مقدمه: پلاک باکتریایی به عنوان فاکتور اولیه برای شروع بیماری پریودنتال شناخته شده است. اگرچه حضور پاتوژن ها در ایجاد بیماری پریودنتال ضروری است، اما بدون داشتن میزبان مستعد، کافی نمی باشند و فاکتورها و شرایط سیستمیک میزبان باید در این زمینه در نظر گرفته شود. در میان موقعیت های مختلف سیستمیک میزبان، هورمون های جنسی به عنوان فاکتورهای تغییردهنده مهمی هستند که می توانند بر بیماریزایی بیماری های پریودنتال تاثیرگذار باشند. هدف مطالعه حاضر بررسی اثرات دوران قاعدگی بر شاخص های پریودنشیوم بود.مواد و روش ها: در این مطالعه، 20 خانم در سن 17 تا 45 سال انتخاب شدند. پیش از شروع معاینات، جرم گیری و آموزش بهداشت برای تمام افراد مورد مطالعه انجام شد. سپس معاینات کلینیکی توسط پروب و آینه دندانپزشکی انجام شد که شامل 3 زمان در طول سیکل قاعدگی بود: زمان تخمک گذاری (OV)، زمان (PM) Pre Menstruation و زمان(M) Mense . تمام این معاینات در طول 12 ماه به فواصل 4 ماه انجام شد. اندکس های بررسی شده شامل (PI) Plaque Index،(GI) Gingival Index  و (PD) Probing Depth بود و تمام این اندکس ها در اطراف دندان های رامفورد (Ramfjord teeth) مورد بررسی قرار گرفتند. آزمون فریدمن برای مقایسه 3 زمان در طول سیکل و جهت مقایسه 2 به 2 از آزمون ویلکاکسیون استفاده شد (P<0.05).یافته ها: نتایج نشان دهنده اختلاف معنی دار در شاخص التهاب لثه ای در بین مراحل سیکل قاعدگی بود و نشان می داد که در مرحله Mense میزان التهاب کمتر از 2 مرحله دیگر بود. اختلاف بین میانگین شاخص ها در دو مرحله اوولاسیون و PM، معنی دار نبود؛ ولی بین مراحل اوولاسیون و PM از یک طرف و M معنی دار بود. در مورد سایر شاخص ها تفاوت معنی داری در بین مراحل سیکل قاعدگی مشاهده نشد (P>0.05).نتیجه گیری: طی مراحل تخمک گذاری و Premenstruation، به واسطه وجود تغییرات هورمونی، شاخص التهاب لثه افزایش معنی دار می یابد و پیشنهاد می شود، جهت جلوگیری از ایجاد بیماری پریودنتال، بهداشت دهان کاملا رعایت شود.

سابقه و هدف: تفاوت های بسیاری بین ویژگی های مورفولوژیک پریودنشیوم در افراد مختلف وجود دارد. شدت علایم بیماری های مختلف پریودنتال ممکن است مرتبط با این اشکال ساختاری پریودنشیوم باشد. هدف از این مطالعه بررسی اندازه و فرم تاج دندان های قدامی فک بالا و مورفولوژی پریودنشیوم در گروهی از جوانان سالم ایرانی می باشد.مواد و روش ها: این مطالعه با طراحی توصیفی بر روی 200 دانشجوی دندانپزشکی (100 زن و 100 مرد) انجام شد که از نظر پریودنتال سالم بودند و میانگین سنی آنها 26.5±7.29 سال بود انجام شد، از نمونه ها کست تشخیصی تهیه شد و زاویه لثه ای،ارتفاع پاپی، عرض تاج و ارتفاع تاج دندان های قدامی فک بالا بر روی آن توسط کولیس دیجیتال اندازه گیری شد. همچنین توسط پروب ویلیامز میزان ضخامت لثه مارژینال، عمق پروبینگ و عرض لثه کراتینیزه بصورت کلینیکی اندازه گیری شد. برای تعیین رابطه بین متغیرهای مذکور از آزمون Binary logistic Regression استفاده گردید.یافته ها: در دندان های سانترال (21-11) ضخامت لثه با میزان لثه کراتینیزه و عمق پروبینگ رابطه معنی داری داشت. در دندان های لترال (22-12) ضخامت لثه با میزان لثه کراتینیزه، عمق پروبینگ، عرض تاج و در دندان های کانین (23-13) ضخامت لثه با میزان لثه کراتینیزه، عمق پروبینگ، ارتفاع تاج، ارتفاع پاپیلا و زاویه لثه ای رابطه معنی داری نشان داد. بین فرم دندان با ضخامت لثه رابطه معنی داری دیده نشد.نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد فرم دندان ها با ضخامت لثه ارتباطی ندارد اما در هر کدام از دندان ها ضخامت لثه با متغیرهای متفاوتی در ارتباط می باشد.

زمینه و هدف: نهایت درمانهای بازسازی کننده در زمینه دندانپزشکی ساخت بافتهای نرم و سخت از دست رفته است. امروزه این هدف با کاربرد انواع گوناگونی از مواد پیوندی و عوامل رشدی و غشاهای محافظ صورت می گیرد. سلول های بنیادی یکی از زمینه های تحقیقاتی نوین می باشد. مقاله مروری دارد بر مستنئات علمی که در زمینه بازسازی بافتهای دندانی و پریودنشیوم با استفاده از سلول های بنیادی منتشر شده است، به تعبیری دیگر هدف از این مطالعه بررسی سلول های بنیادی در مهندسی بافت و بازسازی پریودنشیوم می باشد.روش بررسی: مقالات مرتبط با بازسازی پریودنشیوم و سلول های بنیادی از طریق جستجوی سیستماتیک در میان داده های منتشر شده به زبان انگلیسی در مرکز اطلاعات پزشکی تا نیمه سال 2011 میلادی جمع آوری گردید. سپس جستجوی دستی مقالات اصیل و پایه ای در میان مراجع این مقالات صورت گرفت.یافته ها: بیش از پنجاه سال از زمانی که برای اولین بار سلول های بنیادی انسانی در کلینیک مورد استفاده قرار گرفتند می گذرد، اما هنوز کاربرد این سلول ها به شکل متداول در کلینیک های پزشکی و دندانپزشکی مطرح نمی باشد. یکی از مهمترین دلایل این پیشرفت آهسته پیچیدگیهای خاص بازسازی بافتی و ظرایف مطرح در بحث بیولوژی ملکولی است که این نوع از درمانها را به شکل ماهوی از درمانهای معمول همچون کاربرد پیوندهای بافتی متفاوت ساخته است.نتیجه گیری: جمع آوری داده های موجود حاکی از آن است جامعه در آغاز دوران جدیدی در درمانهای دندانپزشکی می باشد. به نظر می رسد که جامعه در دهه آینده شاهد پژوهشهای بسیار جدی و گسترده در زمینه کاربرد سلول های بنیادی خواهد بود.

مقدمه: ویروس HTLV1 از رترو ویروس های انسانی است که در بعضی از بیماران، عامل لوسمی سلول های لنفوسیت  Tو پارالیزی اسپاستیک و یا میلوپاتی وابسته به HTLV1 و بعضی بیماری های التهابی دیگر می باشد. با توجه به اندمیک بودن خراسان نسبت به ویروس HTLV1 و فقدان مطالعات و تحقیقاتی در رابطه با علایم کلینیکی داخل دهانی این بیماران، بر آن شدیم که به مطالعه پریودنشیوم در بیماران مبتلا به پاراپارزی اسپاستیک وابسته به HTLV1 بپردازیم. مواد و روش ها: این مطالعه موردی- شاهدی است که به روش نمونه گیر ی آسان در سال 1383 در دانشکده دندانپزشکی مشهد اجرا شد. تعداد 30 بیمار (10 مرد و 20 زن) با میانگین سنی 42 سال که آلودگی به ویروس HTLV1 مسجل شده بود مورد مطالعه قرار گرفتند. بیماران از بین مراجعه کنندگان به بخش اعصاب بیمارستان قائم (عج) مشهد انتخاب گردیدند. وضعیت نسوج پریودنشیوم از لحاظ رنگ، قوام، لکوپلاکیا، عفونت کاندیدایی، ANUG و  NUPو وجود بیماری های لثه و عمق پاکت مورد بررسی قرار گرفتند و سه شاخص دبری، جرم (گرین- ورمیلیون) و جینجیوال (Loe & Silness) اندازه گیری و ثبت شد. گروه شاهد از بین اعضا خانواده بیمار که تست HTLV1 در مورد آنان منفی بوده و از نظر سن با گروه بیمار مطابقت داشته، انتخاب شدند. نتایج با آزمون Chi square مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: از نظر شاخص جرم و جینجیوال اختلاف معنی داری در دو گروه شاهد و مورد مشاهده گردید در حالیکه از نظر عمق پاکت، لکوپلاکیا ، عفونت کاندیدایی  NUP,ANUGاختلافی وجود نداشت. تعداد 5 نفر از بیماران دارای اریتم خطی لثه بودند.نتیجه گیری: بیماران مبتلا به HAM/TSP ((HTLV1 Associated Mylopathy Tropical spastic paraparesis نسبت به افراد عادی دارای پلاک، جرم و التهاب بیشتری در لثه ها می باشند. رعایت دقیق بهداشت دهانی و جرم گیری به موقع به مقدار قابل توجهی از مشکلات این بیماران خواهد کاست.

این مطالعه در زمینه فیبروبلاست های پریودنشیوم می باشد که از بارزترین سلول های بافت همبندی در کل بدن هستند.طبق یک نظریه فیبروبلاست ها یکسان نبوده و براساس شکل ظاهری، اندازه، نوع کلاژن و موقعیت شان )لثه، PDL، یا بافت جوانه ای( می توان آنها را تقسیم بندی کرد. برای مثال میوفیبروبلاست ها در بافت جوانه ای به علت داشتن نوعی پروتیین به نام desmin که آنها را از سایر فیبروبلاست ها متمایز می کند، خاصیت انقباضی شان افزایش یافته و به ترمیم زخم کمک می کنند.در همین رابطه CD40 یک پروتیین قابل انتقال است که اخیرا در بعضی از فیبروبلاست های پریودنشیوم و بخصوص در آماس شناسایی شده است. CD40 سطح فیبروبلاست در تقابل با گیرنده CD40L سایر سلول ها موجب ترشح سیتوکسین های مخرب می شود، لذا با پیشگیری از این واکنش، آسیب ناشی از آماس بیماریهای پریودنتال را می توان کاهش داد. فیبروبلاست های لثه در پاسخ به لیپوپلی ساکارید میکروارگانیسم ها توانایی تولید اینترلوکین یک بتا اینترلوکین شش و هشت، همچنین پروستاگلاندین E2 را دارند. این یافته نقش فیبروبلاست های لثه را به عنوان سلول های ایمنی کمکی تایید می کند.عوامل رشدی چون، Transforming Growth Factor, Platelet GF, Epithelial GF (GF) β1 نیز از جمله واسطه هایی هستند که می توانند سنتز کلاژن توسط فیبروپلاست ها را فعال نمایند.غیر از عوامل داخلی، سایر عوامل خارجی همچون دارو یا سیگار هم می توانند فیبروبلاست ها را تحریک نمایند. نیکوتین سیگار از رشد فیبروبلاست ها جلوگیری می کند.داروی Nifedipine نیز تنها از طریق افزایش ساخت الیاف کلاژن ازدیاد حجم لثه را موجب می شود. ولی در فیبروماتوز ارثی هر سه عامل، افزایش رشد فیبروبلاست ها، فیبرونکتین و کلاژن در ارتباط با نمای کلینیکی افزایش حجم می باشند.

از آنجایی که رعایت بهداشت دهان در طی درمان های ارتودنسی ثابت مشکل تر از حالت عادی می باشد، بیماران نیاز به روش های موثرتر و جدی تر برای کنترل پلاک دارند. یکی از راه های بهبود بهداشت دهان و سلامت لثه ها استفاده از دهان شویه ها جهت حذف شیمیایی پلاک می باشد. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی تاثیرات دو دهان شویه پرسیکا و کلرهگزیدین برروی وضعیت پریودنشیوم بیمارانی است که درمان ارتودنسی ثابت برای آنها انجام می شود.مواد و روش ها: در این مطالعه که از نوع تجربه بالینی دراز مدت می باشد 38 بیمار با میانگین سنی 14.2 سال که در سال تحصیلی 81-1380 جهت درمان ارتودنسی به دانشکده دندانپزشکی مشهد مراجعه کرده بودند انتخاب شدند که 14 نفر از آنها به دلایل مختلف حذف شدند. در تمام این بیماران قبل از شروع درمان ارتودنسی و سه ماه پس از باند کردن دستگاه های ثابت ارتودنسی شاخص لثه ای، شاخص خونریزی لثه، شاخص پلاک و متوسط عمق پاکت اندازه گیری شد. سپس این بیماران به سه گروه تقسیم شدند. برای گروه اول دهان شویه کلرهگزیدین و برای گروه دوم دهان شویه پرسیکا و برای گروه سوم هیچ دهان شویه ای تجویز نشد و به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شد. سی روز بعد از تجویز دهان شویه برای بار سوم بیماران سه گروه معاینه شده و شاخص های مورد نظر در آنها اندازه گیری شد. کلیه داده ها به کمک نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون های آماری Paired t-test و ANOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سطح معنی دار در تمام آزمون های آماری 0.05 در نظر گرفته شد.یافته ها: پس از شروع درمان ارتودنسی شاخص های لثه ای، پلاک و متوسط عمق پاکت افزایش معنی داری را نشان داد. پس از تجویز دهان شویه شاخص لثه ای در هر سه گروه کلرهگزیدین، پرسیکا و کنترل کاهش معنی داری را نشان داد که این کاهش بین سه گروه تفاوت معنی داری نداشت و شاخص خونریزی لثه فقط در گروه پرسیکا و متوسط عمق پاکت فقط در گروه کلرهگزیدین کاهش معنی داری را نشان می داد. شاخص پلاک در هیچیک از گروه ها بطور معنی دار کاهش نیافت.نتیجه گیری: اکثر شاخص ها با اتصال دستگاه های ارتودنسی به دندان افزایش معنی داری را نشان می داد که این موضوع بر لزوم رعایت جدی تر بهداشت دهان در طی درمان ارتودنسی تاکید می کند. از آنجائیکه در شاخص پلاک و شاخص لثه ای کاهش معنی داری در گروه های مصرف کننده دهان شویه نسبت به گروه کنترل مشاهده نمی شود می توان گفت برای حذف پلاک و حفظ سلامت لثه، نحوه صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان رکن اساسی را داشته و مصرف دهان شویه تنها نقش کمکی دارد.

بیان مساله: یکی از دلایل جراحی دندان عقل نهفته فک پایین، تاثیر نهفتگی بر سلامت نسج پریودنشیوم مولر مجاور است که به دلیل تجمع پلاک، ایجاد التهاب حاد و مزمن، اثر مخرب دارد.هدف: در این مطالعه وضعیت پریودنشیوم دندان مجاور دندان نهفته، قبل و بعد از جراحی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.روش بررسی: در مرحله اول از بین افردی که به منظور جراحی دندان عقل نهفته به بخش جراحی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی علوم پزشکی تهران مراجعه کرده بودند، تعداد 30 نفر انتخاب شدند. این افرد فاقد بیماری سیستمیک بودند و دندان مولر مجاور آنها سالم بود. قبل از عمل، نسج پریودنشیوم مولر دوم مجاور، از نظر عمق پاکت ( در 7 نقطه) و سطح اتصال لثه (در 3 نقطه) مورد بررسی قرار گرفت. رادیوگرافی پری اپیکال مطابق استانداردهای موجود و به طور یکسان و مرتب برای تمام بیماران انجام گرفت؛ سپس تمام اقدامات فوق سه ماه بعد تکرار شد. یافته ها با استفاده از آزمون آماری Paired t مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: یافته های این بررسی اختلاف معنی داری را بین عمق پاکت قبل و بعد از عمل نشان داد؛ به عبارت دیگر عمق پاکت بعد از عمل کاهش یافت؛ بررسی اختلاف بین سطح اتصال لثه قبل و بعد از عمل، نشان دهنده کاهش سطح اتصال لثه بعد از عمل بود؛ همچنین ضایعه داخل استخوان آلوئول بعد از عمل بهبود نشان داد.نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های این مطالعه، جراحی دندان عقل نهفته جهت پیشگیری از ایجاد مشکلات پریودنتال برای دندان مولر مجاور توصیه می شود.

زمینه و هدف پروتز پارسیل متحرک (RPD) روش درمانی متداولی برای بازسازی بیمارانی با بی دندانی پارسیل است، در حالی که RPD می تواند زمینه ساز مشکلات پریودنتالی شود. هدف از این پژوهش، بررسی اثر RPD های ساخته شده در دانشکده دندانپزشکی بابل بر وضعیت پریودنتال دندان های پایه و غیر پایه بود. روش بررسی در این مطالعه مقطعی، 70 بیمار که کاندیدای دریافت RPD بودند بر اساس کلاس بندی کندی به چهار گروه تقسیم شدند. پارامترهای پریودنتالی شامل شاخص پلاک دندانی (PI)، شاخص جرم دندانی (CI)، عرض لثه کراتینیزه، خونریزی هنگام پروب کردن (BOP)، عمق پاکت پریودنتال (PPD)، تحرک دندان (TM) و تحلیل لثه برای دندان های پایه و غیر پایه در قبل از تحویل پروتز و 1، 3، 6 ماه بعد اندازه گیری شدند. این پارامتر ها با استفاده از آزمون های آماری من ویتنی، تی تست مستقل، کوواریانس و کای اسکوار مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها در کلاس یک میانگین عرض لثه کراتینیزه (0/001P<)، PPD (0/002=P) و BOP (0/001P<) بین دندان های پایه و غیر پایه بعد از یک ماه اختلاف آماری معنی داری وجود داشت. بعد از سه ماه تفاوت معنی داری در PI (0/01=P)، عرض لثه کراتینیزه (0/001P<)، BOP (0/001P<) و PPD (0/001P<) مشاهده شد. شش ماه بعد فقط پارامترهای PI، CI، TMاز لحاظ آماری تفاوت معنی داری نشان ندادند. در کلاس دو میانگین PI (0/002=P) و عرض لثه کراتینیزه (0/001P<) بعد از یک ماه، عرض لثه کراتینیزه (0/001P<)، BOP (0/03=P)، PPD (0/05=P) و TM(0/03=P) بعد از سه ماه، عرض لثه کراتینیزه (0/001P<)، PI (0/04=P)، BOP (0/001P<) و TM (0/03=P) در شش ماه بعد تفاوت معنی داری نشان دادند. در کلاس سه فقط تحلیل لثه در 1 و 3 ماه بعد تفاوت معنی داری نشان نداد. پارامترهای عرض لثه کراتینیزه (0/001P<)، PI (0/001=P)، BOP (0/001P<) و TM (0/03=P) بعد از شش ماه تفاوت معنی داری نشان دادند. نتیجه گیری این بررسی نشان داد که RPD بر وضعیت پریودنتال دندان های پایه و غیر پایه تاثیر گذار است که می توان با طراحی دقیق تر پروتز، پیگیری های دوره ای پریودنتال و بهداشت دهان خوب این اثرات را کاهش داد.

زمینه و هدف: طی سال های اخیر در کنار عوامل خطرساز شایع ایجاد کننده نارسایی کلیوی به عوامل دیگری از قبیل بیماری های پریودنتال، سطح سواد و میزان دسترسی به مراکز درمانی نیز اشاره شده است و از آنجایی که مشکلات بهداشت دهان بیماران با نارسایی مزمن کلیوی می تواند سلامت سیستمیک آنان را به مخاطره بیندازد، هدف از این مطالعه بررسی اثر مدت زمان درمان دیالیز بر شاخص های سلامت پریودنتال و دندان بود.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی مقطعی 65 بیمار تحت همودیالیز از نظر شاخص های سلامت پریودنتال و دندان از جمله شاخص لثه ای (GI)، شاخص پلاک دندانی (PI)، شاخص عمق پاکت پریودنتال (PD) و شاخص سلامت دندان (DMFT) مورد بررسی قرار گرفتند. بیماران همودیالیزی بر اساس مدت زمان دیالیز به دو زیر گروه: افرادی که سه سال یا کمتر از سه سال و آنهایی که بیشتر از سه سال تحت درمان دیالیز بودند تقسیم شدند. تست T student (در مورد متغیرهای کمی) و مجذور کای (در مورد متغیرهای کیفی) برای مقایسه و آنالیز آماری بین دو گروه به کار گرفته شد.یافته ها: تمامی شاخص های سلامت پریودنتال در بیماران تحت همودیالیز طولانی مدت بدتر بود و اختلاف بین دو گروه معنادار بود (P<0.05) با این وجود شاخص سلامت دندان بین دو گروه تفاوت معنی داری را نشان ندادند.نتیجه گیری: وضعیت سلامت پریودنتال در بیماران تحت همودیالیز طولانی ضعیف است که این توجیه کننده انجام اقدامات پیشگیری کننده دندانپزشکی در کنار درمان پزشکی بیماران است.