چاقی اختلالی است که به عوامل متعددی بستگی داشته و اغلب با بیماریهای دیگر از جمله دیابت، پرفشاری خون و بیماریهای قلبی و عروقی، استئوآرتریت و برخی سرطانها همراه است. چاقی را می توان سندرم دنیای نو دانست که شیوع آن در تمام گروههای سنی رو به افزایش است. در حالی که آمار دقیق برای همه کشورها وجود ندارد اما در آمریکا به عنوان مثال چاقی طی یک دهه در مردان از 12% به 20% و در زنان از 16% به 25% رسیده است.پیشینیان ما چاقی را "ام الامراض" یا مادر بیماریها می دانستند بدون آنکه جزئیات مساله از نظر علمی برای آنان روشن باشد. امروزه با پیشرفت دانش به ویژه در زمینه پزشکی و با تقدم یافتن پیشگیری بر درمان مساله چاقی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. اگر چه رابطه اضافه وزن و چاقی با بیماری دیابت از گذشته شناخته شده بود اما امروزه طیف وسیعی از بیماریها ارتباط خود را با چاقی نشان داده اند که از جمله می توان به تخمدان پلی کیستیک، ناباروری در زنان و افسردگی اشاره کرد.

پژوهش حاضر با هدف، ارائه مدل ساختاری خوردن هیجانی در افراد مبتلا به چاقی بر اساس خودتنظیمی با نقش میانجی پردازش هیجانی انجام گرفت. روش پژوهش مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه افراد مبتلا به چاقی شهر تهران در سال 1397 بودند، که از میان آن ها، تعداد 378 نفر با روش نمونه گیری مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: خوردن هیجانی داچ (1986)، خودتنظیمی کری و همکاران (2004) و پرسشنامه پردازش هیجانی باکر و همکاران (2010). به منظور پاسخگویی به فرضیه های پژوهش از مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که بین خودتنظیمی با خوردن هیجانی اثر مستقیم و منفی وجود دارد. بین خودتنظیمی با پردازش هیجانی اثر غیرمستقیم و مثبت وجود دارد و بین پردازش هیجانی با خوردن هیجانی اثر غیرمستقیم و منفی وجود دارد. بنابراین از نتایج می توان چنین استنباط کرد که خودتنظیمی بر خوردن هیجانی با نقش میانجی پردازش هیجانی در افراد مبتلا به چاقی تاثیر دارد. لذا توجه به متغیرهای مذکور در پیشگیری و طراحی درمان های مناسب تر به پژوهشگران و درمانگران یاری می رساند.

مقاله پژوهشیمقدمه: چاقی، سبب التهاب مزمن با درجه ی پایین می شود که موجب برهم خوردن تعادل آدیپوکاین ها می گردد. رویکردهای غذایی برای متوقف کردن فشارخون بالا (Dietary Approaches to Stop Hypertension) DASH شامل غذاهایی با مشخصات ضد التهابی است. هدف این مطالعه، مقایسه ی رژیم  DASHبا رژیم غذایی کم کالری بر روی سطوح سرمی اسپکسین، لپتین و آدیپونکتین سرم در بزرگسالان دارای اضافه وزن و چاق بود.روش ها: این مطالعه ی کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده در 120 نفر بزرگسالان چاق و اضافه وزن انجام شد. افراد مورد مطالعه به طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: 1- تبعیت از رژیم غذایی DASH با کالری کاهش یافته، 2- تبعیت از رژیم غذایی با کالری محدود و 3- تبعیت از رژیم ایزو کالریک (گروه کنترل). افراد حاضر در مطالعه به مدت 12 هفته تحت مداخله ی رژیمی قرار گرفتند و سطح سرمی آدیپوکاین های اسپکسین، لپتین و آدیپونکتین در ابتدا و انتهای مطالعه اندازه گیری شد.یافته ها: پس از انجام مداخله، در گروه DASH، بطور معنی داری سطح سرمی آدیپونکتین افزایش و سطح سرمی لپتین کاهش یافت. در مورد گروه کم کالری تنها اثر بر روی آدیپونکتین معنی دار بود. کاهش متغیرها در گروه DASH در مقایسه با گروه کم کالری بیشتر بود. تفاوت بین سه گروه از لحاظ لپتین و آدیپونکتین معنی دار بود ولی در مورد اسپکسین تغییرات معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری: رژیم غذایی DASH با کالری کاهش یافته، سطح اسپکسین، لپتین و آدیپونکتین را بهبود می بخشد و ریسک فاکتورهای قلبی- عروقی را در مقایسه با رژیم کم کالری کاهش می دهد.

لازمه داروی مناسب، علاوه بر موثر بودن در کاهش وزن، ایمن بودن آن است؛ از طرفی اغلب بیماران بعد از قطع دارو مجددا به وزن قبلی بر می گردند. دارو درمانی به تنهایی و صرفا با اهداف زیبایی به هیچ وجه توصیه نمی شود، این روش درمانی به صورت اختصاصی و در افرادی خاص اندیکاسیون دارد. تصمیم گیری جهت استفاده از داروها تنها پس از گذشت 6 ماه از برقراری رژیم و افزایش فعالیت فیزیکی توصیه می گردد.استفاده از داروهایی که بی ضرر بودن آن برای مصرف طولانی مدت تایید شده، به همراه رژیم کاهش وزن، فعالیت فیزیکی و رفتار درمانی در افرادی که BMI آنها بیش از 30 kg/m2 بوده یا BMI بیش از 27 kg/m2 و واجد یکی از عوامل خطر (افزایش فشار خون، بیماری عروق کرونر، دیابت نوع 2 و آپنه هنگام خواب) هستند، قابل توصیه می باشد. اثرات نسبی مثبت این داروها پس از قطع دارو در مدت کوتاهی از بین رفته و بیمار به وزن قبلی باز می گردد. داروهای کاهنده وزن با روش های مختلفی نظیر کاهش اشتها، افزایش احساس سیری، کاهش جذب مواد غذایی یا افزایش مصرف انرژی اعمال اثر می نمایند. داروهای مختلفی جهت درمان چاقی از سال ها پیش تا کنون مورد استفاده قرار گرفته اند که به دلیل عوارض جانبی جدی، مصرف آنها ممنوع شده است. اگرچه کاهش وزن همواره بسیار مطلوب و ایده آل است اما این امر می بایست در کنار عوامل دیگر همچون دست یابی به کنترل بیماری های همراه همچون دیابت (کنترل گلیسمی) در نظر گرفته شود.

چاقی در کودکان یکی از موارد کلینیکی پیچیده بوده که معمولا بعلت اختلال شدید تغذیه ای می باشد. در آمریکا شیوع آن در کودکان و نوجوانان 20% گزارش شده است. لیکن در تمام دنیا رقمها رو به افزایش می باشد. خطر چاقی بسیاری از کودکان در سنین بین 3 تا 10 سالگی را تهدید می کند. تشخیص چاقی در کودکان با محاسبه bmi (body mass index) داده می شود. به bmi>95%  برای سن و جنس چاقی اطلاق می شود. علت چاقی مولتی فاکتوریال بوده، عوامل ژنتیک، هورمونی و محیطی را در آن دخیل می دانند. شناخت هورمونهای مختلفی از قبیل leptin  و ghrelin و بررسی گیرنده های آنان کمک زیادی به آشنایی با پاتوفیزیولوژی و درمان چاقی نموده است. در رویکرد به چاقی در کودکان ابتدا باید موارد سندرمیک و هورمونال را از چاقیهای محیطی افتراق داد. از عوارض چاقی می توان به عوارض کاردیو واسکولر، کبدچرب، پسودوتومرسربری ،دیابت تیپ ii، مشکلات ارتوپدیک، آپنه ضمن خواب و مشکلات روانی اشاره کرد. در درمان چاقی تغییر درشیوه زندگی شامل تغییر در روش تغذیه و استفاده از رژیم درمانی و افزایش فعالیت رل بسیار اساسی دارد. لیکن استفاده بعضی از داروها در کودکان در شرایط خاصی توصیه می شود. در تعداد کمی از کودکان چاق در شرایط خاص درمان جراحی  شامل  gastric bypass ، jejunoileal  و گاستروپلاستی استفاده میشود در این جلسه به استفاده از رژیمها و داروهای جدید در درمان چاقی کودکان نیز اشاره خواهد شد.

افزایش وزن و چاقی در سراسر دنیا روند صعودی داشته و در بسیاری از جوامع در راس مسائل تهدیدکننده سلامت انسان قرار گرفته است. طبق برآورد سازان بهداشت جهانی بیش از 400 میلیون نفر بیمار با تشخیص چاقی مرضی در دنیا زندگی می کنند که تعداد آنها بطور مستمر در حال افزایش است. با توجه به عدم موفقیت روش های درمانی غیر جراحی و بهبود روش های جراحی و کاهش عوارض. بتدریج نقش جراحی در درمان چاقی شاخص تر شده و تعداد بیماران عمل شده برای این منظور بصورت انفجارآمیزی در حال افزایش است. علاوه بر این تحقیقات و بررسی های گسترده نشان می دهد اعمال جراحی فوق علاوه بر درمان چاقی برای بیماری های دیگری مانند دیابت و آرتریت های شدید و بیماری های پیشرفته عروقی می تواند نقش درمانی اساسی داشته باشد. با توجه به اهمیت روزافزون این روش ها و افزایش مستمر تقاضا برای انجام آن شایسته است جراحان عمومی با انواع این اعمال و عوارض آن و نحوه پیگیری بیماران اطلاعات کافی و به روز داشته باشند.

اهداف آموزشی این مقاله جهت آشنایی پزشکان عمومی و متخصص با موضوع چاقی کودکان نگاشته شده است. با توجه افزایش موارد چاقی درکودکان، تشخیص به موقع و انجام مداخلات لازم جهت جلوگیری از بروز عوارض برای پزشکان امری الزامی است. انتظار می رود پس از مطالعه این مقاله پزشکان بتوانند: 1 - چاقی راتشخیص دهند.2 - اندیکاسیون های درخواست آزمایشات لازم را بدانند.3 - پروتکل درمانی مناسب را با همکاری والدین تدوین کنند.

سابقه و هدف: چاقی یکی از عوامل اصلی بیماری های غیرمسری است که روند رو به رشدی دارد. این مطالعه با هدف سنجش روند شیوع چاقی و چاقی شکمی در بزرگسالان تهرانی طی دوره زمانی متوسط 6.6 ساله انجام شد.مواد و روش ها: در یک مطالعه آینده نگر، قد و وزن 4402 نفر از افراد 20 سال به بالای شرکت کننده در مطالعه قند و لیپید تهران طی سال های 1378 تا 1380 (فاز 1) و مجددا طی سال های 1381 تا 1384 (فاز 2) و سال های 1385 تا 1387 (فاز 3) اندازه گیری شد. معیارهای تعریف شده برای چاقی، نمایه توده بدنی بیشتر و مساوی 30 و برای چاقی شکمی، محیط دور کمر 94£ سانتی متر در مردان و 80£ سانتی متر در زنان در نظر گرفته شد. افراد مورد مطالعه بر اساس سن و جنس، گروه بندی شدند و طی 6.6 سال پیگیری، شیوع چاقی و چاقی شکمی در آنها مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: شیوع چاقی در فازهای 1، 2 و 3 در مردان به ترتیب %15.8، %16.6 و %21.1 و در زنان %31.5، %37.7 و %38.6 بود (P<0.001). شیوع چاقی شکمی در سه فاز ذکر شده، به ترتیب در مردان %36.5، %57.2 و %63.3 و در زنان %76.7، %83.8 و %83.6 بود (P<0.001). در مقایسه با فاز 1، مردان سنین 29-20 سال در فاز 3 بیشترین میزان افزایش چاقی و چاقی شکمی را داشتند (به ترتیب 3.3 و 2.2 برابر). در هر دو جنس در فازهای 1 و 2 روند رو به رشد چاقی مشاهده شد، در حالیکه در فازهای 2 و 3 این روند در مردان دیده شد، اما در زنان مشاهده نشد.نتیجه گیری: این مطالعه خطر افزایش شیوع چاقی و چاقی شکمی را در هر دو جنس بویژه در مردان جوان نشان می دهد و ما را به آموزش به مردم در رابطه با اصلاح شیوه زندگی در یک حرکت فوری فرا می خواند.

مقدمه: مطالعه حاضر با هدف شناسایی ارتباط الگوهای غذایی غالب با چاقی عمومی و چاقی شکمی در زنان معلم تهرانی انجام شد.روش ها: در این مطالعه مقطعی 486 فرد 60-40 ساله از معلمان زن تهرانی به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای و به صورت تصادفی انتخاب شدند. دریافت های غذایی افراد با استفاده از یک پرسش نامه نیمه کمی بسامد خوراک، برای یک سال ارزیابی گردید. وزن و قد طبق دستورالعمل های استاندارد اندازه گیری و نمایه توده بدن محاسبه شد. چاقی عمومی، به صورت (Body mass index) BMI بزرگتر از 30 kg/m2 و چاقی شکمی به صورت دور کمر بزرگتر از 88 cm تعریف شد. جهت شناسایی الگو های غذایی غالب، از روش تحلیل عاملی استفاده شد.یافته ها: با استفاده از روش تحلیل عاملی، سه الگوی غذایی غالب شامل الگوی غذایی سالم، الگوی غذایی غربی و الگوی غذایی سنتی در افراد مورد مطالعه شناسایی شد. پس از کنترل اثر عوامل مخدوش کننده، افرادی که در بالاترین پنجک امتیاز الگوی غذایی سالم قرار داشتند، در مقایسه با افراد پایین ترین پنجک، از شانس کمتری جهت ابتلا به چاقی عمومی (نسبت شانس 0.28 و 95 درصد؛ فاصله اطمینان 0.14 تا0.53 ) و چاقی شکمی (0.30؛ 0.16 تا 0.55) برخوردار بودند، در حالی که آن هایی که در بالاترین پنجک الگوی غذایی غربی قرار داشتند از شانس بالاتری جهت ابتلا به چاقی عمومی (2.73؛ 1.46 تا 5.08) و چاقی شکمی (5.74؛ 2.99 تا10.99 ) برخوردار بودند. کنترل اثر سایر متغیرهای مخدوش کننده باعث تضعیف این ارتباط ها گردید اما حتی پس از کنترل اثر انرژی دریافتی، این ارتباط ها هم در مورد چاقی عمومی و هم در مورد چاقی شکمی معنی دار بودند. هر چند که هیچ گونه ارتباط معنی داری بین الگوی غذایی سنتی با چاقی عمومی مشاهده نگردید، اما آن هایی که در پنجک سوم این الگو بودند چه قبل (2.15؛ 1.18 تا 3.90) و چه بعد از کنترل اثر متغیرهای مخدوش کننده (2.08؛ 1.09 تا 3.65) از شانس بالاتری جهت ابتلا به چاقی شکمی برخوردار بودند.نتیجه گیری: یافته های این مطالعه حاکی از ارتباط معنی دار بین الگوهای غذایی غالب با چاقی عمومی و چاقی شکمی در بین زنان معلم تهرانی است. انجام مطالعات آینده نگر جهت تایید این یافته ها پیشنهاد می شود.