افزایش فعالیت های صنعتی در طی سال های اخیر وبه دنبال آن ورود انواع آلاینده های آلی وغیرآلی از جمله فلزات سنگین به محیط زیست خصوصا اکوسیستم های آبی از مشکلاتی است که سلامت بشر را تهدید می کند. گیاهان آبزی به عنوان حلقه ای از زنجیره غذایی به واسطه جذب فلزات سنگین می توانند نشانگر افزایش نسبی غلظت این عناصر در آب یا رسوبات اکوسیستم های مورد نظر باشند. این تحقیق به منظور تعیین میزان فلزات سنگین (کادمیوم، سرب، مس، نیکل و روی) و نقش گیاهان آبزی در جذب و تجمع آن ها، از گیاه حرا (Avicennia marina) و رسوبات سه ایستگاه در رویشگاه بردستان به طور تصادفی در 1389 نمونه برداری گردید و پس از هضم اسیدی، غلظت عناصر توسط دستگاه جذب اتمی سنجش گردید. میانگین غلظت کادمیوم، سرب، مس، نیکل و روی در رسوبات به ترتیب 4.5، 11.55، 10.30، 81.45 و 41.48 میکروگرم بر گرم به دست آمد. میزان این عناصر در ریشه گیاه به ترتیب 2.89، 9.38، 6.17، 5.32 و 23.33 و در برگ 2.26، 8.78، 4.42، 2.39 و 15.37 به دست آمد. به طور کلی روند تجمع فلزات در رسوب و بافت های درخت حرا نشان داد که با افزایش غلظت فلزات در رسوبات، میزان این عناصر در بافت های گیاه نیز افزایش می یابد، لذا گیاه مانگرو می تواند نشانگر افزایش نسبی میزان فلزات در اکوسیستم باشد. گیاه مذکور می تواند میزان فلزاتی که قابلیت دسترسی زیستی را دارند و از نظر مخاطرات زیست محیطی حائز اهمیت هستند را نشان دهد. علی رغم پایین تر بودن میزان عناصر در رسوبات رویشگاه بردستان در مقایسه با استانداردهای کیفیت رسوب، حضور فلزات سنگین در اکوسیستم های آبی و نیز در زنجیره غذایی را باید بسیار جدی و خطری برای محیط زیست و انسان تلقی کرد و جهت کنترل این آلاینده ها تدابیری اتخاذ نمود.

بینش جدید در زمینه ی مطالعات همزمان اقیانوسی-جوی-خشکی، محققان را به سوی ردیابی پدیده های جذاب جوی و اقیانوسی سوق داده است. در این پژوهش، با بررسی نقشه های همدیدی (سینوپتیکی) و شاخص های بارشی ایران، نوع و شدت رویداد بارشی 29 اسفند 1395 در شهر بندر دیر در ایستگاه همدیدی آن (با مختصات Nʺ, 34ʹ, 51 27-Eʺ, 52ʹ, 57 51 و کد بین المللی 40872) تعیین شده است. سپس به منظور شناسایی چشمه های اقیانوسی محتوای آب این سامانه بارشی، از زمان رخداد بیشینه بارش، بسته های هوا به صورت عقب گرد به مدت 9 روز از ایستگاه مورد مطالعه با استفاده از مدل تحت وب، مسیریابی هیبریدی تک بسته ای لاگرانژی HYSPLIT، ردیابی شده اند و الگوی میانگین مسیر انتقال رطوبت در ترازهای بارشی 800 تا 550 هکتوپاسکال ترسیم شدند. داده های میدانی آب و هوایی (شامل سرعت و جهت باد، رطوبت نسبی و بارش) از آرشیو داده های آنالیزشده مرکز ملی پیش بینی محیطی/ مرکز ملی تحقیقات جوی (NCEP/NCAR) با گام زمانی 6 ساعته و تفکیک مکانی 5/2× 5/2 طول و عرض جفرافیایی به مدل وارد شده است. در بررسی نقشه های هواشناسی و داده ها، دیده شد که رویداد بارشی 29 اسفند، طبق شاخص حدی R10mm، جزء روزهای با بارش سنگین قرار گرفته است. همچنین نتایج مدل سازی به خوبی نشان داد که منشا اصلی محتوای رطوبت این سامانه بارشی اسفندماه 1395 شمال اقیانوس هند (دریای عربی) و شرق اقیانوس اطلس بوده است. به علاوه نتایج نشان داد که در طول وقوع این رویداد بارشی یک سیکلون برون حاره ای در منطقه در حال فعالیت بوده است.

شناخت مناطق سیل خیز با هدف کنترل خسارات ناشی از آن، ذخیره رواناب و افزایش ذخایر آب زیرزمینی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا می توان با استفاده از روش های پیشرفته مکانی، مناطق سیل خیز را شناسایی و نتایج آن را در برنامه ریزی های مدیریت شهری بکار برد. هدف از مطالعه حاضر شناسایی مناطق مستعد سیلاب و پهنه بندی پتانسیل سیل خیزی شهرستان دیر در استان بوشهر با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی در محیط GISاست. بدین منظور براساس مهمترین عوامل موثر در ایجاد سیلاب از قبیل ارتفاع، شیب، فاصله از رودخانه، تراکم آبراهه، زمین شناسی، کاربری اراضی، جهت شیب، رواناب و بارندگی و وزن دهی آنها، از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده گردید. پس از تهیه نقشه های وزن دهی شده و تحلیل معیارها، با همپوشانی لایه هایی که به عنوان عوامل موثر در سیلاب ذکر گردید، نقشه پهنه بندی سیل در شهرستان دیر تهیه و ارایه گردید. براساس نتایج حاصله، امتداد ارتفاعات شمالی، شمال شرقی تا شرق شهرستان دیر و ارتفاعات میانی شهرستان و مرکز آن، پتانسیل سیل خیزی بالایی دارد. نتایج نشان داد از 2306 کیلومتر مربع کل مساحت منطقه مورد مطالعه، 204 کیلومتر مربع در طبقه آسیب پذیری بسیار کم (8/8 درصد)، 563 کیلومتر مربع در طبقه آسیب پذیری کم (24 درصد)، 694 کیلومتر مربع در طبقه آسیب پذیری متوسط (5/30 درصد)، 583 کیلومتر مربع در طبقه آسیب پذیری زیاد (2/25 درصد) و 262 کیلومتر مربع در طبقه آسیب پذیری بسیار زیاد (5/11 درصد) قرار دارد. با توجه به اینکه بیش از 50 درصد مساحت منطقه دارای خطر پتانسیل سیل خیزی متوسط تا زیاد است و نواحی با خطر بسیار زیاد هم مساحت قابل توجهی از منطقه را تشکیل داده است، لذا ضروری است مناطق مستعد سیل، کانون توجه برنامه ریزی های کلان مدیریت شهری قرار گیرد.

هدف از پژوهش حاضر ایجاد توازن میان منافع ذی نفعان در صید میگو در بندر دیر از طریق رویکرد برنامه ریزی آرمانی در بازه زمانی سال 1396 می باشد. بدین منظور، بر اساس تعداد روزهای صیادی و تعداد شناورهای صیادی به عنوان دو متغیر موجود، میزان بهینه صید میگو در طول فصل صید به گونه ای که منافع گروه های مختلف ذینفع (سازمان شیلات، صیادان و تعاونی های صیادی، سازمان محیط زیست، منابع طبیعی، مراکز علمی و تحقیقاتی، صنایع وابسته و فرآوری شیلات) با یکدیگر تناسب داشته باشد، تعیین گردید. برای وزن بندی متغیرهای تأثیرگذار که شامل حفظ وضعیت موجود صید میگو، حداقل کردن حجم صید ضمنی، حداکثر کردن اشتغال فعالان صنعت میگو، افزایش امنیت شغلی فعالان صنعت میگو و حداکثرسازی سود ناشی از صید میگو را شامل می شود، از روش آنتروپی شانون و به منظور تعیین الگوی بهینه از رویکرد برنامه ریزی آرمانی موزون استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که حفظ وضعیت موجود صید میگو با 434/0 درصد بالاترین اولویت (وزن) را در میان اهداف مختلف گروه های ذینفع دارد. همچنین در صورت کاهش 4 درصدی سود اکتسابی از فرآیند صید و کاهش میزان امنیت شغلی فعالان صنعت میگو، سطح اشتغال آن ها و وضعیت موجود صید میگو به ترتیب به میزان 6، 5 و 8 درصد و حجم صید ضمنی 26 درصد کاهش خواهد یافت که درنتیجه توازن مناسبی میان گروه های ذینفع ایجاد خواهد شد.

شیوع و شدت فلوروزیس و میزان DMFT در میان دانش آموزان دوره راهنمایی شهرستان دیر از بنادر استان بوشهر با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی بررسی شد. این پژوهش بر روی 15 درصد از دانش آموزان پسر و دختر 281) نفر پسر و 225 نفر دختر در گستره سنی 11 تا 16 سال( انجام گرفته است. در این بررسی میزان کلی فلوروزیس 85 درصد بوده، در حالی که میانگین کل DMFT از میزان 1.8 فراتر نرفته است. رابطه فلوروزیس و میزان DMFT نیز از لحاظ آماری با اهمیت بوده است. با به کارگیری شاخص Dean در این بررسی آشکار شد، که شماری زیاد از دندان ها در درجه های 1 و 2 فلوروزیس قرار داشته اند (P=0.001). دندان های یاد شده بیشترین میزان پوسیدگی را در درجه 4 )میانگین (3.9 و کمترین پوسیدگی را در درجه 2 )میانگین (1.06 شاخص گفته شده نشان داده اند. درباره شیوع فلوروزیس در دختران و پسران اختلافی آشکار مشاهده نشده است. میانگین اجزای DMFT کل، به ترتیب D=1.62، M=0.04 و F=0.13 به دست آمده است. در این بررسی بالینی از پرسشنامه و آزمون های آماری Analysis of Variance, Chi-Square, Duncan بهره گرفته شده است.

این پژوهش باهدف مطالعه تعیین میزان صید در واحد تلاش گونه های هدف و غیرهدف و تعیین ترکیب صید ضمنی در ترال های قایقی مورد استفاده در آب های ساحلی مند و دیر – نخیلو در استان بوشهر صورت پذیرفت. عملیات میدانی در طی سال های 1399 (13 مرداد تا 15 بهمن) و 1400 (11 فروردین تا 9 شهریور) انجام شد. در طول تحقیق از قایق صیادی 27 فوت با قدرت موتور 115 اسب بخار استفاده گردید. تور ترال به کار گرفته شده از جنس پلی آمید (PA) بود. عملیات نمونه برداری طی 32 مرحله تورکشی صورت پذیرفت. در طی این مطالعه میزان صید در واحد تلاش، نسبت صید ضمنی به گونه هدف و میزان صید ضمنی محاسبه گردید. بیش ترین درصد فراوانی میگوی Penaeus semisulcatus در منطقه مند در تیرماه 1400 (96/67 درصد)، بیش ترین درصد فراوانی میگوی Metapenaeus affinis در منطقه مند در مردادماه 1400 (21/74 درصد) و بیش ترین درصد فراوانی میگوی Parapenaeopsis stylifera در منطقه مند در تیرماه 1400 (63/75 درصد) ثبت شد. 37 گونه آبزی به عنوان ترکیب صید ضمنی درطی عملیات صیادی مشاهده گردید که گونه های حسون معمولی، کفشک زبان گاوی، خرچنگ آبی، چغوک رشته دار، عروس منقوط، کفشک راست رخ و هامور معمولی به طور دایم در ترکیب صید حضور داشتند. بیش ترین میزان تلاش صیادی میگو در منطقه مند (58 کیلوگرم بر ساعت) و کم ترین میزان آن در منطقه دیر-نخیلو (1 کیلوگرم بر ساعت) مشاهده شد. هم چنین نسبت صید ضمنی به گونه هدف (r) مقدار 2/32 بود و میزان وزن کل صید ضمنی در طول فصل صید مقدار 1478/96 کیلوگرم به دست آمد. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر فشار زیاد صیادی روی گونه های تجاری و غیرتجاری در این منطقه می باشد و می تواند در جهت ارزیابی خسارات ناشی از تورهای ترال میگو بر روی ذخایر ماهیان و در مدل های ارزیابی ریسک اکولوژیکی مورد استفاده قرار گیرد. به علاوه، یافته های حاصل از این پژوهش نشان می دهد حذف برخی از گونه ها که به صورت دائم در ترکیب صید قرار داشته اند با توجه به جایگاه آن ها در زنجیره غذائی می تواند باعث طولانی تر شدن زنجیره غذائی گردیده و علاوه بر کاهش مقاومت شبکه غذائی زیست بوم، کاهش راندمان اکولوژیکی و بالطبع کاهش برد زیستگاهی گردد.