زمینه مطالعاتی: اهمیت شیر و فرآورده های لبنی در تغذیه و سلامت افراد جامعه موجب شده است که تولید و مصرف این محصولات همواره مورد توجه سیاست گذاران قرار بگیرد. بروز نارسایی های متعدد در بازار شیر هر ساله نابسامانی هایی را در تولید و مصرف آن در مناطق مختلف کشور بوجود می آورد. در این وضعیت هرگونه سیاست گذاری و برنامه ریزی مناسب جهت ساماندهی بازار شیر مستلزم شناخت ماهیت بازار شیر و فرآورده های آن می باشد. هدف: بدین منظور در مطالعه حاضر سعی شده است ماهیت بازار شیر و درجه تمرکز آن در استان آذربایجان شرقی که از جمله بزرگترین استان های تولید کننده شیر و محصولات لبنی در کشور محسوب می شود، بررسی گردد. روش کار: برای اندازه گیری درجه تمرکز بازار شیر از شاخص های نسبت های تمرکز، هرفیندال، هانا-کی، آنتروپی مرتبه اول شانن و انحراف معیار لگاریتمی بهره گرفته شده است. آمار و اطلاعات مورد نیاز در تحقیق حاضر از سازمان ها و موسسات مربوطه مانند سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی، شرکت پشتیبانی امور دام کشور، بانک مرکزی، مرکز آمار و شرکت سهامی صنایع شیر ایران جمع آوری گردید. نتایج: . نتایج نشان دادند که ساختار بازار شیر استان آذربایجان شرقی در سطح دامداری ها در سال های 1389 و 1393 حالت انحصار چند جانبه بوده و به مرور زمان قدرت انحصاری بازار تولید شیر بیشتر شده است. همچنین ساختار بازار شیر در سطح کارخانجات لبنی از حالت رقابت انحصاری در سال 1389 به سمت انحصار چند جانبه در سال 1393 تغییر یافته است. کاهش تعداد دامداریهای فعال و تعطیلی برخی کارخانجات لبنی از علل مهم افزایش تمرکز در بازار شیر استان آذربایجان شرقی می باشند. نتیجه گیری نهایی: اتخاذ سیاست های مناسب جهت کنترل و تثبیت قیمت نهاده های خوراک دام از طرق مختلف مانند سرمایه گذاری در واحد های تولیدکننده خوراک دام در داخل کشور (به جای واردات) و گسترش فرهنگ مصرف شیر از اقداماتی هستند که به پویایی بیشتر بازار شیر در استان آذربایجان شرقی کمک می نمایند.

در این مقاله با این فرض که معمولا رفتار انحصاری و گرایش به انحصار با تمرکز بالا توام است و درجه تمرکز مهمترین متغیر ساختاری برای تبیین عملکرد بازار به حساب می آید، درجه تمرکز در سطح تولید و عمده فروشی بازار انواع یخچال خانگی با استفاده از شاخصهای تعداد بنگاهها، معکوس شاخص H (هرفیندال – هیرشمن) و سهم یک و چهار بنگاه برتر (CRn) برآورده شده است. ضمن بررسی علل و پیامدهای تمرکز محاسبه شده این نتیجه به دست آمده است که سیاستهای دولت و نحوه دخالت آن در بازار مهمترین عامل توضیح دهنده تمرکز بالا در سطح تولیدکنندگان و درجه تمرکز به دست آمده در سطح عمده فروشان بوده است. درعین حال که نقش تفاوت محصولات تولیدکنندگان مختلف نیز به عنوان یک متغیر ساختاری، جدی تلقی شده است.

بر اساس نظریه های علم اقتصاد،‏ انحصار یا رقابت در بازار ارتباط تنگاتنگی با کیفیت محصول دارد. هدف از انجام این مطالعه بررسی رابطه انحصار بازار حسابرسی و کیفیت سود به عنوان محصول نظام گزارشگری مالی می باشد. از آنجاکه پیرامون نحوه تاثیر مثبت و منفی انحصار بازار حسابرسی بر کیفیت سود دو تحلیل رقیب وجود دارد پژوهش حاضر به مطالعه تجربی تاثیر انحصار بازار حسابرسی بر سه معیار کیفیت سود شامل «اقلام تعهدی اختیاری،‏ کیفیت اقلام تعهدی و محافظه کاری» می پردازد. همچنین این پژوهش نقش انحصار دولتی و انحصار خصوصی را بر رابطه یادشده بررسی می کند. با بهره گیری از رگرسیون چند متغیره و بررسی 90 شرکت در بازه زمانی 1389 تا 1394،‏ نتایج نشان می دهد با افزایش انحصار،‏ میزان اقلام تعهدی اختیاری کاهش و بالتبع مدیریت سود کاهش می یابد. همچنین با افزایش میزان انحصار،‏ کیفیت اقلام تعهدی افزایش می یابد. البته شواهدی از وجود رابطه معنادار میان انحصار و محافظه کاری مشاهده نمی شود. بعلاوه،‏ شواهد حاکی از آن است که نوع انحصار (دولتی یا خصوصی) نمی تواند تاثیر معنی داری بر رابطه بین انحصار بازار و اقلام تعهدی اختیاری و نیز رابطه بین انحصار بازار و کیفیت اقلام تعهدی داشته باشد. درحالی که انحصار دولتی بطور معنی داری موجب کاهش محافظه کاری می شود.

هدف از نگارش این مقاله بررسی رابطه مالیات و ساختار بازار در قالب برآورد ارتباط سه متغیر قدرت انحصاری صنعت (درجه تمرکز بازار)، مالیات (نرخ موثر مالیات بر شرکتها) و هزینه های راه اندازی (موجودی سرمایه به عنوان نمادی از آن) طی سالهای 1384-1374 با استفاده از دیدگاههای شومپیتر، گالبرایت و ساتن می باشد. یافته های این مقاله با دیدگاه شومپیتر و ساتن سازگاری دارد زیرا موید آن است که با افزایش نرخهای مالیات، قدرت انحصاری بازار افزایش می یابد. از طرف دیگر، با افزایش موجودی سرمایه، ورود بنگاهها به صنعت سخت تر می شود و در نتیجه، قدرت انحصاری صنایع و درجه تمرکز بازار بیشتر می شود.

در این تحقیق تلاش میکنیم تا با استفاده از داده های طرح جامع آمارگیری بخش صنعت ایران طی دوره (1386-1358) و با استفاده از رویکرد تغییرات حدسی و درجه توافق میزان قدرت انحصاری در دو صنعت نساجی و خودروسازی ایران را اندازه گیری نماییم. دلیل انتخاب این دو صنعت استراتژیک بودن، بزرگی اندازه و سهم آنها در اشتغال است. برای تامین اهداف پیش بینی شده در این تحقیق با استفاده از تابع هزینه و تقاضای نهاده ها و کاربرد روش تخمیین sur نسبت به ارزیابی درجه توافق و قدرت انحصاری اقدام شد. یافته های این تحقیق مطابق انتظار بر وابستگی متقابل بنگاه ها در صنعت خودروسازی و بالا بودن درجه توافق و قدرت انحصاری در این صنعت دلالت دارد. از سوی دیگر، یافته ها دلالت بر ناچیز بودن درجه وابستگی متقابل بنگاه ها در صنعت نساجی و نزدیکی ساختار بازار به شرایط رقابتی دارد.