زمینه ی مطالعه: تیلریوز گوسفندی یک بیماری تک یاخته ای مهم در گوسفند و بزها در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری می باشد که باعث ضرر اقتصادی فراوانی در صنعت دام پروری می شود. هدف: هدف از این مطالعه، تشخیص تفریقی گونه های تیلریا در گوسفند با استفاده از روش PCR بود. روش کار: تعداد 200 نمونه خون گوسفند جهت تشخیص و تفریق گونه های تیلریا مورد بررسی قرار گرفتند. از نمونه های خون، استخراج DNA انجام گرفت و نمونه های DNA با استفاده از پرایمرهای اختصاصی که از روی سه ژن 18S rRNA، TamS1 و TaSp طراحی شده بودند تکثیر داده شدند. نتایج: در این مطالعه، از 200 نمونه مورد بررسی، 42 نمونه (21 درصد) آلوده به جنس تیلریا بودند و هیچ کدام از نمونه ها آلودگی به بابزیا نداشتد. همچنین از این 42 نمونه مثبت، تعداد 24 نمونه (1/57 درصد) فقط آلودگی به گونه تیلریا اویس، تعداد 12 نمونه (5/28 درصد) فقط آلودگی به تیلریا لستوکاردی و 2 نمونه (7/4 درصد) فقط آلودگی به تیلریا آنولاتا داشتند. 4 نمونه (5/9 درصد) نیز آلودگی هم زمان به تیلریا اویس و تیلریا لستوکاردی داشتند. نتایج تعیین توالی نشان داد که محصولات PCR ژن 18S rRNA تیلریا لستوکاردی به ترتیب شباهت 99 و 95 درصدی با محصولات PCR ژن 18S rRNA تیلریا آنولاتا و تیلریا اویس دارد. ژن TamS1 تیلریا لستوکاردی و تیلریا آنولاتا شباهت 86 درصدی را نشان دادند. همچنین ژن TaSp تیلریا اویس در مقایسه با تیلریا آنولاتا و تیلریا لستوکاردی به ترتیب شباهت 96 و 86 درصدی را نشان داد. نتیجه گیری نهایی: مطالعه سه ژن تحت آزمایش در بررسی حاضر نشان داد که می توان از ژن های TamS1 و TaSp به منظور تشخیص اختصاصی تیلریا با روش واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) استفاده نمود.

به منظور بررسی چگونگی تغییرات برخی پارامترهای الکترولیتی (سدیم، پتاسیم، کلسیم، فسفر، کلر، منیزیوم، روی و آهن) و غیر الکترولیتی (گلوکز، اسیداوریک، کراتینین، اوره، ازت اوره خون) سرم خون گاوهای مبتلا به بیماری تیلریوز، از 50 راس گاو دو رگ آلوده به THEILERIA ANNULATA در شهرستان اهواز خون گیری به عمل آمد و با پارامترهای الکترولیتی و غیرالکترولیتی مشابه در سرم خون 68 راس گاو دو رگ سالم در گروه های سنی همسان (زیر6 ماه، 12 تا 24 ماه و بالاتر از 24 ماه) از دو جنس نر و ماده مورد مقایسه قرار گرفت. آنالیز آماری نشان داد که میزان اوره، ازت اوره خون و کراتینین سرم خون گاوهای آلوده بدون در نظر گرفتن سن و جنس به طور معنی داری بالاتر از گاوهای سالم می باشد ومیزان کلسیم، فسفر، پتاسیم، کلر، منیزیوم و آهن به طورمعنی داری پایین تراز گاوهای سالم می باشد (p<0.01). گاوهای مبتلا و سالم از نظر میزان اسیداوریک، گلوکز، سدیم و روی اختلاف معنی داری  نشان ندادند (P<0.05) در گروه های سنی زیر شش ماه و بالای 24 ماه میزان اسید اوریک سرم خون گاوهای مبتلا به ترتیب پایین تر و بالاتراز گاوهای سالم بود (P<0.01). درگاوهای مبتلا به تیلریوز میزان گلوکز سرم خون در گروه های سنی زیر شش ماه و2 1 تا 24 ماه و میزان سدیم در گروه های سنی 12 تا 24 ماه و 24 ماه به بالا به طور معنی داری پایین تر از گاوهای سالم بود (p<0.01).

تیلریا ها از انگل های خونی مهم گاو می باشند که توسط کنه های ایکسودیده منتقل شده و در دام های بیمار باعث تظاهرات بالینی خفیف تا بسیار کشنده می شوند. هدف از این مطالعه تعیین گونه های تیلریا در شهرستان شهرضا در جنوب استان اصفهان بود. درمجموع تعداد 253 نمونه خون از طریق رگ گوش و رگ وداج گاوهای به ظاهر سالم به طور تصادفی به ترتیب برای آزمون میکروسکوپی و ملکولی اخذ شد. در ابتدا DNA استخراجی از نمونه های خونی با جفت آغازگری که قطعه حدود 400 جفت بازی از ژن 18S rRNA جنس تیلریا را تکثیر می کرد، تکثیر شد. تمامی نمونه های مثبت با semi-nested PCR اختصاصی ازنظر وجود تیلریا آنولاتا و تیلریا اورینتالیس بررسی شدند و آلودگی نمونه ها ازنظر تیلریا آنولاتا و تیلریا اورینتالیس به ترتیب 9/54% و 47% تشخیص داده شد. آزمون مربع کای جهت مقایسه میزان شیوع نسبت به فصل سال، نوع دامداری، بهداشت دامداری، ناقلین بندپا، سن دام و تولید شیر انجام شد. در مقایسه فراوانی گونه تیلریا اورینتالیس در گاو بین فصول مختلف نمونه گیری، حضور ناقلین و سطح بهداشتی دامداری اخلاف معنی داری مشاهده شد (p <0. 05). بیشترین فراوانی به ترتیب مربوط به فصل بهار، حضور کنه و سطح بهداشتی معمولی دامداری بود. در مقایسه آزمون میکروسکوپی با آزمون ملکولی، حساسیت و ویژگی آزمون میکروسکوپی به ترتیب 39/14 و 12/99 درصد تعیین گردید. محاسبه ضریب کاپا بین آزمون ملکولی و میکروسکوپی تیلریا (50 فیلد) نشان دهنده سطح ضعیف توافق دو آزمون بود (Kappa= 0. 124). این مطالعه اولین مطالعه تشخیص ملکولی گونه های تیلریا در گاوهای منطقه جنوب اصفهان است.

تیلریا آنولاتا یکی از تک یاخته های خونی منتقل شونده توسط کنه های سخت در گاو و گاومیش است که باعث ایجاد تیلریوزیس گرمسیری در گاوان آلوده می شود. این بیماری به عنوان یکی از بیماری های مهم به وجود آورنده ی خسارات اقتصادی در بسیاری از کشورها است. در بررسی حاضر از تعداد 90 رأس گاو ماده ی 2 الی 5 ساله ی بومی در شهر اهواز (30 رأس فاقد آلودگی تک یاخته ای، 30 رأس مبتلا به تیلریوزیس، 30 رأس آلوده به تیلریا و فاقد نشانه ی بالینی) خون گیری به عمل آمد و سپس برخی از فاکتورهای هماتولوژی و بیوشیمیایی آن ها مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که در گروه مبتلا به تیلریوز میزان RBC، HB، PCV، MCHC، WBC به شکل معنی داری از گروه کنترل کم تر است (P<0.05). در گروه مبتلا به تیلریوز و گروه آلود ه ی فاقد نشانه، شمارش تعداد ائوزینوفیل به شکل معنی داری از گروه کنترل بیش تر، ولی شمارش تعداد نوتروفیل در گروه مبتلا به تیلریوز به شکل معنی داری از گروه کنترل و گروه آلوده ی فاقد نشانه کم تر بود (P<0.05). شمارش تعداد لنفوسیت نیز در درگروه مبتلا به تیلریوز و گروه آلوده ی فاقد نشانه نیز نسبت به گروه کنترل به شکل معنی داری کم تر بود (P<0.05). در بررسی گروه آلوده ی فاقد نشانه های بالینی، تنها پلاکت، لنفوسیت، نوتروفیل و ائوزینوفیل تغییرات معنی داری نشان دادند (P<0.05). میزان فعالیت آنزیم های ALT، AST، ALP و همچنین مقادیر BUN گروه بیمار نیز به شکل معنی داری از گروه کنترل بیش تر بود (P<0.05). بررسی حاضر نشان داد که برخلاف گروه مبتلا به بیماری، در گاوان آلوده ی فاقد نشانه ی بالینی، فاکتورهای مورد بررسی پس از طی دوره ی بیماری به حالت طبیعی باز می گردند.

تیلریوز یکی از بیماریهای مهم انگلی تک یاخته ای در ایران می باشد که باعث بروز ضررهای اقتصادی و مرگ ومیر در دام ها می-شود. این بیماری توسط کنه های خانواده ایکسودیده منتقل می شود و با تب، کم خونی، آنوکسی و نهایتاً مرگ دام همراه است. تشخیص بیماری سابقاً بر اساس رنگ آمیزی نمونه های خونی و غدد لنفاوی با روش گیمسا انجام می پذیرفت. استفاده از روش های مولکولی به دلیل بالا بودن حساسیت و ویژگی نسبت به روش های قبلی ارجحیت دارد. به دلیل این که در دامداری های سنتی ایران کنه های ایکسودیده که می توانند ناقل بیماری باشند به فراوانی یافت می شوند، شناسایی این کنه ها اهمیت فراوان دارد. این مطالعه با هدف شناسایی مولکولی آلودگی به تیلریا در کنه های جداشده از گاوهای منطقه ارومیه انجام پذیرفت. تعداد 100 کنه از گله های با تاریخچه آلودگی به تیلریا در منطقه جمع آوری و با استفاده از کلیدهای تشخیص شناسایی شدند. از مجموع 100 کنه مورد آزمایش، تک یاخته های انگلی هیالوما آناتولیکوم آناتولیکوم (33 درصد)، هیالوما دیتریتوم (16 درصد)، بووفیلوس آنولاتوس (16 درصد)، درماسنتور مارژیناتوم (14 درصد)، ریپیسفالوس بورسا (9 درصد)، هیالوما آناتولیکوم اکسکاواتوم (7 درصد)، درماسنتور نیووس (4 درصد) و همافیزالیس پونکتاتا (1 درصد) شناسایی شدند. کنه غالب هیالوما آناتولیکوم آناتولیکوم تشخیص داده شد. غدد بزاقی کنه ها پس از جداسازی با استفاده از جفت پرایمر اختصاصی مربوط به گونه تیلریا آنولاتا (N516 وN517) مورد آزمایش PCR قرار گرفتند. آزمایش PCR وجود باند اختصاصی با اندازه bp 721 ناشی از وجود تیلریا آنولاتا را روی ژل آگارز در 62 درصد کنه ها مشخص ساخت. میزان بالای آلودگی در کنه-های ناقل موجود در منطقه پتانسیل بالای آن ها را در راه آلودگی گاوها به عامل تیلریا آنولاتا را می رساند.