مصرف دارو در دوران شیردهی شایع است و معمولا از پزشکان در مورد ایمن بودن مصرف داروهای نسخه شده یا آزاد و حتی داروهای گیاهی و مواد دارای ممنوعیت نسبی مانند توتون و الکل در دوران شیردهی سوال می شود. در زمینه نحوه مصرف دارو در شیردهی عوامل مربوط به مادر، شیرخوار و دارو دخالت دارند. در صورت ضرورت مصرف دارو برای مادر، می توان از روش هایی برای کم کردن تماس شیرخوار با دارو استفاده کرد. در این مقاله داروهای مورد استفاده بر اساس بیماری ها دسته بندی شده و در مورد عوارض جانبی و یا میزان بی خطر بودن آنها بحث شده است.انتظار می رود پس از مطالعه خواننده بتواند:-عوامل موثر بر انتقال دارو در شیر را بشناسد و توضیح دهد.-روش های به حداقل رساندن اثر دارو بر شیرخوار را بشناسد و توضیح دهد.-داروهای مجاز در شیردهی را بشناسد و بتواند آنها را به نحو مناسبی تجویز کند.-بتواند با مادر شیرده در مورد داروهای مجاز در شیردهی مشاوره نماید.

زمینه و هدف: علی رغم نقش بسیار ضروری و حیاتی آب در محیط های زیستی، عموماً به این ماده مغذی توجه زیادی نمی شود. وضعیت هیدراتاسیون بدن با تعادل آب (تفاوت بین ورودی و خروجی آب) تعیین می گردد. کمبود یا تعادل منفی آب، تحت تأثیر عوامل مختلف داخلی (عدم احساس تشنگی) و خارجی (مصرف داروهای متعدد یا مصرف مزمن برخی از داروها) قرار می گیرد. این مقاله مروری به ارزیابی شواهد موجود درباره اثرات داروها در وضعیت هیدراتاسیون می پردازد و تأثیرات آن ها را بر سلامت عمومی مورد بحث قرار می دهد.روش ها: جستجوی فراگیر با بهره گیری از کلمات کلیدی منتخب بر اساس مدل MeSH شامل آب، داروها، مواد افزودنی دارویی، هیدراتاسیون، دهیدراتاسیون در پایگاه های اطلاعاتی PubMed ،Scopus و Google Scholar برای مطالعات مرتبط به زبان انگلیسی انجام شد. این پژوهش ها بر روی اثرات هیدراتاسیون ناشی از داروها، در هر دو نوع تحقیقات اولیه و ثانویه تمرکز داشتند.یافته ها: یافته های فعلی در مورد تعامل بین وضعیت هیدراتاسیون و مصرف داروها و سایر افزودنی های مربوطه معدود بوده است. داروها ممکن است با افزایش دفع آب از طریق اسهال، افزایش میزان ادرار و یا تعریق باعث ایجاد کمبود آب در بدن شوند. کاهش احساس تشنگی، کاهش اشتها ویا تغییر تنظیم دمای مرکزی بدن از مکانیسم های رایج اثرگذاری این عوامل می­باشد. از طرف دیگر، بسیاری از داروها با تغییر زمان اقامت غذا در دستگاه گوارش و یا تغییر نفوذپذیری و جذب گوارشی، تغییراتی در وضعیت هیدراتاسیون بدن ایجاد می کنند.نتیجه گیری: پایش شرایط هیدراتاسیون بدن بیمار خصوصاً در بیماران پرخطر، نقشی کلیدی در محافظت از بسیاری از عوارض ناخواسته ناشی از رژیم های دارویی و غذایی خواهد داشت. بهبود وضعیت هیدراتاسیون نه تنها به بهبود عملکرد کلی سیستم های بدن کمک می کند، بلکه می تواند خطر بروز عوارضی مانند اختلال در عملکرد کلیه، کاهش فشار خون و افزایش خطر عفونت ها را نیز کاهش دهد. بنابراین، توجه به هیدراتاسیون به عنوان یک عامل حیاتی در مراقبت از بیماران، به ویژه در شرایط خاص پزشکی، باید در اولویت قرار گیرد تا به بهبود نتایج درمانی و کیفیت زندگی بیماران کمک کند.

تجویز بیش از اندازه دارو و یا تجویز چند دارو برای یک بیماری به عنوان یک اصل کلی در پزشکی از نظرعلمی توصیه نمی شود. هر چند بررسیها نشان داده اند که مصرف توام چند دارو به ویژه از گروه های مختلف دارویی و در موارد مقاوم به درمان اگر با دقت انجام گیرد نه تنها سودمند بلکه ضروری است. 28 تا 35 درصد کل بیمارانی که به هر دلیل به پزشکان مراجعه می کنند از یک بیماری روانی رنج می برند اغلب بیماران روانی زمانی که بیماریشان شدت و پیچیدگی بیشتری پیدا می کند به روانپزشکان ارجاع می شوند. شاید به این دلیل روانپزشکان بیش از سایر متخصصان ناگزیر از تجویز چند دارو با هم باشند. در روانپزشکی داروهایی که بیشتر همراه هم تجویز می شوند به ترتیب: 1- ضد افسردگی ها و بنزودیازپین ها (25%)، 2- ضد پسیکوزها و ضد افسردگی ها (17%) و 3- لیتیوم و ضد افسردگی ها (8%) هستند. در میان بیماران روانپزشکی، مبتلایان به مانیا بیش از سایرین به مصرف توام چند دارو برای کنترل نشانه های بیماریشان نیاز دارند. امروزه از یک سو با توجه به ویژگیهای دارویی داروهای روانگردان و از سوی دیگر با توجه به پیچیده تر شدن درمان دارویی در روانپزشکی به ویژه افزایش گروه بیماران مقاوم به درمان، به دست آوردن آگاهی و دانش کافی و روز آمد نمودن آنها در زمینه کاربرد توام داروها برای روانپزشکان امری ضروری گردیده است. در این نوشتار محدودیت ها، مشکلات، منطق و شیوه کاربرد توام داروهای روانگردان در بیماری های روانی، به ویژه در مانیای حاد در پرتو پژوهش های انجام شده به بحث گذاشته شده است.

امروزه کاربردهای فناوری نانو به نحوی گسترده شده است که تعامل آن با مولکول های زیستی منجر به ایجاد عرصه ای تازه به نام «نانو پزشکی» یا «پزشکی توانمند به کمک فناوری نانو» شده است. بنابراین نانو پزشکی به عنوان عرصه ای تازه در زمینه علم و فناوری نیاز دارد تا بهتر شناخته شده و مسائل مرتبط با آن از جمله تجهیزات پزشکی در مقیاس نانو (حسگرهای زیست شناختی)، تشخیص در شرایط آزمایشگاهی، سیستم های تحویل دارو و نیز مسائل تجاری و دیدگاه صنعتی مطرح شود. در این مقاله با معرفی و اشاره به برخی از آن ها سعی شده است گامی در جهت آشنایی هر چه بیشتر با این عرصه برداشته شود.

در طول دوران بارداری زنان علاوه بر اینکه در معرض بیماریهای شایع دوران غیربارداری قرار دارند، بواسطه حاملگی نیز ممکن است در معرض مشکلات و بیماریهایی قرار بگیرند که نیاز به درمان دارویی پیدا کنند. در این رابطه شناخت و درک تراتولوژی داروها و اثرات آنها بر روی جنین و شیرخوار بسیار ضروری است.این مطالعه مروری بر شناخت عوارض و خطرات بعضی از داروهاست که رعایت ایمنی در استفاده از داروها در شایع ترین مشکلات و بیماریها در جمعیت زنان باردار و شیرده شامل شکایات مربوط به قسمت فوقانی دستگاه تنفس، درد، مشکلات مربوط به معده و روده، بیماریهای روانی، بیماریهای اعصاب و سردرد را مطرح می نماید.تراتولوژی شامل مطالعه و شناسایی توسعه و تکامل غیرطبیعی و ایجاد نقایص مختلف را در جنین است. قرار گرفتن در معرض عوامل تراتوژن 3-2 هفته بعد از لقاح تابع قانون همه یا هیچ است. یعنی یا به سقط منجر می شود و یا هیچ اثری بر روی جنین باقی نمی گذارد. حساسیت جنین نسبت به عوامل تراتوژن بیشتر مربوط به 8-3 هفته بعد از لقاح و یا 10 هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی است. بنابراین سه ماهه اول بارداری بحرانی ترین زمان از نظر مواجهه با عوامل تراتوژن محسوب می شود. بعد از این زمان تاثیر این عوامل بصورت محدودیت رشد و یا تاثیر بر روی سیستم عصبی و بافت های غدد جنسی تظاهر خواهد کرد.مشکلات و بیماری هایی که به استفاده از داروها منجر می شود، در حاملگی شایع است. اگر چه استفاده از بعضی داروها در طول حاملگی و شیردهی ایمن است، آگاهی از داروهای خاص ضروری است. داروهایی که استفاده از آنها در بارداری غیرایمن به نظر می رسند، لزوما در شیردهی هم اینگونه نیستند. بنابراین، شناخت داروها و عوارض آنها در بارداری و شیردهی موجب درمان های مناسب و اجتناب از درمان های غیرضروری خواهد شد.

زمینه و هدف: سالمندی دوران حساسی از زندگی بشر است و توجه به مسائل و نیازهای این مرحله یک ضرورت اجتماعی است. بهینه سازی درمان دارویی برای بیماران سالمند چالش برانگیز است و بعضی اوقات درمان دارویی می تواند خطرناک تر از منفعت آن باشد. به دلیل شواهد زیاد در خصوص مشکلات مرتبط با دارو در سالمندان در طول دهه گذشته، بسیاری از پزشکان و متخصصان طب سالمندان روشها و ابزارهایی را به منظور شناسایی مشکلات درمان دارویی و الگوهای تجویز داروهای پرخطر، ارائه کرده اند.مواد و روشها: چندین روش برای ارزیابی تجویز دارو در سالمندان وجود دارند. از دهه 1990 روشها، ابزارها و معیارهایی به منظور کمک در ارزیابی کیفیت تجویز دارو ارائه گردیده اند. در این رابطه به وجود دو دسته از معیارها پی بردیم که تحت عنوان معیارهای آشکارا (معیار محور) و معیارهای تلویحی (قضاوت محور) نامیده می شوند.یافته ها: معیارهای آشکار نظیر Beers Criteria، Zhan Criteria، STOP/START و... هستند که ارائه کلیه این معیارها با توجه به برگزای پانل و استفاده از تکنیک توافق آرا در چندین مرحله بوده است. معیارهای تلویحی در خصوص استفاده از داروها، اطلاعات بالینی را ارزیابی می کنند.نتیجه گیری: هر کدام از ابزارهایی که در این مطالعه به آنها اشاره گردید از جمله ابزارهایی هستند که در کشورهای اروپایی و آمریکا مورد استفاده قرار می گیرند. با توجه به اینکه بازار دارویی آن کشورها با ایران تا حدی متفاوت است لذا نیاز به تدوین چنین ابزارهایی که بتواند به ارزیابی کیفیت تجویز دارو در سالمندان بپردازد ضروری می باشد.

زمینه و هدف: بررسی کینتیک انحلال و رهش داروها از دیدگاههای مختلف مانند کنترل کیفیت، مقایسه، بازدهی بدنی، اشکال و سامانه های دارویی بسیار اهمیت دارد. از اینرو در این مقاله مدل های کینتیکی گوناگون موجود در منابع علمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.روش ها: معادلات و قوانین انحلال و رهش داروها از منابع علمی متعدد گردآوری شد. مدل ها در دو دسته کلی معادلات مربوط به جامدات خالص و اشکال دارویی معمولی و سامانه های دارورسانی با رهش کنترل شده طبقه بندی شدند. سپس به سبب تعدد مدل ها زیر مجموعه هر دسته نیز مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: نتایج تجزیه و تحلیل نشان می دهد که مدل های کینتیکی انحلال و رهش اصولا سه نوع مبتنی بر اصول نظری (تئوریک)، نیمه تئوریک (یعنی نیمه آمپیریک یا نیمه تجربی) و آمپیریک یا تجربی می باشند. همچنین برخی از مدل ها برای تمام فرم های جامد اعم از خالص، اشکال معمولی و سامانه های با رهش کنترل شده صدق می کنند.نتیجه گیری: مدل های کینتیکی تبیین فرایندهای انحلال و رهش داروها متنوع می باشند. غالبا مکانیسم فرایندهای مذکور تعیین کننده نوع مدل کینتیکی است. به طور کلی پدیده های نفوذ، انحلال، اسمز و تلفیقی از آنها عامل تعیین کننده سرعت رهش می باشد.