررسی نموده است.کشیدگی (stretching) مواد اکریلیک به عنوان یکی از روشهای بهبود خواص مکانیکی مطرح می باشد که تاثیرات آن کمانش مخازن اکریلیک نشان داده شده است.

سیال در برابر حرکت زیردریایی، در شرایط مختلف مقاومت های مختلفی را از خود نشان می دهد. در نتیجه سیستم رانش برای غلبه بر آنها ناچار به صرف انرژی فراوانی است. در این مقاله ما این نیروهای مقاوم را در شرایط های مختلف بخصوص شرایط سرویس، بر روی بدنه اصلی زیر دریایی شناسایی کرده و روشی را برای محاسبه آنها پیش می گیریم. بعد از رسیدن به این توانایی، روش خود را برای بهینه سازی و طراحی هیدرودینامیکی این بدنه در شرایط سرویس معرفی می نماییم. ما برای انجام این عملیات های محاسبه و بهینه سازی، نرم افزاری را طراحی نموده ایم که آن را معرفی خواهیم کرد. این نرم افزار علاوه بر این قابلیتها، می تواند با فراخوانی نرم افزار اکسل نمودارهای مختلف هیدرودینامیکی را رسم نماید و نیز فرم بدنه ای را که مشخصات هندسی آن در پنجره ورودی داده شده است. در یک پنجره مخصوص رسم نماید.

ایمنی کشتی بهنگام دریانوردی از اهمیتی حیاتی برخوردار است. خصوصیات متعددی از کشتی، ایمنی کشتی را تعیین می کنند. موارد اصلی ایمنی کشتی عبارتند از: تعادل در حالت سالم، تعادل در حالت صدمه دیده، استحکام سازه ای در شرایط مختلف دریا، حرکات دینامیکی محدود درامواج، مانور کشتی و غیره. ایمنی کشتی شامل خود کشتی، ایمنی باروری کشتی و ایمنی خدمه و مسافر می گردد. با شناخت حاصله از مانور کشتی می دانیم، که مانور کشتی رابطه تنگاتنگی با ایمنی کشتی دارد. بعبارت دیگر در صورتیکه کشتی خصوصیات مانورپذیری مطلوبی نداشته باشد، نمی تواند با موانع روبرو شده در دریا مقابله نموده و به آنها برخورد می نماید. نتیجه چنین برخوردی حداقل صدمه دیدن کشتی، مجروح شدن خدمه و مسافر، خسارت دیدن بخشی از بار و حداکثر فوت خدمه و مسافر، از بین رفتن کل بار و نهایتا غرق شدن کشتی می باشد. هر جا که ابتدا جان انسانها و سپس دارایی انسانها به خطر می افتد، سازمانهای بین المللی همانند IMO، موسسات رده بندی و سپس سازمان بنادر و دریانوردی کشور صاحب پرچم کشتی با وضع قوانین متناسب سعی در کنترل این خطرات می نمایند.در خصوص کشتی های نظامی سازمانهای نامبرده هیچ دخالتی نمی کنند و نمی توانند هیچ قوانین اجباری را بر آن کشتیهای نظامی تحمیل کنند. ولی سازمان نظامی مربوطه برای حفظ ایمنی کشتی نظامی، ایمنی پرسنل نظامی و امکان انجام عملیات نظامی با انعطاف پذیری بالا، طراح کشتی را موظف به رعایت آئین نامه های کشتی تجاری بوده و حداکثر آئین نامه اختصاصی برای کشتی نظامی می باشد.در حالت کلی در خصوص مانور کشتیها، کشتیهای نظامی باید انعطاف پذیری بیشتری در مقایسه با کشتیهای تجاری داشته باشند.در این مقاله، ابتدا معیارهای ارزیابی کیفی مانور پذیری را بیان می کنیم. سپس حداقل مقادیر کمی مربوط به هر یک از پارامترهای کیفی را با استفاده از معیارهای جهانی در خصوص کشتی های تجاری ارائه میکنیم.

با توجه به اینکه بررسی رفتار شناور در امواج در چرخه طراحی یک کشتی اهمیت قابل توجهی دارد، تحقیقات گسترده ای در رابطه با روشهای پرداختن به این موضوع، بالا بردن دقت و کاستن از محدودیت های موجود، همراه با توسعه منابع سخت افزاری، در حال انجام است.در تحلیل حرکات شناور با اعمال شرایط امواج دریا بر روی شناور، به رسم نمودارهای مختلف پرداخته و بکمک معیارهای حرکتی کشتی، رفتار آن مورد تحلیل قرار می گیرد. بدین ترتیب، نتایج در مرحله طراحی اعمال و تغییرات لازم در طرح اعمال می گردد. همچنین برای کشتی ها و سازه های دریایی موجود نیز تحلیل حرکات می تواند به تخمین شرایط عملکردی کمک نماید.در این مقاله، با بیان مختصر روشها و امکانات تحلیل، نتایج بدست آمده برای یک شناور کانتینر بر مرود تجزیه و تحلیل قرار گرفته و برخی نتایج کاربردی ارائه شده اند. اسلمینگ بعنوان یک معیار اصلی مورد استفاده قرار گرفته و با استفاده از شیوه های مختلف احتمال وقوع آن بررسی شده است. روش معرفی شده در مقاله کلی بوه و می توان آن را برای معیارهای دیگر و یا ترکیب آنها بکار برد.

نیاز به افزایش سرعت و راندمان در شناورهای تندرو با ابعاد متوسط و بزرگ همواره به عنوان یک مساله مهم و اساسی برای طراحان و سازندگان شناورهای تندرو مطرح بوده است. در این رابطه نوع و مشخصات فنی سیستم رانش به عنوان المان واسط سیستم تولید کننده قدرت و انرژی در شناور وفرم بدنه را، می توان به عنوان یکی از المانهای اصلی در این مقوله در نظر گرفت و موفقیت طراحان به میزان توانایی آن در تطبیق کامل بین مشخصات فنی سیستم رانش و ماموریت شناور وابسته است، لذا در این مقاله جهت ارائه راه حل مناسب جهت انتخاب سیستم رانش مناسب پس از تعیین پارامترهای مناسب و کلیدی در طراحی شناورهای تندرو به انواع و اقسام این سیستم ها مشروحا اشاره شده و پارامترهای انتخاب سیستم رانش به همراه آنالیز ریاضی و درصد وزنی هر پارامتر معرفی شده است، با توجه به پارامترهای انتخاب شده آنالیز و مقایسه گروه های اصلی رانش انجام و نهایتا زمینه های کاربرد هر گروه از سیستم های رانش اصلی در شناورهای تندرو بیان شده است.

دریای خزر به علت عمق بسیار بیشتر نسبت به دریاهای جنوبی کشور، دارای شرایط ویژه ای در تمام مراحل مربوط به کشف، حفاری، استخراج و انتقال نفت و گاز می باشد. استخراج نفت در دریای خزر بر اقتصاد کشورهای مجاور آن تاثیر قابل ملاحظه ای دارد. برای کشور ما علاوه بر مسائل اقنصادی، اعمال حاکمیت بر بزرگترین دریاچه جهان، دارای اهمیت زیادی می باشد. از طرف دیگر سایر کشورهای منطقه، فعالیت های گسترده ای را در زمینه استفاده از منابع نفتی این دریا آغاز کرده اند. در نتیجه، انجام چنین مطالعاتی برای کشور ما دارای اهمیت خاصی می باشد در این مقاله توضیحات کلی در مورد آمار و انواع سکوهای مناسب برای دریای عمیق آورده شده است.

جوشکاری یکی از روشهای اصلی اتصال است که در کشتی سازی استفاده می شود. تنش های حرارتی پیچیده ای در طی انجام پروسه جوشکاری، به علت اعمال حرارت متمرکز، در قطعات تولید می گردد که پس از انجام عملیات جوشکاری، تنش های پس ماند و پیچیدگی در سیستم باقی می مانند. در این مقاله، تکنیک جوشکاری زیر پوردی تک پاسی با دو الکترود روی ورقه های فولادی معمولی به دو روش شبیه سازی شده است. تحقیقات بر روی پیچیدگی و تنشهای گذرا و باقیمانده ناشی از جوشکاری در سازه عرشه کشتی با دیواره نازک متمرکز شده است. این مقاله توسعه یک روش آنالیزی در زمینه تحلیل جوش پذیری را نشان می دهد. تحقیقات بر آنالیز المان محدود متکی است.

در این مقاله ضمن بررسی اهمیت کامپوزیت ها در صنایع نظامی که خواص ضد بالستیکی دارند، کاربرد آنها در ساخت پانل های ضد گلوله بررسی می شود. در تهیه این کامپوزیت ها از روش طراحی آزمایشات تاگوچی استفاده شده است. مزیت روش طراحی آزمایشات تاگوچی در مقایسه با سایر روشهای طراحی آزمایشات صرفه جویی در وقت و هزینه است که با قابلیت های آماری این روش امکان تعیین اهمیت فاکتورهای تاثرگذار بر نتیجه آزمایش مشخص می شود. در ساخت این کامپوزیت ها از سه نوع رزین و سه نوع الیاف استفاده شده است. در کامپوزیت های اینچنینی خواص بالستیکی در مقایسه با خواص مکانیکی از اهمیت بالاتری برخوردار است که در این مقاله با تکیه بر استفاده از جزء با خواص مکانیکی بالا سعی شده است تا خواص مکانیکی هم تا حد مورد نیاز تامین شود.

شناورهای اثر سطحی (SES) از جمله پیشرفته ترین طرحهای دریایی می باشند. این شناورها با استفاده از اثر سطح و با ایجاد لایه ای از هوای فشرده به راحتی بر روی سطح آب به حرکت در می آیند. به همین دلیل بکار گیری تجهیزات دفاعی زیر سطحی در رابطه با نابودی این شناورها بسیار مشکل و ناممکن می باشد. مینهای فشاری، مغناطیسی و حتی اژدرها کاربری چندانی در تهدید شناورهای اثر سطحی نداشته و به همین جهت از این دسته شناورها در زمینه مقاصد نظامی استفاده می گردد. در این مقاله ضمن بررسی ویژگیهای ساختاری شناورهای SES به تحلیل ویژگیهای این شناورها در مقابله با تهدیدات زیر سطحی پرداخته می شود.

محاسبه مولفه های شناور تخمین دقیق توان کشتی ها از موارد ضروری طراحی بوده و در مورد کشتی ها سیستم رانش بر اساس آن انتخاب می شود. ماهیت پیچیده موضوع، استفاده از فرمولها و روابط تحلیلی را محدود ساخته و روشهای عددی تنها روش در کنار مدل تست هستند که می توانند مورد استفاده واقع شوند. در این مقاله سعی شده است تا نحوه شبیه سازی جریان اطراف بدنه شناور لنج باری 500 تنی تشریح گردد. برای مدل سازی عددی جریان از نرم افزار Fluent استفاده شده است و نهایتا پیشنهادهایی جهت تکمیل روش فوق و شبیه سازی مناسبتر موضوع ارایه گردیده است.

با توجه به اینکه سرمایه گذاری عظیمی در بخش کشتی سازیها در ایران انجام گرفته و بازار مناسبی نیز برای تعمیرات ساخت کشتی در این شیپاردها وجود نداشته است به نظر می رسد که ساخت یک تعمیرگاه کامل دریایی با داک و یا سرسره بطور مستقل در بندر عسلویه به لحاظ اقتصادی توجیه پذیر نباشد. تعداد کشتی های احتمالی نیازمند تعمیرات دوره ای مراجعه کننده به بنادر عسلویه از 30 فروند در سال تجاور نمی کند که با توجه به حضور شیپاردهای منطقه شامل کشتی سای صدرا و بوشهر و کشتی سازی خلیج فارس در بندر عباس و کشتی سازیهای بحرین و امارات و … ظرفیت و امکانات این شیپاردها ساخت تعمیرگاه برای شناورهای بزرگ را منتفی می نماید. اما ارائه خدماتی چون خدمات فنی متفرقه (سرویس)، بازرسی زیر آبی، تهیه عکس و فیلم از زیر کشتی، بازرسی از پروانه کشتی، تعمیرات پمپهای مختلف، لوله کشی و آب بندی، نصب شیرآلات، تعویض ورق جزیی، تعمیرات الکترونیکی و الکتریکی، نصب زینک آند، جوشکاری، و سایر موارد احتمالی و احداث یک تعمیرگاه تجهیزات بندری الزامی است.

توجه به زیر ساختهای صنایع دریایی و ایجاد فرهنگ دریایی و توجه همه جانبه لایه های علمی و اجرایی کشور به این مقوله مستلزم ایجاد مراکز مرتبط با دریا و مباحث مرتبط می باشد. متاسفانه در کشور به جز بخش اندکی از صنایع و مراکز مرتبط سایر نهادها و بخش های کشور با بحث دریا و دریانوردی و صنایع دریایی بیگانه اند. ایجاد اولین گنجینه دریایی کشور فرصتی است مهم در راستای ایجاد فرهنگ دریایی و آشنایی نسل جوان و آینده ساز به این مساله مهم در این مقاله به ضرورت ایجاد صنایع دریایی در کشور پرداخته می شود.

در این تحقیق یکی از روشهای کاهش پسا که همان استفاده از چند بدنه به جای یک بدنه درشناورها می باشد، مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور مقایسه ای بین ابعاد، سرعت و توان شناورهای تک بدنه ای (Mono hull) و چند بدنه ای صورت گرفته است و فناوری ساخت این نوع شناور بررسی شده و درپایان اطلاعاتی در رابطه با طراحی و ساخت اولین شناور نظامی سه بعدی (Triton) آورده شده است.

مطالعه جزرومد به دلیل تاثیراتی که در ناوبری دریایی، احداث بنادر، کشاورزی، انتقال شوری، انتقال رسوب و مسائل نظامی در دریا دارد، امری مهم حیاتی است.در این مقاله، سعی می شود که روش های مختلف آنالیز جزر و مد شامل روشهای دینامیکی و نیز روش های آنالیز هارمونیک مورد بررسی قرار می گیرد و مزایا و معایب هر روش بیان می شود.

در این مقاله با نگاهی کلی بر وضعیت صنایع دریایی کشور و پروژه های آتی آن به بررسی نقاط ضعف، نقاط قوت، فرصت ها و تهدیدهای موجود در این صنعت پرداخته خواهد شد. سپس با تشریح اصول برنامه ریزی استراتژیک و عوامل حاکم بر آن سعی گردیده استراتژی های مناسب جهت ادامه فعالیت دریایی کشور مدون گردند. در قسمت آخر این مقاله نیز بر اساس استراتژی های اتخاذ شده، برنامه های اجرایی و مشخصی در هر یک از زمینه های مختلف صنایع دریایی پیشنهاد شده است که می تواند به اجرا درآمده و موجبات دستیابی به اهداف مورد نظر را فراهم آورند.

در این مقاله ارتعاشات ناشی از پیدایش گردابه در رایزرهای دریایی بررسی شده است. یکی از مهمترین عوامل ایجاد ارتعاشات رایزرها، پیدایش گردابه است که می تواند موجب خستگی سازه ای در رایزرها گردد. تطابق فرکانس پیدایش گردابه با فرکانس های طبیعی رایزر می تواند موجب تشدید و افزایش دامنه ارتعاشات و در نهایت خستگی گردد. نحوه تعیین فرکانس های طبیعی و شکل مودهای رایزر و همچنین مقدار دامنه ارتعاشات در مقاله ارائه شده است و مقادیر آن برای یک نمونه رایزر محاسبه گردیده است. در ادامه برخی از روشهای عملی متداول جهت جلوگیری و یا کاهش ارتعاشات رایزر نیز بررسی شده است.

داده های عملیاتی برای مدلسازی خوردگی اتمسفری فولاد به روش شبکه عصبی مصنوعی به کار برده شد. تکنیک ارزش متقابل به عنوان معیار کنترل شبکه عصبی به کار برده شده و عملکرد آماری شبکه عصبی به شکل میانگینی از پنج سری نتایج تست بیان گردید. ضرایب تطبیق چندگانه نشان دادند که شبکه عصبی می تواند مسوول 70 درصد تغییرات در داده های خوردگی فولاد باشد. نتایج آزمون همچنین نشان دادند که برآوردهای داده های خوردگی که در طراحی اصلی قرار نداشتند، نزدیک به داده های عملیاتی بودند. آنالیزهای حساسیت اثر دی اکسید گوگرد، کلرید وز مان برون گذاشت را در خوردگی اتمسفری نشان داد.

تکنولوژیهای زیر دریا در حال حاضر از اهمیت ویژه ای در صنایع دریایی برخوردار هستند، نصب، راه اندازی و بکارگیری تاسیسات دریایی در اعماق دریاها از اهداف اصلی بسیاری از سرمایه گذاریهای عمده در جهان می باشد. در این راستا صنایع نفت و گاز حجم وسیعی از تاسیسات نصب شده شامل سکوهای دریایی، رایزرها و لوله های انتقال نفت و گاز را به خود اختصاص داده اند و دیگر صنایع شامل صنایع آبی نیز دارای اهمیت خاص خود می باشند.با توجه به اینکه نصب تاسیسات دریایی از جمله لوله های زیر دریا دارای اهمیت خاص خود می باشند. با توجه به اینکه نصب تاسیسات دریایی از جمله لوله های زیر دریا دارای هزینه قابل توجهی می باشد، لذا بررسی وضعیت و ارزیابی عمر آنها از نظر تعمیر و نگهداری بسیار مهم بوده و می تواند هزینه های قابل توجهی را صرفه جوئی نماید. جهت ارزیابی لوله های زیر دریا، وضعیت آنها در داخل لوله وبیرون لوله توسط تجهیزات خاص بررسی و عمر آنها ارزیابی می شود.جهت بررسی داخل لوله ها از ربات های حرکت کننده در داخل لوله ها (PIG) و جهت ارزیابی وضعیت بیرون لوله ها از ربات های دیگری (ROV) استفاده می شود. این دستگاه ها مجهز به سیستم های دوربین ویدئویی بوده که به صورت همزمان اطلاعات را به سطح آب برای اپراتور منتقل می نمایند و توسط سنسورهای نصب شده بر روی این دستگاه ها، وضعیت پوسیدگی، ضخامت لوله، شکستگی ها و دیگر معایب لوله اندازه گیری می شود. در این مقاله تکنولوژی ارزیابی وضعیت لوله ها و روشهای تعمیر و نگهداری آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.تعیین وضعیت لوله های زیر دریا و تنظیم برنامه های جامع تعمیر و نگهداری از اولویت های کرابران این تجهیزات می باشد که اگر بصورت اصولی به اجرا درآید می تواند علاوه بر صرفه جویی قابل توجه در هزینه های مربوط به زبان های ناشی از غیر عملیاتی بودن خطوط لوله را نیز کاهش می دهد. در این مقاله روشهای مختلف بازرسی خطوط لوله و روشهای تعمیر و نگهداری پرداخته می شود.

در طی چند سال گذشته و با توجه به رشد فعالیتهای کشتی سازی و سکوسازی در کشور، نقطه عطفی در تاریخ تکامل صنعت دریایی کشور بوجود آمده و نام ملت بزرگ ایران در فهرست ملت های کشتی ساز و سکوساز جهان ثبت شده است. همچنین بازار بزرگ داخلی کشور در افق 1400، چشم انداز امیدبخشی را برای شروع پروژه های دیگر کشتی سازی و سکوسازی ایجاد کرده است.این مقاله تاکید می کند که با اتخاذ رویکردی پیش دستانه ابتکار عمل را به دست گیرم و از هم اکنون به فکر توسعه راهکارهایی باشیم که ظرفیت صنایع دریایی کشور را برای انجام پروژه های صنایع دریایی (ساخت کشتی و سازه های فراساحل) بهبود می بخشد. یک راهکار استراتژیک در این زمینه، ایجاد خوشه صنایع دریایی است. در این مقاله ادبیات کلی این موضوع شامل نقش خوشه در توسعه منطقه ای و نقش دولت در رابطه با خوشه سازی مورد بررسی قرار گرفته و بعد از آن اطلاعاتی درباره یک خوشه موفق و توصیه هایی برای کشور ارایه می شود.

شیلدینگ یکی از عوامل بسیار مهم در عملکرد صحیح و درست سیستمهای الکترونیکی / الکتریکی می باشد که این مهم در صنایع دریایی بدلیل شرایط خاص این محیطها اهمیتی دو چندان و مضاعف می یابد. لذا در این مقاله روشی نو جهت رفع این مشکل بیان می گرد.

نیروهای ناشی از Sloshing به دلیل توانایی تخریب سازه های مخازن نگهدارنده خود، از اهمیت بسیار زیادی به ویژه در نزد طراحان کشتی برخوردار می باشند. این موضوع در طراحی مخازن حمل مایعات مانند تانکهای LNG، LPG و نفت خام از حساسیت ویژه ای برخوردار است. در اینجا یک روش لاگرانژی بدون شبکه به نام Smoothed Particle Hydrodynamics (SPH) برای مدلسازی Sloshing استفاده شده است. روش ارائه شده از معادله بقاء جرم و نویر – استوکس به عنوان معادلات پایه ای استفاده می کند. روش SPH برای حل معادلات بر روی ذرات از دو مرحله پیش بینی اولیه و اصلاح ثانویه استفاده می کند. در مرحله پیش بینی اولیه سرعت موقتی ذرات بر اساس مجموعه نیروهای وارده و بدون در نظر گرفتن شرط تراکم ناپذیری بدست آمده و ذرات بر اساس این نوع سرعت موقتی به حرکت واداشته می شوند. معمولا در طی مرحله اول چگالی ذرات ثابت نمی ماند، در نتیجه به مرحله ثانویه ای نیاز است که چگالی ذرات را به مقدار ثابت اولیه را محاسبه نمود. سپس به کمک معادله پوآسون فشار، تغییر چگالی ذرات با یک میدان فشاری به گونه ای مرتبط می شود که در صورت افزایش چگالی، فشار مثبت ایجاد شده ذرات را از یکدیگر دور نماید، و در صورت کاهش چگالی موضعی ذرات، با ایجاد یک نیروی فشاری منفی ذرات بطرف یکدیگر حرکت کنند. در مقاله حاضر از روش SPH برای شبیه سازی Sloshing در یک مخزن نیمه پر مایع با شکل اولیه سینوسی و دامنه کوچک استفاده شده است.

کشتی ها در اثر برخورد امواج در دریا حرکات قابل توجهی دارند که این حرکات بر راحتی مسافرین و خدمه، کارایی و ایمنی کشتی و خدمه آن در محیط دریا تاثیرگذار هستند. بنابراین باید در همان مراحل اولیه طراحی، تخمینی از میزان حرکات کشتی در شرایط واقعی دریا در دسترس باشد تا طراحی بخوبی انجام شود. بدین منظور می توان از تئوری نواری بدلیل سادگی در روش انجام محاسبات، دقت بالا و کارایی زیاد استفاده نمود. در این مقاله روش تئوری نواری خطی و چگونگی استفاده از آن بطور کامل شرح داده شده است. با استفاده از روش معرفی شده در این مقاله نرم افزاری تهیه شده است که قادر است جدول آفست و مشخصات اصلی کشتی را دریافت نموده و حرکات کشتی را با روش تئوری نواری محاسبه نماید. هچنین نتایج حاصل از نرم افزار برای کشتی کانتینر بر m.v.Hollandia محاسبه شده و با نتایج حاصل از نرم افزار مشابهی برای این شناور، مقایسه شده است.

از ابتدای سال 1380، با حمایت پژوهشکده سیستمهای پیشرفته صنعتی تولید دانش فنی طراحی و ساخت خودروهای کنترل از راه دور زیر سطحی جهت انجام فعالیتهای روباتیکی در زیر آب به عنوان یک پژوهش کاربردی در دانشگاه صنعتی شریف مورد توجه قرار گرفت. در این راستا طراحی، مدل سازی، ساخت، شناسایی و کنترل یک نمونه ROV زیر آبی با عنوان SUTRO-1 در دانشگاه صنعتی شریف آغاز گردید. هدف از ساخت این وسیله، ایجاد امکان حرکت صفحه ای در اعماق مختلف آب تا عمق 20 متر و انجام فعالیتهای روباتیکی و پردازش تصویر در زیر آب تعریف شده است. برای این منظور، از چهار عدد تراستر، جهت حرکت SUTRO-1 در جهات پیشروی (Surge)، جانبی (Sway)، عمقی (Heave) و دورانی (Yaw) استفاده شده است. همچنین بر روی وسیله یک دوربین زیر آبی نصب گردیده که امکان مشاهده محیط زیر آب را برای کاربر فراهم می نماید. در ادامه به مروری اجمالی بر کارهای انجام شده جهت طراحی و ساخت SUTRO-1 می پردازیم.

شناور اثر سطحی (SES) یکی از مفاهیم جالب و جهشی بزرگ رو به جلو در زمینه فناوری مهندسی کشتی و حمل و نقل دریایی پر سرعت می باشد. علی رغم امتیازات زیاد این نوع شناور نسبت به کشتی های معمولی و قایق های پر سرعت معمولی، این شناور بدون قلب سیستم کنترل سوالی (RCS) بر خلاف کشتی معمولی در عمل بلا استفاده می باشد. در مقاله حاضر، بطور خلاصه با بررسی دینامیک کشتی بدون سیستم کنترل سواری (RCS) پاسخ سیستم بصورت مدار باز بدون کنترلر بررسی می شود و با استفاده از شبیه ساز (Simulink) حرکت شناور در صفحه قایم بررسی می گردد.

یکی از مسائل موجود در اسکله ها، سکوها و به طور کلی سازه های دریایی که درچند دهه اخیر مورد توجه بوده است، تحلیل این نوع سازه ها در مقابل بارهای وارده است. به دلیل وجود امواج و ضربه های ناشی از این امواج آنالیز دینامیکی سازه های دریایی اجتناب ناپذیر است. در این مقاله، امواجی که در حوزه خلیج فارس در اثر وزش باد تولید می شوند، مورد مطالعه قرار گرفته، سپس نیروی های هیدرودینامیکی حاصل از ضربه امواج آب که به سکو اعمال می شود به صورت عددی محاسبه شده است. این جریان مغشوش، غیر دائم و با لحاظ نیروهای جاذبه، کشش سطحی و لزجت سیال و همچنین جریان هوای اطراف پایه های سکو بررسی شده است. دقت نتایج حل عددی درمقایسه با حل های تحلیلی و نتایج تجربی بسیار خوب است.

در این مقاله آنالیز مودار یک شناور ارائه و اثر پارامترهای هندسی مختلف بر مقادیر فرکانسهای طبیعی شناور بررسی شده است. در ابتدا مبانی اساسی آنالیز مودال و معادلات جهت تعیین فرکانسهای طبیعی ارائه شده است. در ادامه روشهای عددی مختلف موجود برای تحلیل مودار بررسی گردیده است. مدلسازی شناور در دو حالت و با استفاده از المان های Beam و Shell صورت گرفته است. تاثیر ضخامت پوسته بدنه شناور، تاثیر ضخامتBulk head ها و همچنین اثر ضخامتDeck های شناور و رابطه آنها با فرکانسهای طبیعی بررسی شده است. نتایج حاصله نشان دهنده شکل مودهای مختلف شناور برای حالات فوق و همچنین فرکانسهای طبیعی شناور در هر حالت است.

ورقهای مستطیلی کوچکترین اجزای سازه ای همچون کشتیها و سکوهای دریایی می باشند. از نقطه نظر ایمنی سازه ای و همچنین از دیدگاه اقتصادی، مشخص بودن استحکام نهایی این ورقها از اخمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از حالات بحرانی در بارگذاری این ورقها زمانی بوجود می آید که ورق در معرض تنشهای فشاری درون صفحه ای دو محوری قرار گیرد، روابط متعددی از جانب محققین مختلفی به منظور تعیین استحکام نهایی ورقهای مستطیلی در حالات بارگذاری تشریح شده ارائه گردیده است. در این مقاله سعی بر آنست که مبانی منطقی استخراج این روابط مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و دقت آنها در تعیین استحکام نهایی ورقهای مستطیلی واقع در معرض تنشهای درون صفحه ای عرضی مورد ارزیابی قرار گیرد.

این مقاله یک دستورالعمل تکنیکی - علمی برای ارزیابی پارامتریک رولینگ می باشد که می تواند در طراحی و بخش عملیاتی کشتیهای کانتینربر مورد استفاده قرار گیرد.این پایان نامه بر روی دو مساله متمرکز می شود: اول؛ مشخص کردن معیار آسیب پذیری که می توان نشان دهنده خطر پارامتریک رولینگ باشد. و دوم؛ بدست آوردن روشی که بتواند دامنه پارامتریک رول را در امواج طولی از جلو محاسبه نماید.به دلایل یاد شده، نرم افزاری طراحی گردیده که با روشهای ریاضی اطلاعات مورد نیاز را تولید نموده و مقدار پارامتریک رول را بر اساس تغییرات زمانی محاسبه می نماید.

هاورکرافت یونس 22 اولین نسل هاورکرافت های کلاس متوسط ایرانی است که به صورت موفق کلیه تستهای محیطی خود را پشت سر گذاشته است. ادامه تستهای هاورکرافت یونس 22 در خلیج فارس و ارزیابی شاخص های طراحی این شناور در نخیط واقعی عملکرد از مهمترین مباحث تست و تحویل گیری شناور به شمار می آمد و بر این اساس و برابر هماهنگی های به عمل آمده این شناور در ماههای تیر – مرداد و شهریور (شرایط گرم منطقه) و در ماههای دی و بهمن (شرایط معتدل منطقه) مورد تست و آزمون عملی قرار گرفت. در این مقاله شرایط محیطی منطقه و وضعیت آب و آزمون استاتیکی ودینامیکی هاورکرافت یونس 22 درمنطقه خلیج فارس دارای نتایج بسیار موثری در زمینه تطابق شاخص های طراحی و موارد بدست آمده در تست می باشد.

با توجه به پیشرفتهای که در زمینه حمل و نقل دریایی بخصوص در زمینه حمل و نقل مسافر بوجود آمده و با توجه به نیاز این صنعت برای بالا بردن ایمنی حمل و نقل دریایی و کاهش خطر در این زمینه، مبحثی تحت عنوان نجات پذیری شناور مطرح گردیده است که در آن قابلیت پایداری شناور در حالت صدمه دیده و در شرایط واقعی دریا مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.از جمله رفتارهای بسیار مهم شناور صدمه دیده در دریای مواج که در این زمینه مورد بررسی قرار می گیرد، حرکت رول شنور می باشد که باید چگونگی آن برای شناور صدمه دیده با توجه به نیروهای اعمالی بر آن مورد پیش بینی قرار گرفته و بررسی شود، که در این زمینه بررسی احتمال واژگون شدن شناور قبل از رسیدن به حالت پایدار در وضعیت صدمه دیدگی از اهمیت بسزایی برخوردار است.در این مقاله یک مدل پایه ای در محدوده خطی برای شبیه سازی حرکت یک رول یک شناور مکعب مستطیل شکل در دریای مواج با موج منظم و در حالت صدمه دیده در محدوده روابط خطی ارائه شده و بر اساس آن نرم افزاری تهیه شده است که نتایج حاصل از آن ارائه گردیده است. مطالب ارائه شده بخشی از نتایج پایان نامه کارشناسی ارشد نویسنده اول این مقاله می باشد.

در طول 2000 سال گذشته و در سواحل جنوب کشور، مردمانی می زیسته اند که از دریای ارتزاق می کرده و با ساخت شناورهایی کوچک به طریقه سنتی به حمل و نقل کالا و صید ماهی اشتغال داشته اند.اما در طی چند سال گذشته مشکلاتی برای بهره برداری و ساخت این نوع شناورها بوجود آمده است.در این مقاله با توجه به تعریف شناور سنتی سعی شده تا معایب و مزایای لنج ها ذکر شود. از طرفی دلایل نوسازی ناوگان در دنیا مورد بررسی قرار گرفته و سپس به روند اجرایی این طرح درکشور و موارد تعیین شده در مصوبه سازمان بنادر در «طرح ساماندهی»؛ همچنین طرح «جایگزینی» اشاره شده است. در پایان نیز پاره ای از مشکلات مهم و راهکارهای موجود مطرح شده است.

انتخاب سیستم رانش مناسب از اولویت های مهم پروسه طراحی شناور می باشد. سالها پیش این تفکر که می توان با استفاده از پمپ و ایجاد مومنتم تولید نیروی رانش کرد باعث شد اولین سیستم جت آب ساخته شود. با ورود پمپهای با تکنولوژی بالاتر و راندمان بهتر این سیستم توانست به عنوان رقیب جدی محدوده های خاص برای سایر سیستم ها مطرح شود. مزایای فراوان از قبیل قابلیت مانور بالا، عدم وجود ملحقات، احتمال کم کاویتاسیون و سایر موارد باعث شده است این سیسسم بیشتر در شناورهای نظامی و تندرو کاربرد داشته باشد.در این مطالعه با معرفی این سیستم و بر شمردن مزایا ومعایب آن به بررسی پارامتریک مشخصه های موثر خواهیم پرداخت. روشهای محاسبه نیروی رانش شناور بررسی شده و اعتبار هر کدام از آنها مورد مطالعه قرار می گیرد.با در نظر گرفتن ضرائب جدید می توان مشخصات بهینه را بدست آورد. این ضرایب و چگونگی استفاده از آنها نیز آمده است.در نهایت سیکل طراحی یک سیستم جت آب ارائه شده است. این سیکل بیانگر مراحل کار و توالی آنها است. با پیمودن مراحل ذکر شده می توان اقدام به طراحی سیستم جت آب نمود.