رازداری یک الزام بنیادین اخلاقی برای حفاظت از اعتماد بین بیماران و حرفه مندان سلامت است و قانون نیز به آن تاکید نموده است. بیماران باید بتوانند انتظار داشته باشند که اطلاعات سلامتی مربوط به آن ها به صورت مطمئن نگهداری خواهد شد مگر اینکه یک دلیل متقاعدکننده وجود داشته باشد. رازداری، مانند رضایت آگاهانه، یک اصل کاربردی از اتونومی بیمار است و لازم نیست که به صراحت توسط بیمار درخواست شود. همه اطلاعات بیمار، فی نفسه راز هستند مگر آنکه بیمار اجازه انتشار آن را بدهد. داروسازان به عنوان یک گروه از حرفه مندان نظام سلامت، نقش ویژه ای در ارائه مراقبت دارویی دارند و به علت تماس مستقیم و رو در رو با قشرهای مختلف بیماران، چگونگی ارتباط بین این دو، مسوولیت پذیری و رفتارهای حرفه ای از اهمیت خاصی بر خوردارند. به دلیل این تماس ها، اطلاعات بسیار زیادی از مسائل مربوط به سلامت و حتی امورات شخصی بیماران از طریق نسخ یا گفتگو با بیماران به دست می آورند و این باعث می شود که موضوع رازداری در داروسازی اهمیتی دو چندان پیدا کند. از سوی دیگر، به دلیل نوع خاص ارائه خدمات در حوزه داروسازی، چالش هایی اساسی و بنیادین در مورد حفظ اسرار بیماران در محیط داروخانه ها به وجود می آید که باید به گونه ای اخلاقی، حرفه ای و قانونی این چالش ها را تجزیه و تحلیل نمود و راه کارهای عملی برای آن ها پیدا کرد. در این راستا می توان به چالش های ناشی از خصوصیات فضای فیزیکی داروخانه ها، سیستم های ثبت اطلاعات بیماران، و ارائه اطلاعات به بیمه ها اشاره کرد.هدف از نگارش این مقاله ضمن استناد به مطالعات انجام شده در مورد رازداری، طرح انواع چالش های رازداری در محیط داروخانه و در حین ارائه مراقبت های دارویی است. در این مقاله با مرور دستورالعمل های ملی، نظیر سند جامع اخلاقی داروسازان کشور، و نیز راهنماهای بین المللی در این زمینه، راه کارهایی برای رعایت بهتر رازداری در محیط داروخانه پیشنهاد می گردد.

 مساله محرمانگی، یکی از مباحث مهم و مورد توجه در جوامع انسانی است.یکی از حوزه هایی که امروزه به دلیل پیشرفت های علمی و تکنولوژیک با سوالات گوناگون در این خصوص مواجه است، خدمات درمانی مربوط به ناباروری است. شیوه های متداول کنونی و آینده این نوع از درمان، محل انگیزش پرسش های اساسی در خصوص الزام، قلمرو و مبنی محرمانگی است. نویسندگان در این مقاله بر آن هستند تا با ارایه تعریف، بیان ویژگی و قلمرو محرمانگی به سوالات مطرح در این باره پاسخ گویند و با بیان مبانی حقوقی محرمانگی به دفاع از آن بپردازند و بر لزوم حفظ اطلاعات پزشکی و درمانی افراد، تاکید نمایند.پاسداری از حریم خصوصی افراد در واقع نگاهبانی از کرامت و اراده آنان و در نتیجه فاعلیت اخلاقی آنهاست و تجاوز به آن به نام مصلحت و حقوق ثالث، تنها در شریط معین قابل توجیه است. در شیوه اهدای گامت و جنین و رحم جایگزین در درمان نا باروری نیز اصل محرمانگی بر پایه حفظ حریم خصوصی افراد جاری است. در موارد استثنا بر اصل هم با دقت می توان دریافت که دلیل موافقان محرمانه بودن اطلاعات از مخالفان آن قوی تر است.

مقدمه: امروزه سازمان های مراقبت بهداشتی اطلاعات بیماران را در قالب پرونده های کاغذی و الکترونیکی جمع آوری می کنند. به طور کلی مالکیت فیزیکی پرونده پزشکی در اختیار بیمارستان است، اما بیمار مالک منطقی اطلاعات داخل پرونده می باشد، بنابراین دسترسی هر فرد دیگر به پرونده بیمار به اجازه بیمار نیاز دارد. هدف از این مطالعه شناسایی شاخص های محرمانگی اطلاعات بیماران در دو بیمارستان شهدای لنجان شهرستان زرین شهر و بیمارستان محمد رسول اله (ص) شهرستان مبارکه، در استان اصفهان، بود.روش بررسی: پژوهش حاضر از دسته کاربردی است که به صورت کیفی (Qualitative) انجام شد. جامعه پژوهش دو بیمارستان بزرگ استان اصفهان، بیمارستان محمد رسول اله (ص) مبارکه و بیمارستان شهدای لنجان زرین شهر، در سال 1392 خورشیدی بود. چک لیستی معتبر و جهانی، منتشر شده از جانب انجمن پزشکی بریتیش کلمبیای کانادا، به عنوان ابزار گردآوری داده ها انتخاب گردید، که 25 سوال در 6 حیطه را شامل می شود. روایی این چک لیست پس از ترجمه توسط محققین و اعمال اصلاحات مورد نیاز بر روی آن از جانب اساتید مربوطه تایید گردید. داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه و مشاهده و توسط پژوهشگران گردآوری گردید. سپس اطلاعات مورد نیاز استخراج و فرآیند تحلیل و مقایسه به صورت کیفی انجام گرفت.یافته ها: اصول محرمانگی در رابطه با چاپ، انتقال، ذخیره سازی و افشای اطلاعات پرونده بیماران در هر دو بیمارستان، به طور کلی رعایت می شود. سیاست گذاری هر دو بیمارستان در ارتباط با شاخص های حفظ محرمانگی در حیطه کارکنان ضعیف می باشد. در هیچ کدام از دو بیمارستان اطلاعیه ای مبنی بر آگاهی بیمار نسبت به حریم خصوصی بیمار و شیوه دسترسی به اطلاعاتش وجود ندارد. مسوولین Information Technology بیمارستان ها به کمک مسوولین بخش ها و با توجه به حیطه کاری هر فرد سطوح دسترسی کاربران را مشخص کرده و شناسه کاربری مناسب را به هر فرد اختصاص می دهند، که رمز عبور توسط هر کاربر قابل تغییر می باشد. هر دو بیمارستان از فرآیندها و کنترل های فنی استفاده نمی کنند. در هر دو بیمارستان کنترل مناسبی به منظور تامین امنیت در شبکه محلی و جلوگیری از ورود افراد غیر مجاز وجود ندارد.نتیجه گیری: با توجه به اهمیت رعایت شاخص های محرمانگی در رابطه با اطلاعات بیماران لازم است اقدامات و فرآیندهای جدیدی در هر دو بیمارستان اعمال شود. هر دو بیمارستان مورد بررسی در زمینه های مورد مطالعه دارای نقاط ضعف و قوت می باشند. بنابراین رعایت نکات ضروری در رابطه با حفظ امنیت و محرمانگی اطلاعات بیماران الزامی است.

تحولات صورت گرفته در حوزه های عمومی و روابط انسانی که تأثیرات خود را بر مفاهیم کلانی مانند حاکمیت بر جای گذاشته است، بر موضوع محرمانگی در دیپلماسی نیز تأثیر گذاشته و به رغم استمرار پوسته ای از آن در مناسبات دیپلماتیک، سیری در تطور مفهومی آن ایجاد کرده است که منجر به ایجاد ترکیب به ظاهر پارادوکسیکال دیگری با عنوان «محرمانگی شفاف» شده است. به این ترتیب، تا زمانی که نظام دولت-ملت وجود داشته باشد، موضوع پنهان کاری نیز وجود خواهد داشت، اما محتوای آن چنان تغییر کرده و خواهد کرد که با وجود وحدت لفظی، شباهت زیادی به محرمانگی به شکلی که در کتب کلاسیک و حتی مدرن دیپلماسی از آن یاد می شده است، نخواهد داشت.

محرمانگی یکی از مؤلفه های مهم در میانجیگری کیفری بوده و بدون رعایت اصل محرمانه بودن فرآیند میانجیگری بعید است گفتگوی معناداری بین بزه دیده و بزهکار صورت گیرد. اگر اصل محرمانگی تضمین نشود، ممکن است بزهکار و بزه دیده تمایلی به شرکت در فرآیند میانجیگری نداشته باشند و تصمیم بگیرند که در این فرآیند شرکت نکنند؛ بنابراین حصول اطمینان از مشارکت بزه دیده و بزهکار یکی از دلایل اصلی برای محرمانه بودن این فرآیند است. اصل محرمانه بودن فرآیند میانجیگری در اسناد و معاهدات بین المللی و قوانین اغلب کشورها به رسمیت شناخته شده است؛ بااین وجود این اصل استثناء پذیر بوده و در مواردی ممکن است اطلاعات و مکالمات و اسناد ارائه شده از شمول این اصل خارج شده و قابل افشاء باشند. این الزام یا ناشی از حکم قانون است یا توافق طرفین. همچنین، در مواردی ممکن است بین مقررات مربوط به محرمانگی در فرآیند میانجیگری و سایر قوانین جزایی و حقوقی درباره محرمانگی تعارض وجود داشته باشد؛ بنابراین با توجه به استثناء پذیر بودن اصل محرمانگی، میانجی گرها باید به شرکت کنندگان در جلسات میانجیگری هشدار بدهند که هرگونه پذیرش ارتکاب جرائم مربوط به گذشته ممکن است به عنوان اقرار صریح به جرم و یا تهدید به ارتکاب جرم در آینده امری محرمانه تلقی نشده و دادگاه از این شواهد و دلایل موردقبول در رسیدگی های بعدی استفاده کند.

در قراردادهای نفت و گاز و پیرو آن­ها در برنامه­ های نفت و گاز، جابه­ جایی داده ­ها میان سرمایه­ گذار (پیمانکار) و کشور میزبان (کارفرما) گریزناپذیر است. از سویی، برخی داده ­ها در صنعت نفت و گاز دارای ارزش بالایی بوده و در رقابت میان شرکت­ های نفتی و کشورهای دارای نفت و گاز کارایی دوچندانی دارد. و از سوی دیگر، در یک نظام حقوقی دادمند، شفافیت که در برابر محرمانگی قرار می­ گیرد، از جایگاه والایی برخوردار است و مرز و اندازۀ محرمانگی را بسته نگاه می­ دارد. ازاین­ رو راهبردی که بند محرمانگی در قراردادهای نفتی و یا قراردادهای محرمانگی که به قرارداد نفتی پیوست می ­شوند، نقش برجسته­ ای در تنظیم سیاست­ های نفت و گاز دارد. در این پژوهش، نخست دو پندارۀ شفافیت و محرمانگی در برابر هم از دیدگاه فلسفۀ حقوق بازشناسی شده، سپس به این پرداخته شده است که در نظام عرفی حقوق بین ­الملل نفت و گاز، کدام­ یک اصل و کدام استثنا به­ شمار می­ رود. برگرفته از آن، مفاد بندهای محرمانگی با در نظر گرفتن رویکردهای گوناگون مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش ­شناسی پژوهش نیز توصیفی-تحلیلی است. و در پایان چنین نتیجه ­گیری شده است که به­ کار بردن محرمانگی به­ طور گسترده و تفسیرپذیر و یک­ طرفه با عرف بین ­المللی در تناقض است و افزون بر فراهم کردن بستر فسادهای مالی، برای نگهداری از داده ­های محرمانه نیز کارایی چندانی ندارد.

محرمانه بودن یکی از خصایص داوری می باشد که از آن به عنوان امتیاز این شیوه حل و فصل اختلاف در مقایسه با رسیدگی قضایی نیز یاد می شود. به خاطر حاکم بودن ویژگی محرمانگی بر داوری که موجب حفظ اسرار تجاری می شود، بازرگانان تمایل به حل و فصل اختلافات خود از طریق داوری دارند. اما امروزه خصیصه محرمانگی در داوری های مبتنی بر معاهده سرمایه گذاری با تغییر و تحول همراه می باشد و وضعیت محرمانگی در این دسته از داوری ها متفاوت از داوری های صرفا تجاری می باشد. آنچه موجب تضعیف جایگاه محرمانه بودن و تمایل به سمت شفافیت شده، منافعی است که از شفاف ساختن داوری حاصل می شود و این منافع همان دلایلی هستندکه شفافیت داوری را توجیه می کند. در این میان، نفع عمومی موجود در داوری های دولت-سرمایه گذار مهمترین دلیلی است که حرکت از محرمانگی به سمت شفافیت را توجیه می نماید. شفافیت داوری سرمایه گذاری اخیرا در قواعد داوری تنظیم شده از سوی موسسات داوری و معاهدات سرمایه گذاری بین دولت ها منعکس گردیده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.