مقدمه: گیاه شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) جزو خانواده Papilionacea بوده است که در ایران یافت می شود. ریشه، دانه و اندام هوایی شنبلیله دارای ساپونین های استروئیدی مختلف مانند دیوسژنین یا موژنین، تیکوژنین، نئوتیکوژنین و غیره است. دیوسژنین قابل تبدیل به هورمونهای استروئیدی مختلف مانند هیدروکورتیزون، تسترسترون و پروژسترون به روش شیمیایی می باشد.روشها: در این بررسی ساپونین های دانه شنبلیله توسط اتانول 96 درصد و با استفاده از سوکسله استخراج گردید. کروماتوگرافی لایه نازک و سپس ستون برای بدست آوردن دیوسژنین خالص در مقادیر قابل توجه به کار گرفته شد. دستگاههای طیف سنج جرمی (Mass , UV, IR, NMR, Spectrometry) نقطه ذوب و برخی معرف های شیمیایی برای شناسایی و تایید ساختمان دیوسژنین به کار رفتند. دیوسژنین به روش شیمیایی به ماده بینابینی 16-dehydropregnenolone acetate تبدیل گردید.نتایج و بحث: دانه ها از بازار تجاری تهیه و دیوسژنین خالص از آنها استخراج گردید. در متدهای قبلی شکستن حلقه F دیوسژنین توسط حرارت 200 درجه سانتیگراد و فشار بالا گزارش گردیده است، اما در این تحقیق با استفاده از کلرور آلومینیم (لویس اسید) و انیدرید استیک بدون نیاز به دما و فشار بالا حلقه F شکسته شد. ساختمان ماده بینابینی dehydropregnenolone acetate 16- لازم برای تولید پروژسترون دارای سیستم مزدوج با جذب در 237 نانومتر بوده است. در حالی که دیوسژنین فاقد جذب UV بوده است. همچنین طیف های IR,NMR و Mass نیز دلیل بر تهیه ماده مذکور می باشد.

زمینه و هدف: سکته قلبی یکی از دلایل عمده مرگ و میر در دنیا می باشد. هدف از اجرای این تحقیق بررسی نقش محافظتی ورزش تردمیل و دیوسژنین بر آنزیمهای قلبی، لیپیدها و لیپوپروتئینها در سکته قلبی ناشی از ایزوپروترنول در موشهای نر نژاد ویستار می باشد.روش ها: آزمایشات بر روی 10 گروه 10 تایی از رتهای ویستار انجام گرفت. گروههای مورد مطالعه شامل گروههای: کنترل (C)، سالین (S)، ال - کروموفور (LC)، دیوسژنین (15 mg/kg/day) حل شده در ال - کروموفور (D)، ورزش (E)، ورزش + دیوسژنین (E+D)، گروهی که به آنها ایزوپروترنول (150 mg/kg) تزریق شده (ISO)، دیوسژنین + ایزوپروترنول (D+ISO)، ورزش + ایزوپروترنول (E+ISO)، ورزش + دیوسژنین + ایزوپروترنول (E+ D+ ISO). پس از پایان آزمایشات تمام رتها بیهوش گردیده و نمونه های خون جهت آزمایشات بیوشیمیایی جمع آوری گردید.یافته ها: ورزش و دیوسژنین، به طور معنی داری میزان LDH را در گروه ISO کاهش دادند، اما فقط ورزش سطح CK-MB را پایین آورد. ورزش و دیوسژنین، میزان کلسترول توتال سرمی را کاهش و HDL-C را افزایش دادند (p<0.05). در گروه ورزش وزن افزایش یافت اما دیوسژنین در گروههای ورزش باعث کاهش وزن به طور معنی داری گردید (p<0.05).نتیجه گیری: یافته های ما اثر مثبت ورزش و دیوسژنین در آسیب قلبی ناشی از ایزوپروترنول را نشان داد. این اثر ممکن است در نتیجه تغییرات مثبت در متابولیسم لیپیدها باشد.

 لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

سابقه و هدف: اختلال موخوره به همراه شکنندگی و ریزش مو از جمله مشکلات رایجی است که اکثر افراد به آن دچار می شوند. با این وجود هنوز درمان مشخص و کارآمدی در بازار دارویی برای این اختلال وجود ندارد. هدف از این مطالعه، بررسی اثر ژل عصاره دانه گیاه شنبلیله در درمان موخوره در یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده با پلاسبو بود. مواد و روش ها: این مطالعه به صورت کارآزمایی بالینی دوسویه کور کنترل شده با گروه دریافت کننده پلاسبو بر روی 60 بیمار مبتلا به اختلال موخوره در کلینیک طوبی دانشگاه علوم پزشکی مازندران انجام پذیرفت. بیماران به دو گروه ژل پلاسبو و ژل دارو تقسیم شدند. عصاره در غلظت 500 میکروگرم بر میلی لیتر آماده شد و دوره درمان 2 ماه بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون T مستقل، T زوجی، فیشر و معادلات برآوردی تعمیم یافته استفاده شد. یافته ها: در روند درمان به طور میانگین میزان دو شاخه شدن مو در گروه درمانی در مقایسه با گروه پلاسبو به صورت معنی دار (0/001>P) کاهش یافت. سایر فاکتورها اعم از خشکی، شکنندگی و ریزش موها نیز در گروه درمانی نسبت به گروه پلاسبو روندهای کاهشی قابل توجهی (به ترتیب با معنی داری 0/001 P≤, ، 0/001>P و 0/042=P) از خود نشان دادند. استنتاج: اثرات مطلوب مشاهده شده از ژل دانه گیاه شنبلیله در کاهش بروز موخوره در بیماران، احتمالا به دلیل وجود دیوسژنین و سایر ساپونین های استروییدی با اثرات آنتی اکسیدانتی و ضد التهابی است.

شنبلیله با نام علمی Trigonella foenum-graceum L. یک گیاه علفی یکساله از تیره Legouminosae است که بومی شرق مدیترانه است. در طب سنتی مصارف زیادی برای این گیاه ذکر شده است، از این گیاه برای تسهیل زایمان، کمک به هضم غذا و افزایش سوخت و ساز و تقویت عمومی در بدن استفاده شده است. این گیاه به سبب تولید آلکالوئیدهای دارویی، ترکیبات استروییدی، ساپوژنین ها و قدرت درمان بخشی بالا در زمره مهم ترین گیاهان دارویی جهان قرار دارد. تریگونلین اسید نیکوتینیک از جمله مهم ترین متابولیت های گیاه شنبلیله به شمار می روند که در درمان دیابت و کاهش کلسترول خون بسیار موثر می باشند. دیاسژنین ترکیب مهم دیگر بذر این گیاه است که در تولید استروییدهای دارویی از جمله قرص های ضد بارداری استفاده می شود. مطالعات زیادی بر روی اثرات درمانی و شناسایی ترکیبات شیمیایی این گیاه صورت گرفته است. در این مقاله مهم ترین اثرات بیولوژیک و ترکیبات گزارش شده از بذر گیاه شنبلیله را مرور کرده و کاربردهای درمانی آن را بررسی می نماییم.

1شنبلیله با نام علمی Trigonella foenum-graecum یکی از گیاهان دارویی و معطر می باشد که منبعی غنی از دو ماده ارزشمند دیوسژنین و تریگونلین است. تجزیه تنوع ژنتیکی با استفاده از روش های قابل اعتماد، اطلاعات مفیدی برای برنامه های به نژادی گیاهان و همچنین حفاظت از ذخایر ژنتیکی فراهم می کند. در این مطالعه، تنوع ژنتیکی 40 ژنوتیپ شنبلیله با استفاده از دو نشانگر هدفمند ژنی مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 17 آغازگر، شامل 7 آغازگر SCoT و 10 آغازگر CBDP به ترتیب 78 و 93 قطعه ژنومی را در اکسشن های مورد مطالعه تکثیر نمودند که از این تعداد، به ترتیب 65 و 78 باند چندشکلی نشان دادند. متوسط شاخص محتوای اطلاعات چندشکل (PIC) برای آغازگرهای SCoT و CBDP به ترتیب 37/0 و 29/0 به دست آمد که نشان دهنده برتری نسبی نشانگر SCoT نسبت به CBDP از لحاظ قدرت تفکیک بود. دندروگرام حاصل از تجزیه کلاستر با الگوریتم UPGMA و بر مبنای ضریب فاصله Dice، 40 نمونه مورد مطالعه را در چهار گروه اصلی دسته بندی نمود که این نتایج با نتایج تجزیه به مختصات اصلی همخوانی داشت. نتایج تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA) بیانگر سهم بیشتر واریانس درون گروه ها در مقایسه با واریانس بین گروه ها بود. در بین پنج گروه جمعیتی مورد مطالعه، بیشترین مقدار شاخص های تنوع جمعیت نظیر تعداد الل مؤثر (54/1) شاخص شانون (46/0) و تنوع ژنی نی (31/0) مربوط به جمعیت IV بود که این نتایج بیانگر وجود تنوع بیشتر در این جمعیت در مقایسه با سایرین می باشد. این نتایج سطح بالایی از تنوع ژنتیکی را در میان مواد ژنتیکی مورد مطالعه نشان داد که می توان از پتانسیل آن در برنامه های به نژادی استفاده نمود. علاوه بر این، یافته های این پژوهش مشخص نمود که SCoT و CBDP به عنوان نشانگرهای هدفمند ژنی، نشانگرهایی مناسب و قابل اعتماد جهت انگشت نگاری DNA و بررسی تنوع ژنتیکی در جمعیت های گیاهی می باشند.

مقدمه: افزایش بی رویه جمعیت در جهان امروز یک مساله پیچیده و یک بحران برای آینده است. هم چنین شواهد و گفته ها نشان از افزایش گسترده گیاهان قابل دسترس و سودمندی دارد که دارای پتانسیل ضدباروری و تنظیم کننده تولیدمثل در مردان هستند.هدف: با توجه به ویژگی های گیاه شنبلیله و کاربرد گسترده آن، اطلاعات اندکی در مورد تاثیر عصاره دانه شنبلیله بر عملکرد بیضه ها وجود دارد. بنابراین در تحقیق حاضر تاثیر احتمالی عصاره دانه این گیاه بر محور هیپوفیز-گناد یعنی میزان هورمون هایFSH, LH ، تستوسترون، اسپرماتوژ نز و نقش احتمالی آن در ناباروری جنس نر بررسی شد تا نتایج به دست آمده از این تحقیق بتواند در زمینه تنظیم خانواده و باروری سودمند باشد.روش بررسی: حیوانات مورد استفاده در این آزمایش موش های صحرایی نر بالغ از نژاد Wistar بود که به 5 گروه 10 تایی در قالب گروه های کنترل، شاهد و تجربی تقسیم شد. عصاره با مقادیر 150(mg/d/Rat) و 100 و 50 به هر موش و به مدت 14 روز از طریق دهانی خورانده شد. گروه شاهد فقط آب مقطر (حلال) دریافت کرد و گروه کنترل هیچ دارویی دریافت نکرد. از تمام گروه ها در پایان روز چهاردهم خون گیری به عمل آمد. از نمونه های خونی جمع آوری شده برای اندازه گیری غلظت سرمی هورمون هایLH ، FSH و تستوسترون استفاده شد. علاوه بر عوامل فوق از بیضه های حیوان نمونه های بافتی تهیه گردید و تغییرات بافتی بین گروه های تجربی و کنترل نیز بررسی شد. نتایج به دست آمده با استفاده از آزمون ANOVA و آزمون تکمیلی Tukey ارزیابی شد.نتایج: تجزبه و تحلیل آماری نتایج کاهش معنی داری در میزان LH و تستوسترون در گروه های تجربی دریافت کننده  150 mg/d/Rat و 100 درمقایسه با گروه کنترل در سطح 05/p≤0نشان داد. اختلاف معنی داری در غلظت سرمی FSH در مقایسه با گروه کنترل مشاهده نشد. نتایج حاصله از بررسی های بافتی کاهش تراکم اسپرم در لوله های منی ساز، اختلال در زنجیره اسپرماتوژنز و تخریب سلول های لیدیگ را در گروه های تجربی دریافت کننده دارو نسبت به گروه کنترل بعد از دوره زمانی 14 روزه نشان داد.بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده و بررسی های سایر محققین احتمالا عصاره دانه شنبلیله با دارا بودن ترکیباتی نظیر ساپوژنین و دیوسژنین که پیش ساز پروژسترون است خاصیت ضدگنادوتروپینی و ضدآندروژنی داشته و میزان LH و تستوسترون را کاهش می دهد. در بررسی های بافت شناسی، تغییرات مورفولوژیکی در لوله های اسپرم ساز، تخریب سلول های بینابینی و نیز تحلیل اپیتلیوم زاینده لوله های اسپرم ساز مشاهده شد.