اجرای صحیح قاعده ی بار اثبات دلیل که در تمام نظام های حقوقی معتبر اجرا می شود، شناخت مدعی در هر دعوایی را ایجاب می کند. این قاعده در متون قانونی ما نیز انعکاس یافته است؛ اما قانونگذار ایران ملاکی برای شناخت مدعی ارائه نداده است. در رویه ی قضایی معمولا از ضابطه های مشهور موجود در فقه (خلاف اصل، خلاف ظاهر، خلاف عرف) استفاده می شود. اما از آنجایی که در بین خود فقها در مورد یک ضابطه ی واحد اتفاق نظر وجود ندارد، موجب تشتت آراء در رویه ی قضایی است. و هدف ما از پژوهش حاضر این است که ضابطه ی مناسب برای شناخت مدعی در رویه ی قضایی را شناسایی کنیم. ضابطه ی خلاف اصل برای رفع خصومت تشریع شده است. از همین رو می توان فهمید که مبنای ضابطه ی خلاف اصل کشف از واقع نیست، و در نتیجه هنگام تعارض با ضابطه ی خلاف ظاهر معتبر کارآیی ندارد. ضابطه ی خلاف ظاهر با اینکه در اکثر دعاوی کاربرد دارد و مبنای آن کشف از واقع است. اما در مواردی، مانند دعوای صحت و فساد عقد که از ظاهر دعوا نمی توان قضاوت کرد، کارآیی ندارد. و در نهایت دستاورد این پژوهش که با روش توصیفی –,تحلیلی انجام شده است، از این قرار می باشد: بهترین ضابطه برای شناخت مدعی عرف است. زیرا از حیث شمولیت، همگی ضابطه های دیگر را در بستر خود جای می دهد و از بقیه نیز کامل تر بنظر می-رسد، و بوسیله ی آن در هر دعوایی با توجه به شرایط خاص آن و عرف مسلم حاکم بر دعوا می توان مدعی را به درستی تشخیص داد که ما را به حقیقت برساند و صرفه ی اقتصادی داشته باشد. و در واقع بدین وسیله می توان از ضابطه های جزئی ارائه شده، در صورت موافقت با عرف استفاده کرد.