جاحظ از جمله نویسندگان عرب است که در آثار خود توجه ویژه ای به ایرانیان، آیین و رسوم ایرانی، پادشاهان ساسانی و سخنان حکیمانه آن ها داشته است، به گونه ای که به سهولت می توان دریافت که فرهنگ ایرانی از نظر او قابل احترام و گاه برتر از فرهنگ عربی است. جاحظ به وضوح اعتراف می کند که عرب ها آیین کشورداری و سیاست را از ایرانیان آموختند. میزان و معیار درستی و صحت هر موضوع را خواست و اراده شاهان می داند و به همین سبب در ابتدای بسیاری از موضاعات خود می گوید: از اخلاق شاهان این است که. . . بر شاهان جایز نیست که. . . از حقوق شاهان این است که. . . در این نوشتار به دیدگاه های مختلف وی درباره ایرانیان و پادشاهان ساسانی، آداب و رسوم، آداب پوشاک، خوراک، مجالس خوش گذرانی، حکمت ها و. . . پرداخته شده است. چنانکه وی در آغاز هر باب از کتابش که به موضوعی خاص اشاره دارد، ابتدا به توضیحی کلی درباره آن می پردازد و سپس به ذکر دیدگاه های ایرانیان و پادشاهان ساسانی در آن موضوع خاص می پردازد و آنگاه به میان خلفای عرب می آید و دیدگاه های آنان را که درواقع تکرار همان آیین و آداب و رسوم شاهان ساسانی است بیان می کند. این شیوه نگارش به وضوح تاثیرپذیری فرهنگ عربی از فرهنگ ایرانی را نشان می دهد به ویژه در اموری که از سنت های ایرانی است از جمله جشن مهرگان و نوروز و نیز آیین پرده داری و تشریفات دربار که در خلافت اسلامی پیشینه ای نداشته است. می توان گفت که گستره نفوذ فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی در میان خلفای عرب به حدی بوده است که جزیی جدایی ناپذیر از زندگی آن ها شده و با فرهنگشان عجین شده است و می توان بسیاری از آداب و رسوم ناشناخته دولت ساسانی را از آیین و رسوم رایج در خلافت عباسی شناخت و این کتاب جای خالی متون پهلوی را که غالبا از میان رفته اند پر می کند.

باغ جهان نما یکی از قدیمی ترین باغ های شهر شیراز و سالم ترین باغ باقی مانده از محور چهارباغ شمالشرق شیراز است که تاکنون پابرجا مانده است و قدمت آن مربوط به دوره آل مظفر و قدمت کوشک آن به دوره زندیه می رسد. شاخصه های تزیینی این بنا دیوارنگاره با نقش گل و مرغ شیرازی، مقرنس کاری قطاردار، آجرکاری و کاشی کاری است که هرکدام از اجزای تزیینی هنر ایرانی اسلامی به خاطر داشتن معانی و مفاهیم خاصی انتخاب و در کنار یکدیگر قرار داده شده اند و علاوه بر ذوق هنری و دید زیبایی شناسی هنرمندان سنتی گویای افکار، عقاید و ارزش های حاکم بر زندگی اجتماعی دوره خود هستند، که در این پژوهش سعی شده تا مبانی نظری و حمکت تزیینات به کاررفته در بنا نیز شناسایی گردد.

امام خمینی در حمکت و عرفان، شاگرد حکیم شاه آبادی است و به تبع او در باب فطرت نظریه پردازی کرده و نوآوری هایی دارد. امام فطرت انسان را از لوازم وجودی او می داند و آن را متصف به خیریت و نورانیت معرفی می نماید. وی از راه های گوناگون با تمسک به مقتضیات فطرت، به اثبات مبدا، توحید و جامعیتش نسبت به صفات کمال می پردازد. وی همچنین مفهوم ولایت را به فطرت پیوند می دهد و بر اثبات معاد نیز استدلال های مبتنی بر فطرت می آورد. امام درباره انگاره فطری بودن دین نیز نظریه پردازی کرده و تحلیلی از رابطه مجموعه معارف دین از یک سو و فطرت انسانی از سوی دیگر، به دست داده است. در آرای امام خمینی بر فطرت عشق به کمال و تنفر از نقص، تکیه فروان شده است. امام خمینی مباحث مربوط به فطرت را در مواضع پراکنده ای از آثارش مطرح کرده است، اما پژوهش حاضر نشان می دهد که مجموعه این مباحث، در دیدگاه امام خمینی، در قالب یک نظریه نظام مند و سازوار قابل صورت بندی است.